Tiếng Việt thời LM de Rhodes – vài nhận xét về cách dùng thì hiện tại/tương lai/quá khứ (phần 16)

Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép giảng tám ngày

Nguyễn Cung Thông[1]

Phần này bàn về cách dùng thì (tiếng Anh tense ~ temps tiếng Pháp) vào thời các LM de Rhodes và Maiorica sang truyền đạo ở An Nam cho đến thế kỉ XX.

Tài liệu tham khảo chính của bài viết này là ba tác phẩm của LM de Rhodes soạn: cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC) và từ điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là từ điển Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra từ điển này trên mạng, như trang này chẳng hạn http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false . Continue reading “Tiếng Việt thời LM de Rhodes – vài nhận xét về cách dùng thì hiện tại/tương lai/quá khứ (phần 16)”

Advertisements

Tản mạn về thú chơi thư pháp ở Sài Gòn

*Ký PHẠM NGA

1.

Đến những năm cuối thập niên 90, đời sống trong nước, cái ăn cái mặc đã dễ thở đôi chút nhờ “mở cửa”, phong trào viết, chơi thư pháp (calligraphy) tiếng Việt mới lần hồi xuất hiện tại các thành phố lớn trong nước mà đi đầu là Sài Gòn. Cạnh đó, cố đô Huế cổ kính và thủ đô Hà Nội “ngàn năm văn vật” – so với Sài Gòn “đất phương Nam” hẳn là gần gũi hơn với cái nôi của thư pháp là nghệ thuật viết chữ Hán của Trung Quốc –  lại chậm chân hơn về việc thành hình những các câu lạc bộ, phòng tranh thư pháp, tức những “tụ điểm” sinh hoạt, tập luyện, đàm đạo, trao đổi kinh nghiệm… của những người xem thư pháp như một bộ môn nghệ thuật cùng là một thú vui tao nhã. Continue reading “Tản mạn về thú chơi thư pháp ở Sài Gòn”

Le col Pha Din – le chemin héroïque

lecourrier 11/05/2019 23:43
Situé à mi-chemin entre les provinces de Son La et de Diên Biên, le col de Pha Din fait partie des sites incontournables du Nord-Ouest. Si le panorama est époustouflant, Pha Din est surtout associée à la victoire de Diên Biên Phu. Il y a 65 ans, les troupes vietnamiennes et les jeunes volontaires empruntaient ce col pour ravitailler en nourritures et en munitions le front de Diên Biên Phu.
>>Pha Din, un col mythique du Nord-Est
>>Ô Quy Hô, un col légendaire du Nord-Ouest

Le col Pha Din d’aujourd’hui.

Photo: VOV/CVN

Nguyên Van Ky habite la ville de Son La. Ses jeunes années passées à Pha Din sont à jamais gravées dans la mémoire de cet ancien jeune volontaire, aujourd’hui âgé de 84 ans. En mars 1954, Nguyên Van Ky avait 19 ans et il commandait alors l’escadron 294 chargé de combler les trous immenses causés par les bombes. Il se souvient de la côte Mèo, l’un des lacets les plus dangereux et les plus bombardés par l’armée française. Un jour, raconte t-il, un obus est tombé et le passage des véhicules est devenu impossible. Pas question pourtant de laisser la route en l’état car le convoi de ravitaillement dirigé par le colonel Dinh Duc Thiên devait emprunter ce chemin. Le jeune Ky et  les douze membres de son unité ont tenté alors pendant des jours et des nuits de combler cet immense cratère; en vain. Finalement, il eut l’idée incroyable de construire un pont avec des troncs de bambou assemblés les uns aux autres au dessus du trou. Continue reading “Le col Pha Din – le chemin héroïque”

Sa Pa khát nước sinh hoạt: Bài học đắt giá

  • PHẠM QUANG VINH
  • 27.04.2019, 07:00

TTCT – Các chủ khách sạn, homestay ở Sa Pa (Lào Cai) “ngồi trên lửa” cả tuần nay, khi mùa du lịch lễ 30-4 và 1-5 đến sát bên nhưng nhiều nơi đang rục rịch hủy hợp đồng vì khủng hoảng nước sinh hoạt! Câu chuyện thiếu nước sạch ở Sa Pa ngay cao điểm mùa du lịch xứng đáng được xem là một bài học đắt giá…

NhÝ anh Huy ThÍ chú thích 1
Các học sinh ở Trường dân tộc nội trú tại Sa Pa đang chuyền nước sạch do chính quyền phân phát với số lượng hết sức khiêm tốn. Ảnh: Bá Hiếu

Đầu tuần, tổng thư ký Hiệp hội Du lịch Sa Pa Tô Bá Hiếu đăng trên trang Facebook của mình về việc giá nước sạch ở Sa Pa đã lên đến 500.000 đồng/m3 và không phải cứ có tiền là mua được. Continue reading “Sa Pa khát nước sinh hoạt: Bài học đắt giá”

Phân biệt hai từ Giới (Gender) và Giới tính (Sex)

English: What Is The Difference Between “Gender” And “Sex”?

*Để tránh nhầm lẫn, trong bài dưới đây từ Gender được dịch là Giới và từ SexGiới tính

Khi hai từ có cùng một nghĩa, chúng ta gọi chúng là từ đồng nghĩa. Khi hai từ có nghĩa khác nhau nhưng lại được sử dụng thay thế cho nhau, thì ta cần tìm hiểu về ý nghĩa thực của những từ đó.

Lấy ví dụ về hai từ Giới – Gender và Giới tính – Sex. Trong khi nhiều người thường dùng hai từ này thay thế cho nhau, nhưng ý nghĩa và cách sử dụng của hai từ lại khác biệt đáng kể và do đó là rất khác nhau. Bởi vì chúng ta thường nói về con người khi sử dụng những thuật ngữ này, vậy nên điều cốt yếu là chúng ta hiểu được nghĩa đúng của các từ khi dùng để tôn trọng người mà ta nói đến

Từ sex có nghĩa là gì? Continue reading “Phân biệt hai từ Giới (Gender) và Giới tính (Sex)”

75 năm cần một tượng đài cho triệu người chết đói – 6 bài

Người đàn bà khóc đứa con vừa lọt lòng đã bị chết trong nạn đói 1945 (Ảnh: Võ An Ninh)

***

75 năm cần một tượng đài cho triệu người chết đói: Bài 1 – Nơi chết đói nhiều nhất miền Bắc

08/04/2019, 06:30 (GMT+7)

Chưa bao giờ Việt Nam xảy ra một thảm họa lớn như thế cả về số lượng người chết lẫn quy mô của vùng bị nạn, có lẽ chỉ thua cuộc chiến chống Mỹ 1954-1975 nhưng thời gian nạn đói 1944-1945 thì có 6-7 tháng. Hàng triệu người chết đói nay tuy thân xác đã tiêu tan mà vẫn còn để lại nỗi đau trong lòng con cháu, vì sao họ lại ngã xuống, vì sao không có sự bù đắp, vì sao không một tượng đài… Continue reading “75 năm cần một tượng đài cho triệu người chết đói – 6 bài”

Palme’s Smile và dự án biến buôn Kiều thành làng du lịch

Hoàng Thiên Nga

“Nếu cùng mơ, ta hãy mơ một giấc mơ đủ lớn…”! Ý tưởng này đã kết nối 4 người bạn tâm đắc cùng bắt tay vào thực hiện mục tiêu giúp đỡ một buôn nghèo vùng sâu trở thành điểm đến đầy niềm vui, tươi đẹp và no ấm.

Buôn Kiều trong nắng

Happy Village của tương lai

Cụm dân cư phía Tây Buôn Kiều gồm 30 hộ giữa muôn bề đồi núi, thuộc xã Yang Mao, huyện Krông Bông, cách thành phố Buôn Ma Thuột trung tâm tỉnh Đắk Lắk khoảng 100 km. Continue reading “Palme’s Smile và dự án biến buôn Kiều thành làng du lịch”

Discovering 100-year old Phu Lien meteorological station in Vietnam – Đài khí tượng Phù Liễn

Last update 23:31 | 04/04/2019

Discovering 100-year old Phu Lien meteorological station in Vietnam

Phu Lien meteorological station was originally built on Dau Son mountain in 1902. It has been used as an active observation station for over 100 years by the World Meteorological Organisation.

Discovering 100-year old Phu Lien meteorological station in Vietnam, entertainment events, entertainment news, entertainment activities, what’s on, Vietnam culture, Vietnam tradition, vn news, Vietnam beauty, news Vietnam, Vietnam news, Vietnam net news,
Phu Lien meteorological station was first built in 1902 on Dau Son mountain, located in KIen An district of Hai Phong city.discovering 100-year old phu lien meteorological station in vietnam hinh 2
The site is located at an altitude of 116 metres above sea level. It was built with a French architectural design

discovering 100-year old phu lien meteorological station in vietnam hinh 3

The meteorological station is regularly considered to be among the top 100 famous buildings that are over 100-years old in Vietnam. Aside from its renowned architecture, the building has proved crucial for scientific research and meteorological forecasting in the Indochina region. Continue reading “Discovering 100-year old Phu Lien meteorological station in Vietnam – Đài khí tượng Phù Liễn”

Mon Hanoi – Documentary by former French ambassador tells his love to Hà Nội

Date : Oct 2017
Durée : 52 min
Lieu de diffusion : TV Vietnam
Réalisateur : Jean-Noël et Henri-Louis Poirier
Genre : Documentaire

Mon Hanoi from Py Films on Vimeo.

Documentary by former French ambassador tells his love to Hà Nội

Update: October, 04/2017 – 09:00

Unique perspective: Former French ambassador to Việt Nam Jean-Noel Poirier (third left) attends a press conference at the Vietnam Television studio about his documentary Mon Hanoi (My Hanoi) yesterday. — VNS Photo Thúy Hằng
Viet Nam NewsHÀ NỘI — Hà Nội’s bustling streets, street vendors, colonial-era buildings showing the lingering influence of French architecture, old style communal residences, and hidden corners: all have been presented vividly in a documentary by former French ambassador to Việt Nam Jean-Noel Poirier.

In the 52-minute documentary, entitled Mon Hanoi (My Hanoi), the former diplomat takes the audience with him on a journey to discover Hà Nội – a city that evokes his hometown of Paris. Continue reading “Mon Hanoi – Documentary by former French ambassador tells his love to Hà Nội”

La cuisine de rue, un trait culturel attirant des touristes – La cuisine vietnamienne dans le top 15 des plus célèbres du monde

La cuisine de rue, un trait culturel attirant des touristes

Lecourrier, Hanoï , 22/03/2019 16:22
Hanoï est non seulement réputé pour son histoire millénaire, ses vieux quartiers et ses paysages magnifiques, mais aussi largement connue pour sa cuisine de rue très riche et populaire qui séduit des touristes étrangers.
>>Hanoï, épicentre de la cuisine vietnamienne
>>De bonnes adresses gastronomiques à Hanoï

Deux touristes étrangers achètent les gâteaux traditionnels dans la ruelle de Dông Xuân. 

Hanoï est considérée comme le paradis de la cuisine. Les touristes peuvent en effet découvrir des plats traditionnels et modernes qui apparaissent dans chaque coin de la ville, un trait culturel original des Vietnamiens, surtout des habitants de Hanoï. En baladant dans la petite rue Ngo Huyên, situé dans l’arrondissement de Hoàn Kiêm, on peut déguster le chao suon (porridge de riz aux côtelettes de porc), banh da cua (vermicelles de riz au crabe), bun cha(soupe de vermicelles de riz avec du porc grillé) ou les banh miContinue reading “La cuisine de rue, un trait culturel attirant des touristes – La cuisine vietnamienne dans le top 15 des plus célèbres du monde”

The Vietnamese daughters of an African emperor – 2 Vietnamese Daughters Of African President Wed

 

The Vietnamese daughters of an African emperor

The Vietnamese daughters of an African emperor

Jean-Bédel Bokassa’s rise from soldier to sovereign is one the strangest tales of the 20th century. Stranger still are the connections between the African emperor and far-flung Vietnam.


Just the Basics

  • In the service of France, Jean-Bédel Bokassa fights in Vietnam, eventually marrying and fathering a daughter with a local Vietnamese woman
  • Back in Africa, Bokassa leads a coup, names himself emperor and begins a search for his Vietnamese family
  • His Vietnamese daughter (twice) joins Bokassa’s giant family, yet this fairy tale does not have a happy ending

November 1970: A young girl sells cigarettes on the streets of Saigon. Living in the capital of South Vietnam during the country’s bloody civil war is full of uncertainty for everyone, but life is especially hard for the destitute, 17 year-old Martine. She lives in a shack made of flattened beer cans with her mother, who regales her with stories about the father from a foreign land she doesn’t remember. Martine is half-black, but her age rules out any American GI as her father. Instead, her father was a member of another foreign army, the French to be precise, which fought an earlier war against the Viet Minh from 1946 to 1954. Continue reading “The Vietnamese daughters of an African emperor – 2 Vietnamese Daughters Of African President Wed”

Đà Lạt quy hoạch khu Hòa Bình: Lời cảnh báo về một thành phố vô hồn!

NDT –  17:45 | Thứ bảy, 16/03/2019 41

LTS: Ngày 15.3.2019, Đà Lạt đã chính thức công bố bản “Quy hoạch chi tiết và thiết kế đô thị, tỉ lệ 1/500 khu vực trung tâm Hòa Bình, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng”. Bản đồ án “khu thương mại phức hợp” cao tầng thay cho một khu Hòa Bình đầy dấu ấn lịch sử, ký ức đô thị, không những tạo ra sự bất an nơi những cư dân trong khu vực bị chi phối, cư dân quan tâm đến lịch sử văn hóa Đà Lạt mà còn gây tranh cãi trong giới chuyên môn nghiên cứu, quy hoạch, kiến trúc đô thị.

Tác giả Nguyễn Vĩnh Nguyên – một cây bút biên khảo văn hóa Đà Lạt – có cuộc trao đổi với TSKH-KTS. Ngô Viết Nam Sơn xoay quanh sự kiện này.

Dinh Tỉnh trưởng, công trình sẽ bị thay thế bằng khu cao ốc thương mại phức hợp, theo bản đồ án quy hoạch của KTS. Hồ Thiệu Trị. Ảnh: Nguyễn Vinh


Continue reading “Đà Lạt quy hoạch khu Hòa Bình: Lời cảnh báo về một thành phố vô hồn!”

Hàng gỏi cuốn, bì cuốn ngon nổi tiếng, chỉ bán qua ô cửa sổ

Xem toàn bộ Gallery

Đã có mặt hơn chục năm ở một quãng vỉa hè đường Lê Văn Sỹ (quận 3), một hàng gỏi cuốn, bì cuốn được dân ăn vặt ở Sài Gòn đánh giá là rất hấp dẫn, ngon miệng.

Gọi là “hàng gỏi cuốn” nhưng thật ra đây chỉ là một cái gánh nhỏ với lỉnh kỉnh đủ thứ “đồ nghề” dành cho món cuốn. Trong tủ kính bày hàng, hàng trăm cuốn gỏi hay cuốn bì được làm sẵn dành cho khách mua đem đi cùng các loại nước chấm thích hợp cho từng loại cuốn… Rồi hai cái bàn nhỏ, chỉ cùng lúc đủ chỗ ngồi khoảng 5 – 10 người. Đó cũng là lý do khiến đa số khách chỉ ghé mua đem về. Continue reading “Hàng gỏi cuốn, bì cuốn ngon nổi tiếng, chỉ bán qua ô cửa sổ”

Tiếng Việt thời LM de Rhodes – chên đơng hay chân đăng/đâng/nâng? (phần 15)

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” (phần 1)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)
>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5A)
>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5B)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Dạng bị (thụ) động (passive voice) (phần 8)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài suy nghĩ về ‘Phép Giảng Tám Ngày’ (phần 9)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng mẫu/mẹ và An Nam Mít (phần 10)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về tên gọi và cách đọc (phần 11)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về cách dùng “ăn chay, ăn kiêng, ăn tạp, khem, cữ” (phần 12)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về cách dùng tên bộ phận cơ thể ở phía dưới như lòng, bụng, dạ, ruột cho đến vật âm mình! (phần 13)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng con và cái (phần 14)
>>
Tiếng Việt thời LM de Rhodes – chên đơng hay chân đăng/đâng/nâng? (phần 15)

Phần này bàn về cách dùng chên đơng thời các LM de Rhodes và Maiorica sang truyền đạo ở An Nam cho đến thế kỉ XX. Dựa vào một số văn bản, bài viết nhỏ này đề nghị một cách giải thích tại sao chân đăng lại xuất hiện ở mãi tận những hòn đảo thuộc thực dân Pháp ở Thái Bình Dương. Continue reading “Tiếng Việt thời LM de Rhodes – chên đơng hay chân đăng/đâng/nâng? (phần 15)”