Những điểm chính trong tuyên bố khí hậu Mỹ – Trung (9/2015)

English: CSIS – Key Takeaways from Today’s U.S.-China Climate Announcement

Ngày 25/9/2015, tổng thống Mỹ Barack Obama và chủ tịch nướcTrung Quốc Xi Jinping nhân dịp cuộc gặp mặt song phương cấp cao của hai nước để một lần nữa gửi đi thông điệp mạnh mẽ về cam kết của Mỹ và Trung Quốc trong việc đối phó với biến đổi khí hậu. Hai nhà lãnh đạo, trong một tuyên bố chung, vạch ra một loạt các hành động trong nước và đóng góp tài chính nhằm thực hiện công bố chung lịch sử về khí hậu được đưa ra tháng mười một năm ngoái 2014. Trung Quốc quyết định công bố các chính sách mới đầy tham vọng của mình tại Washington hơn là ở Bắc Kinh, có vẻ như định gửi một thông điệp tới cả Quốc hội Mỹ và các nhà đàm phán khí hậu trên toàn thế giới rằng họ không thể tiếp tục lấy Trung Quốc làm cái cớ để không hành động.

Câu hỏi 1: Thông báo ngày hôm nay được xây dựng từ cuộc gặp song phương cấp cao tháng 11 năm ngoái – 2014 như thế nào?

Trả lời: Năm ngoái, các nhà lãnh đạo tiết lộ mục tiêu song song mới: đối với Hoa Kỳ là tới năm 2025 cắt giảm phát thải khí nhà kính 26-28 % dưới mức năm 2005, và với Trung Quốc là đạt đỉnh điểm phát thải vào khoảng năm 2030 và tăng phần trăm nhiên liệu phi hóa thạch trong ngành năng lượng tới tới 20% vào năm 2030. Những mục tiêu này nhằm báo hiệu một năm sắp tới của các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu quan trọng rằng cả hai nước đã nghiêm túc về việc giảm phát thải và cam kết cho sự thành công của các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu tại Paris vào cuối năm nay. Điểm nhanh cho tới hôm nay, Trung Quốc sử dụng các tuyên bố chung để công bố sự ra mắt của một hệ thống kinh doanh khí thải carbon trên toàn quốc vào năm 2017, hệ thống này sẽ bao gồm các ngành gây ô nhiễm nặng như sản xuất sắt, thép, điện, giấy, nhôm và hóa chất.

Các ngành công nghiệp này chiếm khoảng ba phần tư lượng khí thải carbon liên quan đến năng lượng của Trung Quốc. Nếu Trung Quốc thành công trong việc vận hành hệ thống kinh doanh khí thải, thì hệ thống này có khả năng trở thành hệ thống kinh doanh khí thải lớn nhất thế giới. Ngoài ra, Trung Quốc công bố kế hoạch cho một hệ thống điều phối xanh ưu tiên phát điện carbon thấp và giúp loại bỏ dần các cơ sở năng lượng dư thừa hiệu quả thấp và gây ô nhiễm nhất. Thông báo trong nước của Trung Quốc hôm nay cùng với Kế hoạch năng lượng sạch của chính quyền Obama, ban hành vào tháng Tám, là nhằm giảm lượng khí thải carbon trong các lĩnh vực năng lượng xuống 32 phần trăm vào năm 2030. Hai nước cũng sẽ tiến hành các chương trình chuyển tiếp song song để nâng cao hiệu quả nhiên liệu của xe hạng nặng. Cùng nhau, các chính sách này cung cấp các khối kiến tạo để giúp cả hai quốc gia đáp ứng các mục tiêu khí hậu tương ứng của họ.

Q2: Điều gì là quan trọng về cam kết tài chính mới của Trung Quốc?

A2: Cam kết này không kém phần đáng chú ý, Trung Quốc công bố đóng góp một khoản 20 tỷ nhân dân tệ (3.1 tỷ đô la) để giúp các nước giải quyết biến đổi khí hậu thông qua Quỹ Hợp tác khí hậu Nam-Nam Trung Quốc. Điều này đánh dấu một sự thay đổi đáng kể trong bối cảnh tài chính khí hậu bằng cách mở rộng giới hạn các nhà tài trợ lớn không chỉ có các nước công nghiệp phát triển. Cam kết này có khả năng biến Trung Quốc từ một người nhận ròng thành một nhà tài trợ ròng của quỹ khí hậu. Cam kết của Trung Quốc đứng song song với việc cam kết viện trợ 3 tỷ đô la của Hoa Kỳ cho Quỹ Khí hậu xanh, từ đó giúp xúc tác hơn 10 tỷ đô la giúp các nước dễ bị ảnh hưởng nhất giải quyết và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trung Quốc đã không xác định cụ thể các dự án nào sẽ hội đủ điều kiện và khoản tài trợ sẽ nằm dưới hình thức tài trợ hay cho vay. Cam kết của nước này hôm nay nhằm hạn chế đáng kể tài trợ chính thức cho các dự án carbon cao được đánh giá bởi nhiều người trong cộng đồng môi trường như là một dấu hiệu cho thấy Trung Quốc có thể sẵn sàng thiết lập các nguyên tắc nghiêm ngặt để xây dựng uy tín trong lĩnh vực tài chính cac-bon thấp. Tài chính khí hậu, đặc biệt là khả năng của các nước để mà cung cấp trên những cam kết tài chính của họ, vẫn sẽ là một vấn đề gây tranh cãi trong các cuộc đàm phán sắp tới, nhưng cam kết tài chính của Trung Quốc làm thay đổi cuộc tranh luận theo chiều hướng tích cực.

Q3: Làm thế nào thông báo này nhằm mục đích gây ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán sắp tới tại Paris?

A3: Là một phần của công bố ngày hôm nay, các nhà lãnh đạo cũng tìm cách tăng cường cơ hội thành công trong các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu tháng Mười Hai này ở Paris bằng cách xác định các vùng đổ bộ ngoại giao tiềm năng cho một số trong những vấn đề gây tranh cãi nhất. Các nhà lãnh đạo cung cấp một tầm nhìn chung cho một số vấn đề khi bước vào các cuộc đàm phán Paris, bao gồm cả trách nhiệm của các nước phát triển và đang phát triển, làm thế nào để hình thành khung mục tiêu phát thải toàn cầu dài hạn, loại hệ thống nào là cần thiết để đo lường quá trình, và những gì có đủ tiêu chuẩn để được coi là tài chính khí hậu. Để chắc chắn một phân chia rộng rãi vẫn đảm bảo trên những vấn đề này, đặc biệt là giữa các quốc gia đang phát triển miễn cưỡng chấp nhận các cam kết chính thức. Điều đó nói lên rằng, Hoa Kỳ và Trung Quốc đã đưa các lĩnh vực thỏa thuận tiềm năng có thể giúp phá vỡ bế tắc cùng một cách với thông báo cuối tháng 11 năm ngoái đã tạo cầu nối khoảng cách giữa các nước phát triển và đang phát triển trong các cuộc đàm phán Lima năm ngoái.

Q4: Những gì Hoa Kỳ và Trung Quốc hy vọng để báo hiệu với thỏa thuận này?

A4: Thứ nhất, Hoa Kỳ và Trung Quốc đã xác định một khu vực các mục tiêu chung khi đối mặt với khủng hoảng kinh tế và những căng thẳng trong các khu vực khác của mối quan hệ song phương giữa hai nước. Điều này không làm cho các khu vực căng thẳng trở nên dễ giải quyết hơn, nhưng nó cho thấy độ bền của cam kết cả hai nhà lãnh đạo trong các vấn đề biến đổi khí hậu.

Thứ hai, công bố ngày hôm nay làm cho các đối thủ nội địa ngày càng khó sử dụng Trung Quốc như là một cái cớ để không hành động trong chính sách khí hậu trong nước hoặc hỗ trợ khí hậu quốc tế. Các cuộc tranh luận về so sánh các nỗ lực tất nhiên sẽ là một khu vực liên tục nhận được sự quan tâm, nhưng bây giờ không thể nói một trong hai nước đang không hành động. Ngoài ra còn có biểu tượng mạnh mẽ trong quyết định của Trung Quốc thông báo chương trình thương mại tín chỉ carbon – cap-and-trade ở Washington, nơi sự hỗ trợ của Quốc hội cho các đề nghị tương tự đã thất bại một phần do lo ngại cạnh tranh đối diện với Trung Quốc.

Thứ ba, Trung Quốc và Mỹ cam kết một thỏa thuận toàn cầu thành công ở Paris, và rõ ràng thỏa thuận ngày hôm nay là nhằm nâng cao triển vọng cho sự tiến bộ ngoại giao hướng tới tháng Mười Hai.

Thứ tư, Trung Quốc và Hoa Kỳ, thông qua các thỏa thuận cấp cao, nhằm báo hiệu điều có lẽ là động lực quan trọng nhất cho hành động toàn cầu về biến đổi khí hậu: hai nhà sản xuất và cũng là người tiêu dùng năng lượng lớn nhất và đang bắt tay vào một quá trình chuyển đổi lâu dài sang năng lượng ít các-bon, tạo ra cơ hội cho các công nghệ mới và những thách thức đối với thị trường năng lượng truyền thống.

Chú thích

* cap: giới hạn trên, có nghĩa giới hạn pháp lý về lượng của một chất hóa học nhất định mà một nền kinh tế có thể phát thải ra mỗi năm. Giao dịch phát thải, hay “cap and trade”, là một tiếp cận thị trường được sử dụng để kiểm soát ô nhiễm bằng cách cung cấp các khuyến khích về mặt kinh tế với ý định thúc đẩy giảm phát thải các chất ô nhiễm – ND.

 

Advertisements

One thought on “Những điểm chính trong tuyên bố khí hậu Mỹ – Trung (9/2015)

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s