Nên có cách nhìn mới về “chủ nghĩa lý lịch” – Tại sao nhiều thí sinh ‘kêu cứu’ vì trượt trường công an?

Nên có cách nhìn mới về “chủ nghĩa lý lịch”

() – Số 215 ĐÀO TUẤN – 6:55 AM, 18/09/2015

Năm 2008, Anh hùng Lao động – GS-TS Võ Tòng Xuân tâm sự đầy bi ai, hài hước về “môn lý”: Một số nhà khoa học Việt kiều nói với tôi, cái gì họ cũng có thể vượt qua, kể cả khoa học nhưng riêng “môn lý” (tức lý lịch) thật sự là thử thách khó vượt.

GS Xuân năm ấy có kể lại một trường hợp oái oăm khi lý lịch một người có thể bị “kẹt” bởi đời… ông chú. “Ông chú anh ta thì có liên can gì tới anh ta (?!) Thật không hiểu nổi! Mình lúc nào cũng nói bài trừ phong kiến nhưng trong việc xét lý lịch thì mình lại phong kiến hơn”. Và ông khẳng định “duy lý lịch là đi ngược sự tiến bộ”.

Câu chuyện về “môn lý” là hoàn toàn nghiêm túc, phản ánh thái độ và cách nhìn nhận của người dân trước cách “nhìn về quá khứ hẹp hòi” hóa ra vẫn đang diễn ra phổ biến trong xã hội.

Tôi nhớ đến “môn lý” của giáo sư Xuân khi mấy hôm nay, câu chuyện buồn của nữ sinh Bùi Kiều Nhi đang gây bức xúc sâu sắc trong xã hội.

Bùi Kiều Nhi đạt 29 điểm thi tốt nghiệp. Nhưng vẫn trượt một trường Công an. Và lý do là trong bản lý lịch, cô đã bỏ qua án tích của người cha sau một văn bản xác minh của CA địa phương nhắc lại án tích cha cô (đã mất năm 2013), từng bị TAND huyện xử 9 tháng tù treo.

Nhi có lỗi, Nhi phải chịu trách nhiệm về hành vi của cha mình 23 năm trước không? khi lúc đó cha mẹ cô thậm chí còn chưa lấy nhau?

Và nếu cô không thể vào ĐH chỉ vì bản án 23 năm trước (đã đương nhiên được xóa, theo quy định về xóa án tích) thì chúng ta lại phải chấp nhận một sự thật, dù nó quá vô lý: Một cá nhân phải chịu hậu quả từ hành vi trong quá khứ, của một cá nhân khác!

Năm 1977, tức là 2 năm sau khi đất nước thống nhất, Báo Tuổi Trẻ đã trích đăng nguyên văn phát biểu của Bí thư Thành ủy TPHCM Võ Văn Kiệt, trong đó, có một câu rằng “Không ai chọn cửa mà sinh ra… Xã hội muốn tuổi thanh xuân không mặc cảm và rất thanh thản trong tâm hồn. Không phân biệt đối xử trên con đường đi tới…”.

Không lẽ đến gần 40 năm sau vẫn phải nhắc lại phát biểu “Không ai chọn cửa mà sinh ra”. Đã đến lúc phải xem lại cách nhìn về “chủ nghĩa lý lịch” trong một xã hội đề cao pháp quyền.

*****

Tại sao nhiều thí sinh ‘kêu cứu’ vì trượt trường công an?

Cập nhật : 03:00 | 25/09/2015

VNN – Trao đổi với VietNamNet tối 23/9, Thiếu tướng Đỗ Ngọc Cẩn, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị (Bộ Công an) cho biết tới đây trong tổng kết công tác tuyển sinh 2015 ngành công an sẽ xem xét rút kinh nghiệm để năm tới hạn chế những đơn thư ‘kêu cứu’ của thí sinh.

>>Thêm thí sinh không được vào trường công an vì lý lịch bố
>> Bộ Công an đồng ý Đức Ngà vào Học viện Cảnh sát

công an, tuyển sinh, thí sinh, đại học
Thiếu tướng, PGS.TS Đỗ Ngọc Cẩn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND. (Ảnh: Tuổi trẻ thủ đô).

Trúng tuyển công an địa phương mới thẩm tra lý lịch

Hiện nay Bộ đã nhận được phản ánh của công an Nghệ An về trường hợp em Lê Thị Bình? Và đã có bao nhiêu trường hợp tương tự đã được chuyển về Bộ, thưa ông?

– Hiện có 2 trường hợp báo chí phản ánh và Bộ Công an xử lí.

Công an địa phương vẫn đang rà soát và báo cáo về Tổng cục chính trị để tập hợp để Bộ tập hợp xem xét, xử lí một lần.

Tại sao năm nay lại có nhiều thí sinh kêu cứu bị trượt vào trường công an vì lý lịch bố mẹ, người thân trong gia đình, thưa ông?

– Những năm trước đây số dự thi vào các trường khối công an không nhiều, việc thẩm tra lý lịch, điều kiện đăng ký dự thi của thí sinh được công an địa phương làm trước nên không xảy ra những vấn đề như vừa qua.

Năm nay do số dự tuyển quá đông, toàn quốc có gần 100.000 thí sinh. Khối lượng công việc lớn, công an địa phương không có người làm nên đề nghị để thí sinh tự khai, cam kết tờ khai là đúng, nếu có gì sai thì chịu toàn bộ trách nhiệm. Khi trúng tuyển công an địa phương mới thẩm tra lý lịch thí sinh.

Với số thí sinh trúng tuyển chỉ 10% sẽ giảm tải cho công an các địa phương. Từ đây dẫn đến một số thí sinh khai thiếu, không đầy đủ, vướng tiêu chuẩn chính trị.

Khi nhận được những trường hợp thí sinh như vậy, quan điểm chỉ đạo của Bộ Công an là như thế nào thưa ông?

– Vừa qua 2 trường hợp giải quyết như em Kiều Nhi ở Quảng Bình do khai không hết, công an Quảng Bình đánh nặng thí sinh không trung thực, đầy đủ. Sau khi xem xét, chúng tôi thấy việc quy kết cho em khai không trung thực là hơi nặng. Có em sinh ra và lớn lên không biết lịch sử ông, cha mình trước đó như thế nào hoặc người lớn không nói. Như Kiều Nhi bố em đã chết. Trong từng trường hợp cụ thể, thông báo chiếu cố với em Kiều Nhi chúng tôi ghi rất rõ là cha phạm tội trước khi kết hôn với mẹ và sinh ra em. Bố mẹ không nói nên em không biết. Rồi một thí sinh miền núi nhận thức không đầy đủ nên bộ cũng chiếu cố.

Trường hợp cụ thể, chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể với tinh thần nhân văn nhất.

Tuyển sinh là tuyển dụng

công an, tuyển sinh, thí sinh, đại học
Ông Lê Thành Chung và con gái Lê Thị Bình – một trường hợp lại kêu cứu khi không được vào trường công an vì lý lịch của bố. (Ảnh: QB).

Việc xét tiêu chuẩn chính trị, gia cảnh làm mất đi cơ hội của nhiều thanh niên trong khi quy định “cha làm con chịu” dường như đã lỗi thời. Quan điểm của Bộ Công an về vấn đề này như thế nào, thưa ông?

– Mỗi ngành nghề có đặc trưng, đặc thù. Tuyển vào công an để bảo vệ Đảng, Nhà nước, chính quyền. Tuyển sinh cũng đồng thời là tuyển dụng nên phải có tiêu chí riêng, xuất phát từ tính chất công việc. Ông bà nội ngoại, anh chị em thậm chí cô, dì, chú, bác ruột nếu có vấn đề về tư tưởng chính trị thì vẫn phải  xử lí. Ví dụ họ có vi phạm nghiêm trọng như tội phản cánh mạng, làm tay sai cho địch, buôn bán ma túy, giết người,…phải xem xét.

Bộ Công an có tiêu chuẩn riêng. Không thể đánh đồng tất cả mọi ngành nghề như nhau được. Đây là quy định chúng tôi cho là rất đúng, phải chú ý đến. Tuyển lực lượng vào ngành công an phải có lý lịch trong sạch để làm những nhiệm vụ quan trọng không thể tuyển bừa bãi được.

Bộ Công an đã có Thông tư số 53 ngày 15/8/2012, quy định tiêu chuẩn chính trị của cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân, kể cả tuyển mới. Tổng cục Chính trị cũng đã có Hướng dẫn số 9443 ngày 15/10, hướng dẫn đơn vị địa phương thực hiện thông tư 53 này.

Theo đó, đối với các trường hợp có thân nhân bị tòa tuyên phạt dưới 3 năm tù hoặc cho hưởng án treo và đã được xóa án tích, trừ trường hợp phạm các tội như: xâm phạm an ninh quốc gia, tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự con người, các tội xâm phạm sở hữu, tội phạm ma túy…đã được quy định trong Bộ luật hình sự, nếu hiện thân nhân chấp hành tốt chủ trương, pháp luật của nhà nước thì công an các địa phương báo cáo về Tổng cục Chính trị để xem xét, kết luận.

Đáng ra những trường hợp của em Bùi Kiều Nhi, Nguyễn Đức Ngà, công an tỉnh phải có văn bản báo cáo, Bộ Công an sẽ xem xét, trường hợp nào chiếu cố được Tổng cục Chính trị sẽ giải quyết. Tuy nhiên, công an một số địa phương nắm bắt chưa tốt, chưa báo cáo kịp thời nên mới xảy ra tình trạng như vừa qua.

Như vậy dù phải thực nghiêm quy định nhưng vẫn có những cái có thể chiếu cố được.

Tất nhiên, Bộ không duy ý chí, trong từng thời điểm, có thể khi xã hội phát triển ở góc độ khác thì quy định có thể sẽ được điều chỉnh. Nhưng ở thời điểm hiện tại thì chưa thể bỏ quy định này được.

Tuyển sinh vào các trường công an nhưng thực chất là chúng tôi đang tuyển dụng. Khi vào học, học viên đã được phát quần áo và coi như được biên chế trong lực lượng công an nhân dân, học xong ra trường sẽ được sắp xếp việc làm. Vì vậy, mọi tiêu chí phải chặt chẽ, đảm bảo lựa chọn được đúng người để phát triển lực lượng, bảo vệ đất nước.

Sẽ tổng kết, rút kinh nghiệm

Năm tới Bộ Công an có đánh giá rút kinh nghiệm để sẽ ít những trường hợp xảy ra như năm nay, thưa ông?

– Tất nhiên Bộ sẽ rút kinh nghiệm nghiêm túc trong việc này. Chúng tôi thấy rằng công tác tuyên truyền, hướng dẫn cho thí sinh chưa thật đến nơi đến chốn. Công an địa phương, cơ sở làm hướng dẫn không kỹ thì thí sinh  coi thường, không nghĩ đó là vấn đề quan trọng.

Bộ có thể sẽ yêu cầu địa phương nghiêm túc, cụ thể thậm chí có hướng dẫn cụ thể bằng văn bản. Mỗi em đăng ký dự thi được phát cho để đọc cho kỹ. Bộ trưởng Bộ Công an cũng yêu cầu trong chừng mực cho phép nên có xem xét tiêu chuẩn chính trị, gia cảnh trước khi thí sinh dự thi để tránh làm phiền hà cho các em khi đỗ rồi mới nảy sinh vấn đề.

Chúng tôi sẽ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí hồ sơ, nghĩa vụ phát hiện sớm để đỡ cho các em yên tâm.

Tới đây chúng tôi sẽ có hội nghị tổng kết công tác tuyển sinh 2015. Bộ sẽ nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm.

Bộ có đưa hạn cuối nào để công an địa phương rà soát báo cáo các trường hợp cụ thể thí sinh đang vướng mắc chuyện tiêu chuẩn chính trị, gia cảnh?

– Hiện chúng tôi vẫn để công an địa phương báo cáo và chưa chốt. Nhưng nếu trong thời gian 5-7 ngày, công an địa phương không báo cáo Bộ sẽ nhắc nhở ngay. Trường hợp nào phát hiện, giải quyết sau thì các em vẫn đăng ký nhập học sau. Các trường đều có 2 tuần sinh hoạt đầu khóa, chậm một chút các em vẫn nhập học bình thường.

Thí sinh có vấn đề cứ mạnh dạn báo cáo công an địa phương để họ báo cáo lên Bộ xem xét giải quyết.

– Cảm ơn ông!

  • Văn Chung (thực hiện)

One thought on “Nên có cách nhìn mới về “chủ nghĩa lý lịch” – Tại sao nhiều thí sinh ‘kêu cứu’ vì trượt trường công an?

  1. Hi cả nhà,

    Em gửi cả nhà câu chuyện lý lịch năm nay.

    Em Hương,

    ***

    Hai nữ sinh 30 điểm trượt trường công an vì tiêu chuẩn lý lịch

    VEHai thí sinh Lạng Sơn thi khối C được 30 điểm với nguyện vọng vào Học viện Cảnh sát Nhân dân và Học viện An ninh Nhân dân, nhưng không đỗ vì bố từng mang án, ông nội theo giặc Pháp.

    Thí sinh Nguyễn Như Quỳnh (19 tuổi, xã Chi Lăng, Chi Lăng) thi THPT quốc gia với số điểm khá cao, trong đó Văn 9; Lịch sử 8,5; Địa lý 9,5. Với 3,5 điểm ưu tiên, điểm vùng, Quỳnh được tổng điểm 30,5, dự định đăng ký vào Học viện An ninh Nhân dân.


    Quỳnh thi đại học được 30,5 cả điểm cộng ưu tiên. Ảnh: NVCC

    Ngay sau khi có kết quả thi, em nhận được thông báo từ Công an tỉnh Lạng Sơn rằng không đủ tiêu chuẩn chính trị vào ngành do án tích của bố em. Năm 1994, bố Quỳnh bị Tòa án Bộ tư lệnh quân khu I xử 12 tháng tù treo do tàng trữ vũ khí quân dụng trái phép. Năm 1995, ông được xóa án tích rồi lập gia đình.

    “Trong bản tự khai khi sơ tuyển, em đã ghi đầy đủ nội dung về án tích của bố, không giấu diếm điều gì”, Quỳnh chia sẻ. Năm ngoái, Quỳnh theo học hệ dân sự tại Học viện Cảnh sát Nhân dân, sau khi biết điểm thi THPT quốc gia em đã nộp đơn thôi học vì nghĩ mình chắc chắn đỗ Học viện An ninh nhân dân.

    Cùng ở Lạng Sơn, một trường hợp khác là Tô Thị Đệ (20 tuổi, xã Tú Đoạn, Lộc Bình) trong 3 năm liên tiếp 2014-2016 đăng ký nguyện vọng vào các trường công an. Kỳ thi THPT quốc gia 2016, em được 26,5 với 3 môn Văn 8,25; Sử 9,25 và Địa lý 9. Cộng 3,5 điểm ưu tiên, Đệ tự tin đỗ Học viện Cảnh sát Nhân dân.

    Mới đây em nhận được thông báo của công an huyện rằng không đủ điều kiện theo học tại các trường công an do thiếu trung thực trong khai lý lịch. Trước đây ông nội Đệ theo giặc Pháp, nhưng em và gia đình không hề biết chuyện này.

    Đệ chia sẻ, ông bà nội em lấy nhau năm 1954, khi bố được 5 tuổi thì ông mất nên cả bà nội và bố đều không biết trước đó ông làm gì. Đem chuyện này hỏi người thân và các cụ cao niên trong làng, mọi người đều không biết trước đó ông em làm gì cho Pháp.

    “Đây là năm thứ 3 em thi vào các trường công an. 2 năm trước em vẫn đủ điều kiện xét tuyển nên sau khi nhận được thông báo em hoàn toàn bất ngờ. Nếu không đủ tiêu chuẩn thì công an huyện nên thông báo từ đầu để em không nuôi hy vọng, tốn nhiều thời gian như vậy”, Đệ tâm sự.

    Đại diện Công an tỉnh Lạng Sơn cho hay, sau khi thẩm tra lý lịch, đối chiếu theo quy định thì 2 thí sinh Nguyễn Như Quỳnh và Tô Thị Đệ không đủ điều kiện vào ngành. Phía công an tỉnh đã thông báo đến tất cả thí sinh không đủ điều kiện để các em nộp hồ sơ sang trường đại học khác.

    “Em Quỳnh và Đệ có đơn đề nghị xem xét lại. Sau khi tiếp nhận đơn, công an tỉnh đã mời trực tiếp 2 thí sinh và gia đình lên giải thích rõ vì sao không đủ tiêu chuẩn chính trị xét vào ngành, gia đình đã hiểu và không còn thắc mắc”, đại diện Công an tỉnh thông tin.

    Hồng Vân

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: