Phiên bản sói biển Hoàng Sa – 2 bài

***

Thứ Năm 24/10/2019 , 09:25 (GMT+7)

Phiên bản sói biển Hoàng Sa: [Bài 1] Bám đảo Hoàng Sa

Ngư dân Tiêu Viết Là, SN 1950, quê ở xã Bình Châu huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi từng nhiều lần bị Trung Quốc bắt lên đảo Phú Lâm, quần đảo Hoàng Sa.

Trong đó 1 lần bị giam, 2 lần thu tàu, 1 lần bắn bị thương tích cùng với 6 ngư dân. Hiện nay 2 người con trai của ông là Tiêu Viết Linh và Tiêu Viết Vấn theo lời cha, tiếp tục ra bám giữ đảo.

1-kinh-ngu-tieu-viet-l-cung-2-nguoi-con-tri142206835
Kình ngư Tiêu Viết Là cùng 2 người con trai Tiêu Viết Linh (bên trái) và Tiêu Viết Vấn (bên phải). Ảnh: Văn Chương.

Trung Quốc đưa đội tàu thăm dò vào khu vực bãi Tư Chính và ngang nhiên thăm dò, quấy nhiễu. Ở phía khu vực quần đảo Hoàng Sa, hàng loạt tàu cá của ngư dân tỉnh Quảng Ngãi đã bị Trung Quốc tịch thu tài sản, đập phá đồ đạc. Ngư dân Tiêu Viết Vấn, con trai kình ngư nổi tiếng Tiêu Viết Là vừa trở về đất liền vào chiều 8/10. Con tàu bị tháo gỡ định vị, chặt phá dây hơi. Nhưng ngư dân này vẫn thể hiện là phiên bản của người cha mình, đó là sửa soạn để tiếp tục lên đường.

Còi hụ Hoàng Sa

Tối ngày 4-10, nhiều tàu cá của bà con ngư dân xã Bình Châu neo tại khu vực quần đảo Hoàng Sa bắt đầu xoay mũi, tiến về phía cụm Lưỡi Liềm, quần đảo Hoàng Sa để lặn cá.

Hơn 45 năm trước, đây là hướng hành quân của tàu HQ 10 Nhật Tảo và HQ 16 Lý Thường Kiệt tiến vào khai hỏa trong trận Hải chiến Hoàng Sa (ngày 19 tháng 1 năm 1974), sau đó cụm đảo này bị Trung Quốc chiếm đóng.

Ít ai ngờ rằng, dù đang bị Trung Quốc kiểm soát, nhưng ngư dân Việt Nam hàng đêm vẫn cho tàu vào đánh bắt cá. Ông Quýt, một ngư dân địa phương cho hay: “mấy ông có gan thì mới dám đi vô vùng đó, còn lại thì chạy ở vùng ngoài đảo, vì vô trong đó mà bị bắt chặn bắt thì không chạy ra được”.

Trong đêm đen Hoàng Sa, chiếc tàu vỏ gỗ sơn màu xanh mang số QNG 90846 TS do ngư dân Tiêu Viết Vấn (29 tuổi) làm thuyền trưởng chạy ở tọa độ 16 độ 14 phút vĩ độ bắc – 111 độ 40 phút kinh đông, khu vực đảo Đá Lồi, nằm cách cụm Lưỡi Liềm khoảng 12 hải lý. Con tàu này mới hạ thủy và đi được 2 chuyến biển. Hấu hết ngư dân đều không dám mạo hiểm đưa những con tàu mới đi vào cụm Lưỡi Liềm, vì sợ Trung Quốc tịch thu thì sẽ trắng tay. Đảo Đá Lồi vẫn đang là một hoang đảo và ngư dân cảm thấy an toàn.

Đêm đen Hoàng Sa, nhưng cuộc sống của bà con ngư dân vẫn diễn ra nhộn nhịp trên sóng Icom. Mỗi chiếc tàu cách nhau 5-10 hải lý. Ngư dân vừa đánh cá vừa quan sát để chia sẻ tình hình. Khi ra vùng biển nóng, ngư dân luôn đưa máy Icom vào chế độ trực 24/24 để phát đi tình hình: “Chiều nay ở Phú Lâm ra 2 chiếc tuần tra, bên Đá Tháp 1 chiếc chạy về đảo Cẩu, bị rượt ở đảo Hai Trụ…”.

Một đêm trôi qua yên bình, tám ngư dân trên tàu cá QNg 90846 TS bỏ cá xuống khoang, ăn bữa sáng rồi tranh thủ ngủ bù. Con tàu chông chênh trôi ở cạnh hoang đảo. Người cha Tiêu Viết Là đã dạy con, “đảo Bạch Quy, Bom Bay, Đá Lồi thì Trung Quốc ít tới chỗ đó, tàu mới làm né ra một chút nó khỏi để ý”. Nhưng trong thời gian gần đây, những chiếc tàu tuần tra Trung Quốc đã bung rộng bán kính kiểm soát, mỗi ngày thêm gây khó cho ngư dân. Giấc ngủ chưa được sâu thì các ngư dân đã bật dậy trước tiếng còi hụ của tàu Trung Quốc mang số hiệu 4301.

Tàu hung thần

Khi nghe tiếng còi hụ, 8 ngư dân theo phản xạ tự nhiên là thò đầu nhìn qua ô cửa sổ, còn thuyền trưởng lao sầm đến quay bánh lái, hét to vào máy Icom để thông báo cho tất cả các tàu đánh cá ở Hoàng Sa biết. Thuyền trưởng giật ga cho chiếc máy hơn 700 mã lực gầm lên để tàu bỏ chạy. Khói phụt lên đen kịt từ ống xả. Con tàu như chú mực phát hiện ra kẻ thù thì phun mực để gây nhiễu. Nhưng trước con Trung Quốc có chiều dài gần 70 mét thì chiếc tàu cá ngư dân có chiều dài 22 mét không thể lẩn trốn mà phải chấp nhận một cuộc đua không cân sức.

“Tàu Trung Quốc 4301 rượt…!”, thuyền trưởng hét to. Vào giây phút đó, thuyền trưởng Vấn nhớ đến lời dặn của cha mình là ngư dân Tiêu Viết Là về cách đối phó trong trường hợp bị tàu Trung Quốc rượt đuổi. Đó là chuỗi kinh nghiệm được rút ra tự sự cay đắng và nỗi tủi nhục tận cùng của ông.

2-hinh-nh-tu-trung-quoc-chn-mui-tu-c-qng-90846-ts14220715
Hình ảnh tàu Trung Quốc chặn mũi tàu cá QNg 90846 TS. Ảnh cắt từ clip.

Vào ngày 27/6/2007, chiếc tàu của ông Là chạy cắt ngang đảo Phú Lâm thì bị một tàu tuần tra lao ra rượt đuổi. Cảnh tượng ông Là miêu tả giống hệt mọi thứ đang diễn ra với thuyền trưởng Vấn. Do ông Là không chịu dừng tàu nên lính Trung Quốc lia đạn AK bắn nát thân tàu. Trên tàu có 13 ngư dân thì 6 người bị dính đạn, ông Là bị thương nhẹ vào tay.

Còn trong vụ việc xảy ra vào ngày 5-10-2019, trong lúc bị rượt đuổi, ngư dân Tiêu Viết Vấn hét trên Icom thông báo số tàu của Trung Quốc là 4301 thì đã nhận được nhiều lời bình luận cùng tiếng thở dài của các ngư dân đang ở Hoàng Sa: “nó là tàu Lý Thông, hôm trước nó còn cản trở việc cứu người”. Trước đó, vào ngày 26-9, tàu cá ĐNa 90929 TS của ngư dân TP Đà Nẵng bị mắc cạn ở đảo Hoàng Sa. Tàu cá QNg 95563 TS của ngư dân Quảng Ngãi đến tổ chức ứng cứu trong nhiều ngày thì bị chính con tàu Trung Quốc này ra sức cản trở.

Nhớ đến lời cha dặn về vụ bị xả súng bắn, nên khi thấy tàu tuần tra Trung Quốc đeo bám và thả ca nô thì thuyền trưởng Vấn chấp nhận dừng tàu. Con tàu biến thành chiếc thớt băm bởi âm thanh “bùm bùm” của dao chặt xuống sàn tàu. Bọn lính Trung Quốc tiệt đường sinh kế của ngư dân bằng cách xả hết 2 bầu nước ngọt, thu giữ định vị, xúc cá đổ sang tàu, thu giữ nhiều ngư lưới cụ khác, thả dây hơi trên sàn tàu để băm nát.

Vài hôm con đi

Trên con tàu QNg 90846 TS neo đậu tại Cảng Sa Kỳ, lão ngư dân Tiêu Viết Là ngồi sau bánh lái nhìn ra sàn tàu vẫn còn ngổn ngang dây hơi bị chặt vung vãi. Điều đầu tiên mà lão ngợi khen đứa con trai là đã cho anh em quay lại cảnh tàu Trung Quốc vây ráp trên biển để báo cáo với nhà chức trách. “Chứng cứ” là yêu cầu số 1. Vì trong vụ việc con tàu ông Là Trung Quốc xả súng bắn, khi ông Là xuống tàu định quay về Việt Nam thì bọn lính ách lại, tịch thu, vì con tàu đầy vết thương tích. Nếu tàu trở về cùng với các ngư dân còn hằn vết sẹo trên thân thể sẽ trở thành chứng cứ chứng minh thêm hành vi man rợ ức hiếp ngư dân.

3-ngu-dn-huynh-vn-hung-nguoi-di-tren-tu-cu-ong-l-bi-trung-quoc-bn-tn-phe142207162
Ngư dân Huỳnh Văn Hưng, người đi trên tàu của ông Là bị Trung Quốc bắn tàn phế. Ảnh: Văn Chương.
Ngư dân trên tàu cá QNg 90846 TS vào đất liền trình báo với Bộ đội biên phòng và Cảnh sát biển, khi tàu Trung Quốc 4301 vừa rời đi, các ngư dân đã lao xuống biển lặn tìm lá cờ bị lính Trung Quốc ném xuống biển và chỉ mang được về một mẩu cờ rách.

Ngồi trên con tàu của người con trai, ông Là hồi ức lại cảnh con tàu đẫm máu cách đây 12 năm về trước ở Hoàng Sa.

Sau lần đó, ông Là còn bị Trung Quốc bắt giữ thêm 2 lần nữa cùng với sói biển Mai Phụng Lưu ở đảo Lý Sơn. Sau giây phút nhận ra “người quen từng bị bắt”, lính Trung Quốc lôi ông Là vào nhà giam tra khảo.

“Nó có võ tàu, đánh mình, đánh toàn chỗ hiểm, cho nên tôi trở về thì phát bệnh hở van tim” – ông Là kể câu chuyện buồn tủi.

Ông Là bước đi trên sàn tàu, trên khuôn mặt chữ điền, đôi môi mím và ánh mắt trầm ngâm. Ông Là cho biết, nợ nần mấy trăm triệu từ tổn phí chuyến biển và các tài sản bị thu giữ gây khó khăn cho gia đình. Sức khỏe không tốt khiến giọng nói của ông không còn hừng hực như những năm trước, nhưng khẩu khí của ông thì vẫn không hề thay đổi. Ông nói: “sửa sang lại, đi vay mượn thêm để bù tổn phí rồi con trai lại đi ra Hoàng Sa”.

***

Thứ Sáu 25/10/2019 , 08:56 (GMT+7)

Phiên bản sói biển Hoàng Sa: [Bài 2] Dạy con đi biển

Trong những ngày Trung Quốc quấy nhiễu ở bãi Tư Chính, lão ngư dân Tiêu Viết Là ở xã Bình Châu huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi vẫn hướng con tiếp tục ra bám biển.

Lão ngư dân Tiêu Viết Là thường động viên con trai bám biển Hoàng Sa. Ảnh: Văn Chương.

Ông Là nghỉ biển thì 2 người con trai nối nghiệp. Cha con đã có những tháng ngày ngồi trong nhà tù ở đảo Phú Lâm, đã nếm mùi rượt đuổi, dọa nạt của tàu tuần tra Trung Quốc.

Cha truyền con nối

Mười năm trước, tôi gặp lão ngư dân Tiêu Viết Là cùng 2 người con trai là Tiêu Viết Linh và Tiêu Viết Vấn. Ông Là nói chuyện với con vài kinh nghiệm về đi biển Hoàng Sa: “Tại đây, bắt cảng Sa Kỳ chạy 137 hải lý ra tới đảo Tri Tôn. Từ đảo Xà Cừ đi bắt kim la bàn 60 độ chạy 28 hải lý là đến đảo Phú Lâm…”. Ông Là chỉ nói vài điểm chính, vì trong những chuyến đi dài ngày từ năm 1989, ông đã đưa con cùng ra khơi để thực hành nội dung đã học.

Trong những cuộc hành trình, ông Là cầm lái tàu, người con trai chạy quanh tàu, lúc nhìn phải, lúc ngó bên trái, nhất là lúc tàu tiến vào gần đảo Hoàng Sa và tàu tuần tra Trung Quốc có thể bất thần xông ra đuổi bắt. Những người con của ông Là thường nhắc đến cảnh cha bị Trung Quốc bắt nhốt, thỉnh thoảng mẹ ở nhà nhận điện thoại từ người phiêu dịch Trung Quốc hỏi “khi nào gởi tiền sang chuộc tàu, 70 ngàn nhân dân tệ”.

Sau hơn 10 năm gặp lại, ngư dân Tiêu Viết Là đã suy kiệt sức khỏe, thưởng thở hắt và nói “nếu khỏe thì tiếp tục đi ra Hoàng Sa, nhưng bây giờ uống thuốc hoài, bị Trung Quốc đánh hiểm quá”. Đó là sau lần ông bị Trung Quốc bắt giữ đưa về đảo Phú Lâm tra khảo vào năm 2010, trí nhớ của ông giờ đây giảm sút, hỏi tuổi con ông thỉnh thoảng ông lại quên. Nhưng khi hỏi “hòn đảo nào, Hai Trụ, Phú Lâm, Bom Bay ở Hoàng Sa” thì ông Là chậm rãi kể.

Khi sức sói biển già đã kiệt, người con trai lớn của ông đã trưởng thành, đủ sức cầm lái thay cha trở lại Hoàng Sa. Ngư dân Tiêu Viết Linh ra khơi còn chở theo người em thứ 4 trong gia đình là Tiêu Viết Vấn.

Trước khi xảy ra vụ việc tàu cá QNG 90846 TS của người con thứ 4 của ông Là là ngư dân Tiêu Viết Vấn bị tàu Trung Quốc 4301 đập phá tài sản vào ngày 5/10/2019, thì trước đó, tàu cá QNg 90648 TS của ngư dân Tiêu Viết Linh, con trai lớn của ông Là cũng bị tàu tuần tra của Trung Quốc tấn công, rượt đuổi, pha đèn. Tàu cá QNG 90846 TS bị tấn công vào ban ngày, còn tàu cá QNg 90648 TS bị tấn công vào ban đêm.

Lần đó, nghe theo lời dặn của cha, ngư dân Tiêu Viết Linh đã áp dụng cách bỏ chạy trước con tàu tuần tra hung hăng áp sát mạn phải, vòng qua mạn trái, đẩy ga cho tàu chạy hình vòng cung. Tàu Trung Quốc áp sát và lính Trung Quốc không thể nhảy sang được, vì tàu ngư dân luồn lách, chao đảo liên tục để chống tiếp cận.

6-thuyen-truong-tieu-viet-linh-cho-biet-het-doi-ch-toi-doi-con-doi-chu-vn-cho-r-bm-giu-do-hong-s145808581
Thuyền trưởng Tiêu Viết Linh cho biết, hết đời cha, tới đời con, đời cháu vẫn cho ra bám giữ đảo Hoàng Sa. Ảnh: Văn Chương.
Ông Nguyễn Thanh Hùng, Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá xã Bình Châu cho biết, gia đình ngư dân Tiêu Viết Là có truyền thống bám biển Hoàng Sa, dù từng bị bắn, bị bắt bớ, nhưng ông Là vẫn hướng con tiếp tục bám biển.

Khi thấy không thể bắt giữ được tàu cá, bọn lính Trung Quốc lôi đá ra ném. Tiếng kính vỡ loảng xoảng, tiếng đá dội vào thành tàu ầm ầm, tiếng la hét bên tàu Trung Quốc, một cơn mưa đá ném sang. Thuyền trưởng Linh ngồi bên bánh lái lắc đầu và hồi tưởng cảnh tàu cá của cha từng bị xả súng bắn.

Do đã nhiều năm đi với người cha, nhiều lần trải nghiệm cảnh rượt đuổi, đe dọa, nên ngư dân không quá hoảng sợ, cứ chờ mũi tàu Trung Quốc áp sát thì quay tàu để thoát khỏi sự đeo bám dai dẳng.

Trải nghiệm ngục tù

Ngư Tiêu Viết Là từng bị lính Trung Quốc dán ảnh tại khu vực giam giữ ngư dân trên đảo Phú Lâm và xem như một “tội phạm đặc biệt”. Vậy thì đúng ra ông Là phải ẩn danh, nhưng ông Là không hề sợ hãi mà đã làm ngược lại.

12 năm sau sự vụ con tàu của ông bị lính Trung Quốc xả súng bắn ở Hoàng Sa, gia đình ông Là đã vay mượn tiền và hạ thủy con tàu thứ 2 vào giữa năm 2019, giao cho con trai là ngư dân Tiêu Viết Vấn làm thuyền trưởng. Cả 2 anh em hàng ngày xuôi ngược ở vùng biển Hoàng Sa trên 2 con tàu. Con tàu mới hạ thủy vẫn để tên chủ tàu là thuyền trưởng Tiêu Viết Là.

Ngồi trên chiếc tàu của người con trai, lão ngư dân Tiêu Viết Là hồi tưởng lại chuyện đã hướng dẫn con đi biển, rồi cảnh cả 3 cha con ngồi tù ở quần đảo Hoàng Sa. Lần đó, khi tàu bị bắt giữ (25/4/2010), cứ vài ngày thì người nhà của ông Là lại nhận được điện thoại từ người phiên dịch, yêu cầu nộp 70 ngàn nhân dân tệ qua số tài khoản 13517505355 của Ngân hàng Chi Thanh Lan. Thỉnh thoảng người phiên dịch mở cửa nhà tù và thò đầu vào hỏi “sao, chịu điện cho vợ con gởi tiền qua chưa?”.

5-b-nguyen-thi-buoi145808457
Bà Nguyễn Thị Bưởi, vợ ngư dân Tiêu Viết Là từng nhiều phen đợi chồng con ở Hoàng Sa với tờ biên bản phạt tiền. Ảnh: Văn Chương.

Thời điểm bị giam giữ ở đảo Phú Lâm, ngư dân Tiêu Viết Vấn tròn 19 tuổi. Ngư dân này kể lại chuyện trong tù vẫn được người cha khuyên bình tĩnh, có cách nói năng và trả lời để họ thả người, cho tàu về tiếp tục đi làm ăn. Cả 2 cậu con trai hàng ngày được cha dạy cho đi biển, đó là một bài học dễ nhập tâm và khá thoải mái.

Còn lần này là bài học trong tù thì không mấy dễ chịu. Vì khó khăn nhất là bị cái dày vò. Cứ tới bữa ăn, bọn cai ngục lại ném vào cho đoàn ngư dân một chậu cơm nhỏ và cá. “Cá họ ăn hết, chỉ còn đầu với xương thì cho ngư dân ăn” – ngư dân Tiêu Viết Vấn nhớ lại.

Cái đói càng dày vò hơn khi vài ngày sau, Trung Quốc tiếp tục bắt thêm tàu cá của ông Mai Phụng Lưu ở huyện đảo Lý Sơn. Số lượng ngư dân tăng lên chục người, trong khi khẩu phần ăn thì chỉ nhích lên chút ích. Bài học của ông Là dạy con vào lúc đó bị cái đói lấn át. Cuối cùng, 3 cha con bị đẩy lên tàu cá của ông Lưu để về Việt Nam, còn chiếc tàu bị Trung Quốc tịch thu thay cho tiến phạt. Đó là chiếc tàu cá thứ 2 mà ông Là bị thu giữ.

Ngư dân Tiêu Viết Là sinh năm 1950. Ông Là đóng tàu công suất máy 33 mã lực và ra Hoàng Sa từ đầu năm 1989 cùng với con trai lớn là Tiêu Viết Linh. Sau 30 năm xuôi ngược Hoàng Sa, hiện nay 2 người con trai của ông Là tách ra làm 2 tàu để đi biển Hoàng Sa. Là một người dày dạn kinh nghiệm, ông Là chia sẻ việc ra Hoàng Sa mà “đi có cặp thì thuận lợi hơn việc đi lẻ”.

Nếu gặp kình ngư Tiêu Viết Là, khó có thể nghe ông nói nhiều về cách tổ chức cho con cái ra bám biển Hoàng Sa như thế nào. Nhưng nếu hiểu được “chiến lược” của ông Là thì cứ nhìn vào cặp đôi cậu trai trong gia đình, hãy lắng nghe lời khuyên của ông Là với mỗi người con rằng: “Hồi đó, mấy ổng (binh phu Hoàng Sa) ra giữ đảo, giờ mình ra đó đánh cá, vừa giữ đất của cha ông mình, dù biết là cực khổ”.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s