Chúa Sãi và tự do thương mại

MTG – 21/07/2016, 20:37

Sự thịnh vượng của Sài Gòn, có thời được thế giới vinh danh là Hòn Ngọc Viễn Đông, có thể nói xuất phát từ một nguyên nhân căn bản : tự do thương mại. Tư tưởng tự do thương mại, từ đó dẫn đến sự thịnh vượng của Sài Gòn, khởi nguồn từ tầm vóc của một con người vĩ đại: Chúa Sãi.

Một góc Hội An

Chúa Sãi (Nguyễn Phúc Nguyên – 1563-1635) để lại nhiều di sản đồ sộ cho dân tộc, trong đó có 3 di sản bất diệt mà hễ ai là người Việt Nam đều không được phép quên: Đem Sài Gòn và Nam bộ về cho Tổ Quốc một cách hòa bình, xác lập và thực thi chủ quyền đối với Hoàng Sa-Trường Sa (cùng các hòn đảo khác trên biển Đông) và đặt nền móng đầu tiên cho một nền kinh tế thị trường.

Tiếp tục đọc “Chúa Sãi và tự do thương mại”

Vua Minh Mệnh và tự do ngôn luận

MTG – 17/05/2016, 04:48

Một trong những điểm lạ lùng độc đáo của vua Minh Mệnh là chủ trương mà ngày nay chúng ta ghi trong Hiến Pháp : tự do ngôn luận. Quốc sử quán triều Nguyễn khi biên soạn bộ Minh Mệnh chính yếu đã dành hẳn một thiên, gọi là “Quảng ngôn lộ”, nghĩa là mở rộng đường ngôn luận.

Dưới sự trị vì của vua Minh Mệnh, nước Việt ta không những là quốc gia có cương thổ rộng lớn nhất trong lịch sử dân tộc, bao gồm đất liền và biển đảo, trong đó có Hoàng Sa và Trường Sa, mà còn là quốc gia cường thịnh nhất ở châu Á thời bấy giờ, vượt xa cả Nhật Bản.

Tiếp tục đọc “Vua Minh Mệnh và tự do ngôn luận”

Một số suy nghĩ mới về Hội nghị Giơ-ne-vơ năm 1954 về Đông Dương

NCQT – Ngày đăng: 13/09/2021 – 15:33

Tóm tắt: Hội nghị Giơ-ne-vơ 1954 về Đông Dương đã diễn ra cách đây 65 năm. Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước viết về sự kiện này. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề cần được làm rõ. Trên cơ sở những tư liệu mới, một số nhà nghiên cứu ở nước ta đã đi đến những đánh giá mới về một số vấn đề.

i) Phải chăng không nên ký Hiệp định mà tiếp tục chiến đấu giải phóng hoàn toàn đất nước, vì lúc đó Mỹ không thể can thiệp;

ii) Phải chăng Việt Nam tham gia Hội nghị Giơ-ne-vơ trong thế bị động nên có những hạn chế;

iii) Trả lời phòng vấn báo Expressen, Thụy Điển cuối năm 1953 Hồ Chí Minh đã khẳng định: đàm phán chủ yếu giữa Việt Nam và Pháp. Tại sao ý kiến vô cùng sáng suốt, đúng đắn của Bác không được triển khai?

Đó là những nội dụng được trình bày trong tham luận.

Tác giả: GS. TS. Vũ Dương Huân (Học viện Ngoại giao)

Tiếp tục đọc “Một số suy nghĩ mới về Hội nghị Giơ-ne-vơ năm 1954 về Đông Dương”

UNESCO : Lịch sử đại cương thế giới và lịch sử các vùng

Download toàn tập, trên website của UNESCO, tại đây

UNESCO đã cho ra mắt một loạt các công trình sưu tầm chọn lọc – Con người viết nên lịch sử của chính họ. Thay vì tìm kiếm quá khứ của các quốc gia, những bộ sưu tập này nhằm cung cấp một hiểu biết lớn hơn nữa về các nền văn minh.   Bộ nhớ của thế giới không chỉ bao gồm các vị vua, anh hùng, những cuộc chiến và những cuộc xâm lăng, những thánh đường lớn và các công cuộc vĩ đại. Qua góc nhìn bao quát này, người đọc có được một hiểu biết toàn cầu về sự tiến hoá của xã hội, quá trình thịnh vượng của các nền văn hoá, những luồng trao đổi và tương tác với vùng khác của thế giới.

Những bộ sưu tập này cũng nhằm cung cấp một cái nhìn liên quan về văn hoá. Cái nhìn của bộ phận dân cư có liên quan, mà quá khứ của họ thường xuyên bị bóp méo, bị hạ nhục, bị đối xử như đám người ngoài cuộc trong lịch sử của tầng lớp thực dân và những quốc gia thống trị – họ thường là người viết lên lịch sử. Ý tưởng ở đây là khám phá lại một lần nữa ý thức và hình dung của người dân về sự phát triển của chính số phận của họ. Sự thay đổi về góc nhìn được phản ánh bởi số lượng đáng kể các nhà lịch sử học địa phương, người có những chứng nhận học thuật hoàn hảo, những người đã đóng góp cho bộ sưu tập với vai trò là tác giả và biên tập viên.

Lịch sử loài người – Sự Phát triển của văn hoá và khoa học
Tiếp tục đọc “UNESCO : Lịch sử đại cương thế giới và lịch sử các vùng”

Young animators make history hip

VNN – September, 02/2021 – 08:57|

TOP TEAM: The Đuốc Mồi team at the premiere of Bình Ngô Đại Chiến at Cinestar Quốc Thanh in HCM City. Photos courtesy of Việt Sử Kiêu Hùng

BY Nguyễn Bình

An animation entitled Bình Ngô Đại Chiến (The Pacification of the Wu) by a team known as Đuốc Mồi has received 5 million views within a few months of release.

The youthful Đuốc Mồi team is running a project to make animation films about outstanding figures, battles and milestones in Vietnamese history. The films by the group have received millions of views on YouTube and are said to have inspired many to take an interest in history.

Tiếp tục đọc “Young animators make history hip”

Ngày 2/9/1945 bi tráng ở Sài Gòn

vdpf 02/09/2021 – 11:02

Ngày 2/9/1945, tại quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Cùng lúc đó, lễ độc lập cũng được tổ chức tại Sài Gòn khi nền độc lập bị bủa vây tứ phía. 

Ngày 2/9/1945 bi tráng ở Sài Gòn - Redsvn.net

Bài viết của Tiến sĩ sử học Phan Văn Hoàng, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM, thành viên ban biên soạn công trình “Lịch sử kháng chiến Nam bộ”.

Ngày 31/8/1945, trung ương điện vào cho biết lúc 2 giờ chiều 2/9 tại Hà Nội, Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa sẽ ra mắt quốc dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ đọc bản Tuyên ngôn độc lập. Ủy ban Hành chánh lâm thời Nam bộ quyết định tổ chức một cuộc mittinh và diễu hành thật lớn nhằm biểu dương lực lượng toàn dân đoàn kết xung quanh chính quyền cách mạng.

Tiếp tục đọc “Ngày 2/9/1945 bi tráng ở Sài Gòn”

UNESCO: General and Regional Histories

General and Regional Histories

UNESCO has launched a series of collected works – People writing their own history. Instead of just tracing the past of nations, these collections aim to provide a greater understanding of civilizations.

The world’s memory is composed of more than just kings and heroes, battles and conquests, great cathedrals and monumental undertakings.

Through this broad perspective, readers gain a global understanding of the evolution of societies, flourishing of cultures, major currents of exchange and interaction with other parts of the world.

These collections also aim to provide a culturally relevant perspective. They provide the point of view of the populations concerned, whose past has often been distorted, discredited or treated as peripheral to the history of the colonizers and the dominant nations – those who usually write history. The idea here is to rediscover a people’s consciousness and the vision it develops of its own destiny. This shift in perspective is reflected by the significant number of local historians, with impeccable academic credentials, who contributed to these collections as editors and authors.

Tiếp tục đọc “UNESCO: General and Regional Histories”

Sơ lược về lịch sử các tộc người vùng Tây Bắc

 Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa 20 Tháng 3 2019  

Vùng Tây Bắc là vùng miền núi phía Tây của miền Bắc Việt Nam, còn được gọi là Tây Bắc Bắc Bộ và là một trong 3 tiểu vùng địa lý tự nhiên của Bắc Bộ Việt Nam (hai tiểu vùng kia là Vùng Đông Bắc và Đồng Bằng sông Hồng). Vùng Tây Bắc có chung đường biên giới với Lào và Trung Quốc, tổng diện tích gần 55.000km2.

Nhìn theo hình kỷ hà, vùng Tây Bắc là một hình thang có đáy lớn ở phía bắc (gồm Lai Châu và Lào Cai) giáp Mông Tự, Trung Quốc. Đáy nhỏ là tỉnh Hòa Bình giáp với Thanh Hóa về hướng nam. Phía đông tiếp giáp vùng Đông Bắc qua rặng Hoàng Liên Sơn. Phía tây giáp với Luông Phabang của Lào mà đỉnh xa nhất của Tây Bắc tiếp giáp với Lào là A Pa Chải. 

Dưới thời Pháp, Tây Bắc có tên gọi là xứ Thái tự trị. Đến năm 1955 lại đổi thành Khu tự trị Thái Mèo gồm ba tỉnh là Lai Châu, Sơn La, Nghĩa Lộ. Từ năm 1962 – 1975 gọi là Khu tự trị Tây Bắc. Hiện nay, cụm từ Tây Bắc chỉ có giá trị xác định phương hướng, vị trí địa lý của khu vực chứ không mang ý nghĩa nào khác.

Tiếp tục đọc “Sơ lược về lịch sử các tộc người vùng Tây Bắc”

Artist takes model approach to history

Vietnamnews – August, 01/2021 – 09:37|

By Bảo Hoa

While it is always good for the younger generation to know about their country’s past, getting them hooked on history is invariably a challenge.

History classes are rarely what students look forward to, and visiting museums to see historical artefacts hardly gets their blood running either.

As an antidote to this, a self-taught artist in Thái Bình Province is sharing Việt Nam’s history in a way that appeals to everybody, including teenagers and young adults.

Going by the pseudonym Michael Angle, the Vietnamese graphic designer makes ball-jointed dolls and toy figures that resemble historical characters from different periods of history.

WONDER WOMAN: Michael Angle’s illustration of Bà Triệu, a Vietnamese warrior who led a resistance against the rule of the Chinese Eastern Wu Dynasty in 248 AD. Photo courtesy of the artist

Tiếp tục đọc “Artist takes model approach to history”

Thảm sát Christchurch: Lịch sử chỉ là sự lặp lại chính nó

SÁNG ÁNH 25/3/2019 9:03 GMT+7

TTCTVụ thảm sát ở Christchurch, New Zealand khiến 49 người thiệt mạng là vụ xả súng tồi tệ nhất trong lịch sử quốc gia nổi tiếng yên bình này. Sự thật rằng mục tiêu chính của vụ xả súng, hai hội đường Hồi giáo, nêu bật một thực trạng mang tính lịch sử đã hàng nghìn năm.

Kỵ binh Ottoman (áo đỏ), tức sipahis, và kỵ binh Ba Lan, tức hussar, trong trận Vienna 1683, tranh của họa sĩ người Ba Lan Józef Brandt.-Ảnh: Pinterest
Kỵ binh Ottoman (áo đỏ), tức sipahis, và kỵ binh Ba Lan, tức hussar, trong trận Vienna 1683, tranh của họa sĩ người Ba Lan Józef Brandt.-Ảnh: Pinterest

732 là một năm mang tính cột mốc trong lịch sử, chí ít là với các học trò lớp 3 ở Pháp. Đây là một trong những sự kiện mà người Pháp nào cũng thuộc nằm lòng, nếu không thì lưu ban và không được lên lớp 4.

Tại Poitiers (cạnh Tours), bên bờ sông Loire bình thản, vào năm đó, vương Charles Martel thống lãnh đế quốc Frank (một trong nhiều bộ lạc Đức) đánh bại vương Al Ghafiqi, tổng đốc Hồi giáo của vùng Andalus (nay thuộc Tây Ban Nha). Al Ghafiqi tử trận và cuộc bành trướng của người Ả Rập ở Tây Âu dừng lại, khiến đến ngày nay vẫn còn câu đùa là người sinh ra ở bờ nam sông Loire không phải là người chính gốc Pháp.

Tiếp tục đọc “Thảm sát Christchurch: Lịch sử chỉ là sự lặp lại chính nó”

Tại sao con người có quá nhiều ngôn ngữ khác nhau đến như vậy?

English: Why do human beings speak so many languages?

Mái nhà tranh giữ lại những tia nắng mặt trời nhưng nó không thể cản được sức nóng nhiệt đới. Trong khi tất cả thành viên trong hội thảo nghiên cứu đi ra ngoài để giải lao, một nhóm nhỏ đã tách ra để tụ tập dưới bóng mát của cây dừa và tận hưởng làn gió nhẹ. Tôi lang thang từ nhóm này sang nhóm khác, tham gia vào các cuộc thảo luận. Mỗi lần, tôi để ý rằng ngôn ngữ của cuộc trò chuyện sẽ thay đổi từ tiếng bản địa đến những ngôn ngữ mà họ biết tôi sẽ hiểu như Bislama(ngôn ngữ của Cộng hòa Vanuatu) hoặc tiếng Anh. Tôi kinh ngạc khi những người tham gia trò chuyện có thể chuyển đổi ngôn ngữ một cách dễ dàng như vậy, nhưng tôi thậm chí còn sửng sốt hơn với số lượng ngôn ngữ bản địa khác nhau.

Ba mươi người tụ họp lại cho buổi hội thảo trên hòn đảo này ở Nam Thái Bình Dương và tất cả trừ tôi đến từ hòn đảo gọi là Makelua, ở quốc gia Vanuatu. Họ sống ở 16 cộng đồng khác nhau và nói 16 ngôn ngữ riêng biệt.
Tiếp tục đọc “Tại sao con người có quá nhiều ngôn ngữ khác nhau đến như vậy?”

Rì rầm tiếng vọng từ ngàn xưa

Hà Nội mới

“Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về”

Hai câu trong bài “Đất nước” của thi sĩ Nguyễn Đình Thi, không hiểu sao, cứ văng vẳng tâm trí chúng tôi khi tỉ mẩn ở cụm di chỉ Vườn Chuối (thôn Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội). Từ Vườn Chuối, dấu tích của một làng cổ, dấu tích sự có mặt của con người từ rất sớm trên địa bàn Hà Nội, chúng tôi nghĩ về di tích Cổ Loa (xã Cổ Loa, huyện Đông Anh) – di tồn kinh đô cổ nhất của người Việt, về Hoàng thành Thăng Long – những nơi cùng với quá trình khảo cổ, xuất lộ rất nhiều hiện vật “kể” những câu chuyện ông cha tự ngàn xưa. Và để những câu chuyện tự ngàn xưa vọng đến mai sau hẳn là nỗi niềm nhiều khơi gợi…

***

Ảnh: Ngô Vương Anh

Tiếp tục đọc “Rì rầm tiếng vọng từ ngàn xưa”

Aral Sea: The world 4th largest sea that dried up in 40 years

The Aral Sea was once the fourth-largest lake in the world. Fed primarily by snowmelt and precipitation flowing down from faraway mountains, it was a temperate oasis in an arid region. But in the 1960s, the Soviet Union diverted two major rivers to irrigate farmland, cutting off the inland sea from its source. The Aral Sea has been slowly disappearing ever since. These images show how the Aral Sea and its surrounding landscape has changed over the past few decades.

Sixty years of climate change warnings: the signs that were missed (and ignored)

theguardian.com

The effects of ‘weird weather’ were already being felt in the 1960s, but scientists linking fossil fuels with climate change were dismissed as prophets of doomby Alice BellMon 5 Jul 2021 06.00 BST

In August 1974, the CIA produced a study on “climatological research as it pertains to intelligence problems”. The diagnosis was dramatic. It warned of the emergence of a new era of weird weather, leading to political unrest and mass migration (which, in turn, would cause more unrest). The new era the agency imagined wasn’t necessarily one of hotter temperatures; the CIA had heard from scientists warning of global cooling as well as warming. But the direction in which the thermometer was travelling wasn’t their immediate concern; it was the political impact. They knew that the so-called “little ice age”, a series of cold snaps between, roughly, 1350 and 1850, had brought not only drought and famine, but also war – and so could these new climatic changes.

“The climate change began in 1960,” the report’s first page informs us, “but no one, including the climatologists, recognised it.” Crop failures in the Soviet Union and India in the early 1960s had been attributed to standard unlucky weather. The US shipped grain to India and the Soviets killed off livestock to eat, “and premier Nikita Khrushchev was quietly deposed”.

But, the report argued, the world ignored this warning, as the global population continued to grow and states made massive investments in energy, technology and medicine.

Tiếp tục đọc “Sixty years of climate change warnings: the signs that were missed (and ignored)”

Đưa lịch sử vào sân chơi cho trẻ em

VNA – 02/05/2021 12:01 GMT+72

Lần đầu tiên tại Việt Nam, sự tích cây Nỏ thần gắn liền với triều đại vua An Dương được tái hiện thành sân chơi Nỏ thần tại tổ 3, thị trấn Đông Anh, huyện Đông Anh, Hà Nội. Sân chơi mở ra nhằm giúp các em nhỏ tại Đông Anh được chơi trong lòng lịch sử đồng thời truyền cảm hứng tình yêu quê hương đất nước cho du khách mọi miền đến du lịch tại thành Cổ Loa.


Sân chơi Nỏ thần dành cho trẻ em được đặt tại trung tâm thị trấn Đông Anh, Hà Nội.

Đông Anh Hà Nội là nơi ghi dấu ấn sâu đậm những di tích lịch sử gắn liền với thành Cổ Loa. Đây là tòa thành có niên đại lâu đời nhất ở Việt Nam được xây dựng vào thế kỷ thứ III trước Công nguyên để làm kinh đô nước Âu Lạc. Những câu chuyện truyền thuyết tại đây gắn liền với vua An Dương Vương, nỏ thần Kim Quy, về mối tình bi thương và cảm động giữa Mỵ Châu -Trọng Thủy.

Tiếp tục đọc “Đưa lịch sử vào sân chơi cho trẻ em”