Đua làm gạo cao cấp – Gạo Việt tìm cơ hội ‘đổi đời’

Đua làm gạo cao cấp

Nếu được giá tốt, lợi nhuận một kg gạo cao cấp có thể đạt 7.000-8.000 đồng, trong khi gạo truyền thống chỉ được 1.000 đồng.

Xuất khẩu thành công các loại gạo cao cấp sang Singapore, Hong Kong (Trung Quốc), Anh…, giữa tháng 10 này Công ty TNHH dịch vụ thương mại cổ phần Kim Sáng tiếp tục cho ra sản phẩm mới mang thương hiệu Lanny Rice. Theo giám đốc sản xuất của công ty, sản phẩm sẽ cạnh tranh với dòng Japonica của Nhật, Basmati của Ấn Độ hay Hom Mali của Thái Lan.

dua-lam-gao-cao-cap

Dòng gạo cao cấp của Việt Nam đang có lợi thế ở nước ngoài. Ảnh: MH.

“Để mở rộng thị trường, chúng tôi đầu tư 2 triệu USD mua máy móc, mở rộng 1.000 ha ở Long An làm vùng nguyên liệu cho loại giống mới này. Bình quân, một ha chúng tôi đầu tư khoảng 15 triệu đồng để hỗ trợ người nông dân từ con giống, phân bón tới kỹ thuật canh tác”, vị này chia sẻ.

Mới đưa sản phẩm ra thị trường nhưng doanh nghiệp đã nhận được đơn đặt hàng của 2 đối tác ở Hong Kong và Singapore với số lượng 100 tấn. Giá loại gạo này cao hơn khoảng 10% so với các sản phẩm cao cấp khác tại doanh nghiệp và được thị trường nước ngoài chấp nhận ở mức trên 1.000 USD một tấn.

Là đơn vị có 20 năm chuyên xuất khẩu gạo thô, khi thấy tiềm năng của dòng sản phẩm cao cấp thì doanh nghiệp tư nhân Cỏ May (Đồng Tháp) cũng quyết định xây dựng thương hiệu cho phân khúc này với tên Nosavina. Doanh nghiệp cho biết, trước đó dự định đầu quý I năm nay sẽ xuất sang thị trường Singapore, sau đó là Malaysia với giá trên 1.000 USD một tấn. Tuy nhiên, tới thời điểm này sản phẩm mới chỉ bán ở thị trường nội địa với giá trên 22.000 đồng một kg.

Đại diện doanh nghiệp cho biết, sở dĩ việc xuất khẩu chậm hơn so với kế hoạch là do doanh nghiệp muốn khảo sát kỹ về thị trường cũng như nhu cầu của quốc gia dự kiến nhập khẩu. Theo đó, sản phẩm có thể được xuất trong năm tới.

Nổi tiếng với 20 sản phẩm gạo cao cấp, Doanh nghiệp tư nhân Công Bình rất thành công khi xây dựng dòng sản phẩm mang thương hiệu của chính chủ doanh nghiệp.

Chia sẻ với VnExpress.net, Giám đốc Phan Công Bình cho hay, 2 sản phẩm cao cấp là Sông Vàm và CB Rice được khá nhiều khách hàng ngoại ưa chuộng. Sản phẩm này xuất đi các thị trường khó tính như châu Âu, Australia, Singapore, Nhật Bản…

“Năm 2014, chúng tôi xuất được 50.000 tấn gạo cao cấp sang các thị trường khó tính với giá 700 -1.000 USD một tấn. Năm nay, dự kiến số lượng xuất có thể đạt 100.000 tấn, tăng gấp đôi so với 2014”, ông Bình cho hay.

Cũng gia tăng lượng gạo cao cấp xuất khẩu, ông Huỳnh Văn Thòn, Chủ tịch Tập đoàn Lộc Trời cho hay, 9 tháng đầu năm nay lượng gạo xuất khẩu của công ty sang Trung Đông, Mỹ, Nhật Bản… đạt trên 100 triệu USD, tăng 20% so với năm ngoái, với mức giá dao động 600 – 1.000 USD. “Hiện, tỷ lệ gạo cao cấp xuất khẩu của chúng tôi chiếm tới 70%. Nhiều sản phẩm còn thắng Thái Lan ở thị trường Hong Kong”, ông Thòn cho biết.

Theo ông, nguyên nhân khiến lượng gạo cao cấp xuất khẩu của công ty liên tục tăng mạnh và len lỏi được vào các thị trường khó tính là do doanh nghiệp đầu tư lớn để xây dựng mô hình khép kín. Toàn bộ quy trình được kiểm soát chặt chẽ từ khâu chọn giống, canh tác đến bảo quản, chế biến nên sản phẩm có sự đồng nhất về chất lượng và truy suất nguồn gốc dễ dàng.

Tuy nhiên, Chủ tịch Lộc Trời cho rằng, đối với dòng gạo phổ thông, Việt Nam vẫn còn rất yếu thế. Riêng công ty ông sản lượng bán ra cũng không cao, mỗi năm cung ứng cho nội địa chỉ vào khoảng 15.000 tấn. Còn thị trường nước ngoài, gạo cao cấp vẫn giữ thế chủ đạo.

So sánh về lợi nhuận mà dòng sản phẩm cao cấp mang lại, hầu hết các chủ doanh nghiệp đều nhận định là hấp dẫn hơn nhiều so với hàng phổ thông và cấp thấp.

Chủ Doanh nghiệp tư nhân Cỏ May cho biết, chi phí sản xuất một kg gạo cao cấp Nosavina khoảng 14.000 đồng một kg, nếu bán được giá tốt lợi nhuận đạt được ở mức 7.000-8.000 đồng một kg. Trong khi đó xuất khẩu gạo truyền thống hiện nay lợi nhuận chỉ đạt 1.000 đồng một kg. Thế nên việc đẩy mạnh sản xuất dòng cao cấp là một hướng đi mới giúp công ty mở rộng thị trường, tạo lợi thế cạnh tranh hơn.

Theo số liệu thống kê của của trang thông tin chuyên nghiên cứu phân tích thị trường lúa gạo thế giới Oryza, hiện gạo 5% tấm và 25% tấm truyền thống của Việt Nam chỉ ở mức 340 – 450 USD một tấn, liên tục giảm trong thời gian qua và thấp hơn nhiều so với Thái Lan, Campuchia, Brazil. Còn dòng gạo cao cấp Việt Nam đang ngày càng chiếm ưu thế với mức giá liên tục tăng qua các thời kỳ từ 600 đến trên 1.000 USD một tấn.

Xác nhận thời gian gần đây doanh nghiệp tập trung nhiều hơn cho phân khúc gạo cao cấp, ông Huỳnh Minh Huệ, Tổng thư ký Hiệp hội Lương thực Việt Nam đồng thời cũng cho biết, dòng gạo cấp thấp của Việt Nam đang dần bị lép vế tại thị trường xuất khẩu và liên tục sụt giảm cả về lượng và giá trị. Trong khi đó, nhóm cao cấp lại được nhiều thị trường đón nhận. Do vậy, đây là lợi thế mà các doanh nghiệp Việt cần phát huy để làm tăng giá trị gạo Việt.

“Dù chưa có con số thống kê chi tiết nhưng trong 9 tháng đầu năm, phân khúc gạo cao cấp của Việt Nam chiếm tới 26% trong tổng sản lượng gạo xuất khẩu (4,47 triệu tấn), tăng khoảng 17% so với cùng kỳ năm ngoái”, ông Huệ nói và cho biết thêm, hiện giá lúa gạo đang ấm lên, nhu cầu gạo tại các thị trường truyền thống đang có những tín hiệu hồi phục tích cực. Do vậy, trong những tháng tới gạo xuất khẩu của Việt Nam sẽ khả quan hơn, tăng trưởng ổn định hơn kể từ quý IV/2015 và kéo dài đến quý I/2016.

Thi Hà

***

Gạo Việt tìm cơ hội ‘đổi đời’

Tạo ra giống chữa bệnh giá cao, sản xuất nguyên liệu dược phẩm từ cám… đang là những giải pháp mới giúp gia tăng giá trị hạt gạo ngoài chuỗi sản xuất khép kín thông thường.

Kỹ sư Hồ Quang Cua từng là cán bộ quản lý nông nghiệp ở Sóc Trăng. Thời gian ông gắn bó với đồng ruộng còn nhiều hơn trong phòng làm việc. Hơn 20 năm trước, ông cùng cộng sự tìm ra cá thể giống lúa đột biến đầu tiên. Hàng loạt giống lúa thơm ST năng suất, giá trị cao hơn lúa thường đã ra đời. Trong đó có 20 giống lúa ST trắng và 3 giống đỏ giúp Đồng bằng sông Cửu Long định hình được vùng chỉ dẫn địa lý gạo thơm hàng đầu Việt Nam. Giá bán giống gạo này tại thị trường xuất khẩu và nội địa khá ổn định ở mức 600 USD mỗi tấn.

Ông Cua đã cho ra đời loại gạo ST màu tím không chỉ có mùi thơm, dinh dưỡng cao mà còn chứa chất chống oxy hóa hỗ trợ trị bệnh tiểu đường. Gạo thảo dược này đang được xem là thực phẩm chức năng và có nhu cầu cao trên thị trường.

Kế thừa cơ sở kinh doanh từ người cha của mình, doanh nhân Phạm Minh Thiện – Giám đốc điều hành Doanh nghiệp tư nhân Cỏ May (Đồng Tháp) luôn trăn trở việc tận dụng những phụ phẩm của lúa gạo như: rơm, trấu, cám… Mọi người thường nghĩ cám gạo chỉ dành cho thức ăn chăn nuôi mà không biết rằng trong cám có hàm lượng dinh dưỡng cực kỳ quý đặc biệt là chất gamma oryzanol. Đây là chất chống oxy hóa thực vật, nguyên liệu chính để sản xuất mỹ phẩm, dược phẩm và thực phẩm chức năng.

gao-vn-copy-3468-1443789415.jpg

Ông Hồ Quang Cua (phải) và doanh nhân Phạm Minh Thiện (giữa) kỳ vọng sẽ tăng giá trị cho hạt gạo Việt bằng cách tạo ra sản phẩm thảo dược. Ảnh: T.T

Những trải nghiệm trong quá trình nghiên cứu, sản xuất với mục đích duy nhất nâng cao giá trị cho hạt gạo Việt Nam đã được ông Hồ Quang Cua, doanh nhân Phạm Minh Thiện chia sẻ tại Tọa đàm “Đi tìm giá trị gia tăng cho hạt gạo Việt Nam” trong khuôn khổ của Chợ Công nghệ và Thiết bị Quốc tế 2015 (Techmart 2015) đang diễn ra tại Hà Nội. Một hướng đi mới để tạo ra giá trị cao cho hạt gạo thương hiệu Việt của hai vị diễn giả đã thu hút quan tâm của nhiều quan khách bởi nó thay đổi hoàn toàn cách nghĩ về giá trị gia tăng nông sản chỉ có thể đặt trong chuỗi khép kín như trước đây.

Theo ông Cua, quy trình sản xuất lúa gạo hiện nay có 4 khâu chính. Song từ khởi điểm là giống đến cuối cùng là phân phối nông dân chỉ tham gia 2 công đoạn. Giá trị cao nhất lại nằm ở phân khúc bán lẻ tại các gia đình, có khi giá bán gấp đến 4 số vốn đầu tư ban đầu. Do đó, hầu như người nông dân trực tiếp sản xuất đều không được hưởng lợi nhiều.

Riêng với giống lúa ST, hiện Đồng bằng sông Cửu Long có khoảng 200.000 ha, trong đó phần lớn là gạo trắng phục vụ xuất khẩu, số còn lại gạo tím đỏ chỉ dành cho nhu cầu chữa bệnh. Ông tính toán giống gạo thảo dược thực tế có thể cho thu nhập bình quân của người dân tăng 30-50% so với gạo trắng thường.

“Trong khi gạo trắng thường liên tục rớt giá thì ngược lại không chỉ ổn định, giá gạo thảo dược thậm chí còn cao 60-70% tùy thời điểm. Do đó, người nông dân trồng giống ST đang có thu nhập cao hơn bình thường. Đây cũng là lý do mà đang ngày nhiều bà con theo đuổi trồng giống lúa này”, ông Cua cho hay.

Để gia tăng năng suất, ngoài vấn đề kỹ thuật, ông Cua cho rằng quan trọng phải nắm bắt nhu cầu của người tiêu dùng về giống mới này. Từ đó tập hợp các nguyên liệu di truyền để nghiên cứu lai tạo thêm.

Trong khi đó, với anh Thiện, câu chuyện tăng giá trị trong sản xuất lúa gạo lại được anh dành ưu tiên cho mặt hàng phụ phẩm, vốn lâu nay chỉ dành cho chăn nuôi là cám gạo. Trung bình, mỗi ngày, Cỏ May thu mua 300-400 tấn cám với giá khoảng 5,2 triệu đồng mỗi tấn.

Anh cho biết trong cám gạo hàm lượng chất béo đạt 16%, đặc biệt có hàm lượng hoạt chất ôxy hóa cực mạnh là gamma oryzanol. Đây là nguyên liệu để sản xuất dược mỹ phẩm. Giá bán thông thường hiện khoảng 7 triệu đồng một kg. Với một tấn cám chiết xuất khoảng 2,5 kg anh đã có thể thu khoảng 17 triệu đồng. Ngoài ra, còn có thể chiết xuất 14-15% tinh dầu mà thị trường Nhật Bản rất ưu chuộng.

Với nhà máy sản xuất gamma oryzanol đang được xây dựng, dự kiến đi vào sử dụng năm 2016, anh Thiện kỳ vọng sẽ tiên phong tạo ra một sản phẩm quý hiếm tốt cho sức khỏe, đồng thời tận dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ giảm áp lực nhập khẩu cám từ nước ngoài. “Khi dự án thành công, cám gạo sẽ là chính phẩm để bớt gánh nặng lên vai người nông dân và áp lực lên hạt gạo khi giá cả luôn biến động”, anh nói.

Về sự liên kết giữa Cỏ May với giống lúa thảo dược ST trong tương lai, vị doanh nhân trẻ thừa nhận “đây là mong đợi lớn nhất của anh khi tham gia sự kiện”. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là nguồn cung cám gạo ST vẫn khá khiêm tốn bởi diện tích vẫn chưa được mở rộng do đó, trước tiên anh sẽ tập trung tiêu thụ cám cho một số giống lúa thông thường.

Theo ông Nguyễn Thể Hà – Chủ nhiệm Câu lạc bộ Hỗ trợ nông gia Đồng bằng sông Cửu Long, lúa là cây có dầu, với diện tích hiện có của Việt Nam, trung bình mỗi năm có thể cung cấp hơn 3,8 triệu tấn cám. Ông Hà tính toán, nếu chiết xuất được dầu thì giá trị gia tăng đạt khoảng 4.000 tỷ mỗi năm. “Đầu tư một đồng sẽ làm ra thêm một đồng sản lượng. Nếu không làm thì rõ ràng ngành nông nghiệp đang đánh mất số tiền lớn”, ông nói.

Ông này cho rằng việc liên kết là cần thiết song phải chọn một phương thức phù hợp để người nông dân thực sự được hưởng thành quả của chính mình. Với hướng đi mới là gia tăng chất lượng hạt gạo không nằm ở chuỗi sản xuất mà là những giống mới, đồng thời tận dụng hết sản phẩm tiền và sau hạt gạo, thì không lý gì mà người nông dân không nghĩ đến việc sẽ trồng lúa để lấy chính phẩm là rơm, trấu, cám thay chính phẩm như gạo hiện nay, trong tương lai không xa.

Thành Tâm

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s