Ngành giáo dục chưa quan tâm đến dạy bơi trong trường học

TỪ VỤ 9 HỌC SINH QUẢNG NGÃI CHẾT ĐUỐI THƯƠNG TÂM

LĐO – HUYÊN NGUYỄN – ĐĂNG HUỲNH 8:0 PM, 16/04/2016

Rất cần những lớp học bơi trong trường học. Ảnh: BioTechPool

Cái chết đau lòng, tức tưởi của 9 học sinh lớp 6 trên khúc sông Trà Khúc thuộc thôn Thanh Khiết, xã Nghĩa Hà, TP. Quảng Ngãi thực sự đã làm bàng hoàng dư luận. Ở một đất nước nhiều sông hồ như Việt Nam, năm nào cũng xảy ra những vụ đuối nước thương tâm, và hầu hết rơi vào các em học sinh.

Mỗi dịp đó người ta lại đề cập đến việc phải dạy bơi cho học sinh và coi đây là môn học bắt buộc trong trường học, nhưng đề xuất đó chưa bao giờ được thực hiện. Học sinh chết đuối chỉ vì không biết bơi, thiếu kỹ năng khi tiếp xúc và ứng xử tình huống dưới nước. Đây tiếp tục là hồi chuông cảnh báo tới phụ huynh, nhà trường, nhất là ngành giáo dục về dạy kỹ năng bơi lội cho trẻ em.

Chưa coi bơi lội là một kĩ năng sống

Việt Nam là một nước có tới 3.260km bờ biển, mật độ sông ngòi dày đặc (2.360 con sông lớn nhỏ, mật độ 0,6km/km2) và thường xuyên chịu thiên tai, mưa lũ. Việt Nam có tỷ lệ tử vong do đuối nước cao nhất trong khu vực và cao gấp 10 lần so với các nước phát triển. Tuy nhiên, có một nghịch lý là bơi lội chưa bao giờ được nhà trường, gia đình và xã hội chú trọng đúng mực, đưa vào dạy học sinh như một môn học chính thức.

Lí do không chỉ nhà trường chưa chú trọng dạy kĩ năng sống cần thiết cho học sinh mà phụ huynh cũng không mấy mặn mà đến việc cho con cái học kĩ năng sống, tham gia thể dục thể thao mà trong đó có môn bơi lội có thể do suy nghĩ còn nặng về học kiến thức trên sách vở. Đó là lý do giải thích vì sao nhiều học sinh của ta không hề biết bơi lội, dù ở nhiều nước trên thế giới coi đây là một kỹ năng cần thiết trong cuộc sống.

Tại Mỹ hay ở nhiều quốc gia trên thế giới, dạy học bơi cho trẻ được các nhà trường và phụ huynh rất chú trọng giống như một điều bắt buộc, cũng như rèn luyện cho trẻ những kỹ năng khác như: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sống tự lập,… Chính vì thế, dịch vụ dạy trẻ sơ sinh bơi lội rất phát triển. Bởi vậy, rất khó để có thể thấy một học sinh hay một thanh niên Mỹ đến tuổi trưởng thành mà không hề biết bơi lội.

Năm 2015, sau hàng loạt tai nạn chìm phà làm hàng nghìn người thiệt mạng Chính phủ Bangladesh cũng đã quyết định đưa bơi lội trở thành môn học bắt buộc tại tất cả các trường học.

Mới chỉ là mô hình thí điểm?

Trước tình trạng trẻ tử vong đuối nước có xu hướng ngày một tăng cả về số người lẫn số vụ, năm 2010, Bộ GDĐT đã có công văn chỉ đạo các Sở GDĐT trên cả nước triển khai công tác phòng chống đuối nước cho học sinh tiểu học.

Theo đó, các tỉnh, thành phố sẽ triển khai mô hình thí điểm dạy bơi trong các trường tiểu học bằng các hình thức phù hợp với từng địa phương. Chậm nhất, vào năm học 2014 – 2015 cả nước phải xong mô hình thí điểm trước khi tổ chức dạy bơi đại trà. Tuy nhiên, sau từng ấy năm thực hiện, công văn mới chỉ dừng lại ở việc mô hình thí điểm và chưa trở thành một quy định bắt buộc.

Mới đây, trong Hướng dẫn công tác học sinh, sinh viên, hoạt động ngoài giờ lên lớp và y tế trường học năm học 2015-2016 của Bộ GDĐT. Nói về công tác giáo dục thể chất và thể thao trường học nhắc đến bơi lội, Bộ cũng chỉ yêu cầu các trường tăng cường công tác tuyên truyền phòng, tránh tai nạn đuối nước cho học sinh; tổ chức, tham gia các lớp tập huấn phương pháp dạy bơi, cứu đuối, công tác phòng, tránh tai nạn đuối nước cho học sinh từ Trung ương đến cơ sở. Sở GDĐT báo cáo, đề xuất các cấp có thẩm quyền và chủ động triển khai, tích cực huy động xã hội hóa việc tổ chức dạy bơi, cứu đuối, phòng, tránh tai nạn đuối nước cho học sinh. Chỉ đạo các nhà trường, cơ sở giáo dục phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan tổ chức, quản lý và hướng dẫn học sinh tham gia các lớp học bơi trong giờ lên lớp, ngoài giờ lên lớp trong năm học và dịp hè.

Sau công văn trên của Bộ GDĐT, lác đác có vài trường tiểu học ở một số thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng… triển khai nhưng rồi cũng chỉ hoạt động cầm chừng. Ở những vùng ngoại thành, nông thôn, miền núi trẻ em vẫn phải ra ao, hồ, sông suối tập bơi trong tình trạng nguồn nước ô nhiễm, không có người hướng dẫn, nguy hiểm luôn rình rập.

Lý do mà các trường đưa ra đều liên quan đến thiếu kinh phí, giáo viên, không có không gian và diện tích để mở bể bơi…

Vẫn biết, để thực hiện được đề xuất này không dễ dàng khi kinh phí, quỹ đất, nhân lực dành cho giáo dục hạn chế. Tuy nhiên, khó không có nghĩa là không làm. Và đưa bộ môn bơi lội là một môn học bắt buộc vào trường học là điều cần thiết để giúp học sinh ứng phó với tai nạn đuối nước ngay từ bây giờ.

Ông Nguyễn Trọng Toàn – Phó chủ tịch Hiệp hội thể thao dưới nước Việt Nam cũng cho rằng việc dạy bơi cho học sinh là vô cùng cần thiết, ngành giáo tục phải đưa môn bơi là môn bắt buộc. Về dự án chống đuối nước cho học sinh có sự kết hợp giữa Bộ GDĐT, Trung ương đoàn Thanh niên và Hiệp hội thể thao dưới nước Việt Nam (Tổng cục TDTT), mới chỉ dự kiến tổ chức chứ chưa tổ chức được.

Về nguyên nhân, theo ông Toàn: “3 bộ vẫn chưa có sự thống nhất. Mà việc này cần có sự thống nhất cao thì mới làm được… Tổ chức việc này phải là bên giáo dục, còn bên ngành  thể thao chúng tôi phối hợp về chuyên môn. Chúng tôi sẽ đào tạo về hướng dẫn viên, hỗ trợ giáo trình, giáo án”.

Nói về trường hợp thương tâm ở Quảng Ngãi, ông Toàn bộc bạch: Một trong những vấn đề trọng tâm đặt ra ở đây đối với các em học sinh là ngoài việc biết bơi, các em cần phải có kiến thức về đặc điểm sông nước. Tức là không phải cứ thấy bạn bị đuổi nước là lao xuống cứu. Đây là trường hợp chết chùm, do em nọ kéo em kia. Nguyên tắc là “chết đuối vớ được cọc”, khi chết đuối người nào xuống cứu là nạn nhân cứ bám chặt vào, bơi giỏi còn đỡ chứ bơi yếu thì bị cuốn theo. Một trong những nguyên tắc khi cứu người chết đuối là người ta phải thoát được người chết đuối.

Ở đây các em tử nạn do cả việc không biết bơi lẫn kiến thức khi xảy ra tình huống. Những kiến thức này thì giáo viên có thể dạy trong sách giáo khoa mình gọi là khoa học thường thức, bây giờ cụ thể là môn gì thì tôi không rõ, nhưng đó kỹ năng sống cần thiết. Ví dụ như bây giờ dạy cho trẻ con hay người dân bình thường gặp hỏa hoạn thì chạy như thế nào, khi gặp người đuối nước thì phải như thế nào? Bình thường trong những chương trình giảng dạy cứu hộ thì chúng tôi cũng đã hướng dẫn cái đó. Nhưng đối với các nhà trường thì có thể họ không để ý.

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s