Từ tiềm năng biển, không có lý do để GDP Việt Nam thấp hơn Na Uy

() – Số 243 PHƯƠNG THÚY – 7:19 AM, 21/10/2015

Phát triển kinh tế biển là một trong những lĩnh vực ưu tiên trong hợp tác giữa Na Uy và Việt Nam – Quốc vụ khanh Bộ Công Thương và Thủy sản Na Uy Dilek Ayhan phát biểu tại cuộc tọa đàm “Chiến lược phát triển các ngành kinh tế biển: Kinh nghiệm của Na Uy và triển vọng ở Việt Nam” sáng 20.10 tại Hà Nội (ảnh). Việt Nam có tiềm năng, lợi thế biển đa dạng và phong phú với đường bờ biển dài trên 3.260km, song hiệu quả khai thác từ biển chưa thực sự đáp ứng kỳ vọng, khi kinh tế biển chưa đóng góp đáng kể vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam.

Giàu tiềm năng, vẫn nghèo

Tại tòa đàm, Giáo sư Torger Reve – Trưởng Khoa Chiến lược và Cạnh tranh công nghiệp – Giám đốc Trung tâm cạnh tranh Hàng hải, Đại học Kinh doanh Na Uy, nhận định Việt Nam và Na Uy có diện tích tương đương và đều có tiềm năng biển, do đó “không có lý do gì để Việt Nam có GDP thấp hơn Na Uy”.

Theo Giáo sư Reve, Việt Nam và Na Uy đều có đường bờ biển dài và lịch sử phát triển kinh tế dựa trên biển, chỉ khác là Việt Nam đông dân hơn và những nền kinh tế xung quanh có sức cạnh tranh lớn. Hướng đi của Na Uy là hướng ra biển, khai thác từ lòng đại dương ngay từ khởi đầu. Điều này được chứng tỏ qua việc 80% sản phẩm xuất khẩu của Na Uy là từ biển. Còn Việt Nam, tuy có lợi thế về biển, nhưng chưa khai thác hiệu quả.

Bên cạnh đó, trên thực tế, sản lượng sinh thái giữa kinh tế biển và kinh tế trên đất liền là ngang nhau, nhưng có tới 98% lương thực cung cấp cho dân số thế giới là từ đất liền, chỉ có 2% từ biển. Điều này cho thấy tính cấp thiết của việc mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam, phải chuyển đổi để tăng tính cạnh tranh.

Trong bối cảnh kinh tế biển đang trở thành một trong những xu hướng nổi trội của kinh tế thế giới, việc nâng cao năng lực cạnh tranh đi đôi với phát triển bền vững các ngành kinh tế biển là yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển sắp tới.

Chuyển hóa năng lực

Lấy ví dụ từ chính bài học của Na Uy, GS Reve cho hay, Na Uy tập trung vào phát triển hàng hải xa bờ, do vậy phải đối mặt với chi phí sản xuất cao nhất thế giới. Nhưng điều mà Na Uy làm được là tạo ra môi trường cạnh tranh tốt nhất cho các nhà đầu tư và thực tế chứng tỏ bằng việc đất nước ở bán cầu bắc đã thu hút được những tập đoàn hàng hải xa bờ hàng đầu thế giới như: Subsea 7, SIEMENS, FMC Technologies, Rolls-Royce… Na Uy đã nỗ lực tập trung vào nghiên cứu và phát triển công nghệ tiên tiến để có thể duy trì sức cạnh tranh trong bối cảnh có nhiều trung tâm mới đang nổi lên trong kinh tế biển, nhất là ở Châu Á như Thượng Hải, Singapore.

Giáo sư Reve khẳng định: “Mô hình Na Uy dựa trên lòng tin và không có gì hiệu quả hơn”. Ông cũng nhấn mạnh, phát triển kinh tế dù theo hướng nào cũng phải gắn liền với phát triển bền vững, bảo vệ môi trường.

Cùng quan điểm với Giáo sư Reve, PGS-TS Trần Đình Thiên – Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, đặt câu hỏi: “Việt Nam có tiềm năng biển lớn, tại sao lại nghèo?” và giải thích: “Đó là khoảng cách giữa tiềm năng và sự chuyển hóa năng lực. Na Uy từ đầu đã tiến ra đại dương trong khi Việt Nam chỉ khai thác ven bờ. Từ đó cho thấy chúng ta phải thay đổi cách tiếp cận”.

Cũng theo PGS-TS Thiên, hiện nay Việt Nam có chiến lược kinh tế biển, nhưng nhiều nước khác cũng hướng ra biển, dẫn đến việc tranh chấp, xung đột trên biển. Bên cạnh đó, trong quá trình phát triển chúng ta còn những yếu kém như: Khan hiếm tài chính dẫn đến khó khăn trong việc đưa ra tọa độ ưu tiên trong kinh tế biển, khai thác theo lối cũ, lực lượng làm kinh tế biển còn yếu, năng lực khoa học công nghệ phục vụ phát triển kinh tế biển chưa đáp ứng yêu cầu.

Trên cơ sở đó, PGS-TS Thiên đưa ra một số điểm mấu chốt để phát triển kinh tế biển Việt Nam, đầu tiên là phải điều tra, nghiên cứu một cách bài bản để đánh giá đúng tài nguyên, năng lực về biển của Việt Nam để từ đó xác định hướng đi thích hợp.

Tọa đàm lần này là dịp để đại biểu từ các bộ, ngành, viện nghiên cứu và doanh nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực thủy sản, hàng hải, đóng tàu trao đổi kinh nghiệm, tìm triển vọng phát triển kinh tế biển của Việt Nam và tiềm năng hợp tác với Na Uy, từ các vấn đề như nâng cao năng lực cạnh tranh, đầu tư trong lĩnh vực kinh tế biển, vai trò của chính phủ và doanh nghiệp trong nghiên cứu đổi mới và phát triển các cụm công nghiệp, xử lý hài hòa phát triển kinh tế biển và bảo vệ môi trường… Bà Dilek Ayhan – Quốc Vụ khanh Bộ Công Thương và Thủy sản Na Uy, hy vọng hợp tác kinh tế biển giữa hai nước sẽ được tạo điều kiện phát triển hơn nữa, đặc biệt, nếu Hiệp định Thương mại tự do toàn diện và chất lượng cao giữa Việt Nam và Khối Mậu dịch tự do Châu Âu (EFTA) được ký kết sẽ tạo ra những cơ hội phát triển và nhiều công ty Na Uy sẽ sang làm việc tại Việt Nam. Năm 2016 hai nước sẽ kỷ niệm 45 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao, Quốc Vụ khanh Ayhan cho rằng đây sẽ là cơ hội để các doanh nghiệp Na Uy tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s