Bitcoin, làm giá thị trường kiểu bổn cũ soạn lại

Vấn đề thao túng thị trường, mà ngày nay thường dùng từ “làm giá” hay “làm giá thị trường” hay “tạo cơn sốt”, là điều xưa như trái đất, nhưng rất nhiều người vẫn bị lãnh đủ.

Vấn đề rất dễ hiểu. Giá cả của mọi thứ trên thị trường được ấn định bởi cung (supply) và cầu (demand) – một số lượng cung do các nhà sản xuất tung ra trên thị thường gặp một số lượng cầu của người tiêu thụ, sẽ tạo ra một thăng bằng (equilibrium) nơi cung và cầu gặp nhau, với lượng sản phẩm Q tại giá P. (Xem ảnh bên dưới)


Nếu vì lý do nào đó mà cầu tăng đột biến, trong khi cung chưa kịp tăng thì giá sẽ tăng lên.  Xem ảnh bên dưới, giá tăng từ P1 lên P2 vì đường cầu (demand) chuyển động do cầu tăng đột biến.

Giá hàng tăng thì đương nhiên người đang có hàng trong tay có lời, dù hàng đó là gì – thịt gà, sữa, chứng khoán, hay Bitcoin.

Đây là căn bản để “làm giá thị trường”. Một đại gia cao thủ bỏ ra rất nhiều tiền mua Bitcoin, làm giá Bitcoin tăng, và mọi người khác ùn ùn đầu tư vào Bitcoin vì đầu tư thì sẽ có lời. Anh đại gia này sẽ tiếp tục mua để giá Bitcoin trên thị trường tiếp tục tăng, thiên hạ mua Bitcon để đầu tư ì đùng, đại gia bán gia từ từ để lấy lời. Khi anh ta có một mớ tiền lời rất lớn trong túi, anh ta không mua Bitcoin nữa, do đó giá thị trường Bitcoin bắt đầu xuống vì nguồn mua cực lớn của đại gia này đã mất. Khi thiên hạ thấy Bitcoin không lên nữa và bắt đầu xuống, mọi người đổ xô đi bán Bitcoin để tránh lỗ lớn. Well, lúc đó thị trường Bitcoin sẽ xụp đổ trong một ngày. Gọi là bong bóng vỡ (the bubble pops).

Chuyện này xảy ra rất thường xuyên mọi nơi trên thế giới với đủ thứ hàng hóa. Thời trước 1975 dân miền Nam điêu đứng vì các đại gia kinh tế người Hoa ở Chợ Lớn (Sài Gòn) làm giá thị trường với đủ thứ hàng – gạo, vàng, giấy, xăng… và vụ nổi tiếng nhất là “chim cút”. Chim cút bị làm giá đến nổi giá tăng vù vù lên cao đến cả gần 20 lần giá bình thường, và dân Sài gòn đổ xô nhau đi mua chim cút, làm chuồng nuôi chim cút… Đùng một cái, thị trường chim cút sụp đổ, có người đã bỏ hết tiền dành dụm hoặc tiền vay mượn để đầu tư vào chim chút mất trắng tay trong một đêm. Một số người tự tử. Well, vừa tham vừa ngu thì rán chịu. Chim chút lâu nay giá rẻ rề, nếu tự động giá tăng như chim cút đẻ trứng vàng, thì người thông minh sẽ hiểu ngay đây là chuyện giả vì chim cút không có giá trị gì để có thể tăng giá vù vù lên cả mấy chục lần trong vòng vài ba tháng. Vụ chim cút này người ta cho rằng do Hoa kiều Lý Long Thân chủ xướng.

Chuyện giả thật thường rất dễ hiểu và dễ thấy. Điều gì quá tốt một cách không có lý thì phải là điều rởm, trong thương trường, chính trường, hay tình trường đều thế. Tiếng Mỹ có câu: What is too good to be true is too good to be true. Điều gì quá tốt để là sự thật thì quá tốt để là sự thật.

Các lĩnh vực kinh tế khác thì thường có gì đó để chính phủ kiểm tra – gạo thì phải có nơi chuyển vận và cất dấu và nơi bán ra, chứng khoán thì nhà nước sẽ điều tra tức thì khi thấy có các chuyển động lớn hoặc lạ trên thị trường. Nhưng Bitcoin thì nhà nước chẳng biết đâu mà mò, vì đó là chuyện riêng của các “nhà đầu tư” tư nhân.

Randall Quarles, người đang được đề cử vào thống đốc Ngân hàng Dự trữ Liên Bang Mỹ (Federal Reserve, tương đương với Ngân hàng Quốc gia ở Việt Nam) cho rằng Bitcoin nguy hiểm cho hệ thống tài chính quốc gia. Giáo sư Joseph Stitgliz  (Nobel kinh tế) nói rằng chính phủ phải cấm Bitcoin. Tỉ phú Michael Bloomberg,  chủ hệ thống thông tin kinh tế Bloomberg, không tin vào Bitcoin. Blanfein, CEO của investment banking house Goldman Sachs, cho rằng Bitcoin sẽ không tồn tại.

Tháng 1/2015 giá một đơn vị Bitcoin là US$224, ngày 28/11/2017 giá Bitcoin lên đến 10 ngàn USD, tức là tăng lên đến 45 lần. Chẳng có món hàng nào trên thế giới có thể tăng kiểu đó. Bitcoin lại không là hàng, mà chỉ là tiền ảo. Làm sao đồng tiền của nước nào có thể tăng giá kiểu đó. Nếu hiện tại 1 USD bằng 22.500 đồng VN, thì 2 năm nữa có lẽ 1 USD bằng từ 22.000 đến 23.000 đồng VN là cùng. Giá Bitcoin hiện thời được thổi bong bóng lên còn hơn cả bong bóng chim chút Sài Gòn ngày trước. Bitcoin tự nó chỉ là đồng tiền ảo, làm sao nó có thể tăng giá kiểu đó, trừ việc có người làm giá thị trường và nhiều người ham tiền nhào vào đầu tư, cho đến khi bong bóng vỡ.

Ngân hàng Nhà nước VN đã có quyết định cấm Bitcoin và các loại tiền ảo.  Mình cũng có bài phân tích tại sao nên cấm Bitcoin, đồng ý với quyết định của Ngân hàng Nhà nước.

Nhà nước không nên cho lưu hành Bitcoin và các loại cyptocurrencies tương tự, rất nguy hại cho chính sách tiền tệ và nền kinh tế quốc gia. Còn các bạn muốn đầu tư vào Bitcoin lúc này, nên nhớ là bong bóng Bitcoin sẽ vỡ.

Ls. Trần Đình Hoành, Ts Luật, Washington

Advertisements

One thought on “Bitcoin, làm giá thị trường kiểu bổn cũ soạn lại

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s