Biến đổi khí hậu đe dọa sức khỏe con người

Biến đổi khí hậu đe dọa sức khỏe con người (P1)

07/05/2014 2:23:13 PM

Từ những kết quả nghiên cứu, các nhà khoa học cảnh báo biến đổi khí hậu đang trở thành mối đe dọa đến sức khỏe con người trên toàn thế giới.

Theo đánh giá của các nhà khoa học, biến đổi khí hậu đã trở thành một vấn đề vừa cấp thiết, vừa phổ biến đối với các quốc gia, biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến cuộc sống của con người.

Biến đổi khí hậu khiến thời tiết trở nên khắc nghiệt và lũ lụt dễ làm phát sinh nhiều loại bệnh tật, gây ảnh hưởng đến sức khoẻ cộng đông

Biến đổi khí hậu làm nảy sinh bệnh tật

Trung tâm Y tế Dự phòng TP.HCM cho biết, từ đầu năm đến nay đã có hơn 1.300 ca sởi nhập viện điều trị, trong khi cùng kỳ năm ngoái các bệnh viện chỉ ghi nhận 1 trường hợp sởi nhập viện. Không riêng gì dịch sởi, hàng loạt các dịch bệnh nguy hiểm cho trẻ cũng đang bùng phát. Hầu hết các loại dịch bệnh đều gia tăng so với cùng kỳ năm ngoái.

Trên Báo Sài Gòn Giải Phóng, bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm bệnh viện Nhi Đồng 1, thời tiết quá oi bức, sức đề kháng trẻ em kém nên dễ nhiễm bệnh dẫn đến nhiều dịch bệnh gia tăng.

Biến đổi khí hậu làm nảy sinh những điều kiện thời tiết khắc nghiệt, từ đó khiến cho sức khỏe của nhiều người suy giảm nghiêm trọng. Bên cạnh đó, nhiều bệnh dịch nảy sinh, đe dọa sức khỏe người dân trên toàn thế giới.

Báo cáo của Uỷ ban Liên Chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) đã khẳng định biến đổi khí hậu gây tử vong và bệnh tật thông qua hậu quả của các dạng thiên tai như sóng nhiệt/nóng, bão, lũ lụt, hạn hán… nhiều bệnh, dịch gia tăng dưới tác động của sự thay đổi nhiệt độ và hoàn cảnh sống, nhất là các bệnh truyền qua vật trung gian như sốt rét, sốt xuất huyết, viêm não, các bệnh đường ruột và các bệnh khác…

Những bệnh này, đặc biệt phát tán nhanh ở các vùng kém phát triển, đông dân cư và có tỉ lệ đói, nghèo cao thuộc các nước đang phát triển.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, ở Việt Nam tình trạng biến đổi khí hậu đã và đang tác động nghiêm trọng đến sức khỏe người dân. Trong hơn 10 năm qua, diễn biến của một số bệnh truyền nhiễm gây dịch, bệnh lây truyền tăng dần qua các năm.

Trong đó sự biến động của thời tiết có tác động rõ rệt đến sự gia tăng nguy cơ bùng phát các bệnh dịch truyền nhiễm, đặc biệt là các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa và bệnh đường hô hấp…

Thống kê của Bộ Y tế cho thấy, hàng năm Việt Nam có khoảng 3,5 triệu người mắc các bệnh truyền nhiễm với hàng nghìn trường hợp tử vong. Nguyên nhân khiến xuất hiện các bệnh mới nổi và tái nổi là do biến đổi khí hậu, môi trường, sự thay đổi và thích nghi của các vi sinh vật, mật độ dân cư tăng lên, hệ miễn dịch yếu, con người sử dụng thực phẩm biến đổi gene…

Cục Quản lý Môi trường Y tế (Bộ Y tế) cho rằng biến đổi khí hậu và sự phát sinh, phát triển bệnh truyền nhiễm là một quá trình có liên quan với nhau thông qua nhiều cơ chế.

Thông thường sau thiên tai, môi trường bị xáo trộn lớn, nguồn nước bị ô nhiễm nặng và đây là một trong những nguyên nhân chính gây bùng phát các dịch bệnh đường tiêu hóa và các bệnh khác lây lan theo nguồn nước bao gồm cả các bệnh của động vật, bệnh có ổ dịch tự nhiên, bệnh từ nơi khác đến.

Mực nước biển dâng, gia tăng nhiệt độ môi trường, thay đổi lượng mưa… là các yếu tố thuận lợi cho sự phát triển của một số loài muỗi truyền bệnh (sốt rét, sốt xuất huyết…).

(Phần tiếp theo: Gia tăng các bệnh truyền nhiễm)

—–o0o—–

08/05/2014 7:45:19 AM

Từ các kết quả nghiên cứu mà các nhà khoa học thế giới đã công bố cùng với những nghiên cứu, khảo sát trong nước đã có thêm bằng chứng xác thực chứng minh biến đổi khí hậu đã làm gia tăng các bệnh truyền nhiễm trên toàn thế giới.

Gia tăng các bệnh truyền nhiễm

Một số loại bệnh nhiệt đới đã biến mất ở nhiều nước trên thế giới, nhưng vẫn đang phát triển mạnh tại Việt Nam như lao, sốt xuất huyết, sốt rét… đã gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Do biến đổi khí hậu, nhiệt độ tăng cùng với lũ lụt và hạn hán đã tạo điều kiện thuận lợi cho các con vật truyền nhiễm như muỗi, ve, chuột,… sinh sôi nảy nở, truyền nhiễm bệnh gây nguy hại đến sức khỏe của nhiều bộ phận dân số trên thế giới.

Nghiên cứu về “Biến đổi khí hậu và bệnh tật: Từ cách nhìn địa cầu đến bối cảnh Việt Nam” của GS Phạm Huy Dũng – nguyên Viện trưởng Viện Sức khỏe Môi trường&Phát triển cho thấy, thay đổi khí hậu không chỉ làm gia tăng các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phổi, viêm đường hô hấp cấp, lao, mà còn khiến các bệnh không nhiễm trùng gia tăng như hen, bệnh tâm thần, tim mạch…

Trong một hoạt động “Tìm hiểu tác động của biến đổi khí hậu tới vấn đề sức khỏe” đã được nhóm nghiên cứu – Trung tâm Bảo tồn&Phát triển Tài nguyên Nước (WARECOD) triển khai tại hai thôn Chè Pẻn và Pác Pha, huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng, đã liệt kê các bệnh mà người dân hay gặp phải trong và sau các sự kiến thời tiết bất thường (nắng nóng kéo dài, rét đậm rét hại, mưa lũ…).

Khi thời tiết khô hạn kéo dài (từ tháng 2-4) các bệnh người dân hay gặp phải như: sốt xuất huyết, tiêu chảy, thủy đậu, bỏng dạ, suy nhược cơ thể, da nổi mụn nước… Vào mùa mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 7) thường xuất hiện các bệnh như: tiêu chảy, sốt, cảm cúm, đau bụng, dị ứng thời tiết, bệnh ngoài da…Và các bệnh khi trời rét đậm rét hại (tháng 11 đến tháng 1) như viêm phế quản, cảm cúm, lên cước,…

Theo nhóm nghiên cứu, thời tiết cực đoan gia tăng dẫn đến nhiều nguy cơ đột biến đối với người nhiều tuổi, người già, người mắc bệnh tim mạch, người mắc bệnh thần kinh… Nhóm người già và trẻ em là hai nhóm xã hội dễ bị tổn thương khi thời tiết thay đổi do sức đề kháng kém. Còn nhóm phụ nữ, những người dành nhiều thời gian chăm sóc gia đình – đặc biệt là những người ốm- hơn đàn ông, nên mắc các bệnh dễ lây truyền cũng lớn hơn nam giới.

Nhóm các hộ nghèo, do điều kiện vật chất còn khó khăn, bữa ăn không cung cấp được đầy đủ các chất dinh dưỡng nên sức đề kháng yếu, dễ mắc các bệnh truyền nhiễm cao, khi mắc bệnh thì không đủ điều kiện để chi trả cho việc điều trị. Khả năng tiếp cận với các dịch vụ y tế kịp thời thấp hơn các gia đình có điều kiện kinh tế khá.

Các nghiên cứu viên cũng chỉ ra rằng, tác động của biến đổi khí hậu tới vấn đề sức khỏe là rất rõ rệt thông qua các dạng thiên tai như hạn hán, sạt lở, lũ quét…Nhiều bệnh sẽ gia tăng dưới tác động của sự thay đổi nhiệt độ và hoàn cảnh, nhất là các bệnh lây truyền qua các vật trung gian như sốt rét (do muỗi truyền), sốt xuất huyết (muỗi), các bệnh lây truyền qua thực phẩm (ngộ độc thực phẩm), bệnh lây truyền qua môi trường nước (các bệnh đường ruột), bệnh lây truyền từ động vật và các bệnh khác (suy dinh dưỡng, bệnh về phổi…).

Trong một báo cáo, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết các dịch bệnh nguy hiểm đang lan tràn ở nhiều nơi trên thế giới hơn bao giờ hết. Những vùng trước kia có khí hậu lạnh giờ đây cũng xuất hiện các loại bệnh nhiệt đới.

Hiện nay sức khỏe của hàng trăm triệu người đang bị đe dọa nghiêm trọng do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu, khoảng 150.000 người chết hàng năm do sốt rét, tiêu chảy, suy dinh dưỡng, lũ lụt… Một nửa trong số này thuộc khu vực châu á Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam.

(Phần tiếp theo: 12 bệnh truyền nhiễm liên quan đến biến đổi khí hậu)

—–o0o—–

Biến đổi khí hậu đe dọa sức khỏe con người (P3)

09/05/2014 8:02:56 AM

Các chuyên gia của Hiệp hội Bảo tồn Động vật Hoang dã (WCS) đã liệt kê 12 loại dịch bệnh có thể lan truyền do biến đổi khí hậu.


Thời tiết thay đổi đã gây ra các thảm họa thiên nhiên, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các con vật truyền nhiễm như muỗi, ve, chuột,… sinh sôi nảy nở, truyền nhiễm bệnh gây nguy hại đến sức khỏe của nhiều bộ phận dân số trên thế giới.


12 bệnh truyền nhiễm liên quan đến biến đổi khí hậu

1. Bệnh nhiễm kí sinh trùng babesia: Đây là loại bệnh do ve, lây truyền tới cả động vật hoang dã và con người. Bản thân bệnh này đã nguy hiểm, nó đồng thời còn là nguyên nhân gây suy giảm miễn dịch đối với các bệnh lây nhiễm khác. Loại bệnh này đang trở nên phổ biến ở châu Âu và Bắc Mỹ. Bệnh cũng liên quan đến việc thay đổi môi trường sống của ve.

2. Bệnh cúm gia cầm: Biến đổi khí hậu có thể phá vỡ sự vận động và di trú tự nhiên của các loài chim hoang dã, khiến chúng tiếp xúc nhiều hơn với gia cầm, một nguyên nhân gây lan tràn bệnh cúm. Một thể của cúm gia cầm là H5Nl có thể lây bệnh sang con người và gây tử vong. Các chuyên gia y tế lo ngại về khả năng bệnh này truyền nhiễm từ người sang người.

3. Bệnh lao bò: Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến nguồn nước tự nhiên, một lý do dẫn đến sự thay đổi môi trường sống của động vật và đồng thời cũng mang căn bệnh lây nhiễm đến một địa điểm mới. Căn bệnh này lây lan từ gia súc sang động vật hoang dã và con người, ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường tự nhiên và sự an cư của loài người.

4. Bệnh dịch tả: Đây là một loại bệnh lây qua đường nước đang ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của người dân ở phần lớn các nước đang phát triển. Sự tăng nhiệt độ toàn cầu sẽ tăng khả năng phát tán căn bệnh này.

5. Sốt xuất huyết Ebola: Ebola là một loại virus gây tử vong ở người, khỉ đột và tinh tinh. Hiện chưa có biện pháp chữa trị căn bệnh này. Các chuyên gia y tế tin rằng biến đổi khí hậu tạo điều kiện cho virus này lan rộng tới những địa điểm mới.

6. Bệnh do các loài kí sinh: Những loài sống kí sinh được dự đoán sẽ lan rộng và phân bố lại môi trường sống khi nhiệt độ và lượng nước thay đổi. Trong số chúng, một số loài có ảnh hưởng đến nhiều loài, trong đó có loài người.

7. Bệnh Lyme(**): Giống như bệnh nhiễm kí sinh trùng Babesiosis, bệnh Lyme cũng do ve truyền nhiễm. Biến đổi khí hậu làm thay đổi sự phân bố của ve, gây nên dịch bệnh ở những địa điểm mới. Người bị ve mang mầm bệnh cắn có thể bị ốm nặng.

8. Bệnh dịch hạch: Bệnh này rất nguy hiểm, đe dọa tính mạng của động vật hoang dã, gia cầm và cả con người. Sự lây lan của bệnh là do bọ chét ký sinh trên những loài động vật thuộc bộ gặm nhấm di chuyển từ nơi này đến nơi khác. Khi khí hậu thay đổi, động vật thuộc bộ găm nhấm sẽ di chuyển trên phạm vi rộng và mang mầm dịch tới những khu vực mới.

9. Bệnh do hiện tượng thuỷ triều đỏ: Một dạng tảo nở hoa đang lan rộng khắp. Độc tố của loại tảo này gây hại cho môi trường, nguy hiểm cho con người và động vật sống gần biển như các loại chim biển, sinh vật biển… Nhiệt độ ở biển thay đổi được dự đoán là nguyên nhân khiến hiện tượng thủy triều đỏ trở nên phổ biến hơn.

10. Sốt thung lũng Rift: Dịch sốt này đang có ảnh hưởng lớn đến con người và vật nuôi vùng Trung Đông và châu Phi. Vật nuôi nhiễm bệnh này có nguy cơ sảy thai và tử vong cao. Bệnh này cũng rất nguy hiểm đối với con người. Rất nhiều loài muỗi (Aedes, Anopheles, Culex, Eretmapodites, Mansonia,..) là nhân tố trung gian truyền bệnh này, do đó nguy cơ dịch bệnh ở những nơi tồn tại các loài muỗi này là rất lớn. Sự phân bố của mỗi truyền bệnh cũng thay đổi khi trữ lượng nước của các vùng thay đổi do tác động của biến đổi khí hậu.

11. Bệnh buồn ngủ: Bệnh do loài ruồi tsetse (ruồi xê xê) truyền nhiễm. Cả người và động vật đều có thể mắc căn bệnh này. Bệnh xuất hiện ở 36 nước thuộc vùng hạ Sahara – Châu Phi gây tử vong 40.000 người mỗi năm. Cũng như muỗi và ve, môi trường sống của ruồi tsetse cũng có thể thay đổi do biến đổi khí hậu.

12. Bệnh sốt vàng da: Bệnh sốt vàng da do muỗi truyền nhiễm. Khi muỗi di chuyển do thay đổi mực nước, có khả năng bệnh này sẽ xuất hiện ở nơi mới.

(Phần tiếp theo: Ngành y ứng phó biến đổi khí hậu)

—–o0o—–

Biến đổi khí hậu đe dọa sức khỏe con người (P4)

10/05/2014 7:53:27 AM

Để có thể ứng phó với biến đổi khí hậu bảo vệ sức khỏe cộng đồng, trong thời gian tới cần tập trung vào một số hành động như triển khai đánh giá nguy cơ sức khỏe quốc gia có liên quan đến hiện tượng biến đổ khí hậu hiện tại và tương lai.

>>> Biến đổi khí hậu đe dọa sức khỏe con người (P3)
>>> Biến đổi khí hậu đe dọa sức khỏe con người (P2)
>>> Biến đổi khí hậu đe dọa sức khỏe con người (P1)



Dưới tác động của biến đổi khí hậu, thời tiết ngày càng trở nên khắc nghiệt. Đây là thách thức mà ngành y đang phải đối mặt


Ngành y ứng phó biến đổi khí hậu

Theo Bộ Tài nguyên&Môi trường, biến đổi khí hậu đã và đang gây ra nhiều khó khăn, thách thức đối với ngành Y tế. Do vậy, để giúp ngành y tế thực hiện tốt chức năng bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho công đồng thì Chính Phủ Việt Nam cần có một hành động, chính sách cụ thể nhằm cải tạo, nâng cấp xây dựng cơ sở hạ tầng, hiện đại hóa trang thiết bị và xây dựng năng lực cho nguồn nhân lực cho ngành y tế.

Làm thế nào để giảm nhẹ các hoạt động ảnh hưởng tới sức khỏe do biến đổi khí hậu ở Việt Nam giai đoạn 2010-2015” là một trong những mục tiêu ngành y tế đã đặt ra.

Các hoạt động sẽ tập trung vào việc xác định các khu vực dễ bị ảnh hưởng do biến đổi khí hậu, hay thiết lập hệ thống cảnh báo sớm về giám sát biến đổi khí hậu, trong đó có việc giám sát, phát hiện và cảnh báo sớm các bệnh truyền nhiễm gây dịch, đặc biệt các bệnh tái xuất hiện và mới nổi.

Kế hoạch sẽ tập trung phổ biến, quán triệt các chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước và ngành y tế về công tác ứng phó với biến đổi khí hậu cho tất cả các đơn vị trong ngành y tế.

Tổ chức các hoạt động truyền thông cho cán bộ, nhân viên ngành y tế và cộng đồng về biến đổi khí hậu và các biện pháp ứng phó; đa dạng hóa các nội dung và hình thức tuyên truyền nhằm chuyển tải hiệu quả các thông điệp bảo vệ sức khỏe thông quan giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu tới cộng đồng.

Tiến hành điều tra nghiên cứu, đánh giá thực trạng tác động của biến đổi khí hậu tới sức khỏe người dân, các bệnh tật chính liên quan đến biến đổi khí hậu, các khu vực dễ bị tổn thương để có các giải pháp ứng phó kịp thời. Triển khai thử nghiệm, áp dụng, xây dựng các mô hình bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước tác động của biến đổi khí hậu.

Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý dữ liệu về sức khỏe, mô hình bệnh tật liên quan đến biến đổi khí hậu. Gắn kết chặt chẽ các hoạt động nghiên cứu khoa học của các Viện nghiên cứu, các trường đại học và các cơ sở y tế.

Nhiều ý kiến cho rằng để có thể giảm thiểu thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra cho người dân thì việc cần phải củng cố, đầu tư phát triển hệ thống dự phòng và ứng phó sự cố trước thảm họa thiên tai là rất quan trọng.

Mạnh Cường (MOITRUONG.CON.VN/tổng hợp)
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s