Học sinh Việt Nam đánh bại học sinh Mỹ về điểm số thi, nhưng các nhà giáo dục Việt Nam chế giễu các bài thi

ENGLISH: Vietnam Wallops U.S. on Test Scores But Vietnamese Educators Scoff at Tests

 

Diane Ravitch Giáo sư nghiên cứu Giáo dục học, ĐH New York, tác giả ‘Reign of Error’
Huffington Post

STANDARDIZED TESTING

Theo bảng tóm tắt kết quả thi PISA mới được công bố gần đây, học sinh 15 tuổi Việt Nam có điểm số cao hơn các bạn đồng lứa ở Mỹ và hầu hết các nước châu Âu.

Một số người trong ngành truyền thông Mỹ cho rằng, điều này sẽ gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh, gây ra một nỗi sợ hãi và lo lắng nghiêm trọng về nguy cơ tụt hậu của Mỹ – “a Sputnik moment – (so với các nước).

Một tờ báo Việt Nam viết:

“Theo kết quả của một cuộc khảo sát toàn cầu về giáo dục, Việt Nam đứng thứ 12 trong tổng số 76 nền kinh tế, vượt trên cả Mỹ và rất nhiều nước châu Âu.

Bảng xếp hạng do các chuyên gia kinh tế học của OECD đặt ra dựa trên kết quả làm bài thi toán và khoa học của học sinh 15 tuổi. Mỹ đứng thứ 28 và hầu hết các nước châu Âu, bao gồm Đan Mạch, Thụy Điển và Anh đều không lọt được vào top 15.

“Các nền kinh tế châu Á chiếm lĩnh những vị trí đầu bảng xếp hạng. Singapore giành hạng nhất, tiếp sau đó là Hồng Kông, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan, đài BBC đưa tin.”

Andreas Schleicher thuộc OECD cho rằng cuộc khảo sát đã cho thấy các quốc gia châu Á có kết quả xuất sắc vì họ có những giáo viên giỏi và kỳ vọng cao. Ông nói với BBC “Họ rất nghiêm túc, tập trung, và chặt chẽ”. Ông cũng nói rằng kết quả bài thi có thể dự đoán sự phát triển kinh tế trong tương lai.

Ông Nguyễn Vinh Hiển, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, không đồng tình với nhận định của Andreas Schleicher về kết quả PISA. Ông phát biểu với báo Tuổi Trẻ rằng bài thi này không đánh giá toàn diện năng lực của học sinh. Ông cho rằng mặc dù kết quả của học sinh Việt Nam cao hơn nhiều nước phương Tây phát triển và cả Mỹ, chúng ta cần trung thực nhìn nhận rằng nếu đánh giá toàn diện, năng lực của học sinh Việt Nam còn rất hạn chế.

TS Giáp Văn Dương viết trên báo rằng so với bốn trụ móng của giáo dục (the four pillars of education) do UNESCO đề xướng – Học để biết – Học để làm – Học để chung sống – Học để tồn tại, thì PISA chỉ đo lường được một phần nhỏ của trụ móng đầu tiên.

TS Dương nghiên cứu chuyên ngành vật lý và đã từng làm việc với các trường Đại học ở Anh và Áo. TS Dương cho rằng các bài thi PISA không ổn vì nó nhắm vào đối tượng học sinh 15 tuổi. Ở lứa tuổi đó, đa phần học sinh còn khá non nớt và kiến thức của các em cũng chưa đáp ứng được yêu cầu của các ngành thực tế như kinh doanh, quản trị, văn hóa, nghệ thuật.

Theo TS Dương, nếu bài thi nhắm vào những đối tượng lớn tuổi hơn như sinh viên đại học 20 tuổi hay những người 30 tuổi đang làm việc, kết quả của Việt Nam chắc chắn sẽ thấp hơn rất nhiều. Trên thực tế, rất nhiều sinh viên Việt Nam không tìm được việc sau khi tốt nghiệp. Khi đi du học, rất nhiều bạn gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu của các nền giáo dục tiên tiến như kỹ năng làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, và tư duy sáng tạo.

TS Dương cũng trích dẫn báo cáo của Tổ chức đánh giá năng suất châu Á vào năm 2012, theo đó năng suất lao động của người Việt Nam chỉ thấp bằng 1/20 năng suất lao động của người Mỹ.

TS Dương nhận xét:

“Giáo dục Việt Nam chú trọng vào việc luyện thi. Toàn bộ hệ thống giáo dục chỉ vận hành để đạt được một mục đích duy nhất là thành tích thi cử. Học sinh lớp một cũng phải vượt qua các bài thi, rồi đến lớp 6, lớp 10, và đại học. Tất cả các bài thi đều rất căng thẳng và cạnh tranh cao. Truyền thống học chỉ để thi là đặc trưng của các nền giáo dục chịu ảnh hưởng của hệ tư tưởng Nho giáo như các nước châu Á gồm Trung Quốc, Nhật bản, Singapore, Hàn Quốc.

Tất cả các nước này đều đạt kết quả cao trong bài thi PISA, mặc dù trình độ phát triển chỉ ngang bằng hoặc thấp hơn Mỹ và các nước phương Tây. Điều này chỉ ra rằng kết quả thi nhiều khả năng bị sai lệch do truyền thống học thi của các nước này.

TS Dương cũng nói rằng trong các nước chịu ảnh hưởng của Nho giáo thì kết quả của Việt Nam lại là thấp nhất, do đó, không có lý do gì để tự hào về thứ hạng của Việt Nam.

Những nhóm cổ vũ cho Cốt lõi chung, hiến chương và chứng từ, chắc chắn sẽ lấy kết quả này làm bằng chứng rằng nền giáo dục công của Mỹ đang thất bại trong việc đào tạo ra những đấu thủ toàn cầu, và rằng chúng ta cần phải nghiêm ngặt hơn, khảo thí nhiều hơn và chuẩn hóa nhiều hơn. Bộ trưởng Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ Duncan chắc hẳn sẽ đưa ra phát ngôn rằng kết quả này là một lời kêu gọi người Mỹ hãy “thức tỉnh”. Theo Yong Zhao, một học giả ở Đại học Oregon (University of Oregon) phát biểu tại hội thảo Hội Giáo Dục Công (Network for Public Education) ở Chicago vào tháng trước, Duncan nhận được nhiều lời kêu gọi thức tỉnh hơn bất kỳ người nào mà ông biết, nhưng chính Duncan thì chả bao giờ “thức tỉnh” cả.

Những bài thi quốc tế này đã được đánh giá cao quá mức thực tế. Không có bằng chứng rõ ràng nào về việc kỹ năng làm bài thi của các học sinh 15 tuổi có thể dự đoán được tương lai của nền kinh tế. Năm 1964, có 12 quốc gia tham gia một cuộc thi Toán quốc tế. Học sinh Mỹ xếp hạng áp chót ở khối lớp 8 và cuối bảng ở khối lớp 12. Tuy nhiên trong 50 năm sau đó, nền kinh tế Mỹ lại phát triển trên 11 quốc gia còn lại. Như vậy, rõ ràng điểm số chẳng dự đoán được điều gì.

Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục Việt Nam nhận định, PISA chỉ đánh giá được duy nhất một kỹ năng: kỹ năng làm bài thi. Những bài thi chuẩn hóa dù có giá trị gì đi nữa, cũng không so được với những tác hại chúng gây ra đối với chất lượng giáo dục và sự “chuẩn hóa” tư tưởng của học sinh.

Cái quan trọng nhất ngày nay là sự giải phóng tư tưởng để con người trở nên sáng tạo, phát triển trí tưởng tượng, nhân ái và tương trợ. Thế giới còn rất nhiều bất ổn và chúng ta không cần thêm những con người vị kỷ, cạnh tranh khốc liệt. Chúng ta cần những người hiểu biết, suy nghĩ thấu đáo và biết quan tâm. Đó mới là những người có thể hóa giải xung đột.

Trên hết, chúng ta cần một phẩm chất mà những bài thi quốc tế không thể đo lường được: sự Thông thái.

Diane Ravitch là một chuyên gia về lịch sử giáo dục. Theo dõi blog của Diane Ravitch tại Dianeravitch.net

Dịch bởi Huyền Ngọc – Tiến Sĩ về Giáo dục – Đại Học Queensland, Australia.

Advertisements

3 thoughts on “Học sinh Việt Nam đánh bại học sinh Mỹ về điểm số thi, nhưng các nhà giáo dục Việt Nam chế giễu các bài thi

  1. Bài viết của Diane đụng đến nhiều vấn đề sâu sắc trong hệ thống giáo dục toàn cầu. Mình rất đồng ý điểm này, PISA không đánh giá được toàn diện về mặt đào tạo con người

    “Cái quan trọng nhất ngày nay là sự giải phóng tư tưởng để con người trở nên sáng tạo, phát triển trí tưởng tượng, nhân ái và tương trợ. Thế giới còn rất nhiều bất ổn và chúng ta không cần thêm những con người vị kỷ, cạnh tranh khốc liệt. Chúng ta cần những người hiểu biết, suy nghĩ thấu đáo và biết quan tâm. Đó mới là những người có thể hóa giải xung đột.

    Trên hết, chúng ta cần một phẩm chất mà những bài thi quốc tế không thể đo lường được: sự Thông thái.”

    Tiếp theo đoạn kết của Diane, câu hỏi đặt ra: Làm thế nào để đào tạo được con người, học trò có Thông thái – Wisdom

    Mình nhớ tới mấy bài viết của tác giả TĐH liên quan đến vấn đề này

    Bạn có là người trí thức có tri thức: http://dotchuoinon.com/2010/06/30/b%E1%BA%A1n-la-ng%C6%B0%E1%BB%9Di-tri-th%E1%BB%A9c-co-tri-th%E1%BB%A9c/

    Thái độ của người trí thức: http://dotchuoinon.com/2010/03/16/t%C6%B0-duy-c%E1%BB%A7a-ng%C6%B0%E1%BB%9Di-tri-th%E1%BB%A9c/

    Liked by 2 people

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s