Đại dịch lở mồm long móng và vụ án oan hơn 3.600 ngày – 3 bài

Ông Dương Văn Hòa phản ứng với phán quyết của HĐXX trong phiên xét xử yêu cầu bồi thường cho ông gần 18 tỉ đồng sau 3.600 ngày bị kết án oan (Ảnh: V.T).

Bị đơn vụ án này là Viện kiểm sát tỉnh Quảng Trị (PTH chú thích).

***

Lật lại bản án oan từ đại dịch

Đại dịch lở mồm long móng và vụ án oan hơn 3.600 ngày

18/11/2018 06:48

Ông Dương Văn Hòa, doanh nhân chịu án oan về đại dịch LMLM trong 10 năm
Giữa năm 2007, người dân cả nước đau đáu hướng về vùng đất nghèo Quảng Trị, dõi theo diễn tiến của đại dịch lở mồm long móng trên gia súc chưa từng có. Dịch đến như một cơn bão, tốc độ, mức độ lây lan khủng khiếp. Nhiều người sau đó bị quy tội gây ra dịch bệnh làm nên một vụ án oan cũng chưa từng có ở vùng “đất lửa”.

Hơn 10 năm trước, một doanh nhân “chân đất” chuyên cung ứng giống cây trồng, vật nuôi cho bà con nông dân tỉnh Quảng Trị, một số tỉnh thành miền Trung và cả nước bạn Lào đã bị truy tố, rơi vào vòng lao lý khi bị cho là người “làm lây lan dịch bệnh cho động vật”.

Đó là ông Dương Văn Hòa, 61 tuổi, ở khu phố 3, thị trấn Gio Linh, H.Gio Linh, tỉnh Quảng Trị, nguyên Giám đốc Công ty TNHH Thuận Thành (H.Gio Linh).

Ký ức kinh hoàng

Đầu tháng 6.2007, dịch lở mồm long móng (LMLM) được phát hiện xuất hiện trên một số đàn gia súc ở tỉnh Quảng Trị. Trong khoảng thời gian một tháng sau đó, dịch LMLM đã bùng phát tại hàng chục xã thuộc 6 huyện, thị xã của tỉnh này. Huyện có gia súc bị bệnh LMLM có cả miền núi lẫn đồng bằng, kể cả huyện đảo Cồn Cỏ xa xôi cũng không tránh khỏi.

Trước mức độ các đàn gia súc với phần lớn là trâu bò bị lây lan bệnh LMLM kinh hoàng, ngày 28.6.2007, UBND tỉnh Quảng Trị quyết định công bố dịch LMLM đối với gia súc trên địa bàn tỉnh. Kèm theo việc công bố dịch là chiến dịch phòng chống, dập dịch, bao vây ổ dịch khống chế các ổ dịch. Biện pháp “chuyên môn” được áp dụng vào thời điểm này để dập dịch chủ yếu là “tiêu hủy” tất cả số bò có dấu hiệu mắc bệnh LMLM lẫn có nguy cơ mắc căn bệnh.

Từng tác nghiệp trong đại dịch này, chúng tôi khó thể nào quên không khí căng thẳng, u ám đến thê lương lúc ấy của rất, rất nhiều người dân Quảng Trị. Phương pháp tiêu hủy được người ta dùng đến một cách đại trà là lùa các đàn bò, trâu có dấu hiệu bệnh LMLM lẫn có “nguy cơ” đến khu vực xa dân cư, dùng búa đập chết, sau đó đào hố, rải vôi lên gia súc rồi dùng máy cơ giới lấp lại.

Áp lực dập dịch căng thẳng đến mức người ta không đủ thời gian làm xét nghiệm và chỉ “nhìn” một con là phán đoán cả đàn bò; cứ thế mà cả đàn bò (trâu) đều bị lùa lên xe, hoặc lôi bộ đi tiêu hủy sau khi lập danh sách loại, số lượng gia súc để về sau nhà nước hỗ trợ kinh phí cho các chủ gia súc. Nhiều nơi ở Quảng Trị nước mắt người hòa với nước mắt trâu bò. Rất nhiều chủ đàn gia súc chỉ tiễn đàn bò, trâu thương yêu của mình đi ra đến đầu ngõ, phó thác cho lực lượng dập dịch rồi quay về nhà ôm nhau khóc chứ không dám đi theo chứng kiến những cái chết tức tưởi của loài vật họ xem là “đầu cơ nghiệp”, là người bạn trong gia đình.

Những đàn gia súc nhiễm bệnh lẫn nghi nhiễm không đủ thời gian xét nghiệm bị đưa đi “hạ sát” nhằm dập dịch trong đại dịch LMLM ở Quảng Trị năm 2007

Đã có 835 con gia súc (phần lớn là bò, trâu) trên toàn tỉnh bị tiêu hủy trong đại dịch LMLM, tổng chi phí lúc ấy là hơn 6,768 tỉ đồng.

“Bão” pháp lý cuốn theo đại dịch

Cơn đại dịch LMLM quét qua Quảng Trị cũng gây áp lực lớn cho cơ quan điều tra tỉnh về nguồn cơn loại dịch bệnh này. “Thủ phạm” được chỉ ra không lâu sau đại dịch xảy ra. Đó là Công ty TNHH Thuận Thành (H.Gio Linh) do ông Dương Văn Hòa làm giám đốc.

Trước thời điểm tỉnh Quảng Trị lâm đại dịch LMLM trên gia súc, tháng 4.2007 ông Hòa có ký kết với Ban Quản lý dự án giảm nghèo tỉnh Quảng Trị (Trung tâm Khuyến nông – khuyến lâm tỉnh) cung cấp bò giống phục vụ dự án giảm nghèo của tỉnh tại hai huyện Đăk Rông và Hướng Hóa, hai huyện vùng cao của Quảng Trị.

Không lâu sau khi ông Hòa đưa một phần số bò trong “gói” hợp đồng dự án này về cho người dân thì xảy ra dịch. Ông Hòa bị cơ quan điều tra cho là không tuân thủ pháp luật về thú y, các quy định và quy trình kiểm dịch nhập bò cùng như đưa bò về cho dân.

Kết quả điều tra của cơ quan điều tra lúc ấy được hiểu là “bò dự án” mà ông Hòa cung ứng đã mắc bệnh LMLM rồi lây qua bò người dân, sau đó gây nên thảm kịch chung của đại dịch LMLM ở Quảng Trị.

Những đàn bò được đưa lên đồi Gia Môn, xã Gio Phong, H.Gio Linh để khai tử trong đại dịch LMLM 2007

Ngày 12.7.2007, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố vụ án hình sự số 09/PC15; ngày 31.7.2007 cơ quan này khởi tố bị can đối với ông Dương Văn Hòa về tội “Làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho động vật” quy định tại điều 187 Bộ luật Hình sự. Cùng với ông Hòa, một số người khác cũng bị khởi tố theo cùng tội danh “Làm lây lan dịch bệnh”, hoặc hành vi “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, trong đó có cả Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh (đã mất).

Ngày 25.6.2008, Tòa án Nhân dân (TAND) tỉnh Quảng Trị đã đưa vụ án “Dương Văn Hòa cùng đồng phạm làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho động vật; thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” ra xét xử.

Trong vụ án này, tòa tuyên phạt ông Hòa 18 tháng tù giam, cấm hành nghề 1 năm sau khi chấp hành xong án phạt. Ông Hòa kháng cáo. Ngày 16.9.2008 Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng đã tuyên hủy bản án sơ thẩm của TAND tỉnh Quảng Trị, trả hồ sơ để điều tra lại vì chưa đủ cơ sở buộc tội với bị cáo Dương Văn Hòa.

Sau khi điều tra lại, tháng 7.2009 Viện Kiểm sát nhân dân (KSND) tỉnh Quảng Trị tiếp tục truy tố ông Hòa với tội danh trên. Tháng 9.2009, TAND tỉnh Quảng Trị ra quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung.

Nhiều người rơi vào án oan trong đại dịch LMLM ở Quảng Trị

Tháng 12.2009 Viện KSND tỉnh Quảng Trị ra quyết định đình chỉ vụ án số 03/QĐ-KSĐT-KT đối với ông Hòa, nhưng lại giữ quan điểm chỉ miễn trách nhiệm hình sự theo khoản 1 điều 25 Bộ luật Hình sự, tức là “Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự, nếu khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do chuyển biến của tình hình mà hành vi phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa”.

Tiếp tục cho rằng bản thân không có tội, đã thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định trong quá trình hành nghề cũng như pháp luật về thú y khi cung ứng bò giống cho dự án nên ông Hòa tiếp tục khiếu nại quyết định đình chỉ vụ án 03/QĐ-KSĐT-KT của Viện KSND tỉnh Quảng Trị. Hai trong những cơ quan đã tiếp nhận, vào cuộc làm rõ vụ án trả lại sự trong sạch, minh oan cho ông Hòa là Ủy ban Tư pháp của Quốc hội và Viện KSND tối cao.

Sau 10 năm với 3.682 ngày kiên trì, ông Hòa đã “gõ cửa” không biết bao nhiêu cơ quan từ địa phương đến trung ương, đến ngày 31.8.2017, Viện KSND tỉnh Quảng Trị buộc phải ra quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can Dương Văn Hòa do không đủ cơ sở xác định ông đã có hành vi phạm tội “Làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho động vật, thực vật”, và kết luận ông Hòa hoàn toàn vô tội. (còn tiếp)

Bài, ảnh: Nhật Lam

***

Đại dịch lở mồm long móng và vụ án oan hơn 3.600 ngày:

Bài cuối: Bại sản bởi án oan, chỉ bồi thường tổn thất tinh thần!?

19/11/2018 05:54

Doanh nhân ‘chân đất’ Dương Văn Hòa bên trong trại bò oan khiên, hoang tàn sau 10 năm chịu oan ‘làm lây lan dịch bệnh…’ – Ảnh: Nhật Lam

Một doanh nghiệp sát cánh với người nông dân trong và ngoài nước, một doanh nhân thành đạt, điển hình toàn quốc… bỗng chốc tiêu tan sự nghiệp sau khi ông Dương Văn Hòa bị kết án với hơn 3.600 ngày.

Trong khu vườn có cây đu đủ gãy

Trong 10 năm bị hàm oan làm lan dịch bệnh lở mồm long móng (LMLM) trên gia súc cho 6 huyện, thị xã tỉnh Quảng Trị, ông Hòa từng sống trong oán trách của nhiều người, bởi thoạt đầu họ tin vào kết quả điều tra cho rằng ông Hòa mang dịch bệnh về quê hương gây nên cơn đại dịch LMLM. Nhưng rồi thời gian trôi qua, nhiều người hiểu dần câu chuyện, hiểu nỗi oan ức của ông Hòa, tình người cũng ấm dần lên.

Bà Trần Thị Lan, ở thôn Lan Đình, xã Gio Phong, H.Gio Linh, một trong hàng trăm hộ dân ở Quảng Trị có gia súc bị “tiêu hủy” trong đại dịch LMLM năm 2007, nay hằng ngày cùng nhiều người khác giúp ông Hòa bổ những nhát cuốc cải tạo vườn xuống trang trại rộng khoảng 5ha của ông Hòa ở xóm Mít, thôn Gia Môn, xã Gia Phong.

Bà Lan kể rằng gia đình bà có 1 con trâu mẹ và 3 con nghé bị đưa đi tiêu hủy trong đại dịch, sau này nhận được “chỉ vài triệu đồng” tiền hỗ trợ gia súc bị tiêu hủy.

“Nơi đây từng là khu vườn, trang trại sầm uất, giống cao su bạc ngàn, người lao động như tụi tui cũng nhờ nhiều, nay thì hoang hóa thấy mà tội cho ông Hòa”, bà Lan nói, tiếp tục làm cỏ, cuốc đất trồng cây giúp ông Hòa dưới cái nắng vàng vọt giữa chiều đông.

Chung quanh nơi bà Lan cùng nhiều người lao động khác làm cỏ, cải tạo vườn đã bị hoang hóa từ 10 năm qua, cỏ mọc um tùm. Ông Hòa đang cải tạo đất trồng khoảng 300 gốc quýt rừng, tràm vàng, huê đỏ…

 

Trong khu vườn có cây đu đủ già bị gió bão làm gãy ngang thân, nhưng vẫn không chết. Cây nẩy nhánh, vươn lên xanh tươi, trái to và ngon. Cạnh cây đu đủ là cái chuồng bò bỏ hoang. Đây là nơi nuôi, nhốt bò của ông Hòa, trong đó có cả những con “bò dự án” oan khiên ông nhập về để ngành nông nghiệp tỉnh Quảng Trị thẩm tra, nghiệm thu trước khi đưa về cho dân…

Cũng ở cái chuồng bò ấy, trước đại dịch LMLM có số bò giống ông Hòa cung ứng cho dự án đã được tiêm phòng vaccine LMLM tuýp 0 (chủng virus bắt buộc tiêm); nhưng chủng virus gây ra đại dịch LMLM tại Quảng Trị lúc ấy lại là tuýp Asia 1, một chủng virus mới, khó phòng, có khả năng lây nhiễm qua đường không khí vốn chưa có quy định bắt buộc tiêm phòng của Bộ NN-PTNT; nhưng người ta vẫn khép tội ông Hòa cũng như bao người khác “làm lây lan dịch bệnh…”.

Người lao động xã Gio Phong đang giúp ông Hòa cải tạo lại khu trang trại 5ha bị bỏ hoang trong 10 năm qua – Ảnh: Nhật Lam

 

Công ty ông Hòa thời cao điểm có 60 lao động làm việc với mức lương khoảng 2,5 triệu đồng/tháng. Người đàn ông tuổi 62 có gương mặt khắc khổ kể, những ngày bị khởi tố, “cấm đi khỏi nơi cư trú” thi thoảng ông lên thăm trang trại kẻo nhớ. Nhìn cảnh tàn tạ, vườn rộng toàn cỏ không một bóng người chỉ biết rớt nước mắt. Rồi ông nhìn cây đu đủ gãy thân cố vươn sức sống để lấy thêm động lực đi đòi công lý, tiếp tục làm ăn nuôi 6 người con cũng tiếp tục học hành, lớn khôn.

Tài sản không “giam” không bồi thường?!

Sinh ra ở vùng đất nghèo Quảng Trị, ông Hòa học hết lớp 10/10. Từng đứng chân trong hàng ngũ công an chính quy, giữ chức Phó chủ tịch kiêm Trưởng công an xã Gio Phong (sau năm 1975) nên việc gì ông Hòa cũng cẩn trọng. Năm 1985 ông Hòa chuyển sang làm Phó GĐ một nông trường cao su, đến năm 2000 xin về hưu, rồi tự lập Công ty TNHH Thuận Thành chuyên “đánh” về cung ứng giống cao su cho nông dân Quảng Trị.

Làm ăn được, ông Hòa mở thêm những nhiều vườn ươm ở Gio Linh, rồi thuê đất làm vườn ươm ở Bình Dương, Bình Phước, Lao Bảo (Quảng Trị)… và sang tận tỉnh Savannakhet (Lào).

Những năm 2000 cao su tiểu điền không chỉ là cây xóa đói giảm nghèo mà là cây làm giàu của nhiều nông dân Quảng Trị và doanh nghiệp ông Hòa là nơi cung ứng giống chủ yếu. Ông cũng được mệnh danh là “vua”, “bá chủ” giống cao su của 8 xã vùng đông, 2 xã vùng tây Quảng Trị.

Cùng với những thành tích trước và sau năm 1975 được ghi nhận, ông Hòa còn được T.Ư Hội nông dân tặng danh hiệu Trang trại và doanh nghiệp nông dân điển hình tiêu biểu toàn quốc.

Một chứng từ quan trọng do Chi cục Thú y tỉnh Thanh Hóa cấp năm 2007 cho Công ty Thuận Thành để vận chuyển “bò dự án” nhưng không được cơ quan tố tụng Quảng Trị xem xét góp phần làm nên vụ án oan hơn 3.600 ngày – Ảnh: Nhật Lam

Thế nhưng kể từ sau cái ngày ông bị khởi tố trong đại dịch LMLM, bị cấm đi khỏi nơi cư trú, cơ nghiệp của ông “tuột dốc không phanh”. Ông Hòa đã phải trả lại đất thuê làm vườn ươm nhiều nơi, vỡ hợp đồng, giống cao su ươm dở không giao được hư chết hoặc vứt không…

Ông phải bán một số bất động sản ở TP.Đông Hà để trả lương cho công nhân, trang trải nợ nần, đi lại theo đuổi vụ kiện trong hơn 3.600 ngày để cuối cùng Viện KSND tỉnh Quảng Trị buộc phải ra quyết định đình chỉ vụ án do “hành vi không cấu thành tội phạm” (khoản 2, điều 107 Bộ luật tố tụng Hình sự, theo chỉ đạo của Viện KSND tối cao).

Tuy đã được minh oan và kết thúc vụ án hình sự sau hơn 3.600 ngày, nhưng lại mở ra một vụ án khác, khi ông Hòa yêu cầu Viện KSND tỉnh Quảng Trị chỉ bồi thường gần 18 tỉ đồng, gồm các khoản tổn thất tinh thần; tổn hại sức khỏe; thu nhập bị mất (giảm sút); tài sản bị xâm phạm… do thiệt hại tài sản lẫn tinh thần “do cơ quan tiến hành tố tụng gây ra trong hoạt động tố tụng hình sự” theo Luật trách nhiệm bồi thường của nhà nước.

Tuy nhiên, thụ lý từ tháng 1.2018, sau 4 lần thương lượng về việc bồi thường, ngày 14.6.2018, Viện KSND tỉnh Quảng Trị đã ra quyết định giải quyết bồi thường (theo Luật TNBTCNN năm 2009) với mức bồi thường 217.750.000 đồng cho khoản bồi thường tổn thất tinh thần; hơn 31 triệu đồng tiền dịch vụ pháp lý, giấy tờ, xăng xe; bác tất cả các yêu cầu bồi thường khác.

Ông Dương Văn Hòa (trái) cùng luật sư Võ Công Hạnh đang theo đuổi vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại tài sản và tinh thần, sức khỏe theo Luật trách nhiệm bồi thường của nhà nước– Ảnh: Nhật Lam

Viện KSND tỉnh Quảng Trị cho rằng tài sản thiệt hại của ông Hòa “không do cơ quan tố tụng thu giữ, tạm giữ, kê biên, tịch thu, xử lý gây nên trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử nên không bồi thường”. Việc này buộc ông Hòa khởi kiện Viện KSND tỉnh Quảng Trị ra TAND cùng cấp để yêu cầu bồi thường.

“Chúng tôi đã cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng cứ đến TAND tỉnh Quảng Trị để chứng minh yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần, thiệt hại do tài sản bị xâm phạm, các thu nhập thực tế bị mất, các khoản phạt hợp đồng đối với bên thứ ba và các khoản bồi thường thiệt hại khác. Chúng tôi mong mỏi một phán quyết công tâm để bù đắp những thiệt hại khủng khiếp đã gây ra cho ông Hòa và gia đình”, Luật sư Võ Công Hạnh, Giám đốc Công ty luật TNHH Công Khánh (TP.Huế), người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Hòa, cho biết.

Bài, ảnh: Nhật Lam

***

Quảng Trị doanh nhân kỳ oan án!

22/11/2018 05:57

Ông Dương Văn Hòa phản ứng với phán quyết của HĐXX trong phiên xét xử yêu cầu bồi thường cho ông gần 18 tỉ đồng sau 3.600 ngày bị kết án oan – Ảnh: V.T
3 vụ án oan và cũng 3 vụ người oan là doanh nhân, thương nhân khởi kiện đòi cơ quan tố tụng bồi thường thiệt hại hàng chục tỉ đồng làm nên những kỳ án ở tỉnh Quảng Trị.

Trong 10 năm trở lại đây, tại Quảng Trị xảy ra 3 vụ án oan được xem là 3 kỳ án oan nghiệt ở vùng đất này. Đó là vụ án ông Dương Văn Hòa (61 tuổi, trú ở khu phố 3, thị trấn Gio Linh, H.Gio Linh, tỉnh Quảng Trị), nguyên Giám đốc Công ty TNHH Thuận Thành, (H.Gio Linh) bị án oan trong hơn 3.600 ngày về tội “làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho động vật, thực vật…” trong đại dịch lở mồm long móng trên gia súc ở Quảng Trị mà báo điện tử Một Thế Giới đã có 2 kỳ phản ánh.

Cũng năm 2007, vợ chồng thương gia Phan Chí Lộc (gần 70 tuổi) và bà Nguyễn Thị Hòa (trú ở TP.Đông Hà, tỉnh Quảng Trị) bị Cơ quan cảnh sát điều tra và Viện kiểm sát nhân dân (VKS) tỉnh Quảng Trị kết tội oan “lừa đảo, chiếm đoạt tài sản”.

3 doanh nhân, 3 kỳ án oan

Hơn 10 năm trước, vợ chồng ông Lộc nhận tiền của một số người để chuyển cho một đầu mối làm thủ tục đưa người đi định cư ở nước ngoài. Người nhận tiền vợ chồng ông Lộc chuyển sau đó bỏ trốn và ông Lộc trở thành bị hại cùng với nhiều bị hại khác. Thế nhưng vợ chồng ông Lộc bị khởi tố, ông Lộc bị bắt giam 368 ngày, nhà cửa bị phát mãi… Gần 10 năm sau, vụ án ông Lộc bị đình chỉ điều tra, vợ chồng ông Lộc được minh oan và VKS tỉnh Quảng Trị đã xin lỗi công khai.

Hai “oan nhân” Dương Văn Hòa (trái) và Phan Chí Lộc chịu án oan gần 10 năm đang động viên nhau đòi công lý

 

Là một thương nhân, doanh nhân từng làm ăn khá giả, nhà cửa bề thế, nhưng nay vợ chồng ông Lộc sạt nghiệp, phải ở nhà thuê. Ông Lộc đã khởi kiện đòi bị đơn là VKS tỉnh Quảng Trị đòibồi thường oan sai gần 32 tỉ đồng, nhưng qua hai cấp xét xử sơ và phúc thẩm, gồm TAND TP.Đông Hà (tòa cấp huyện xử viện cấp trên) và TAND tỉnh Quảng Trị chấp nhận một phần yêu cầu của ông, tuyên buộc VKS tỉnh Quảng Trị phải bồi thường 1,7 tỉ đồng cho vợ chồng ông Lộc.

Tại phiên tòa phúc thầm hôm 10.7, ông Lộc đã bỏ về khi phiên tòa chưa kết thúc để bày tỏ thái độ phản đối. Hiện ông Lộc đang tiếp tục kháng cáo bản án lên cấp giám đốc thẩm ở TAND cấp cao tại Đà Nẵng.

Một kỳ án oan khác cũng đã xảy ra với bà Đào Thị Hồng, nữ doanh nhân trú tại làng Đại An Khê, xã Hải Thượng, H.Hải Lăng, Quảng Trị. Trong một vụ mua bán gỗ rừng trồng, bà Hồng bị tố phạm pháp. Đầu năm 2010 bà bị Công an H.Hải Lăng và VKS H.Hải Lăng khởi tố, bắt tạm giam 81 ngày về tội“trộm cắp tài sản”.

Trong vụ án này, dù VKS H.Hải Lăng một mực cho rằng bà Hồng có tội, nhưng TAND hai cấp H.Hải Lăng lẫn tòa tỉnh xử sơ thẩm và phúc thẩm đều tuyên bà Hồng không phạm tội. Nhiều năm sau khi bị khởi tố, bắt giam và được minh oan, bà Hồng được VKS H,Hải Lăng bồi thường thiệt hại với số tiền gần 700 triệu đồng.

Hàng chục cảnh sát hỗ trợ tư pháp được điều động đến giữ trật tự tại phiên tòa đòi bồi thường oan sai của ông Dương Văn Hòa

 

Người từng gây án oan ngồi ghế tố tụng

Trong hai ngày 19, 20.11, TAND tỉnh Quảng Trị đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử yêu cầu bồi thường oan sai “do cơ quan tiến hành tố tụng gây ra trong hoạt động tố tụng hình sự” đối với ông Dương Văn Hòa, “oan nhân” trong đại dịch lở mồm long móng trên gia súc hơn 10 năm trước.

Bị đơn vụ án này là VKS tỉnh Quảng Trị. Người đại diện của bị đơn tham gia phiên tòa là ông Nguyễn Trường, Trưởng phòng 7, VKS tỉnh Quảng Trị. Người giữ quyền công tố là ông Đỗ Hoàng Sâm, kiểm sát viên VKS tỉnh.

Vào thời điểm xảy ra vụ án oan bà Đào Thị Hồng nêu trên, ông Trường là Viện trưởng VKS H.Hải Lăng, còn ông Sâm là kiểm sát viên thuộc cấp ông Trường. Trong khi ông Trường chuẩn y quyết định khởi tố và bắt giam bà Hồng 81 ngày, thì ông Sâm lại đại diện viện này giữ quyền công tố phiên tòa hình sự sơ thẩm để rồi tạo nên vụ án oan cho bà Hồng. Đây là lý do mà ông Dương Văn Hòa phản đối và khẩn thiết đề nghị thay người đại diện bị đơn nhưng không được HĐXX chấp nhận.

Tờ trình của ông Hòa xin được đi lại sau khi bị cấm đi khỏi nơi cư trú, nhưng không được cơ quan hữu trách tỉnh Quảng Trị phê chuẩn

Cũng phiên tòa này, ông Hòa trưng ra một văn bản họp liên ngành vào năm 2009, để chứng minh rằng 3 cơ quan tố tụng gồm Công an, VKS và TAND tại Quảng Trị đã cố tình buộc tội ông bằng được, nhưng rất may cho ông là với sự công tâm của TAND tối cao (nay là cấp cao) tại Đà Nẵng, VKS tối cao nên ông được minh oan sau hơn 3.600 ngày.

Nhắc điều này, ông Hòa nói rằng các cơ quan tố tụng Quảng Trị phải thấy được cái sai của mình, thấy được việc đã khiến ông từ một doanh nghiệp điển hình của tỉnh, của toàn quốc đã bị tàn lụi sau khi bị kết án oan. Đã có 8 vườn ươm, cây giống cao su trong và ngoài nước bị thiệt hại hơn 16 tỉ đồng, nên VKS tỉnh, HĐXX cần xét xử công tâm nhằm bồi đắp những tổn thất quá lớn về tinh thần lẫn tài sản cho ông…

Ông Dương Văn Hòa và nhiều người dân bức xúc bỏ về khi HĐXX tuyên án

 

Đại diện TAND tỉnh Quảng Trị (trái) buộc ông Hòa tháo dỡ những tấm hình cây, con của ông bị thiệt hại trong vụ án oan treo bên ngoài phòng xử án tạo nên những căng thẳng trước phiên xét xử

 

Còn luật sư Võ Công Hạnh, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn, khẳng định thiệt hại đối với các vườn cây cao su của ông Hòa có mối quan hệ nhân quả giữa các quyết định khởi tố, cấm đi khởi nơi cư trú với thiệt hại thực tế xảy ra nên cần phải được xem xét bồi thường cho ông Hòa. Vị luật sư cũng đề nghị hoãn phiên tòa để lập hội đồng đánh giá giá trị thiệt hại tài sản của ông Hòa, và đưa ra nhiều quan điểm bào chữa khác cho thân chủ nhưng không được HĐXX chấp thuận.

Tại phiên tòa, VKS tỉnh cũng như HĐXX cho rằng trong vụ án ông Hòa, tài sản thiệt hại “không do cơ quan tố tụng thu giữ, tạm giữ, kê biên, tịch thu, xử lý gây nên trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử” nên không có cơ sở bồi thường. Kết thúc phiên tòa, viện dẫn Luật trách nhiệm bồi thường của nhà nước năm 2009 (bác căn cứ cần xử theo luật này ban hành năm 2017 của nguyên đơn), HĐXX tuyên xử chỉ chấp nhận một phần yêu cầu đòi bồi thường của nguyên đơn, buộc VKS tỉnh bồi thường ông Hòa hơn 264 triệu đồng (chủ yếu “tổn thất tinh thần) trong tổng số gần 18 tỉ đồng nguyên đơn yêu cầu.

Tại phiên tòa đồi bồi thường của ông Dương Văn Hòa, người dân bị cảnh sát cấm chụp hình và yêu cầu xóa ảnh trong máy, trong khi bảo vệ tòa thoải mái “tác nghiệp”

 

Khi thẩm phán Nguyễn Thị Oanh đang đọc bản án thì ông Hòa và nhiều nhân chứng là nông dân, người từng làm công cho ông Hòa cũng đứng dậy bỏ về. Nhiều người dân bày tỏ nỗi thất vọng về một phiên tòa mà họ kỳ vọng công lý sẽ mỉm cười cho những tổn thất của một nông dân, doanh nhân từng là gương điển hình của tỉnh nhưng lâm vào oan khiên hơn 3.600 ngày.

Bài, ảnh: Nhật Lam

 

Advertisements

2 thoughts on “Đại dịch lở mồm long móng và vụ án oan hơn 3.600 ngày – 3 bài

  1. Có một chi tiết trong bài khiến em suy nghĩ:

    “Áp lực dập dịch căng thẳng đến mức người ta không đủ thời gian làm xét nghiệm và chỉ “nhìn” một con là phán đoán cả đàn bò; cứ thế mà cả đàn bò (trâu) đều bị lùa lên xe, hoặc lôi bộ đi tiêu hủy sau khi lập danh sách loại, số lượng gia súc để về sau nhà nước hỗ trợ kinh phí cho các chủ gia súc. Nhiều nơi ở Quảng Trị nước mắt người hòa với nước mắt trâu bò. Rất nhiều chủ đàn gia súc chỉ tiễn đàn bò, trâu thương yêu của mình đi ra đến đầu ngõ, phó thác cho lực lượng dập dịch rồi quay về nhà ôm nhau khóc chứ không dám đi theo chứng kiến những cái chết tức tưởi của loài vật họ xem là “đầu cơ nghiệp”, là người bạn trong gia đình.”

    Đây là cách dập dịch lở mồm long móng ở gia súc năm 2007. Còn dịch cúm gia cầm năm 2005 có lẽ cũng bị dập tương tự. Em có nghe bạn em kể chuyện cả đàn gà vịt khỏe mạnh (?) của nhà bạn phải bị tiêu hủy hàng loạt trong đợt dịch 2005 ở Quảng Trị.

    VN còn nhiều việc phải làm trong công tác phòng chống bệnh dịch ở gia súc gia cầm.

    Em Hương

    Liked by 1 person

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: