Thay đổi cách tiếp cận giảm nghèo đối với cộng đồng dân tộc thiểu số

December 19th, 2013 by Oxfam in Vietnam 

Tổ chức quốc tế Oxfam giới thiệu một số nghiên cứu sâu và gợi ý chính sách được tiến hành trong năm 2013, bên thềm Diễn đàn Quan hệ đối tác Phát triển Việt Nam 2013, tổ chức vào ngày 5 tháng 12 năm 2013,  tại Hà Nội.

“Vai trò của thiết chế thôn bản trong giảm nghèo tại một số cộng đồng dân tộc thiểu số điển hình ở Việt Nam”. Các thiết chế thôn bản mạnh tại các cộng đồng dân tộc thiểu số đóng vai trò thúc đẩy tiên phong và lan tỏa; thúc đẩy liên kết và hợp tác; thúc đẩy tiếng nói và trách nhiệm giải trình; thúc đẩy tham gia và trao quyền; gìn giữ và phát huy bản sắc; văn hóa dân tộc; thúc đẩy an sinh dựa vào cộng đồng. Do cải cách quản trị ở cấp cơ sở đóng vai trò rất quan trọng trong giảm nghèo, nghiên cứu chú trọng phân tích các vai trò tích cực của thiết chế thôn bản. Nghiên cứu sâu này do Oxfam và ActionAid phối hợp thực hiện. Tải tài liệu tại đây.

“Mô hình giảm nghèo tại một số công đồng dân tộc thiểu số điển hình ở Việt Nam”. Với những khó khăn, hạn chế đa chiều và đan xen của đồng bào các dân tộc thiểu số tại Việt nam, không có một giải pháp duy nhất nào có thể giúp giảm nghèo nhanh và bền vững. Thay vào đó, là một hệ thống giải pháp tổng hợp được thực hiện phù hợp với đặc trưng của từng cộng đồng dân tộc thiểu số. Oxfam và ActionAid  đã phát triển một khung hướng dẫn trong đó bao gồm các yếu tố chính cần thiết để cấu thành nên những mô hình giảm nghèo thành công. Đây là mô hình liên quan đến việc chia sẻ các thực hành tốt nhất, hỗ trợ công nghệ và kỹ thuật mới cho các cá nhân đi tiên phong, tận dụng các thế mạnh của địa phương, kết nối với cơ sở hạn tầng bên ngoài cũng như duy trì phát triển các hoạt động xã hội và mạng lưới. Tải tài liệu tại đây

“Bất bình đẳng gia tăng: Người dân nghĩ gì?”. Bất bình đẳng gia tăng đang làm suy giảm niềm tin xã hội và niềm tin thể chế của người dân. Thái độ thờ ơ, im lặng và cách ‘tự giải quyết’ những khúc mắc nảy sinh mà không dựa vào các cấp chính quyền tại một số nơi là những dấu hiệu đáng lo ngại bắt nguồn từ sự suy giảm niềm tin thể chế hiện nay. Nghiên cứu này chú trọng tìm hiểu nhận thức của các nhóm dân cư về mối quan hệ tương hỗ giữa bất bình đẳng gia tăng với dịch chuyển xã hội, niềm tin xã hội/niềm tin thể chế và phân bổ nguồn lực – đây là những vấn đề cơ bản của phát triển hài hòa và bền vững mà các nghiên cứu trước chưa đề cập đến hoặc đề cập chưa đầy đủ. Tải tài liệu tại đây

Những nghiên cứu này nằm trong chuỗi các nghiên cứu của Oxfam tại Việt Nam nhằm cung cấp các bằng chứng về giảm nghèo trong cộng đồng dân tộc thiểu số – một trong bốn chủ đề chính trong Diễn đàn năm nay.

Bà Lê Kim Dung, đại diện Oxfam tại Việt Nam cho biết: “Người dân tộc thiểu số chỉ  chiếm 15% dân số Việt Nam  nhưng lại chiếm gần  một nửa  số hộ nghèo. Cứ 10 người DTTS có tới gần 7 người là người nghèo, trong khi so sánh con số này với nhóm người Kinh chỉ là hơn 1 người. Điều này cho thấy bất bình đẳng gia tăng giữa các nhóm người dân. Cần thay đổi tiếp cận giảm nghèo sao cho người DTTS phải là chủ thể của sự phát triển, có tính đến yếu tố văn hóa, chứ không phải là đối tượng nhận hỗ trợ của một số chương trình, dự án. Áp dụng phương pháp phát triển cộng đồng dựa trên tiềm năng/thế mạnh của họ, cải thiện quyền năng và tiếng nói của người dân và các thiết chế thôn bản là những ưu tiên giảm nghèo trong thời gian tới”.

Thông qua Chương trình Mục tiêu Quốc gia về giảm nghèo bền vững, Chính phủ đã yêu cầu Ủy ban Dân tộc và các cơ quan quản lý liên quan khẩn trương nghiên cứu, đề xuất các chính sách hiệu quả hơn nhằm đẩy mạnh giảm nghèo bền vững trong đồng bào dân tộc thiểu số.

***

[Trích – “Mô hình giảm nghèo tại một số công đồng dân tộc thiểu số điển hình ở Việt Nam”]

… Chiến lược đa dạng hóa sinh kế của Hộ gia đình DTTS (dân tộc thiểu số) thành công

Mặc dù đích đến về chiến lược sinh kế của đồng bào DTTS thành công cũng gần giống đồng bào dân tộc đa số (người Kinh), nhưng đồng bào DTTS thường theo đuổi quá trình đa dạng hóa tiệm tiến từng bước, để giảm rủi ro và giữ bản sắc văn hóa của mình.

Con đường đi lên của hộ DTTS thường bắt đầu từ việc đảm bảo an ninh lương thực dựa trên cây lương thực, hoa màu ngắn ngày và làm thuê gần nhà. Sau khi đã vượt ngưỡng “đủ ăn”, đa số hộ DTTS có lợi thế đất đai sẽ đa dạng hóa để tăng thu nhập nông nghiệp bằng cách kết hợp trồng cây hàng hóa ngắn ngày và dài ngày, và phát triển chăn nuôi.

Bước tiếp theo, một số hộ sẽ từng bước thâm canh một loại cây hàng hóa nhằm tăng thu nhập theo cách “lấy ngắn nuôi dài”. Một số hộ sau quá trình thâm canh sẽ tiếp tục đa dạng hóa nông nghiệp ở mức cao hơn để đảm bảo dòng tiền và tăng thu nhập bền vững hơn. Một số ít hộ khác tìm cách tăng thu nhập phi nông nghiệp bằng cách đi làm ăn xa hoặc XKLĐ, đầu tư vào thương mại – dịch vụ, phát triển nghề truyền thống.

Trong quá trình vươn lên, hộ DTTS thành công đầu tư cho giáo dục với hy vọng thế hệ sau có nghề phi nông nghiệp ổn định với thu nhập cao hơn.

[/Hết trích]

***

[Trích – “Bất bình đẳng gia tăng: Người dân nghĩ gì?”]

 

… Các sáng kiến và thiết chế cộng đồng “tái phân bổ theo chiều ngang”giúp duy trì sự gắn kết cộng đồng và niềm tin xã hội

• Tại Trà Vinh, tập quán đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng theo tinh thần “nhà nước và nhân dân cùng làm” được chia theo diện tích ruộng – rất có lợi cho người nghèo (vì người nghèo tại địa phương có đặc trưng là không có hoặc có rất ít đất ruộng), hoặc mô hình nhóm cộng đồng chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau (gọi là “quện” và “hội Sằn Khụm”) gắn với nhà chùa ở vùng đồng bào Khmer.

• Tại Lào Cai là tập quán duy trì “rừng cộng đồng”, tập quán đổi công có lợi cho người nghèo, một số nơi có quỹ thôn bản do mọi người cùng đóng góp bằng tiền hoặc hiện vật để hỗ trợ hộ thiếu đói hoặc gặp rủi ro. Tại Hà Tây có phong trào xây dựng quỹ khuyến học của dòng họ. Tại Quảng Nam có phong trào “tổ hùn vốn” của chị em phụ nữ.

• Tại TP. HCM và ĐBSCL có rất nhiều sáng kiến hỗ trợ người nghèo của cộng đồng, của các đoàn thể và các mạnh thường quân, như hình thức “hụi từ thiện”, các “quỹ học bổng”, các chương trình hỗ trợ người nghèo có trọng điểm trên tivi…

• Tại đa số điểm khảo sát, các công trình, sáng kiến cộng đồng thường kêu gọi sự tham gia đóng góp cao hơn của những người khá giả, những người thoát ly làm ăn thành công ở nơi khác, và có sự miễn giảm đóng góp của người già cả, tàn tật, có sự linh hoạt trong đóng góp của người nghèo (không có tiền thì góp công, được kéo dài thời gian đóng góp).

[/Hết trích]

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s