Chất tăng trọng Trung Quốc nhập lậu độc hại ra sao?

Nạn sử dụng ‘thần dược’ tung hoành trở lại

19/03/2015, 13:59 (GMT+7) | NongNghiep.vn

Qua nhiều năm bị truy quét, nạn buôn bán, sử dụng chất cấm trong chăn nuôi đang có dấu hiệu tung hoành trở lại. Ngay tại Hà Nội, không khó để mua được loại “thần dược” trong chăn nuôi nhập lậu từ Trung Quốc, được quảng cáo là giúp lợn siêu tăng trọng, siêu tạo nạc.

Còn nhớ giữa năm 2013, NNVN từng có loạt bài điều tra về tình trạng buôn bán vắc xin tai xanh nhập lậu từ Trung Quốc được “bán mớ” công khai tại khu vực chợ thuốc thú y đường Trường Chinh (TP Hà Nội). Sau nhiều đợt thanh tra, kiểm tra truy quét của cơ quan chức năng, tình hình buôn bán các sản phẩm thuốc thú y nhập lậu tại đây đã một thời gian yên ắng.

Thế nhưng gần đây, PV liên tục nhận được các nguồn tin đáng tin cậy cho biết, tình hình buôn bán, sử dụng các loại chất cấm trong chăn nuôi lại đang có dấu hiệu bùng phát trở lại.

3
Các đại lí quảng cáo, loại thuốc bột màu trắng mịn này có khả năng rút ngắn thời gian xuất chuồng từ 15-20 ngày, tỉ lệ nạc rất cao nên lò mổ rất thích.

Một số chủ trang trại thân tín tại Văn Giang (Hưng Yên) tiết lộ: thời gian gần đây, bên cạnh các chất tạo nạc truyền thống như Salbutamol, Clenbuterol, thị trường “hàng trắng” trong chăn nuôi nổi lên một sản phẩm nhập lậu từ Trung Quốc khác được giới chăn nuôi rỉ tai nhau là “thần dược tăng trọng tạo nạc”.

Sau nhiều ngày điều tra tìm hiểu manh mối, chúng tôi lân la tiếp cận một số đại lí kinh doanh thuốc thú y tại chợ thuốc thú y trên đường Trường Chinh, Hà Nội. Tiếng tăm về một “trùm” phân phối sản phẩm tăng trọng, tạo nạc nhập lậu tại khu vực này phải kể tới chủ hệ thống cửa hàng thuốc thú y có tên XM, án ngữ ngay bên cạnh cổng Cty Thuốc Thú y TW I (số 88 Trường Chinh).

Dò hỏi một số cửa hàng chuyên kinh doanh thuốc thú y cho chó, mèo tại khu vực gần ngã tư Vọng về thuốc tăng trọng cho lợn, hầu hết đều chỉ điểm cho chúng tôi tới đại lí XM này.

Chiều ngày 13/3, trong vai một chủ trang trại cần mua thuốc kích thích tăng trọng cho lợn, chúng tôi tạt vào đại lý XM.

Dường như đã quá cảnh giác với cơ quan chức năng nên khi được hỏi về chất tăng trọng, bà chủ đại lý XM, trạc 40 tuổi, gần như chẳng để ý khách, mặt lạnh tanh hất hàm hỏi: “Mua dùng hay mua cho liên ngành (thanh tra liên ngành, PV) đấy?”.

Sau một hồi tỉnh bơ đóng hàng quẳng lên xe cho khách, đợi khách về, chị ta nhìn tôi một lượt từ đầu tới chân. Dường như thấy bộ dạng nhếch nhác của tôi, bà chủ này hạ giọng bảo: “Ở đây chỉ có men tiêu hóa thôi, không có thuốc kích thích nào cả, 300 nghìn một gói 1 kg, mua thì mua luôn, không xem hàng”.

Tôi gật đầu đồng ý, chị ta chạy tút sâu vào kho hàng tối thui phía trong, lôi ra một bịch màu trắng, nhãn xanh, toàn chữ Trung Quốc loằng ngoằng, không có một dòng hướng dẫn sử dụng nào bằng tiếng Việt rồi nhanh tay cho ngay vào túi nilon màu đen, lấy tiền rồi bảo: “Mấy thứ này không bày bán được. Một gói này về trộn với tỉ lệ 8 tạ thức ăn. Lợn 20 kg trở lên có thể bắt đầu cho ăn, sắp xuất chuồng thì tăng thêm càng tốt”.

Giả bộ thất vọng, tôi gạ hỏi: “Tưởng gì, loại này dạo trước em dùng mãi rồi, lợn ăn vào ngủ nhiều quá, mỡ vẫn còn nhiều. Có loại nào mới không?”.

4
Bao bì “thần dược tăng trọng” chỉ toàn chữ Trung Quốc

Nghe tôi phàn nàn, chị ta gắt giọng: “Vớ vẩn, thiên hạ người ta toàn dùng loại này rào rào chứ có mỗi ông đâu. Loại này là nhất rồi, đảm bảo siêu tăng trọng, siêu nạc luôn, hàng Tàu xịn chứ mấy loại men tăng tiêu hóa nội thì ăn thua quái gì…!”.

Đặt vấn đề nhà vừa chăn nuôi vừa có cửa hàng bán thức ăn và thuốc thú y nên cần mua thêm một ít về bán, chị này cho biết nếu muốn lấy nhiều thì phải gọi trước.

Tôi nói khó nhà tận Hưng Yên, đi lại mất công, chị này bốc điện thoại gọi cho ai đó, đoạn chỉ tôi sang một cửa hàng khác cách đó 3-4 đại lí.

Lần này, một người đàn ông giọng khàn đục cũng chui tận vào gian hàng tối om phía trong, lôi ra một gói y hệt như mẫu hàng của đại lí XM vừa mới bán cho chúng tôi, nhưng anh ta lại hét với giá tới 500 nghìn đồng/gói 1kg, và hướng dẫn sử dụng một nẻo khác: “Ông cứ trộn một gói này với 1 tấn thức ăn, lợn từ 25 đến 30 kg thì bắt đầu thúc là đẹp”.

– Cho ăn liên tục tới lúc xuất chuồng có làm sao không? – tôi hỏi.

– Chẳng sao cả, cứ cho ăn liên tục tới lúc xuất chuồng. Đảm bảo bung đùi, nở mông, nạc sát da. Bọn lò mổ còn rất khoái nữa.

Ôm 2 gói “thần dược” vừa mua được, tôi tìm tới một số đơn vị biên dịch tiếng Trung Quốc có uy tín tại Hà Nội. Kết quả, trên bao bì của sản phẩm này cho biết đây là một loại thuốc kích thích sinh trưởng vật nuôi, được SX tại một NM tại TP Vô Tích, tỉnh Giang Tô (Trung Quốc).

Trên bao bì cũng ghi những thông tin quảng cáo rất kêu như: Sản phẩm số 1 với giá trị sáng tạo khoa học kỹ thuật; thành phần chính là Cysteamine Hydrochloride; sản phẩm có tác dụng thúc đẩy hoóc môn sinh trưởng, nâng cao khả năng miễn dịch đường tiêu hóa, giảm thiểu khả năng bệnh tật; tăng bài tiết dịch tiêu hóa và hiệu quả hấp thu protein, chất béo…; tăng tốc sinh trưởng và trọng lượng cơ thể vật nuôi theo từng ngày đối với nhiều loại vật nuôi, bao gồm cả lợn, gia cầm, bò, dê và cả thủy sản. Mở bao bì ra, chúng tôi thấy “thần dược” này có dạng bột màu trắng mịn.

Về liều lượng sử dụng đối với lợn, trên bao bì của sản phẩm này cho biết: Đối với lợn sữa trộn theo tỉ lệ 150-250 g/tấn thức ăn; lợn trưởng thành từ 200-350 g/tấn thức ăn. Trong khi đó, cứ như khuyến cáo của các chủ đại lí bán “thần dược” này thì 1 kg chỉ trộn được 800 kg đến 1 tấn thức ăn, cao gấp 4-5 lần so với hướng dẫn ghi trên bao bì. Sản phẩm “thần dược” tăng trọng, tạo nạc nhập lậu này độc hại ra sao, chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc trong số báo tiếp theo. (Còn nữa)

—o0o—

Chất tăng trọng Trung Quốc nhập lậu độc hại ra sao?

20/03/2015, 06:15 (GMT+7) | Nong Nghiep VN

Các thí nghiệm cho thấy, chất Cysteamine có thể giúp lợn thịt tăng trọng tới trên 33%, tăng tỉ lệ nạc 4,6%, giảm tỉ lệ mỡ 8,5% so với đối chứng. Chất này mang nhiều nguy cơ cho sức khỏe con người và bị EU cấm sử dụng trong chăn nuôi./ Nạn sử dụng ‘thần dược’ tung hoành trở lại

* Cysteamine bị cấm nhập khẩu, sử dụng tại Việt Nam

Như NNVN đã phản ánh về tình trạng “thần dược tăng trọng, tạo nạc” nhập lậu từ Trung Quốc được tiêu thụ tràn lan tại Hà Nội. Theo đó, thông tin bằng tiếng Trung trên bao bì sản phẩm này cho thấy, thành phần chính là chất Cysteamine Hydrochloride. Vậy chất này là chất gì, có tác dụng ra sao trong chăn nuôi, độc hại thế nào…?

Trao đổi với NNVN, GS.TS Vũ Duy Giảng (ảnh), chuyên gia trong lĩnh vực dinh dưỡng vật nuôi cho biết, Cysteamine hay còn có các tên gọi khác như aminoethanethiol; thioethanolamine… là một hợp chất hóa học thường được sử dụng dưới dạng muối hydrochloride (có công thức phân tử C2H2ClNS). Đây là một chất có tác dụng kích thích tăng trọng liên quan tới hoóc – môn tăng trưởng, tăng tạo nạc đối với vật nuôi.

1

Theo GS Giảng, mặc dù sự nguy hiểm của nó tới sức khỏe con người khi ăn các sản phẩm vật nuôi có sử dụng Cysteamine vẫn là câu hỏi lớn, tuy nhiên, đây là chất đã bị liệt vào diện cấm NK, buôn bán và sử dụng tại Việt Nam.

Xin giáo sư nói kỹ chất này có tác dụng thế nào khi sử dụng cho gia súc, gia cầm?

Các nghiên cứu ở người cho thấy, tuyến Hạ khâu não (tuyến dưới đồi) của não là nơi tiết ra các hoóc–môn như GHRH (growth hormone releasing hormone) và TRH (thyrotropin releasing hormone), qua đó kích thích tuyến yên tiết ra hoóc–môn tăng trưởng GH (growth hormone) và TSH (thyroid stimulating hormone).

Hoóc – môn tăng trưởng GH giữ vai trò kích thích tăng trưởng các mô, xương, cơ, mỡ…, đồng thời kích thích gan và một số mô sản sinh ra chất IGF-1, IGF-1 lại tiếp tục kích thích các cơ quan tạo huyết như tủy, xương, lách…

Bên cạnh việc sản sinh ra hoóc – môn tăng trưởng, tuyến Hạ khâu não cũng là nơi đồng thời tiết ra hoóc–môn SS (somatostatin). Đây là một loại hoóc–môn có tác dụng ức chế (hạn chế) sự tiết ra của các hoóc–môn tăng trưởng, giúp cân bằng và điều hòa sự phát triển bình thường của cơ thể vật nuôi theo đặc tính sinh học.

Vì vậy, một khi hoóc–môn SS bị thiếu hụt, cơ thể sẽ gia tăng đột biến sự tiết ra của các hoóc–môn tăng trưởng, làm hệ xương, cơ… phát triển nhanh bất thường.

Trong khi đó, Cysteamin lại là một chất có tác dụng ngăn ngừa hoạt động của hoóc – môn SS. Nghĩa là khi cho vật nuôi sử dụng chất Cysteamine, các hoóc–môn tăng trưởng sẽ được tự do giải phóng, giúp vật nuôi phát triển nhanh chóng.

Vì vậy, đây chính là chất giúp gián tiếp tăng trọng vật nuôi. Các bằng chứng khoa học cũng cho thấy Cysteamine giúp gia tăng tỉ lệ nạc.

Cụ thể, Cysteamine giúp vật nuôi tăng trọng và tạo nạc ở mức độ nào?

Các thí nghiệm thực hiện tại Trung Quốc cho thấy, khi cho gà thịt sử dụng chế phẩm Avianin (viên Cysteamine vi bọc, chịu nhiệt) với liều lượng 400mg/kg thức ăn, sẽ giúp gà thịt gia tăng tốc độ tăng trọng hàng ngày (ADG) từ 5-17%.

Các thí nghiệm bổ sung chế phẩm Porcinin (viên Cysteamine vi bọc, chịu nhiệt) trên lợn thịt giai đoạn sau cai sữa (35-63 ngày tuổi) với liều lượng 500mg/kg thức ăn có thể giúp lợn gia tăng tốc độ tăng trọng hàng ngày thêm 14% đến 33%. Đối với lợn thịt giai đoạn vỗ béo (từ 23kg đến xuất bán), nếu sử dụng bổ sung chế phẩm Porcinin với liều lượng 400mg/kg thức ăn cho thấy giúp chỉ số ADG tăng thêm 12%, đồng thời giúp tăng tỷ lệ nạc thêm 4,6% và giảm 8,5% lượng mỡ…

2
Một sản phẩm chứa thành phần chính là Cysteamine, nhập lậu của Trung Quốc mà PV NNVN mua được

Tóm lại, vật nuôi sử dụng Cysteamine sẽ giúp tăng trọng nhanh chóng, rút ngắn thời gian xuất chuồng và giúp tăng tạo nạc. Dùng Cysteamine với liều lượng càng cao, tốc độ tăng trọng sẽ càng khủng khiếp và nguy cơ cho sức khỏe con người khi sử dụng sản phẩm chăn nuôi càng nguy hiểm. Dĩ nhiên đây lại là điều mà dân chăn nuôi hám lợi rất khoái.

Vậy Cysteamine có ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe con người khi dùng phải sản phẩm chăn nuôi có sử dụng chất này không, thưa ông?

Như đã nói, việc sử dụng Cysteamine khiến các hoóc–môn tăng trưởng bị gia tăng đột biến, kéo theo chất IGF-1 gia tăng, làm tăng tồn dư IGF-1 trong cơ thể. Các nghiên cứu cho thấy, tồn dư chất IGF-1 trong sữa có thể gây nguy cơ ung thư vú, ung thư kết tràng và tuyến tiền liệt ở người.

Trong khi đó, IGF-1 tồn dư trong thịt và phủ tạng lơn, gà có thể gây nguy cơ ung thư cho con người hay không thì đến nay vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng và vẫn đang là mối nghi ngại lớn. Trong khi đó, các nghiên cứu trên chuột cho thấy, khi sử dụng Cysteamine, có thể sinh ra các dẫn chất khác như Toluen, Dopamin antagonist hay MPTP (1-methyl-4 phenyl 1,2,3,6 tetrahydropyridine) là các độc tố thần kinh gây viêm loét hành tá tràng ở chuột.

Các thí nghiệm về độ độc của Cysteamine trên chuột cho thấy, mức độ gây chết 50% cá thể (LD50-chuột) đối với uống là 625 mg/kg thể trọng; tiêm tĩnh mạch là 190 mg/kg thể trọng, tiêm phúc mạc là 250 mg/kg thể trọng và tiêm dưới da chỉ là 84 mg/kg thể trọng.

“Tại Việt Nam trước đây, Cysteamine đã từng được phép sử dụng, tuy nhiên xét thấy chất này có liên quan tới các yếu tố kích thích hoóc–môn tăng trưởng cũng như các nguy cơ sức khỏe con người, các nhà khoa học đã tư vấn và Bộ NN-PTNT quyết định cấm NK, lưu hành và sử dụng làm phụ gia TĂCN.  Tuy nhiên theo những thông tin mà tôi nắm được, bằng nhiều con đường khác nhau, các sản phẩm này lâu vẫn thẩm lậu, tuồn vào tiêu thụ tại Việt Nam. Thậm chí có tình trạng Cysteamine khi nhập lậu về, sẽ được thay đổi bao bì nhãn mác thành các sản phẩm phụ gia, men tiêu hóa… để tiêu thụ trong nước. Nhiều trang trại chăn nuôi hay DN sản xuất TĂCN nhỏ vẫn đang âm thầm lén lút trộn chất này kiếm lợi bất chính”. (GS.TS Vũ Duy Giảng)

Trên thế giới, chất này có bị cấm sử dụng hay không?

Hiện Cysteamine là chất đã bị Liên minh châu Âu (EU) hoàn toàn cấm sử dụng làm phụ gia TĂCN. Chất này cũng không có mặt trong danh mục của tổ chức CODEX. Điều này có nghĩa rằng, chúng không được xem xét về mặt ý nghĩa dinh dưỡng cũng như xem xét về độc tính, cũng như không được phép thêm vào thực phẩm trong SX thuộc các nước EU.

Nhiều tổ chức về thú y ở các nước trên thế giới cũng chỉ khuyến cáo chỉ dùng Cysteamine để xử lý cho những trường hợp vật nuôi riêng lẻ, cụ thể, không dùng trong chăn nuôi đại trà thương mại. Tuy nhiên tại Trung Quốc, đây lại là chất đang được nước này cho phép sử dụng làm phụ gia TĂCN. Điều này lí giải vì sao các sản phẩm Cysteamine nhập lậu vào Việt Nam hiện nay là từ Trung Quốc.

Xin cảm ơn giáo sư!

LÊ BỀN

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s