Bạn có đang nuôi dạy những đứa trẻ hướng thiện?

Washingtonpost – By Amy Joyce July 18, 2014

Click vào link để xem video

Richard Weissbourd, một nhà tâm lý học của Đại học Harvard, tốt nghiệp ngành giáo dục, và Dự án “Making Caring Common Project – Quan tâm là lẽ thông thường” đã đưa ra lời khuyên làm thể nào để nuôi dạy những đứa trẻ khi trưởng thành sẽ trở thành người biết quan tâm, tôn trọng và có trách nhiệm (The Washington Post).

Đầu năm nay, tôi đã viết – dạy về “Biết cảm thông, liệu bạn có phải một phụ huynh như vậy”. Ý tưởng đằng sau điều này là từ Richard Weissbourd, một nhà tâm lý học tốt nghiệp ngành giáo dục của đại học Harvard, người vận hành Dự án ” Making Caring Common Project – Quan tâm là lẽ thông thường “, mục tiêu hướng đến là dạy trẻ em trở nên tốt bụng.

Tôi biết, bạn sẽ nghĩ các cha mẹ đang dạy hoặc đang tự dạy những đứa trẻ những điều đó, phải không? Không hẳn vậy – theo một nghiên cứu mới của nhóm.

Khoảng 80% những người trẻ tuổi trong nghiên cứu nói rằng cha mẹ họ quan tâm tới những thành tích của họ hay hạnh phúc của bản thân hơn của những người khác. Đa số những người được phỏng vấn cũng đồng ý rằng cha mẹ họ tự hào về việc họ đạt điểm số cao trong lớp hơn là việc họ quan tâm tới các thành viên trong lớp và trong trường.
Weissbourd và đồng nghiệp đã đưa ra những lời khuyên giúp dạy dỗ những đứa trẻ trở nên biết quan tâm, biết tôn trọng và có trách nhiệm.

“Trẻ con không tự sinh ra đã xấu hay tốt và chúng ta không bao giờ nên từ bỏ việc dạy dỗ chúng. Chúng cần những người lớn giúp đỡ để chúng có thể quan tâm, biết tôn trọng và có trách nhiệm với mọi người cho dù ở cấp học nào”, theo nhóm nghiên cứu.
5 phương pháp nuôi dạy một đứa trẻ có đạo đức, biết quan tâm, theo Dự án

1. Khiến việc quan tâm tới những người khác trở thành một ưu tiên

Tại sao? Phụ huynh có xu hướng đề cao hạnh phúc và thành công của trẻ hơn sự lo lắng của chúng cho những người khác. Nhưng trẻ con cần được học cách cân bằng những nhu cầu của mình với nhu cầu của người khác, cho dù đó là đá trái banh cho đồng đội hay quyết định đứng lên bảo vệ những đứa trẻ bị bắt nạt.

Làm thế nào? Trẻ con cần được nghe cha mẹ chúng nói rằng quan tâm tới người khác là ưu tiên đầu tiên. Việc quan trọng nhất là khiến trẻ đề cao những giá trị đạo đức, chẳng hạn như biết tôn trọng những điều chúng đã cam kết, cho dù việc đó khiến chúng không vui. Ví dụ, trước khi con bạn bỏ một đội bóng, ban nhạc, hay không làm bạn với ai đó, chúng ta cần hỏi xem có những điều gì đứa trẻ cần cảm thấy biết ơn đối với đội bóng, ban nhạc hay người bạn kia, khuyến khích em giải quyết vấn đề trước khi từ bỏ.

Thử làm

• Thay vì nói rằng: “Điều quan trọng nhất là con được hạnh phúc”, hãy nói: “Điều quan trọng nhất là con là người tốt bụng”.
• Chắc chắn rằng những đứa lớn hơn luôn xưng hô với mọi người một cách tôn trọng, cho dù chúng đang mệt mỏi, tức giận hay căng thẳng.
• Nhấn mạnh sự quan tâm khi bạn tương tác với những người lớn có vai trò then chốt tới con mình. Ví dụ, hỏi cô giáo xem con bạn có là một thành viên tốt trong lớp, trong trường không.

2. Tạo ra cơ hội cho đứa trẻ tập cách quan tâm và lòng biết ơn

Tại sao? Không bao giờ là muộn để trở thành người tốt, nhưng điều đó không tự xảy ra. Trẻ em cần tập cách quan tâm tới người khác và biểu lộ lòng biết ơn đối với những người quan tâm đến chúng và có đóng góp đối với cuộc sống của trẻ. Nghiên cứu chỉ ra rằng những người có thói quen thể hiện lòng biết hơn sẽ thường là người hay giúp đỡ, hào phóng, có lòng thương và khoan dung – và họ cũng thường hạnh phúc và khỏe mạnh hơn.

Làm thế nào? Học quan tâm giống như học chơi thể thao hay nhạc cụ. Tập luyện hàng ngày – bất kể là giúp đỡ bạn làm bài tập, giúp đỡ việc nhà, hay một công việc của lớp – khiến cho việc quan tâm trở nên tự nhiên và tăng thêm khả năng cho đi sự quan tâm của trẻ. Học cách biết ơn tương tự như vậy, cần thường xuyên luyện tập.

Thử làm

• Đừng thưởng cho mọi hành động giúp đỡ của con, như là dọn bàn ăn. Chúng ta nên mong đợi trẻ giúp đỡ việc nhà, giúp đỡ anh chị em, hàng xóm, và chỉ thưởng những hành động tốt ít khi xảy ra.
• Nói chuyện với con về những hành động quan tâm và thiếu sự quan tâm mà chúng thấy trên ti vi và về những hành xử công bằng hay phi lý chúng nhìn hoặc nghe thấy trên bản tin.
• Khiến lòng biết ơn trở thành nghi thức hàng ngày, trong bữa tối, trước khi ngủ, trong xe, hay trên tàu điện ngầm. Đặc biệt là cảm ơn những người giúp đỡ chúng ta cho dù việc lớn hay nhỏ.

3. Mở rộng những mối quan tâm của trẻ

Tại sao? Hầu hết trẻ em đặt quan tâm của chúng trong một vòng tròn hẹp gồm gia đình và bạn bè. Thách thức ở đây là giúp chúng học cách để ý đến những người nằm ngoài vòng tròn ấy, chẳng hạn như một thành viên mới của lớp, những người không nói cùng 1 ngôn ngữ, người chăm sóc trường lớp, hoặc ai đó sống ở một vùng xa xôi.

Làm thế nào? Trẻ cần học cách nhìn nhận gần gũi hơn, bằng cách nghe tận tai và để ý tới những người trong vòng tròn rộng hơn;và nhìn một cách toàn diện, bằng cách nhìn bức tranh toàn cảnh và suy nghĩ về những quan điểm khác của những người chúng tiếp xúc hàng ngày, bao gồm cả những người yếu đuối. Chúng cũng cần suy nghĩ về cách những quyết định của chúng, ví dụ như bỏ đội tuyển thể thao hay ban nhạc, có thể xé tan nhóm của chúng và tác động xấu đến những thành viên khác của nhóm. Đặc biện trong thế giới đang toàn cầu hóa, trẻ cần phát triển mối quan tâm tới những người sống trong những nền văn hóa khác và những cộng đồng khác.

Thử làm

• Đảm bảo rằng con bạn thân thiện và dễ chịu với tất cả mọi người, như tài xế xe bus hay một người phục vụ bàn.
• Khuyến khích trẻ quan tâm tới những người yếu đuối. Đưa ra một vài ý tưởng đơn giản để sẵn sàng nhảy vào “vùng dùng cảm và đầy sự quan tâm” như là an ủi một bạn cùng lớp bị trêu chọc.
• Dùng những câu chuyện trên báo hay ti vi để khuyến khích trẻ nghĩ về những khó khăn những trẻ em ở các nước khác phải đối mặt.

4. Trở thành một tấm gương tốt và người thầy thông thái.

Tại sao? Trẻ học những giá trị đạo đức bằng cách nhìn những hành động của những người mà chúng tôn trọng. Chúng cũng học những giá trị bằng cách suy nghĩ về những tình cảnh khó xử với người lớn, ví dụ như “Mình có nên mời cô bạn hàng xóm mới tới dự tiệc sinh nhật khi mà bạn thân nhất của mình không ưa cô ta?”

Làm thế nào? Làm một tấm gương tốt và người thầy thông thái có nghĩa là chúng ta cần tập luyện lòng trung thực, tính ngay thẳng, và tự chăm sóc bản thân. Nhưng điều đó không có nghĩa là phải lúc nào cũng hoàn hảo. Đối với những đứa trẻ tôn trọng và tin tưởng chúng ta, chúng ta cần thừa nhận những sai sót và thói xấu của mình. Chúng ta cũng cần tôn trọng suy nghĩ của đứa trẻ và lắng nghe quan điểm của chúng, để chứng minh rằng chúng ta muốn chúng gắn kết với những người khác.

Thử làm:

• Làm mẫu về quan tâm tới người khác bằng việc làm các hoạt động công ích ít nhất một tháng một lần. Tốt hơn nữa là làm cùng với con bạn.
• Nói về một tình huống khó xử trong bữa tối và hỏi trẻ về những tình huống chúng gặp phải.

5. Hướng dẫn bọn trẻ trong việc điều khiển những cảm xúc tiêu cực

Tại sao? Thường thì khả năng quan tâm tới người khác sẽ bị lấn át bởi sự giận dữ, xấu hổ, đố kị, và các cảm xúc tiêu cực khác.

Làm thế nào? Chúng ta cần dạy trẻ rằng tất cả các cảm xúc là tốt, nhưng một vài cách đối phó với chúng là không có ích. Trẻ em cần chúng ta giúp đối phó với những cảm xúc này theo cách tích cực.

Làm thử

Đây là một cách đơn giản để dạy trẻ bình tĩnh: yêu cầu trẻ dừng lại, thở thật sâu ra mũi, hít vào bằng mồm, và đếm đến 5. Luyện tập khi bé đang bình tĩnh. Sau đó, khi bạn thấy bé đang buồn bực, nhắc cho bé nhớ về các bước này và cùng làm với bé. Sau một thời gian trẻ sẽ bắt đầu tự làm một mình, từ đó em sẽ có thể biểu lộ cảm xúc theo cách có ích và phù hợp.

Dịch từ Washingtonpost bởi Nguyễn Mai – Th.S Quản lý Môi trường, ĐHBKHN

Advertisements

3 thoughts on “Bạn có đang nuôi dạy những đứa trẻ hướng thiện?

  1. Mình xin góp một chút mạn bàn.

    Trong bài báo có nói “Phụ huynh có xu hướng đề cao hạnh phúc và thành công của trẻ hơn sự lo lắng của chúng cho những người khác. Nhưng trẻ con cần được học cách cân bằng những nhu cầu của mình với nhu cầu của người khác….” Tuy nhiên hạnh phúc và thành công của một người lại được xây dựng một cách vững chắc trên nền tảng sự quan tâm của họ đối với những điều không phải là chính họ. Thậm chí, nhu cầu của một người sẽ được đáp ứng một cách sâu sắc, triệt để thông qua sự đáp ứng nhu cầu của người khác. Thế nên với mong mỏi sâu thẳm và cuối cùng rằng con cháu mình sẽ hạnh phục, thành công và được đáp ứng, người phụ huynh cần đi “đường vòng” để đặt nền tảng là dạy trẻ sự quan tâm và lo lắng đến người khác, đến mọi điều xung quanh và bớt, tiết giảm sự quan tâm, lo lắng cho nhu cầu thỏa mãn ý muốn, sở thích tự nhiên của chính mình.

    Nghĩ lại thì đó cũng chính là con đường của Jesus và Phật Thích Ca dạy.

    Liked by 1 person

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s