50 năm sự kiện Vịnh Bắc Bộ: Khi một tổng thống nói dối để tuyên chiến

(TN) Sự kiện Vịnh Bắc bộ diễn ra cách đây 50 năm, khi tổng thống Mỹ lúc đó là Lyndon B. Johnson tuyên bố hải quân Việt Nam Dân chủ cộng hòa tấn công 2 tàu chiến Mỹ trên Vịnh Bắc bộ tối 4.8.1964 và ra lệnh tiến hành cuộc chiến chống miền Bắc Việt Nam. Thực sự ông Johnson đã nói dối công luận khi chẳng có vụ tấn công nào, theo báo Boston Globe (Mỹ) trong loạt bài về chủ đề này ngày 3.8.2014.

50 năm sự kiện Vịnh Bắc Bộ: Khi một tổng thống nói dối để tuyên chiến - ảnh 1Tranh vẽ minh họa cuộc đấu súng giữa khu trục hạm USS Maddox và 3 tàu phóng ngư lôi của Việt Nam Dân chủ cộng hòa trên vịnh Bắc bộ ngày 2.8.1964 – Nguồn: Trung tâm lịch sử Hải quân Mỹ

Trong bài viết tựa đề “50 năm sự kiện Vịnh Bắc bộ, những bài học nào cần rút ra?” trên Boston Globe ngày 3.8.2014, tác giả Peter S. Canellos viết rằng ngày 2.8.1964, khu trục hạm Maddox của Mỹ khi tuần tra trên Vịnh Bắc bộ đã đấu pháo với 3 tàu phóng ngư lôi của Việt Nam Dân chủ cộng hòa.

Hai ngày sau, đêm 4.8.1964 tàu Maddox và 1 tàu khác (USS Turner Joy) báo cáo bị tấn công, Tổng thống Johnson xuất hiện trên truyền hình ngay trong đêm đó tuyên bố tiến hành cuộc chiến tổng lực đánh phá miền Bắc Việt Nam. Và sau đó Quốc hội Mỹ bỏ phiếu chấp thuận.

Vấn đề là báo cáo vụ hai tàu chiến Mỹ bị tấn công đã gây ra nhiều nghi ngờ về tính xác thực của nó, ngay cả Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) sau đó khẳng định chẳng có vụ tấn công nào nhằm vào 2 tàu chiến của Mỹ, kể cả Hải quân Mỹ cũng vậy. Nhưng Tổng thống Johnson vẫn quyết tâm biến điều này thành sự thật để tuyên chiến với Bắc Việt Nam.

Vì sao? Vì ông ta đang bị sức ép của phe diều hâu trong quân đội, và nhất là 1 tuần trước đó ông Barry Goldwater đã được Đảng Cộng hòa đưa lên làm ứng viên tranh cử tổng thống với bài diễn văn chống cộng quyết liệt.

Và quyết định tiến hành chiến tranh với Bắc Việt Nam chính là lá bài mà tổng thống Johnson (Đảng Dân chủ) tung ra để vô hiệu hóa chiến dịch tranh cử của đối thủ, để cho thấy Johnson cũng có hành động chống cộng quyết liệt!

Cả Quốc hội Mỹ cũng bị cuốn vào trạng thái hừng hực này, với kết quả bỏ phiếu ủng hộ tổng thống Mỹ tuyên chiến với Bắc Việt Nam là 416-0 ở Hạ viện và 88-2 ở Thượng viện. Thậm chí thượng nghị sĩ  George Aiken (Đảng Cộng hòa, bang Vermont) còn tuyên bố: “Là một công dân, tôi cảm thấy phải ủng hộ tổng thống của chúng ta bất luận quyết định của ông ta đúng hay sai” (?), theo tác giả Andrew J. Bacevich viết trên Boston Globe ngày 3.8.2014.

Hậu quả của hành động này là các cuộc không kích vào Bắc Việt Nam kéo dài, cùng việc quân đội Mỹ trực tiếp tham chiến ở miền Nam Việt Nam, và hơn 58.000 lính Mỹ bỏ mạng, cùng rất nhiều người Việt Nam bỏ mình vì cuộc chiến, mà cuối cùng Mỹ đã không cản được chiến thắng của Bắc Việt Nam.

Nhà báo Peter S. Canellos tự hỏi rằng những bài học của sự kiện Vịnh Bắc bộ 50 năm trước có được lưu ý với các nhà hoạch định chính sách ngày nay của Mỹ, khi Mỹ đang đối mặt với các vấn đề khắp thế giới cùng câu hỏi khi nào và tại sao phải cần can thiệp quân sự?

50 năm sự kiện Vịnh Bắc Bộ: Khi một tổng thống nói dối để tuyên chiến - ảnh 2

Những nấm mộ của lính sư đoàn không kỵ 101 Mỹ ở Nam Việt Nam tháng 12.1967 – Ảnh: Getty

Còn tác giả Nicholas Burns qua bài báo cùng chủ đề trên Boston Globe cùng ngày, nêu 3 bài học về sự kiện Vịnh Bắc bộ.

Một là việc 58.000 lính Mỹ tử trận tại Việt Nam đã tạo ra hố sâu ở các thành thị Mỹ khi một tổng thống quyết tâm sử dụng vũ lực.

Hai là vấn đề Việt Nam nhắc chúng ta phải luôn có biện pháp ngoại giao thay thế, các tổng thống Mỹ phải nên nghĩ đến giải pháp ngoại giao đầu tiên để tránh dẫn đến chiến tranh.

Thứ ba là “Hội chứng Việt Nam” ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của Mỹ trong hai thập kỷ qua, làm cho Mỹ trở thành một lực lượng không chắc chắn và do dự, tước đi sự tự tin cần thiết cho quốc gia hùng mạnh nhất thế giới. “Thảm họa từ sự kiện Vịnh Bắc Bộ nhắc nhở chúng ta phải cảnh giác với việc vội vã tiến hành chiến tranh”, tác giả viết.

50 năm sự kiện Vịnh Bắc Bộ: Khi một tổng thống nói dối để tuyên chiến - ảnh 3Trực thăng chở lính của sư đoàn Kỵ binh bay số 1 Mỹ đáp xuống khu vực giữa Bồng Sơn và An Lão, tháng 1.1967 – Ảnh: Getty

Anh Sơn

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s