Đắk Nông: Cuộc sống “8 không” đầy bế tắc và giấc mơ được làm… công dân! (3 bài)

***

Thứ Sáu 05/07/2019 – 09:23

Đắk Nông: Cuộc sống “8 không” đầy bế tắc và giấc mơ được làm… công dân!

Cuộc sống 8 không đầy bế tắc và giấc mơ được làm... công dân! - 1
Cách dễ dàng nhất để di chuyển vào các cụm dân cư là bằng xe máy cày

Những ngôi làng không tên

Cơn mưa đêm vừa dứt cũng là lúc tiếng chuông đồng hồ báo hiệu 5h sáng. Đắk Nông đang vào giữa mùa mưa, có những lần mưa không chịu dứt, kéo dài từ ngày này qua ngày khác.

Xem clip Cuộc sống của những người dân di cư tự do ở đây

Đêm qua, cơn mưa khá lớn và dai dẳng khiến con đường dẫn từ trung tâm huyện Đắk G’Long (tỉnh Đắk Nông) vào tới khu dân cư thôn 7, xã Đắk R’măng mờ mịt sương mù. Đi được một đoạn chúng tôi lại phải dừng lại vì lớp sương dày đặc, không thể nhìn thấy đường trong khi một bên là vực thẳm.

Phải mất gần 2 tiếng đồng hồ di chuyển, chúng tôi mới đặt chân đến đầu con đường đất dẫn vào 4 cụm dân cư trên. Con đường được người dân tự mở, chạy theo các quả đồi để dẫn vào cụm dân cư nằm sâu hun hút bên trong cánh rừng.

Tiếng xe máy, tiếng máy cày mắc lầy nổ bành bạch, bất ngờ vang lên xóa tan cái âm u, lạnh lẽo của nơi thâm sơn cùng cốc. Người dẫn đoàn- ông Đoàn Văn Phương, Trưởng Phòng GD-ĐT huyện Đắk G’Long, trấn an chúng tôi bằng một câu nửa đùa, nửa thật: “Mọi người cứ ngồi nghỉ, nghe tiếng xe máy như vậy có lẽ phải 30 phút nữa mới ra tới nơi”.

Cuộc sống 8 không đầy bế tắc và giấc mơ được làm... công dân! - 2
Biết thầy giáo cũ vào thăm, 4 người đàn ông xung phong đánh xe máy ra đón

Ông Phương cho biết, nghe tin hôm nay có thầy giáo cũ vào tìm hiểu cuộc sống người dân, 4 thanh niên trong cụm dân cư đã xung phong “đánh” xe ra đón mọi người. Ông Phương vốn là giáo viên của một trường học trên địa bàn huyện, nên nhiều người đang sinh sống trong cụm dân cư trên là học trò của ông.

“Bản này tên là gì vậy anh?”, tiếng một người hỏi ông Phương. Vị trưởng phòng tỏ vẻ ái ngại và bối rối đáp lại: “20 năm nay, những ngôi làng ở đây vẫn chưa có tên, chúng tôi gọi tạm bằng các con số. Mỗi một bản là một cụm dân cư. Ở đây là cụm số 8, 9, 10, 12 nhưng không có cụm số 11. Tất cả đều nằm trong địa giới của xã Đắk R’Măng”.

Cuộc sống 8 không đầy bế tắc và giấc mơ được làm... công dân! - 3
Những căn nhà mọc ngay dưới chân núi, ở 4 cụm dân cư không tên

Giải thích thêm về điều này, ông Phương cho biết, tất cả người dân ở đây là đồng bào dân tộc Mông từ các tỉnh phía Bắc. Ban đầu họ được đưa lên huyện Đắk Nông (cũ) theo diện di dân của tỉnh Đắk Lắk. Sau một thời gian sinh sống ở thôn Đắk Nang, xã Đắk Som, do không có đất sản xuất nên họ rủ nhau vào sâu hơn.

“Những nơi họ ở trước đây là rừng của Lâm trường Đắk R’Măng. Khi cây rừng bị phá hết, họ đưa nhau đến dựng nhà ở lén lút. Về sau họ ở công khai, đưa nhau vào đông hơn, dần dần hình thành các cụm dân cư. Mỗi cụm có mấy chục nóc nhà nhưng dân lên đến cả ngàn người. Người dân địa phương cũng như chính quyền gọi những khu vực này là cụm dân cư”, ông Phương giải thích thêm.

Cuộc sống 8 không đầy bế tắc và giấc mơ được làm... công dân! - 4
Mỗi cụm có mấy chục nóc nhà, nhưng dân lên đến cả ngàn người

Theo vị nguyên Chánh Văn phòng UBND huyện Đắk G’Long, toàn bộ 4 cụm trên có khoảng 260 hộ với hơn gần 1.700 nhân khẩu. Phần lớn là những người chưa được thừa nhận vì họ đang sinh sống trên đất lâm nghiệp, không có một giấy tờ nào chứng minh sự tồn tại của họ trên mảnh đất này.

Cuộc sống của những… “người rừng”

Đúng như lời ông Phương, phải mất gần nửa tiếng đồng hồ, bốn chiếc xe máy được “mặc áo giáp” mới từ từ xuất hiện. Anh thanh niên tên Giàng Seo Sình (SN 1993, trưởng cụm 9) vội vàng giải thích với đoàn bằng mấy câu tiếng Việt lơ lớ: “Đêm qua mưa to quá, có một đoạn đường lầy lội, xe máy mắc lầy ở đấy luôn. Chúng em phải khiêng từng cái một qua nên mới lâu vậy. Vì không đủ xe máy nên phải kêu thêm một chiếc máy cày để đưa mọi người vào trong cụm”.

Cuộc sống 8 không đầy bế tắc và giấc mơ được làm... công dân! - 5
Chiếc xe máy bị hỏng vì đất bám chặt quanh bánh xe

Chúng tôi lần lượt ngồi lên bốn chiếc xe máy độ chế và chiếc máy cày người dân thường dùng để chở hàng hóa, phân bón đi sâu vào cánh rừng, nơi hàng trăm hộ dân đang sinh sống. Tiếng máy “tăng bo” vang động cả núi rừng, thi thoảng lại tắt ngỏm khi đang ở lưng chừng dốc. Nếu không trang bị cho mình đôi ủng, có lẽ nhiều người đã phải “chết đứng” trước những con dốc cao chót vót rồi lại xuống sâu thăm thẳm, chỉ độc một thứ đất màu mỡ gà, nhão nhoét và trơn trượt.

45 phút trôi qua, vẫn chưa thấy một căn nhà nào xuất hiện. Xung quanh chỉ toàn cây rừng xen lẫn những đám rẫy của người dân. Thi thoảng, trên con đường độc đạo ấy mới xuất hiện một người dân đang vùng vẫy để thoát ra khỏi vũng lầy, đặc trưng của mùa mưa Tây Nguyên, đặc trưng của những con đường đất dẫn vào bản làng của người Mông.

Cuộc sống 8 không đầy bế tắc và giấc mơ được làm... công dân! - 6
Người dân chủ yếu đi bộ vì đường quá lầy lội

Phải mất hơn 1 tiếng đồng hồ chúng tôi mới có mặt tại cụm dân cư đầu tiên- cụm số 8. Ngày mưa, cả người lớn và trẻ nhỏ đều ở nhà, ngồi la liệt trước của, đưa ánh mắt lạ lẫm nhìn đoàn người đi qua.

Thào Seo Sùng (trú cụm 8) bế đứa con đi bộ dưới cơn mưa bắt đầu nặng hạt. Anh Sùng là một trong những người Mông đầu tiên trên chuyến xe di cư từ Bắc Hà (Lào Cai) vào Tây Nguyên, cũng là một trong những người đầu tiên vào cụm số 8 này sinh sống. 20 năm có lẻ, người đàn ông 43 tuổi này chứng kiến từng sự thay đổi nơi anh sống: người đông hơn, nhà nhiều hơn, đất rộng hơn… thế nhưng vẫn chưa có đường, chưa có điện, chưa có sóng điện thoại…

“Mấy nay mưa suốt, không thấy mặt trời đâu nên trong nhà tối om. Đứa con mình khóc quá, phải bế nó đi chơi”, anh Sùng nói vội rồi bế con rời đi.

Cuộc sống 8 không đầy bế tắc và giấc mơ được làm... công dân! - 7
Vợ anh Páo nhóm lửa để nấu bánh ngô cho cả gia đình ăn một tuần

Đi sâu hơn 1km nữa, nơi có những căn nhà của cụm dân cư số 9 nằm san sát nhau. Dưới cơn mưa, khói không thể thoát nổi, cứ quanh quẩn căn bếp của vợ chồng Lầu A Páo (43 tuổi). Vợ Páo khom người, thổi mạnh để mấy thanh củi ẩm cháy to hơn. Trên bếp là nồi bánh ngô mà vợ Páo làm, đảm bảo cho gia đình ăn mấy ngày mưa.

“Mùa này không ra ngoài xã mua đồ ăn được, nhà có gì thì mang ra nấu ăn thôi. Cứ bánh ngô rồi lại mèn mén. Cuộc sống tự cung, tự cấp suốt 6 tháng mưa dầm”, anh Páo nói và cho biết, gia đình đã sống gần 20 mùa mưa ở đất này.

Cạnh nhà Páo, có tiếng trẻ con khóc ngằn ngặt trong căn nhà tối om như trời chiều của Thào Thị Sơ (29 tuổi, trú cụm 9). Sơ là người phụ nữ có sắc vóc; dù đã trải qua 5 lần sinh nở – lần gần đây nhất là 7 tháng trước – nhưng người phụ nữ Mông này vẫn giữ được nét trẻ trung.

Cuộc sống 8 không đầy bế tắc và giấc mơ được làm... công dân! - 8
Thào Thị Sơ và những đứa con tự sinh ở nhà, trong đó chỉ có một đứa con được làm khai sinh

Ôm đứa con gái đang ngủ say vào lòng, Sơ cho biết, đây là đứa con gái thứ 5 của gia đình. “Mình tự đẻ, lần nào đau quá thì nhờ chị chồng sang đỡ giúp. Cả 5 đứa, chưa đứa nào phải đi bệnh viện. Chỉ duy nhất con gái đầu đang đi học được làm khai sinh, còn lại thì chưa. Chồng bảo, đẻ thêm 2 đứa nữa thôi, nhưng nhất định phải có con trai”, Sơ thật thà cho hay.

Trưởng cụm 9- Giàng Seo Sình cho biết, bao nhiêu năm sống trong thiếu thốn, đói khổ, người dân đã quá quen. Gần 20 năm vào Tây Nguyên, người Mông ở đây tự trồng rau để ăn, lấy nước suối để uống, có bệnh tự chữa. Những đứa trẻ lần lượt được sinh ra ở đây, có đứa đi học, có đứa chưa một lần tới trường…

          Dương Phong

***

Thứ Bảy 06/07/2019 – 04:12

Cuộc sống “8 không”: “Đẻ nhiều, đẻ vô tội vạ!”

Dân trí – “Đẻ nhiều, đẻ vô tội vạ” là những gì mà Giàng Seo Sình nói với chúng tôi về những người dân ở 4 cụm dân cư 8, 9, 10, 12 thuộc thôn 7, xã Đắk R’măng (huyện Đắk G’Long, tỉnh Đắk Nông). Có cả ngàn đứa trẻ được sinh ra ở đây với tương lai vô cùng mờ mịt, khi ngay cả mảnh giấy khai sinh cũng không có.

“Ở nhà đi làm kiếm tiền, sau này học sau cũng được!”

Dẫn chúng tôi đến một trong những căn nhà “khang trang” nhất nằm giữa cụm dân cư số 9, ông Đoàn Văn Phương – Trưởng Phòng GD-ĐT huyện Đắk G’Long – tự hào giới thiệu đây là nhà của Giàng Seo Chính, học trò cũ của mình.

Trong 4 cụm dân cư này, có lẽ Giàng Seo Chính (SN 1977) là một trong người có trình độ học vấn cao nhất. Anh Chính vào học lớp 1 khi đã bước sang tuổi… 21. Sau khi học xong lớp 9, người đàn ông này nghỉ học để ở nhà lấy vợ.

Cuộc sống “8 không”: “Đẻ nhiều, đẻ vô tội vạ!” - 1
Hàng trăm đứa trẻ tại 4 cụm dân cư thuộc xã Đắk R’măng thất học, mù chữ

 

Anh Chính kết hôn với một người phụ nữ cùng thôn, vợ anh đẻ liền tù tì 7 đứa con, mỗi đứa cách nhau chỉ hơn 1 năm. Được thầy giáo cũ động viên, anh Chính tham gia lớp Y tế thôn bản, trở về làm công tác y tế cho cụm dân cư này.

7 đứa con của anh Chính, có đứa được đi học, có đứa bỏ học ở nhà theo bố mẹ đi rẫy, đi rừng. Trăn trở về việc học của con em bao nhiêu năm nay, anh Chính tự mình đi vận động người dân góp hơn 1,3ha đất để làm chỗ dựng trường. Thế nhưng, đất chưa được cấp sổ, giáo viên không có, kinh phí xây trường cũng không nên ba năm nay, khu đất ấy vẫn để không.

Cuộc sống “8 không”: “Đẻ nhiều, đẻ vô tội vạ!” - 2
“Đẻ nhiều, đẻ vô tội vạ” khiến cuộc sống càng đói nghèo, bế tắc

Dọc con đường từ cụm 8 dẫn về cuối cụm 9, chúng tôi bắt gặp hàng chục đứa trẻ nô đùa dưới trời mưa. Anh Chính cho biết, ở đây người dân đẻ nhiều lắm, thành ra mỗi nhà ít cũng có 4-5 đứa con; nhiều thì 9-10 đứa. Có những đứa được đi học, có những đứa chưa một lần đến trường. Cả 4 cụm dân cư có gần 1.000 đứa trẻ trong độ tuổi đến trường (từ 3 tuổi trở lên) song chỉ có khoảng 400 đứa đi học, còn lại là thất học, mù chữ.

Gần nhà anh Chính, cháu Giàng A Trống (SN 2004) bỏ học khi những cơn mưa đầu tiên của năm 2019 xuất hiện. Trống nghỉ học khi chỉ cách ngày thi học kỳ II mấy ngày. Kể từ đó, Trống trở thành lao động chính trong nhà, thay bố đi rẫy, kiếm tiền nuôi gia đình.

“Muốn đi học lắm nhưng đường xa. Hôm nào bố chở xe máy thì chỉ chở được 4 em, còn em phải đi bộ. Ở nhà đi làm kiếm tiền, sau này có điều kiện thì học sau cũng được”, Trống tâm sự trên đường dẫn chúng tôi vào cụm dân cư số 12.

Cuộc sống “8 không”: “Đẻ nhiều, đẻ vô tội vạ!” - 3
Cuộc sống khó khăn, không được trợ cấp nên nhiều đứa trẻ không được đến trường

Khác với Trống, Giàng A Chính (SN 2002, trú cụm 12) chưa một lần được đến trường. Không biết chữ nên cuộc sống của Chính chỉ gắn liền với đồng ruộng, nương rẫy. Chính biết lái xe nhưng không có bằng lái, chiếc xe máy chỉ sử dụng đi trong vùng chứ không dám đi ra xã vì sợ… công an bắt. Nhiều lần Chính đánh liều đi xe ra gần đến xã, giấu tạm chiếc xe vào trong bụi rồi đi bộ.

Chính bảo nhiều lần cũng muốn đi học xóa mù chữ nhưng phần vì gánh nặng kinh tế, phần vì đường sá xa xôi nên nhiều năm nay vẫn chưa thực hiện được. Nhờ mấy đứa trẻ trong vùng dạy, Chính chỉ biết viết duy nhất một chữ tên mình. Thế nhưng lúc nhớ lúc quên, thành ra “Chính”, “Chinh” lẫn lộn.

“Em muốn đi xin làm công nhân nhưng đến đâu họ cũng không dám nhận. Nhiều người muốn rời địa phương vài ba ngày nhưng cũng không dễ vì có chứng minh nhân dân, giấy khai sinh hay hộ khẩu… gì đâu”, Chính cho hay.

4h30 đi bộ đến trường, 19h30 lọ mọ về nhà

Em trai Trống là Giàng Min Sỹ năm nay lên lớp 2, học Trường tiểu học Vừ A Dính (xã Đắk Som). Năm học vừa rồi, cứ 4h30 sáng, Sỹ cùng ba anh chị khác trong nhà đi bộ hơn 12km để ra đến trường. 19h30 tối, bốn chị em mới lọ mọ trở về đến nhà.

Cuộc sống “8 không”: “Đẻ nhiều, đẻ vô tội vạ!” - 4
Cuộc sống khó khăn, không được trợ cấp nên nhiều đứa trẻ không được đến trường

“Nếu hôm nào mưa thì bố chở 4 chị em đi. Hôm nào không mưa thì đi bộ. Sáng bố cho 5 ngàn để ăn sáng, ăn trưa. Nếu không có tiền thì mang cơm đi ăn. Nhiều hôm mệt quá, không về nhà đúng giờ thì bố mẹ mang đèn pin đi tìm”, Sỹ nói.

Giàng A Tỉnh (SN 1997, trú cụm 9) là người đầu tiên và cũng là người duy nhất tính tới thời điểm này của 4 cụm dân cư “thoát” khỏi làng. Tỉnh rời nhà ra xã ở trọ từ năm bước vào lớp 1. Hoàn thành bậc trung học, Tỉnh thi đậu vào trường Đại học Nông Lâm TPHCM, với ước mơ trở thành một kỹ sư nông nghiệp, sau trở về giúp bà con trong bản.

Ngồi lần giở những tấm giấy khen của con trai, bà Cháu Thị Chày (53 tuổi, mẹ Tỉnh) gọi đây là “tài sản quý giá nhất” đối với gia đình và dân bản. Trước Tỉnh, chưa từng có đứa trẻ nào trong 4 cụm dân cư này học đến đại học, cũng chưa đứa trẻ nào rời “rừng” để đến thành phố. Những ngày đầu, bà mất ăn mất ngủ vì con, thế nhưng 3 năm trôi qua, Tỉnh học tốt, biết tự kiếm tiền nên bà “sướng” và tự hào lắm.

Cuộc sống “8 không”: “Đẻ nhiều, đẻ vô tội vạ!” - 5

Nhấn để phóng to ảnh

Bà Chày tự hào về đứa con trai đang là sinh viên đại học

“Nó đi học cao vậy mừng lắm nhưng mỗi tháng cũng phải gửi cho nó 1 triệu. Ba tháng rồi nó chưa về nhà vì sợ tốn tiền”, bà Chày kể về đứa con trai của mình.

Ông Đoàn Văn Phương, Trưởng Phòng GD-ĐT huyện Đắk G’Long cho biết, tại 4 cụm dân cư trên có khoảng 1.000 trẻ trong độ tuổi đến trường. Tuy nhiên, hiện nay có khoảng 200 trẻ từ 3- 5 tuổi, 100 trẻ trong độ tuổi tiểu học, 200 em độ tuổi THCS chưa đến trường. Ngoài ra còn có khoảng 100 trẻ thất học, mù chữ.

“Các em chưa có hộ khẩu, đi học xa nhà, lại không được hưởng bất cứ một trợ cấp nào. Đường xa, những gia đình có điều kiện chở con em đi học, còn lại thì phải để ở nhà”, ông Phương cho hay.

Trao đổi về vấn đề này, ông Trần Nam Thuần, Phó Chủ tịch UBND huyện Đắk G’Long thừa nhận tình trạng hàng trăm trẻ tại khu vực “8 không” này thất học, mù chữ.

Cuộc sống “8 không”: “Đẻ nhiều, đẻ vô tội vạ!” - 6

Nhấn để phóng to ảnh

Số lượng trẻ thất học, mù chữ gần gấp đôi số trẻ biết chữ

“Chỉ có một số ít cháu có hộ khẩu tại địa phương còn lại phần lớn vẫn ở ngoài Bắc nên khi đi học không được hỗ trợ gì theo quy định của nhà nước. Người dân đã có nguyện vọng hiến đất dựng trường cho các cháu. Tuy nhiên, việc bóc tách đất còn nhiều khó khăn. Hiện huyện đã cử cán bộ vào kiểm tra thực tế để xác định vị trí tọa độ để lập tờ trình xin UBND tỉnh bố trí khu đất đó để xây dựng điểm trường. Trước mắt chúng tôi chỉ hy vọng giải quyết được vấn đề học tập cho các cháu, các vấn đề khác sẽ tính toán sau”, ông Thuần nói.

Dương Phong

***

Chủ Nhật 07/07/2019 – 04:10

Cuộc sống “8 không”: Giấc mơ mang tên “khai sinh”, “hộ khẩu”

Dân trí – Mặc dù là đối tượng di dân theo chính sách của nhà nước, thế nhưng nơi ở cũ không đủ nuôi sống họ nên nhiều hộ dân tiếp tục “nhảy dù” vào sâu trong rừng. Ước mơ duy nhất đối với cả ngàn người dân này là được trở thành một công dân đúng nghĩa.

20 năm, mơ một cuốn hộ khẩu

Mùa mưa này có lẽ là mùa mưa hạnh phúc nhất đối với gia đình anh Giàng A Sình (trú cụm 9). Trong căn nhà gỗ nhỏ nằm dưới chân một quả đồi, tiếng người nói chuyện xôn xao, tiếng trẻ em nô đùa vang dội, xóa tan cái lạnh lẽo của chốn rừng núi hoang vu.

Tháng 6/2019, gia đình anh Sình được UBND xã Đắk R’măng cấp sổ hộ khẩu sau gần 20 năm sinh sống ở Đắk Nông. Trong tổng số 96 hộ dân của cụm dân cư số 9 này, hộ anh Sình là một trong số ít hộ gia đình được cầm cuốn sổ “quý hơn cả thóc lúa” ấy.

Cuộc sống “8 không: Giấc mơ mang tên “khai sinh”, “hộ khẩu” - 1

Nhấn để phóng to ảnh

Gia đình Giàng A Sình vui mừng vì được cấp hộ khẩu sau gần 20 năm vào Tây Nguyên

“Từ trước đến nay, dân mình vẫn coi là người của thôn 7, xã Đắk R’măng. Nếu có họp hành gì, người dân mình vẫn đến tham gia.  Ngày bầu cử, người dân vẫn đến bỏ phiếu đầy đủ. Thế mà vẫn không được công nhận nên thiệt thòi nhiều thứ lắm. Bây giờ có sổ hộ khẩu rồi, con cái được khai sinh, đứa lớn còn được làm chứng minh nhân dân nữa. Vợ chồng mình cứ cười suốt mấy hôm nay”, anh Sình chia sẻ về niềm vui của gia đình.

Cuộc sống “8 không: Giấc mơ mang tên “khai sinh”, “hộ khẩu” - 2

Nhấn để phóng to ảnh

Cuốn sổ hộ khẩu của gia đình anh Sình nhen nhóm tia hy vọng cho hàng trăm hộ dân khác

Niềm vui ấy bất ngờ nhen nhóm lên trong lòng những người có mặt ở nhà người đàn ông 44 tuổi này một niềm tin. Họ tin rằng, chẳng bao lâu nữa, họ cũng được công nhận, được cấp hộ khẩu, con cái họ sẽ được khai sinh và hưởng các chế độ như những đứa trẻ ở nơi khác.

“Ngày trước bỏ hết từ Lào Cai để vào đây sinh sống, làm kinh tế. Thế nhưng đất nhà nước cho không đủ để làm ăn nên phải đưa vợ con vào đây. Nếu so với ngoài quê thì ở đây tốt hơn, nhưng vẫn khổ lắm vì vẫn là người di cư tự do. Gần 20 năm rồi, chỉ mong nhà nước công nhận các hộ dân ở đây để bà con yên tâm làm ăn, con cái được đến trường”, ông Cư Seo Dìn, nói về trăn trở của những người “nhảy dù” như ông.

Cuộc sống “8 không: Giấc mơ mang tên “khai sinh”, “hộ khẩu” - 3

Nhấn để phóng to ảnh

Thế nhưng, phần lớn vẫn là cư trú bất hợp pháp nên hàng trăm hộ dân vẫn chưa được cấp hộ khẩu

Năm trước, người dân cả bốn cụm dân cư này cũng từng hy vọng, họ sẽ được công nhận khi hay tin một lãnh đạo tỉnh trực tiếp xuống tiếp xúc với bà con. Thế nhưng, niềm vui chưa kịp đến thì đã tắt tịt khi vừa tới cửa rừng, vị lãnh đạo ấy đã phải quay ra… vì đường quá khó đi.

“Dân các cụm phấn khởi lắm, tập trung nhau lại, chỉ để bày tỏ nguyện vọng với lãnh đạo tỉnh. Thế nhưng, sau đợt mừng hụt ấy, vẫn chưa có ai quay lại đây cả”, Giàng Seo Chính nói giọng nghẹn ngào trên đường dẫn đoàn ra khỏi nơi anh và hàng trăm hộ khác đang sinh sống.

Cuộc sống “8 không: Giấc mơ mang tên “khai sinh”, “hộ khẩu” - 4
Hàng trăm người dân từng hy vọng được bày tỏ nguyện vọng với lãnh đạo tỉnh Đắk Nông về cuộc sống của họ

Theo ông Nguyễn Trọng Lực, Trưởng Công an xã Đắk R’măng, có khoảng 200 hộ dân đang sinh sống tại 4 cụm dân cư 8, 9, 10, 12 chưa có hộ khẩu. Ban đầu, một số hộ dân thuộc diện di dân của nhà nước vào đây ở. Thế rồi anh em, họ hàng ngoài quê vào chơi rồi ở lại luôn. Họ vào ngày một đông, hình thành các cụm dân cư này. Thời gian gần đây thì tình trạng này đã dừng lại, dân cư đã ổn định hơn.

“Một số hộ được UBND xã cấp sổ hộ khẩu, trong đó có hộ của anh Sình. Những hộ này có đất ở hợp pháp tại khu vực khác. Bà con năm nào cũng xin được cấp hộ khẩu để làm ăn, sinh sống nhưng ở đấy thì không cấp được”, ông Lực thông tin.

Bao giờ mới được “khai sinh” ?

Theo Trưởng công an xã Đắk R’măng, khu vực mà người dân đang sinh sống trước đây thuộc lâm phần của Lâm trường Đắk R’Măng, hiện nay là đất rừng phòng hộ của xã. Do khu vực này không nằm trong quy hoạch đất ở nên việc cấp hộ khẩu cho các hộ dân là không thể thực hiện được.

Cũng vì chưa có hộ khẩu nên hàng trăm người ở đây không được làm chứng minh nhân dân, không thể làm giấy tờ đứng tên xe máy, mặc dù là tài sản của mình. “Từ đây ra UBND xã gần 40km. Thế nhưng, bà con chỉ sử dụng xe máy ra đến đầu thôn rồi cất đi. Chúng tôi chỉ sợ, xe không giấy tờ, không có giấy phép lái xe sẽ bị bắt lại”, một người đàn ông trú cụm 12 cho hay.

Cuộc sống “8 không: Giấc mơ mang tên “khai sinh”, “hộ khẩu” - 5
Nhiều đứa trẻ chưa được khai sinh do tự sinh tại nhà và không có hộ khẩu tại địa phương

Cũng theo ông Lực, nếu trẻ trong bốn cụm này ra trạm y tế sinh thì sẽ được khai sinh. Trong trường hợp, sinh tại nhà, nếu có xác nhận của y tế thôn bản thì địa phương cũng tạo điều kiện khai sinh cho các cháu. Tuy nhiên, phần lớn người dân tự sinh, chỉ cháu nào đến tuổi đi học thì người nhà mới ra xã làm, chứ bình thường không hộ nào đi khai sinh cho con cả.

Ông Trần Nam Thuần, Phó chủ tịch UBND huyện Đắk G’Long cho biết, cùng với cụm dân cư Suối Phèn (xã Quảng Hòa) thì 4 cụm dân cư của xã Đắk R’Măng đều nằm trong Đề án Ổn định dân di cư tự do của huyện. Dự án này bắt đầu triển khai từ năm 2015, thực hiện trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020. Mục tiêu chung của dự án là ổn định và từng bước nâng cao chất lượng cho hàng ngàn hộ dân di cư tự do (chủ yếu là đồng bào Mông) tại hai xã trên.

Cuộc sống “8 không: Giấc mơ mang tên “khai sinh”, “hộ khẩu” - 6
Dự án ổn định dân di cư tự do vẫn chưa thể triển khai 4 năm qua do không có vốn

“Dự án sẽ bố trí đất ở, đất sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng … Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất thiếu yếu để phục vụ nhu cầu phát triển sản xuất và nâng cao đời sống của nhân dân. Tuy nhiên thực tế, hiện nay dự án đang gặp khó khăn về vốn nên 4 năm rồi, vẫn chưa thể triển khai được”, ông Thuần cho hay.

Theo lãnh đạo huyện Đắk G’long, nhiều năm qua, địa phương đều làm tờ trình, có ý kiến gửi UBND tỉnh Đắk Nông xem xét, bố trí nguồn vốn để ổn định dân tại các cụm dân cư nói trên. Tuy nhiên vẫn chưa có kết quả.

“Trước mắt, để đảm bảo quyền lợi cho người dân, địa phương sẽ tổ chức cấp sổ hộ khẩu cho các hộ gia đình có đất hợp pháp. Điều tra, rà soát lại để làm giấy khai sinh cho các cháu chưa có, để các cháu đi học đúng tuổi”, ông Thuần nói.

Cuộc sống “8 không: Giấc mơ mang tên “khai sinh”, “hộ khẩu” - 7
Để đảm bảo quyền lợi cho người dân, huyện Đắk G’long sẽ rà soát, khai sinh cho trẻ em 4 cụm dân cư này

Trong khi đó, trao đổi về nguyện vọng của người dân muốn hiến tặng đất để xây trường, ông Nguyễn Văn Hợp, Phó chủ tịch UBND huyện Đắk G’long khẳng định: “Có khoảng 3 sào nằm là đất lâm nghiệp, còn lại 1ha là đất nông nghiệp. Huyện sẽ làm quy trình để xin UBND tỉnh Đắk Nông hợp pháp hóa khu đất đó. Tuy nhiên, về kinh phí xây dựng, cũng hy vọng xã hội sẽ quan tâm, giúp đỡ vấn đề này”.

Dương Phong

One thought on “Đắk Nông: Cuộc sống “8 không” đầy bế tắc và giấc mơ được làm… công dân! (3 bài)

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s