Yêu nước theo cách khởi nghiệp Miss Ede

Hoàng Thiên Nga 

Làm ra nông sản sạch đã khó, mà xây dựng thương hiệu, khơi thông được thị trường tiêu thụ, chia sẻ lợi nhuận công bằng cho tất cả các bên lại càng khó hơn. Tây Nguyên với hàng triệu tấn nông sản xuất bán thô mỗi năm cần có thêm rất nhiều thương hiệu mới. Giữa bối cảnh đó, những người trẻ đầy tâm huyết tại Đắk Lắk đã tìm được hướng đi riêng.  

Thu Phương nhận nguồn đầu tư từ Shark Nguyễn Ngọc Thủy
Tiếp tục đọc “Yêu nước theo cách khởi nghiệp Miss Ede”
Advertisements

Tìm việc ở “chợ số 7”

Cập nhật lúc: 08:32, 12/11/2018 [GMT+7]

(Báo Quảng Ngãi)- Để tìm việc làm, đồng bào dân tộc thiểu số Hrê ở các huyện Ba Tơ, Sơn Hà… hằng ngày phải cuốc bộ hàng chục cây số để đến Km số 7, Quốc lộ 24, thuộc thôn Vạn Lý, xã Phổ Phong (Đức Phổ) để chờ người thuê đi làm.  Người dân ở đây quen gọi là “chợ số 7”, vì nó hình thành gần 20 năm qua…

Những phụ nữ Hrê đi tìm việc làm ở “chợ số 7”.
Những phụ nữ Hrê đi tìm việc làm ở “chợ số 7”.

Hơn 9 giờ sáng, chiếc xe ôtô 16 chỗ từ hướng huyện Ba Tơ chở theo hàng chục lao động dừng lại trước các hàng quán tại Km7, Quốc lộ 24. Họ đều là người Hrê đến để chờ người thuê đi làm  việc. Trong cơn mưa nặng hạt, vừa xuống xe, họ kéo nhau vào khu chợ ở bên cạnh mua gạo, muối, cá khô, nước mắm… Một người đàn ông cười giòn tan bảo: “Đây là phần lương thực dùng để ăn trong nửa tháng làm việc xa nhà sắp đến của tụi tôi”. Tiếp tục đọc “Tìm việc ở “chợ số 7””

Chuyện ở đại ngàn: Tảo hôn – lời ru buồn

Quang Viên THANH NIÊN

Dù tuyên truyền vận động thường xuyên, nhưng nạn tảo hôn trong cộng đồng dân tộc thiểu số vẫn diễn ra khá phổ biến ở Tây nguyên.

Căn nhà chật hẹp và trống trơ này là nơi sinh sống cả gia đình H'Hảo với 8 người /// Ảnh: Quang Viên
Căn nhà chật hẹp và trống trơ này là nơi sinh sống cả gia đình H’Hảo với 8 người Ảnh: Quang Viên

Hệ quả của việc lấy chồng, lấy vợ sớm và sinh nhiều con là nghèo đói, thất học. Nhưng cái vòng luẩn quẩn “Tảo hôn – sinh nhiều – nghèo đói – thất học” vẫn tồn tại từ đời này qua đời khác trong cộng đồng đồng bào thiểu số. Nó không chỉ là gánh nặng gia đình mà cho toàn xã hội.

Lời ru buồn ở buôn Kiều

Ở đây, người Mông 14 – 15 tuổi đã lấy vợ lấy chồng. Có khi ba mươi mấy tuổi đã đẻ bảy, tám đứa con. Hạn chế nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống là cả quá trình

Nguyễn Văn Tâm, Chủ tịch xã Cư Pui

Có lẽ buôn Kiều là một trong số ít tên buôn nghe có vẻ “thuần Việt” và đẹp nhất vùng Tây nguyên. Nhưng, từ trung tâm H.Krông Bông, Đắk Lắk, vượt chừng 24 km đến nơi hun hút này vào một chiều mưa mới thấy buôn Kiều nghèo xác xơ và buồn hiu hắt.

“Nạn tảo hôn vẫn còn. Tuyên truyền giáo dục nhiều lần mà họ không nghe. Ở đây dân làm nương, làm rẫy thôi, nghèo lắm. Nghèo mà lại lấy chồng sớm quá nên cực khổ và con cái dễ thất học”, trưởng buôn Kiều, Ama Duyên chia sẻ. Rồi anh đưa tôi đến gặp H’Quế Ksơr, cô gái lấy chồng từ năm 15 tuổi. Vào nhà H’Quế thấy cô gái nhỏ nhắn, mặt còn non choẹt địu một đứa bé, tôi hỏi “Em cháu đấy à?”, cô bé trả lời: “Không, con của cháu đấy”.

Sau một hồi lâu ngần ngại và được trưởng buôn trấn an, H’Quế mới thỏ thẻ: “Cháu học đến lớp 9, định học hết lớp 12 nhưng bố mẹ đi hỏi chồng cho, thế là phải lấy thôi. Chồng cháu ở buôn Kuah, gặp nhau chỉ hai tháng sau là cưới”.

Đứa bé nằm trong chiếc địu của H’Quế còm nhom như suy dinh dưỡng, cứ thao láo mở đôi mắt đen tròn, ngơ ngác nhìn người lạ thật tội nghiệp. Nó cứ rúc đầu vào vú người mẹ tuổi 15, song liên tục khóc. Bà mẹ trẻ trông vẻ “khô khan” nên có lẽ cũng thiếu sữa. “Chồng cháu đi làm rẫy và làm thuê nhưng để có cái ăn hằng ngày cho gia đình cũng khó lắm rồi. Làm gì có tiền mua thêm sữa cho bé”, H’Quế nói giọng buồn buồn.

Bỗng có con chó từ đâu chạy vô nhà thấy người lạ sủa ầm ĩ. Đứa bé trong lòng H’Quế khóc thét lên. H’Quế đong đưa con và khe khẽ hát bằng tiếng M’Nông:“Con ta ơi, mau cao lớn nhé. Con ta ơi, cầm rổ xúc cá. Con ta ơi, cầm nỏ bắn sóc”. Lời ru thể hiện ước nguyện của người mẹ trẻ đối với đứa con yêu nhưng giọng H’Quế cất lên lại thấy thật não lòng. Lời ru sao buồn quá!

Chuyện ở đại ngàn: Tảo hôn - lời ru buồn - ảnh 1
Nhiều cô học trò M’Nông bỏ học từ cấp 2 để lấy chồng

 

Trong buôn này H’Hảo vừa học xong lớp 9 cũng cưới chồng, con nay đã hơn 1 tuổi. Gặp chúng tôi, H’Hảo vẫn hồn nhiên như cô học trò cấp 2. “Nhà nghèo nên cháu nghỉ học để lấy chồng về giúp đỡ bố mẹ. Ở buôn này, con gái lấy chồng sớm là bình thường mà”, H’Hảo tâm sự. Mẹ H’Hảo là H’Lơi cũng lấy chồng năm 16 tuổi. Bây giờ con nhỏ của H’Lơi cũng lớn hơn con của H’Hảo một chút. Nhìn vào đám trẻ nheo nhóc, khó phân biệt ai là con, ai là cháu, ai là bà, ai là mẹ.

Người M’Nông theo chế độ mẫu hệ, nhà gái nhắm được chàng rể nào ưng bụng thì cưới cho con gái và người con trai sẽ về nhà vợ ở rể. Với họ, việc tìm được chàng rể cho con gái thơ dại cũng như mang lại sự thịnh vượng, giàu có cho cả gia đình. Chẳng biết bao giờ thì gia đình H’Hảo mới thịnh vượng, giàu có. Hiện tại, nhìn gia cảnh, nghe mẹ H’Hảo kể về thu nhập ít ỏi từ việc đi lột vỏ keo chỉ biết chạnh lòng.

Lấy chồng từ thuở 13

Có lẽ ở nhiều buôn làng vùng Tây nguyên, câu hát “Lấy chồng từ thuở 13, đến năm 18 thiếp đà 5 con” không có gì là “phi thực tế”. H’Luyến Byă ở buôn Kiều, xã Yang Mao, H.Krông Bông lấy chồng khi còn đang học lớp 7. Bây giờ H’Luyến cũng đã con bồng con bế. Sao cháu lấy chồng sớm vậy? H’Luyến trả lời ngắn gọn: “Phong tục thôi”. Trưởng buôn cho biết: “Còn đi học cấp 2, chúng đã yêu nhau, bố mẹ không biết, mà biết cũng không ngăn cản. Vài đứa bị bố mẹ cấm yêu thì dọa uống thuốc tự tử. Chính quyền đi tuyên truyền về hôn nhân gia đình thì người già đi nhưng trẻ không đi”.

Chuyện ở đại ngàn: Tảo hôn - lời ru buồn
H’Hảo với gương mặt còn quá trẻ đã sớm có con

Từ xã Yang Mao, chúng tôi đến xã Cư Pui. Chủ tịch xã Nguyễn Văn Tâm chân thành tâm sự: “Chúng tôi dùng nhiều biện pháp tuyên truyền vận động, nhưng nạn tảo hôn vẫn còn nhiều, rất nan giải. Do tập quán lâu đời, ý thức kém nên nhiều người lấy vợ, lấy chồng sớm. Ở đây, người Mông 14 – 15 tuổi đã lấy vợ lấy chồng. Có khi ba mươi mấy tuổi đã đẻ bảy, tám đứa con. Hạn chế nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống là cả quá trình”.

Vượt đèo dốc, chúng tôi cùng một cán bộ xã Cư Pui đến thôn Ea Uôl. Gặp phó thôn Sính Chứ Chơ nhờ đưa đến các gia đình có người lấy chồng, lấy vợ sớm. Phó thôn lắc đầu quầy quậy: “Mình không đưa đi được đâu. Nhà báo về rồi đồng bào uống rượu say là chửi mình. Họ bảo họ sinh nhiều con, họ tự nuôi. Tới thăm họ có cho họ gì đâu”.

Dù ông Sính Chứ Chơ không tạo điều kiện cho chúng tôi tiếp cận, nhưng qua tìm hiểu ở đây không chỉ riêng nạn tảo hôn mà phụ nữ Mông còn như “cái máy đẻ”. Lúc mới 34 tuổi, Dương Văn Dính đã có tới 6 đứa con. Con gái Dính là Dương Thị Tòng năm 13 tuổi đã lấy chồng sinh con nên anh Dính còn sớm “lên chức”… ông ngoại. Cô gái khác là Dương Thị Sua cũng lấy chồng từ năm 14 tuổi, đẻ vèo vèo 3 đứa con. Tuổi trăng tròn của Vũ Thị Song, Thắm Thị Dua cũng không thể đẹp mộng mơ nữa khi họ cũng từ giã trường học để lấy chồng, sinh con và nếm trải nỗi nhọc nhằn làm mẹ.

Ông Trần Kim Phụng, Phó chủ tịch xã Yang Mao, cho biết: “Cần có giải pháp đồng bộ, căn cơ hơn đó là khắc phục tình trạng đói nghèo, lạc hậu, bất bình đẳng giới, phân biệt đối xử giữa các vùng miền. Đồng thời nâng cao dân trí cho toàn cộng đồng. Ngoài ra, cần ngăn chặn tình trạng bỏ học giữa chừng, khuyến khích tạo điều kiện để các em được đi học, học nghề, bố trí việc làm…”. (còn tiếp)

Thấy gì từ chính sách hỗ trợ phát triển các dân tộc rất ít người?

tiasang – 16/12/2018 07:30 – Nguyễn Văn Chính

Từ năm 2010 đến nay, Chính phủ đã phê duyệt một loạt quyết sách quan trọng với kinh phí hàng ngàn tỷ đồng nhằm hỗ trợ phát triển ở 16 dân tộc thiểu số có số dân dưới 10 ngàn người, tập trung vào hai lĩnh vực chính là hỗ trợ giáo dục (QĐ số 2123/QĐ-TTg, 2010 và Nghị định số 57/NĐ-CP/2017) và hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội (QĐ số 1627/QĐ-TTg, 2011 và QĐ số 2086/QĐ-TTg, 2016). Mặc dù đây là một nỗ lực rất đáng ghi nhận của Chính phủ trong thực hiện chính sách dân tộc nhưng cho đến nay, chưa có báo cáo nào đánh giá toàn diện tác động của các dự án này đối với phát triển bền vững ở các nhóm dân tộc nói trên. Bài viết này nêu ra một vài nhận xét đặng góp phần cải thiện chính sách phát triển ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi.


Người Xạ Phang, có khoảng 20 ngàn người, chủ yếu ở tỉnh Lai Châu, Điện Biên. Chưa có bất kỳ mô tả dân tộc học nào nói đến nhóm dân tộc này nhưng trong đợt xác định thành phần tộc người từ 1973 xếp họ là một nhóm của người Hoa. Ảnh: NVC.

Tiếp tục đọc “Thấy gì từ chính sách hỗ trợ phát triển các dân tộc rất ít người?”

“Bảo tàng” văn hóa của cô gái 9X

21:15, 30/09/2019 [GMT+7]

(Baoquangngai.vn)- Không chọn mở một cửa hàng thời trang dễ hái ra tiền như những cô gái 9X khác, chị Phạm Thị Sung, 27 tuổi, ở thôn Làng Teng, xã Ba Thành, huyện Ba Tơ đã chọn một hướng đi rất riêng. Đó là mở một “bảo tàng” riêng để giao lưu văn hóa, khởi nghiệp từ chính nghề truyền thống của phụ nữ Làng Teng từ bao đời nay. 

Chị Sung các vật dụng trong cửa hàng.
Chị Sung sửa soạn các vật dụng trong cửa hàng. Mỗi một sản phẩm chị xem như một đứa con tinh thần.

Tiếp tục đọc ““Bảo tàng” văn hóa của cô gái 9X”

Nỗ lực bảo tồn và phát huy ngôn ngữ Êđê (2 Kỳ)

Trường Tiểu học Nơ Trang Lơng (xã Ea Trang, huyện M’Đrắk) là một trong những đơn vị thực hiện tốt việc dạy song ngữ Việt - Êđê cho học sinh.
Trường Tiểu học Nơ Trang Lơng (xã Ea Trang, huyện M’Đrắk) là một trong những đơn vị thực hiện tốt việc dạy song ngữ Việt – Êđê cho học sinh.

***

Nỗ lực bảo tồn và phát huy ngôn ngữ Êđê (Kỳ 1)

Cập nhật lúc 08:50, Thứ Bảy, 16/06/2018 (GMT+7)

baodaklak – Ngày nay, với xu hướng hội nhập, giao lưu và tiếp biến văn hóa diễn ra mạnh mẽ khiến ngôn ngữ của nhiều dân tộc thiểu số (DTTS), trong đó có dân tộc Êđê đang đứng trước nguy cơ mai một. Mặc dù các ngành chức năng, các địa phương trong tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy tiếng nói, chữ viết của dân tộc Êđê, song hiệu quả chưa được như mong đợi. Tiếp tục đọc “Nỗ lực bảo tồn và phát huy ngôn ngữ Êđê (2 Kỳ)”

Những người lính “3 bám, 4 cùng” với nhân dân

09/07/2019 – 8:39

Biên phòng – Quản lý xã biên giới Ia Chia, một trong những địa bàn trọng điểm phức tạp về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội của huyện Ia Grai, những năm qua, Đồn Biên phòng Ia Chia, BBĐP Gia Lai luôn bám sát các thôn làng, đẩy mạnh công tác vận động quần chúng, xây dựng, củng cố cơ sở chính trị kết hợp giúp dân xóa đói, giảm nghèo. Những đóng góp tích cực của Đồn Biên phòng Ia Chia đã góp phần xây dựng địa bàn vững mạnh ở khu vực biên giới.

cdpj_10a
Cán bộ Đội Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Ia Chia hướng dẫn bà con trồng cây cà phê đúng cách. Ảnh: Nguyễn Dung

Tiếp tục đọc “Những người lính “3 bám, 4 cùng” với nhân dân”

Quảng Ninh: Bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng Việt cho trẻ em người dân tộc thiểu số

Hiện nay, gần 80% giáo viên dạy trẻ em vùng dân tộc thiểu số là người dân tộc Kinh, không thông thạo tiếng dân tộc của trẻ. Việc bất đồng về ngôn ngữ đang làm hạn chế giao tiếp, giảm hiệu quả truyền đạt ngôn ngữ tiếng Việt giữa giáo viên và học sinh.

Một giờ học tập làm văn của học sinh lớp 2, Trường Tiểu học Đồng Văn, huyện Bình Liêu (Quảng Ninh).

Có thể thấy khó khăn về giao tiếp tiếng Việt chính là rào cản lớn nhất của các trẻ dân tộc thiểu số (DTTS) khi vào lớp 1. Tiếp tục đọc “Quảng Ninh: Bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng Việt cho trẻ em người dân tộc thiểu số”

Sự thật về cái gọi là “Nhà nước Khmer Krom”

11/07/2018 – 10:03

Biên phòng – Bất chấp sự thật lịch sử về vùng đất Tây Nam bộ mà đồng bào Khmer đang sinh sống là một phần không thể tách rời của lãnh thổ Việt Nam. Hiện nay, thế lực thù địch, phản động đang đeo đuổi, làm rộ lên vấn đề Khmer Krom, vu cáo Việt Nam “cướp đất” Campuchia, xuyên tạc trắng trợn chính sách của Đảng, Nhà nước ta về vấn đề dân tộc, nhất là những vấn đề liên quan đến đồng bào dân tộc Khmer. Gắn liền với âm mưu và những hành động đó là sự ra đời của tổ chức phản động Khmer Krom phản động.

dlut_4
Cờ, biểu tượng “Nhà nước Khmer Krom” của tổ chức phản động lưu vong. Ảnh: Lê Xuân Trình

Tiếp tục đọc “Sự thật về cái gọi là “Nhà nước Khmer Krom””

Nhức nhối tình trạng dụ dỗ trẻ em đi lao động (2 bài)

***

Thứ năm, 25/05/2017 | 10:10 GMT+7

Nhức nhối tình trạng dụ dỗ trẻ em đi lao động (Bài 1)

Ám ảnh những phận đời trẻ thơ

Lợi dụng sự khó khăn, thiếu hiểu biết của người dân vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk, từ năm 2014 đến nay, nhiều đối tượng đã dụ dỗ, lôi kéo trẻ em đi lao động bất hợp pháp. Tình trạng này đang gây nên sự bất ổn xã hội và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Tiếp tục đọc “Nhức nhối tình trạng dụ dỗ trẻ em đi lao động (2 bài)”

Nỗi lo “chảy máu” hiện vật văn hóa Tây Nguyên

30/05/2017 – 21:25

Biên phòng – Những hiện vật văn hóa quý giá của người Tây Nguyên như trống, cồng chiêng, ché, thuyền độc mộc… luôn chứa đựng trong chúng nhiều bí ẩn và thông điệp của quá khứ. Trong dòng chảy của kinh tế thị trường hiện nay, không ít vật thể gắn liền với nó là những giá trị vĩnh hằng đã biến thành giá trị thực tế, đó chính là… tiền! Đây là một vấn đề đáng lo ngại liên quan đến việc “chảy máu” hiện vật văn hóa tại các địa phương thuộc vùng Tây Nguyên.

fzqh_19a
Già Duôm Dai K’Bát trình diễn nhạc cụ truyền thống của người K’Ho. Ảnh: Mạnh Hưng

Tiếp tục đọc “Nỗi lo “chảy máu” hiện vật văn hóa Tây Nguyên”

Schools become home for ethnic children

VNN – Update: September, 23/2019 – 08:29

Students enjoy a meal at Huồi Tụ 2 Primary School in central Nghệ An Province’s Kỳ Sơn District. VNA/VNS Photo Bích Huệ

NGHỆ AN — School has gotten that little bit better for disadvantaged children in the central province of Nghệ An. In a bid to help them concentrate on their studies, the ethnic minority students are given meals and places to sleep.
It has helped improve social skills and make them feel more attached to the school, teachers and friends.

Huồi Tụ 2 Primary School in Kỳ Sơn District, is more than 300 kilometres away from Vinh City and one of the most disadvantaged areas of the province. Tiếp tục đọc “Schools become home for ethnic children”

Donated land gives the gift of education

vietnamnews – Update: July, 28/2019 – 08:32 – By Hồng Điệp
Nay Bim in front of Bôn Sar School. The Jrai man from Bôn Sar Village in the Central Highlands province of Gia Lai donated 800sq.m of his own land to build the school. VNA/VNS Photo Hồng Điệp.

Poor children in Bôn Sar Village, in the Central Highlands province of Gia Lai, are now able to read and write thanks to Nay Bim, an elderly villager who donated land and funds to build a school.

The school has just five small classrooms, each big enough for about 22 children, but it has been operating effectively for nearly 15 years. Children from poor families are able to get an education and improve their lives. Tiếp tục đọc “Donated land gives the gift of education”

Vài suy nghĩ về giá trị văn hóa truyền thống của người dân tộc thiểu số tại chỗ ở tỉnh Đắk Lắk

vhttdldaklak – Cập nhật lúc: 16:05 25/01/2017

Hai dân tộc thiểu số tại chỗ ở Đắk Lắk là Êđê, M’nông có văn hóa truyền thống vô cùng độc đáo, như: văn hóa mẫu hệ; văn hóa nhà dài (Êđê) và nhà trệt (M’nông); văn hóa cồng chiêng; văn hóa nghi lễ – lễ hội; văn hóa sử thi; văn hóa thổ cẩm và văn hóa ứng xử, văn hóa ẩm thực.v.v.

Thực trạng về những yếu tố tác động đến việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk đang có nhiều vấn đề đáng được quan tâm. Do ảnh hưởng từ nhiều mặt của đời sống xã hội, nên văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số đang đứng trước những thách thức lớn, chính từ đó các giá trị di sản văn hóa phi vật thể cũng dần bị lãng quên.

Bến nước truyền thống
Bến nước truyền thống

Tiếp tục đọc “Vài suy nghĩ về giá trị văn hóa truyền thống của người dân tộc thiểu số tại chỗ ở tỉnh Đắk Lắk”

Wake up and smell the cinnamon

vietnamnews – Update: September, 08/2019 – 08:13
A worker selects cinnamon to put into a package. Photos courtesy of Gia Chính

By Thanh An

Cinnamon might smell like Christmas to many in the West, but to some Vietnamese farmers, it smells like prosperity.

The spice has been long seen by farmers of Phong Dụ Thượng Commune in the northern province of Yên Bái as a path to escaping poverty.

In recent years, demand for cinnamon has become greater than ever and has helped many households in the province’s Văn Yên District get a better life.

Bearing that in mind, the province has developed an organic cinnamon platform, focusing on building an agricultural sustainable chain from this valuable spice. Tiếp tục đọc “Wake up and smell the cinnamon”