Buôn bán sừng tê giác: nguy cơ VN đối mặt với trừng phạt quốc tế

16/09/2016 – 21:30 PM

NĐT – Đây là cảnh báo của nhiều chuyên gia trước thềm Hội nghị các nước thành viên Công ước về Buôn bán Quốc tế các loài động, thực vật Hoang dã Nguy cấp (CITES) lần thứ 17 (CoP 17), được tổ chức tại Johannesburg từ ngày 24.9 – 5.10.2016.

buôn bán sừng tê giác

Là một trong hai thị trường buôn bán sừng tê giác bất hợp pháp lớn nhất thế giới, việc Việt Nam không đóng cửa được các thị trường bất hợp pháp, chặn đứng các mạng lưới buôn lậu, và truy tố những kẻ buôn bán bất hợp pháp sẽ là tâm điểm chú ý toàn cầu tại CITES CoP17 tới. Nhiều chuyên gia nhận định.

Cụ thể, nguy cơ lớn nhất là CITES sẽ kêu gọi các nước thành viên cấm buôn bán thương mại các loài hoang dã được liệt kê trong CITES với Việt Nam.

Theo Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên thế giới WWF, mặc dù có nhiều bằng chứng về việc sừng tê giác được bán một cách công khai tại Việt Nam, các cơ quan thẩm quyền chưa có vụ bắt giữ sừng tê giác nào đáng kể và cũng không có vụ nào bị khởi tố.

“Số liệu về thực thi pháp luật của Việt Nam cho thấy việc chấm dứt buôn bán sừng tê giác bất hợp pháp và trợ giúp để cứu tê giác ở châu Phi không phải là ưu tiên của chính phủ” bà Ginette Hemley, trưởng phái đoàn của WWF tham dự hội nghị nhận định.

Vì vậy, theo nhiều chuyên gia, hoặc Việt Nam cần nhanh chóng thực hiện các biện pháp tích cực để giải quyết nạn buôn bán bất hợp pháp sừng tê giác, hoặc phải đối mặt với các cấm vận thương mại.

Cụ thể, Việt Nam cần nhanh chóng ban hành quy định mới coi tội phạm về các loài hoang dã là “tội phạm nghiêm trọng” với mức án tối thiểu là bốn năm tù; áp dụng khung hình phạt cho đối tượng buôn bán sừng tê giác giả như buôn bán sừng tê giác thật; bắt giữ và truy tố triệt để những kẻ buôn bán và vận chuyển sừng tê giác.

Đây sẽ là Hội nghị lớn nhất của CITES từ trước tới nay với sự tham gia của 181 quốc gia cùng với rất nhiều vấn đề cần thảo luận kể cả các vấn đề buôn bán các loài hoang dã liên quan tới voi, cá mập, tê tê và hổ.

Địa điểm tổ chức Hội nghị năm nay là Nam Phi, quốc gia đã mất hơn 6.000 cá thể tê giác vào tay những kẻ săn trộm kể từ năm 2007, trong đó có hơn 700 cá thể bị giết hại kể từ đầu năm tới nay.

Theo các chuyên gia, ngoài Việt Nam, các nước “tiêu điểm” khác như Mozambique thì cần phải gia tăng nỗ lực để ngăn chặn những kẻ buôn lậu sử dụng lãnh thổ của mình, và Trung Quốc – một trong những quốc gia tiêu thụ sừng tê giác lớn – cần tập trung vào việc giảm cầu.

“Cấm vận thương mại quốc tế là một công cụ quan trọng để bảo vệ các loài hoang dã, nhưng nếu không có những nỗ lực mạnh mẽ nhằm ngăn chặn nạn săn trộm và buôn lậu, thì cấm vận không thể phát huy được hết hiệu quả. Các mạng lưới tội phạm có tổ chức sẽ tiếp tục nhắm tới những loài đang bị đe doạ như chúng ta đang thấy đối với tê giác, voi và hổ” – bà Hemley nhấn mạnh.

động vật hoang dã

Nhiều loài động vật hoang dã đang có nguy cơ bị tận diệt trên trái đất

Ngoài vấn nạn buôn bán sừng tê giác, buôn bán ngà voi bất hợp pháp cũng sẽ là một chủ đề thảo luận chính của Hội nghị.

Theo WWF, các thành viên CITES cũng nên đưa ra những biện pháp bảo vệ cứng rắn hơn cho nhiều loài khác, bao gồm tất cả 8 loài tê tê châu Á và châu Phi, cá mập đuôi máy đập và cá mập lụa, cá đuối quỷ, vẹt xám châu Phi, cây gỗ cẩm lai, rùa mai mềm và mai bằng.

Hội nghị sẽ tạo cơ hội cho các quốc gia giảm hạn chế về buôn bán một số loài như loài chim cắt lớn và ngựa vằn núi Cape. Những loài này đã phục hồi được quần thể sau khi được đưa vào Phụ lục I CITES – mức độ được bảo vệ khỏi buôn bán thương mại cao nhất.

“Quần thể các loài có thể hồi phục nhờ lệnh cấm buôn bán và các nỗ lực bảo tồn.” – Bà Hemley nhận xét.

Cùng với những đề xuất cụ thể về loài, hội nghị cũng sẽ giải quyết những vấn đề khác như: cải thiện sinh kế cộng đồng địa phương, giải quyết nạn tham nhũng, và giảm cầu các sản phẩm từ động vật hoang dã bất hợp pháp.

Lê Quỳnh

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s