ENV tuyên chiến với các vi phạm về tê tê

Tháng Ba 2, 2016 · by

ENV tuyên chiến với các vi phạm về tê tê

IT – Hà Nội, ngày 12/1/2016, Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) khởi động chiến dịch “Tuyên chiến với các vi phạm về tê tê”. Chiến dịch này nhằm ngăn chặn tình trạng suy giảm nghiêm trọng số lượng tê tê trong tự nhiên do nạn săn bắt, buôn bán trái phép để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tê tê ở Việt Nam và Trung Quốc. ENV kêu gọi sự tham gia tích cực của Chính phủ, các cơ quan Nhà nước liên quan, các cơ quan thực thi pháp luật và cộng đồng nhằm chấm dứt nạn săn bắt, buôn bán và tiêu thụ tê tê và vảy tê tê trái phép.

Theo Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), tê tê là loài động vật có vú bị săn bắt, buôn lậu nhiều nhất trên thế giới. Trong 10 năm qua, đã có khoảng 1 triệu cá thể tê tê bị săn bắt, buôn bán trái phép. Việt Nam và Trung Quốc bị coi là hai mắt xích quan trọng trong mạng lưới buôn bán tê tê xuyên quốc gia.

Tháng 10/2015, lực lượng Hải quan tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc đã bắt giữ 11,5 tấn tê tê đông lạnh. Đây là vụ bắt giữ tê tê lớn nhất trên thế giới trong vòng 5 năm qua. Chỉ tính riêng trong 5 tháng vừa qua, tại một số cảng biển ở Việt Nam, lực lượng chức năng cũng đã bắt giữ hơn 7 tấn vảy tê tê. Theo ghi nhận của ENV, gần 1 tấn tê tê sống cũng đã bị tịch thu từ 16 vụ buôn lậu khác.

Những vụ bắt giữ gần đây đã cho thấy sự gia tăng tình trạng buôn lậu tê tê xuyên quốc gia, đặc biệt là tê tê Châu Phi, nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tại thị trường châu Á.

Bà Vũ Thị Quyên, Giám đốc ENV cho biết: “Đã đến lúc hành động! Thông qua việc tuyên chiến với các vi phạm về tê tê, chúng tôi cam kết sẽ nỗ lực cùng các cơ quan chức năng và cộng đồng bảo vệ loài tê tê. Chúng ta sẽ sớm xóa bỏ định kiến rằng Việt Nam là một trong những thị trường buôn bán, trung chuyển và tiêu thụ tê tê lớn trên thế giới.”

 

Pangolin War - logo VN Jan 8 2016

 

Bà Quyên cũng đưa ra 4 nội dung chính trong chiến dịch “Tuyên chiến với các vi phạm về tê tê” của ENV, cụ thể như sau:

  • ENV kêu gọi cơ quan chức năng có những động thái cứng rắn nhằm ngăn chặn các vi phạm về tê tê. Theo đó, các cơ quan chức năng cần xử lý nghiêm khắc các trường hợp quảng cáo, buôn bán tê tê và các sản phẩm từ tê tê tại các nhà hàng, quán rượu hay hiệu thuốc Đông y. Đồng thời, ENV sẽ triển khai chính sách “không khoan nhượng” đối với tất cả các vi phạm về tê tê được ghi nhận tại các cơ sở kinh doanh.
  • ENV tiến hành một chiến dịch truyền thông sâu rộng nhằm tăng cường sự tham gia tích cực của cộng đồng vào hoạt động bảo vệ tê tê. Chiến dịch được thực hiện thông qua các phương tiện truyền thông, các trang mạng xã hội và mạng lưới tình nguyện viên bảo vệ động vật hoang dã (ĐVHD) của ENV trong đó khuyến khích người dân thông báo các vi phạm về tê tê tới cơ quan chức năng địa phương hoặc đường dây nóng, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc không tiêu thụ tê tê.
  • ENV kêu gọi các cơ quan thực thi pháp luật, cán bộ Kiểm sát và Tòa án quyết liệt theo đuổi và xử lý dứt điểm các vi phạm liên quan đến tê tê cũng như triệt phá các đường dây tội phạm có tổ chức thực hiện hoạt động buôn lậu, vận chuyển tê tê trong và ngoài nước.
  • ENV kêu gọi các cơ quan chức năng ngăn chặn và nghiêm cấm việc bán đấu giá tê tê dưới mọi hình thức. Việc bán đấu giá tê tê là hành vi vi phạm pháp luật và trực tiếp làm gia tăng hoạt động buôn bán, vận chuyển tê tê trái phép.

Những nỗ lực bảo vệ tê tê của ENV bắt đầu được triển khai từ năm 2005 cùng với sự ra đời của Phòng Bảo vệ ĐVHD. Trong năm 2016 này, ENV mong nhận được sự tham gia tích cực hơn nữa của Nhà nước và cộng đồng trong việc giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ tê tê để tiến tới xóa bỏ cái nhìn không thiện cảm về Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.

Bà Quyên chia sẻ: “Việc bắt giữ các vụ buôn lậu tê tê trên đường vận chuyển, bắt giữ tài xế hay các đối tượng buôn bán nhỏ lẻ không phải là điểm mấu chốt để xử lý vấn đề này. Để có thể xử lý dứt điểm các vi phạm về tê tê, chúng ta cần chấm dứt hoàn toàn mọi hành động tiêu thụ tê tê và cam kết xóa sổ những kẻ cầm đầu cũng như mạng lưới buôn bán của chúng.”

Bà Quyên cũng nhấn mạnh: “Chúng ta không thể tiếp tục khoan nhượng nữa. Cần tập trung tiêu diệt các đường dây buôn bán lớn và đưa những kẻ cầm đầu ra trước pháp luật để xử lý thích đáng hành vi tàn sát thiên nhiên và làm xấu đi hình ảnh của đất nước Việt Nam.”

ENV cũng cho rằng sự tham gia của cộng đồng trong chiến dịch này sẽ có vai trò rất quan trọng trong việc xóa sổ các vi phạm về tê tê. Bà Quyên bày tỏ: “Với sự chung sức của cộng đồng, chúng ta sẽ có thêm nhiều sức mạnh. Chúng tôi kêu gọi mỗi người trong chúng ta chung tay cùng ENV trong cuộc chiến sẽ quyết định tương lai của loài ĐVHD nguy cấp, quý, hiếm này. Chúng ta có thể tạo nên sự thay đổi nếu chúng ta thực sự quyết tâm. Tôi sẽ không ngồi yên và chứng kiến các loài ĐVHD Việt Nam dần biến mất khi ngay bây giờ và ngay lúc này đây, chúng ta vẫn có cơ hội để chấm dứt tình trạng này. Tôi kêu gọi cộng đồng hãy hành động và trở thành những chiến binh bảo vệ tê tê.” 

NHỮNG HÀNH ĐỘNG CÓ THỂ GIÚP NGĂN CHẶN CÁC VI PHẠM VỀ TÊ TÊ:

Hãy hành động! 4 việc BẠN có thể làm để ngăn chặn nạn các vi phạm về tê tê: 

1. Thông báo các vi phạm về tê tê ngay khi phát hiện đến cơ quan chức năng địa phương hoặc đường dây nóng miễn phí bảo vệ ĐVHD 1800 1522. ENV sẽ tiếp nhận và xử lý từng thông tin cho đến khi xóa xổ hoàn toàn các vi phạm.

Đón xem phim ngắn truyền thông mới nhất của ENV kêu gọi cộng đồng bảo vệ tê tê tạihttps://youtu.be/vEUtb2aQ0Qs. Phim ngắn này đã được phát sóng trên khắp cả nước thông qua hàng chục kênh truyền hình trung ương và địa phương.

2. Hành động ngay trong cộng đồng của mình bằng cách đảm bảo các cơ sở kinh doanh nơi bạn sinh sống, làm việc và học tập không vi phạm pháp luật. Khảo sát các nhà hàng nhằm đảm bảo các cơ sở này không phục vụ tê tê hoặc rượu tê tê. Khảo sát các hiệu thuốc Đông y để đảm bảo không sử dụng vảy tê tê trong các đơn thuốc. Thông báo cho ENV khi phát hiện bất cứ vi phạm nào về tê tê.

3. Kêu gọi bạn bè, gia đình và đồng nghiệp cùng tham gia. Phổ biến rộng rãi thông điệp “Chấm dứt những vi phạm về tê tê bằng cách thông báo các vi phạm đến với ENV và nói KHÔNG với việc tiêu thụ tê tê” đến người thân, bạn bè và đồng nghiệp.

4. Thông báo các vi phạm. Nếu phát hiện bất cứ thông tin nào liên quan đến các đối tượng buôn bán, vận chuyển trái phép tê tê, hãy thông báo tới cơ quan chức năng địa phương hoặc đường dây nóng miễn phí 1800 1522 của ENV. ENV sẽ là cầu nối chuyển giao kịp thời các thông tin đến cơ quan chức năng địa phương, đồng thời theo sát vụ việc đến khi có kết quả và thông báo đến người báo tin.

TÊ TÊ VÀ CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ TÊ TÊ

Việt Nam có hai loài tê tê: tê tê vàng (Manis pentadactyla) và tê tê Java (Manis javanica). Cả hai loài tê tê đều được bảo vệ ở mức độ cao nhất theo quy định của pháp luật Việt Nam. Mọi hành vi săn bắt, buôn bán, nuôi nhốt trái phép tê tê là vi phạm pháp luật.

Theo quy định của pháp luật hiện hành, các cơ quan chức năng không được phép đấu giá hoặc buôn bán tê tê có nguồn gốc từ tự nhiên, kể cả trong trường hợp các cá thể tê tê này đã được đưa vào những trang trại nuôi sinh trưởng hợp pháp. Với đặc tính sinh học riêng biệt, cả hai loài tê tê rất khó sinh sản và sinh trưởng trong môi trường nuôi nhốt. Hiện nay, chỉ có một số trung tâm cứu hộ có thể tiếp nhận các cá thể tê tê bị tịch thu bao gồm Vườn Quốc gia Cúc Phương, Trung tâm Cứu hộ ĐVHD Hà Nội và Trung tâm Cứu hộ ĐVHD Củ Chi, TP.Hồ Chí Minh. Các cá thể tê tê là tang vật của những vụ bắt giữ phải được chuyển giao cho các trung tâm cứu hộ này để cứu hộ, tái thả hoặc tiêu hủy.

Các vi phạm thường gặp có thể thông báo cho ENV hoặc cơ quan chức năng địa phương

  • Tê tê ngâm rượu hoặc bày bán trong các nhà hàng, quán rượu
  • Tê tê quảng cáo trên thực đơn của các nhà hàng
  • Tê tê hoặc các sản phẩm từ tê tê quảng cáo hoặc rao bán trên internet
  • Vảy tê tê hoặc các sản phẩm từ tê tê bán tại các hiệu thuốc Đông y
  • Các đối tượng trực tiếp lưu giữ, buôn bán hoặc tham gia vào mạng lưới buôn lậu tê tê

Một số những thành tựu trong cuộc chiến chống lại các vi phạm về tê tê trong năm 2015: 

  • Chiến dịch khảo sát các vi phạm về tiêu thụ ĐVHD được ENV tiến hành trên 6 tỉnh, thành phố lớn. Theo đó, ENV ghi nhận số vi phạm tại các nhà hàng, khách sạn, quán rượu, hiệu thuốc Đông y và cửa hàng thú cảnh tại các quận, huyện đã giảm trong khoảng 40% đến 77% (trung bình 66%)
  • Năm 2015, ENV đã ghi nhận 83% vi phạm bị xóa bỏ trên tổng số 170 nhà hàng được ENV thông báo có vi phạm về tê tê đến cơ quan chức năng trên toàn quốc.
  • Cũng vào năm 2015, ENV đã khảo sát 98 hiệu thuốc Đông y trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh và Hà Nội 61% trong số này bị phát hiện có buôn bán vảy tê tê.
  • Năm 2015, ENV đã tiếp nhận và chuyển giao nhiều vụ việc thông báo qua đường dây nóng 1800 1522, giúp bắt giữ thành công và khởi tố nhiều vụ án vi phạm về tê tê.
  • Chấm dứt hoàn toàn việc bán đấu giá tê tê tang vật phổ biến ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước trước đây.
  • Đóng góp ý kiến xây dựng dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Bộ luật Tố tụng Hình sự nhằm đưa ra những chính sách phù hợp hơn cho công tác bảo vệ tê tê nói riêng và bảo vệ các loài ĐVHD ở Việt Nam nói chung. Trong đó phải kể đến việc khắc phục lỗ hổng của pháp luật về việc cứu hộ ĐVHD. Theo đó, trong các vụ việc hình sự liên quan đến ĐVHD, sau khi có kết luận giám định (hình thái và ADN) về loài, số lượng ĐVHD, các cơ quan chức năng chuyên ngành có thể tiến hành tái thả hoặc cứu hộ (và tái thả) theo quy trình và quy định của pháp luật mà không cần thiết phải chờ đến khi có quyết định cuối cùng. Đây là một trong những bước tiến quan trong trong chính sách cứu hộ các loài ĐVHD, đặc biệt là loài tê tê. Hành vi tàng trữ tê tê cũng được đưa vào xử lý hình sự mà không chỉ là xử phạt vi phạm hành chính như trong quá khứ.
  • Chiến dịch xóa sổ các quảng cáo về tê tê và vảy tê tê trên mạng internet đã thành công với 86% các link vi phạm được gỡ bỏ, đồng thời nhận được sự ủng hộ của Ban quản trị các website và diễn đàn.

***

Chấm dứt nạn tiêu thụ và buôn bán tê tê

TN – Ở Việt Nam, vảy tê tê được xem như một vị thuốc y học cổ truyền trong khi thịt của chúng là “đặc sản” tại các nhà hàng lớn. Tuy nhu cầu tiêu thụ thịt và vảy tê tê đang dần trở thành một vấn đề tại Việt Nam, việc buôn bán hiện nay chủ yếu vẫn nhằm phục vụ nhu cầu tiêu thụ tại thị trường Trung Quốc. Nạn buôn bán và tiêu thụ tê tê đã và đang đẩy chúng vào nhóm các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất trên thế giới.

 

 

Các loài tê tê ở Việt Nam

 

Jun9-Te-te-Java

Tê tê vàng (Manis pentadactyla)

(Ảnh: Leanne Clark – Chương trình bảo tồn thú ăn thịt và tê tê)

Tê tê Java (Manis javanica)

(Ảnh: Leanne Clark – Chương trình bảo tồn thú ăn thịt và tê tê)

 

Việt Nam là “quê hương” của tê tê Java (Manis javanica) và tê tê vàng (Manis pentadactyla). Tê tê, còn gọi là “trút”, “xuyên sơn giáp” hay “thú ăn kiến”, có lớp vảy cứng bảo vệ cơ thể. Lưỡi tê tê dính và có thể phóng dài tới 40 cm để ăn kiến hoặc mối. Khi bị đe dọa, tê tê có khả năng cuộn tròn cơ thể lại như một trái bóng. Đáng tiếc, điều này khiến thợ săn dễ dàng bắt tê tê hơn.

Cả hai loài tê tê đều được pháp luật bảo vệ ở mức độ cao nhất, nằm trong danh mục bảo vệ của Nghị định 160/2013/NĐ-CP, Nghị định 32/2006/NĐ-CP và nằm trong danh mục bị cấm kinh doanh, buôn bán quốc tế theo quy định của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm (CITES). Theo đó, mọi hành vi săn, bắn, bẫy, tàng trữ, giết mổ, vận chuyển, buôn bán hay quảng cáo tê tê hoặc các sản phẩm làm từ tê tê đều vi phạm pháp luật.
Jun9-Mang-luoi-buon-ban-te-te

 

Mạng lưới buôn bán tê tê

Tê tê bị săn bắt từ các khu rừng ở Việt Nam và buôn lậu con sống từ Lào, Campuchia vào Việt Nam qua cửa khẩu ở các tỉnh miền Trung như Hà Tĩnh. Thịt tê tê đông lạnh và vảy tê tê thường được vận chuyển trái phép qua đường biển. Gần đây nhất, ENV đã ghi nhận một số vụ vận chuyển tê tê từ châu Phi.

Từ năm 2012 đến cuối năm 2014, ENV đã ghi nhận hơn 34,3 tấn tê tê đông lạnh và vảy tê tê bị bắt giữ tại cảng Hải Phòng. Đây cũng là một cảng biển lớn, nơi tê tê thường bị vận chuyển lậu vào Việt Nam trước khi bị đưa lên vùng biên giới phía bắc ở tỉnh Móng Cái bằng đường bộ và bán sang Trung Quốc.

Mặc dù, phần lớn tê tê còn sống bị đưa sang thị trường Trung Quốc, một số lượng nhỏ tê tê vẫn được bán cho nhà hàng hoặc hiệu thuốc y học cổ truyền tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh, thành lớn trong cả nước.

 

Những nỗ lực bảo tồn của ENV

 ENV tập trung vào ba lĩnh vực hoạt động chiến lược nhằm ngăn chặn nạn buôn bán động vật hoang dã (ĐVHD) nói chung và tê tê nói riêng tại Việt Nam.

1. Tăng cường thực thi pháp luật
Kể từ năm 2005, ENV đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng nhằm tăng cường thực thi pháp luật và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc ngăn chặn các vi phạm đối với tê tê.

Jun9-Tang-cuong-thuc-thi-phap-luat

 

Tính riêng từ năm 2010 đến nay, Phòng Bảo vệ ĐVHD của ENV đã ghi nhận 377 vụ vi phạm có liên quan đến tê tê, chiếm 5% trong tổng số vi phạm. Trong đó, nhiều trường hợp vi phạm đã được người dân thông báo quađường dây nóng MIỄN PHÍ về bảo vệ ĐVHD 1800 1522.

 

pangolin confiscated in Binh Dinh Oct 5 2015 pangolin confiscated in Binh Duong Oct 6 2014 FPD-R3
Cá thể tê tê tại một nhà hàng ở tỉnh Bình Định được giải cứu vào ngày 5/10/2014 nhờ thông báo qua Đường dây nóng Hai cá thể tê tê bị nuôi nhốt trong nhà dân tại tỉnh Bình Dương. Nhờ tin báo của cộng đồng, hai cá thể này đã được giải cứu vào tháng 10/2014

 

Từ năm 2013, ENV bắt đầu triển khai chiến dịch khảo sát tập trung và tăng cường thực thi pháp luật để giảm thiểu các vi phạm liên quan đến ĐVHD và các sản phẩm từ chúng trong đó có tê tê. Chiến dịch này được tiến hành tại các nhà hàng, hiệu thuốc y học cổ truyền, quán rượu và một số cơ sở kinh doanh khác tại thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Kết quả cho thấy số lượng vi phạm đã giảm 42% tại các quận trọng điểm ở hai thành phố lớn, trong đó có quận ghi nhận mức giảm thiểu lên đến 77%. Trong thời gian tới, ENV sẽ tiếp tục thực hiện chiến dịch tại nhiều quận khác đồng thời mở rộng hoạt động này đến một số đô thị lớn tại Việt Nam.

Trong năm 2015, ENV cũng đang tiến hành chiến dịch tại các hiệu thuốc y học cổ truyền ở 16 tỉnh, thành phố nhằm kêu gọi chủ các cơ sở này tự nguyện từ bỏ việc buôn bán vảy tê tê. Cán bộ của ENV cũng đang điều tra, làm rõ nguồn cung cấp, cách thức hoạt động của mạng lưới tội phạm buôn lậu tê tê trong và qua biên giới Việt Nam.

 

Jun9-Tang-cuong-the-che-chinh-sach-phap-luat

 

2. Tăng cường thể chế và chính sách pháp luật

ENV đã và đang làm việc với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ởTrung ương và địa phương để đảm bảo hệ thống pháp luật hiện hành được áp dụng và thực thi một cách có hiệu quả. Đồng thời, ENV cũngđề xuất sửa đổi một số chính sách và xây dựng những văn bản pháp luật mới nhằm tăng cường công tác bảo vệ tê tê cũng như các loài ĐVHD nguy cấp, quý, hiếm khác.

Từ năm 2014, ENV đã có nhiều nỗ lực để đảm bảo các cơ quan thực thi pháp luật tại địa phương tiếp nhận và xử lý các vi phạm liên quan đến tê tê theo đúng quy định sau khi loài này được đưa vào Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ – nhóm loài ĐVHD được bảo vệ cao nhất theo pháp luật Việt Nam. Các nỗ lực của ENV bao gồmngăn cơ quan chức năng bán đấu giá tê tê bị tịch thu và bảo đảm mọihành vi buôn bán, vận chuyển tê tê trái phép sẽ bị khởi tố theo đúng quyđịnh mới.

 

3. Giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ tê tê

Nhận thấy việc nâng cao nhận thức và thay đổi thói quen tiêu thụ là cần thiết để chấm dứt nạn buôn bán tê tê cũng như các sản phẩm của chúng, kể từ năm 2014, ENV đã triển khai chương trình giảm thiểu nhu cầu tập trung vào các khách hàng có nhiều khả năng tiêu thụ tê tê và các sản phẩm làm từ tê tê. Chương trình này bao gồm nhiều hoạt động:

Sản xuất và phát sóng phim ngắn truyền thông nhằm phổ biến nguy cơ đe dọa đến loài tê tê và kêu gọi cộng đồng thông báo các vi phạm về tê tê đến đường dây nóng MIỄN PHÍ bảo vệ ĐVHD 1800 1522. Phim ngắn này có sự tham gia của Hoài Anh – Biên tập viên chương trình Thời sự nổi tiếng của Đài truyền hình Việt Nam. Phim ngắn đã được phát sóng trên 86 kênh truyền hình trên cả nước.

 

Ngoài ra, ENV cũng đã phối hợp với 17 Bộ, ban, ngành, trong đó có Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, Bộ Giao thông Vận tải và các cơ quan chức năng địa phương trưng bày bảng thông tin truyền thông bảo vệ tê tê tại lối vào các cơ quan. Qua đó, ENV vận động cán bộ, nhân viên các cơ quan nói “KHÔNG” với việc tiêu thụ tê tê và khuyến khích họ thông báo các vi phạm về tê tê tới cơ quan chức năng địa phương hoặc đường dây nóng MIỄN PHÍ bảo vệ ĐVHD 1800 1522.

 

Hãy góp sức ngăn chặn nạn săn bắt, tiêu thụ và buôn bán tê tê bằng cách:

 

  • Không mua bán hoặc tiêu thụ tê tê hoặc vảy tê tê
  • Gọi đến đường dây nóng MIỄN PHÍ bảo vệ ĐVHD 1800 1522 nếu nhìn thấy tê tê hoặc vảy tê tê bị vận chuyển, quảng cáo và buôn bán tại Việt Nam
  • Hỗ trợ tài chính cho các chiến dịch bảo vệ tê tê của ENV

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s