Héo mòn bên khu liên hợp gang thép Hòa Phát – Dung Quất – 2 bài

***

Héo mòn bên khu liên hợp gang thép Hòa Phát – Dung Quất: Bài 1 – “Hòa Phát về đây chỉ gây họa cho dân…”

(PLVN) – “Các anh đừng nói đã bỏ vào đây nhiều tiền để xây dựng, tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương… Vấn đề trước tiên là cần phải bảo vệ được quyền lợi, môi trường sống của người dân”. Phát biểu thẳng thắn của bà Hà Thị Anh Thư, Bí thư Huyện ủy Bình Sơn (Quảng Ngãi) với đại diện Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát – Dung Quất hồi cuối tháng 10/2019 đã khiến dư luận đặc biệt quan tâm.

Héo mòn bên khu liên hợp gang thép Hòa Phát - Dung Quất: Bài 1 - “Hòa Phát về đây chỉ gây họa cho dân…”

Thực tế đang diễn ra không giống như bản phối cảnh Hòa Phát quảng cáo

Vì sao dự án nhiều tỷ USD được quảng cáo “công nghệ tiên tiến, hiện đại, thân thiện với môi trường” lại bị người dân và chính quyền địa phương phản ứng gay gắt như vậy? PLVN đã đến Quảng Ngãi tìm câu trả lời.

Bỏ nhà tha phương trốn ô nhiễm  

Nhìn bản phối cảnh dự án mà Hòa Phát công bố trên website hoaphat.com.vn, người ta nhìn thấy một khung cảnh đẹp như mơ: Nhà máy ba mặt giáp những vùng đồng xanh mướt mát mênh mông, mặt phía Đông giáp biển. Mây lãng đãng bay trên bầu trời nhà máy, còn điểm xuyết những cánh chim trắng chao nghiêng vẻ bình yên.

Thực tế không như những gì Hòa Phát quảng cáo. Kể từ khi dự án rộng gần 400ha này (gấp hơn 20 lần sân vận động Mỹ Đình – Hà Nội) bắt đầu xây dựng từ đầu năm 2017 đến nay, theo thống kê của UBND xã Bình Đông và Bình Thuận, gần 3.000 nhân khẩu của hai xã này phải chịu đựng nạn ô nhiễm từ Hòa Phát – Dung Quất gây ra.

 Toàn cảnh dự án Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát – Dung Quất

Trên lý thuyết, theo TCVN 4449:1987 kèm theo Quyết định số 04/2008/QĐ-BXD do Bộ Xây dựng ban hành “Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về Quy hoạch xây dựng”, nhà máy dạng này phải bố trí cách xa khu dân cư ít nhất 1.000m. Nhưng trên thực tế, hiện nhiều nhà dân chỉ cách xa hàng rào Hòa Phát – Dung Quất vài mét.

Ở phía Nam dự án, cách nhà máy một bức tường là hàng trăm hộ dân thôn Đông Lỗ (xã Bình Thuận). Bà Nguyễn Thị Cẩm (74 tuổi, ngụ khu dân cư số 4) bức xúc: “Từ tháng 3/2017 Hòa Phát – Dung Quất bắt đầu thi công, tiếng ồn và bụi hành hạ dân từ đó. Đến tháng 4/2019, Hòa Phát gây ra những tiếng ồn lớn như tiếng máy bay phản lực cất cánh, có ngày gần chục lần, mỗi lần 15 – 20 phút.

 Một cảnh xả khói tại Hòa Phát – Dung Quất (Hình do người dân cung cấp)

Có hôm 10h đêm họ vẫn còn làm ầm ầm, cả làng mất ngủ. Rồi bụi mù trời, giữa năm 2019 đoàn liên ngành tới đây xem, cầm nam châm rà giữa sân nhà dân hút được lượng mạt bột, chứng tỏ có bụi kim loại từ nhà máy ập vào khu dân cư”.

Gần đó ít bước chân, vợ chồng ông Huỳnh Viên (80 tuổi) và bà Đoàn Thị Dồi (82 tuổi) ngồi bó gối trong căn nhà nghiêng vì ảnh hưởng việc Hòa Phát – Dung Quất nổ mìn lấy đá.

Mấy hôm giữa tháng 11/2019 trời mưa, nước chảy vào các khe nứt khiến các bức tường càng thêm rệu rã, ông bà chỉ biết cầu trời mong nhà đừng sập. Bà Dồi liếc mắt như vẻ “ghen tị” với chồng: “Ông ấy bị điếc nên đêm ngủ vẫn ngon giấc, còn tôi nhiều đêm mất ngủ vì tiếng ồn nhà máy “tra tấn””.

Khổ sở bậc nhất vì Hòa Phát – Dung Quất trong thôn Đông Lỗ, có lẽ là thương binh Phạm Công Định (78 tuổi). Tuổi cao lại bị tai biến nhẹ, điều ông cần nhất ở cái tuổi này là sự yên tĩnh. Nhưng hai năm trở lại đây, ông Định thường xuyên “trốn nhà” vì tiếng ồn, bụi bặm Hòa Phát – Dung Quất gây ra. Nhiều khi “cực chẳng đã”, ông đạp xe lên bệnh viện nói khó với y, bác sĩ cho ông ở lại “trốn ô nhiễm” ít hôm.

 Một cảnh khói bụi trong khuôn viên nhà máy Hòa Phát – Dung Quất

Trưởng thôn Võ Trình cho biết, ngoài ông Định, đến nay thôn đã có khoảng 40 hộ dân bỏ nhà mà đi vì không chịu đựng nổi Hòa Phát – Dung Quất. Tổng số hộ của thôn là 585, trong đó 335 hộ đã được kiểm đếm đền bù, thuộc diện tái định cư để nhường đất cho dự án này. Nơi bị ảnh hưởng nhiều nhất là khu dân cư số 4 có tới 150 hộ.

“Từ khi có Nhà máy Thép Hòa Phát – Dung Quất, cuộc sống không còn được yên ổn. Nhà máy nằm sát nhà dân, khói thải ra liên tục. Vào ban đêm nếu đẹp trời, có thể thấy khói cao tới 4m, hiện tại đã có 3 ống khói đi vào hoạt động. Nhà máy lọc dầu ở vùng này chỉ 1 ống khói thải ra nhưng nghe nói Hòa Phát sẽ có hơn 10 cái, nếu chính thức đi vào hoạt động thì tôi lo ngại sự ô nhiễm của Nhà máy Thép này gây ra là vô địch”, ông Trình so sánh.

Nhà máy chưa di dời dân mà đã vận hành gây ô nhiễm, nên theo ông Trình, căng thẳng lên cao, từ tháng 8/2019 đến nay dân chúng đã nhiều lần kéo tới cổng nhà máy đề nghị giải quyết vấn đề. Mỗi lần như vậy, chính quyền xã, huyện lại phải đến hiện trường vận động, giải thích, xoa dịu giải tán đám đông.

Ông Trình than thở: “Có lẽ tôi là trưởng thôn bận bịu, vất vả bậc nhất cả nước. Cũng chỉ vì dự án thép này hết gây tiếng ồn, gây khói bụi, làm hư hỏng đường, lại chưa đền bù cho dân đã cho máy móc ngang nhiên san ủi, rồi xâm phạm mồ mả…”.

“Họ đúng là tai họa”

Ở phía Bắc nhà máy, vừa nghe khách nhắc đến cái tên Hòa Phát – Dung Quất, Trưởng thôn Nguyễn Hồng (SN 1949, khu dân cư số 4, xóm Bàu, thôn Đông Hy 2, xã Bình Đông) đã giận dữ khoát tay: “Họ đúng là tai họa”.

 Trưởng thôn Nguyễn Hồng: “Hòa Phát về đây chỉ gây họa cho dân, chứ không có lợi ích gì hết”

Theo ông Hồng, hai năm nay dự án thi công không chỉ gây tiếng ồn, khói bụi, nổ mìn văng đá vào nhà dân, mà còn lập trạm trộn trái phép xả thải bẩn, gây ngập lụt hư hại tài sản nhà dân khu vực thôn ông. Ở thôn Tân Hy 2 có cánh đồng chung 40ha, ngoài chức năng là nơi canh tác còn là nơi tiêu nước trong khu vực. Hòa Phát đến, lấy một nửa cánh đồng, sau đó san lấp hệ thống kênh mương, khiến nửa cánh đồng còn lại mất cả chức năng canh tác lẫn thoát nước.

“Tôi ở đây hơn 40 năm nhưng chưa bao giờ nghĩ mình sẽ phải chịu cảnh ngập lụt như hồi năm 2018, nước dâng cả mét. Hòa Phát lấp hết, chừa các lỗ cống khoảng 80cm. Rồi trạm trộn bê tông Hòa Phát đổ bê tông dư ra bít lỗ cống khiến nước không có chỗ chảy mới gây ngập úng như vậy. Bữa ấy ngập lụt khiến đồ đạc trong nhà hỏng hết nhưng Hòa Phát không nói tiếng nào cả, không đền bù cái gì, gói mì tôm cũng không có, dân làm đơn trình báo cũng có giải quyết được gì đâu”.

“Sống cạnh Hòa Phát, nỗi khổ là mưa xuống nước ngập, nắng lên là bụi, tiếng ồn thì liên tục suốt ngày, suốt đêm. Họ còn cướp cơm của nông dân khi cho lấy hết nước thủy lợi của nông dân chảy về nhà máy để giải nhiệt cho máy. Nông dân bây giờ làm lúa không được, khi nào Hòa Phát bơm ra mới có nước, không bơm ra thì thôi. Hòa Phát về đây chỉ gây họa cho dân, chứ không có lợi ích gì hết”, vẫn lời vị Trưởng thôn.

 Hòa Phát – Dung Quất nhìn từ một ngôi nhà hoang tại xã Bình Thuận

Bản thân gia đình ông Hồng cũng mất nghề vì Hòa Phát. Nhà ông xây hồ nuôi cá, nhưng từ khi dự án về gây nước ngập tràn bể như trên, phải bỏ. “Nhiều lần dân chúng tôi đã nghĩ đến câu chuyện “tức nước, vỡ bờ”, cũng tính lên cửa nhà máy chặn lại, chứ sống cảnh này cũng chết dần chết mòn. Không chết tức thì nhưng con cháu về sau cũng sống không nổi”, ông trầm tư.

Nỗi uất ức nhất của ông là không biết sẽ phải chịu đựng cảnh sống như vậy đến khi nào. Gia đình ông nằm trong diện 19 hộ tại xóm Bàu mà từ tỉnh đến huyện, xã chỉ định phải di dời, nhưng… Hòa Phát không chịu đền bù tái định cư.

“Nỗi khổ bây giờ là không biết phải sống cảnh này đến bao giờ, chúng tôi chỉ cần đền bù theo đúng quy định Nhà nước và tái định cư. Dù khó khăn, thiếu thốn một chút cũng được. Chúng tôi già rồi còn có thể chịu đựng, vài ba năm là chết. Nhưng sao để lớp trẻ, lớp con cháu sau này sống khổ sở như vậy? Chúng tôi đang bị dồn vào đường cùng, chưa có hướng nào để đi, sẽ chết dần chết mòn”, ông cho hay.

Vùng đất “có dớp lận đận”

Vì sao dự án nhiều tỷ đô lại gây ra những bức xúc như trên? Lẽ nào một “ông lớn” dám bỏ ra 52 ngàn tỷ đồng đầu tư vào dự án này lại không có vài chục tỷ để đền bù di dời dân khỏi vùng ảnh hưởng? Theo tìm hiểu của PLVN, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, trong đó có phần lỗi từ “lịch sử để lại”, có phần nguyên nhân đến từ việc doanh nghiệp và cơ quan chức năng bỏ qua một số quy định pháp luật.

 Vợ chồng cụ Dồi bên bức tường bị nứt vì Hòa Phát cho nổ mìn lấy đá

Tiền thân của khu đất hàng trăm ha mà Hòa Phát – Dung Quất “tiếp quản”, cũng là một dự án thép tỷ đô đã bị Quảng Ngãi thu hồi giấy phép. Năm 2006, Tập đoàn Tycoons (Đài Loan) đăng ký đầu tư dự án với số vốn đăng ký khoảng hơn 1 tỷ đô, được Ban quản lý Khu kinh tế Dung Quất giải tỏa, bàn giao hơn 330ha đất.

Hai năm sau, dự án hợp tác với Công ty TNHH Guang Lian (Quảng Liên) Steel Việt Nam, vốn điều chỉnh lên trên 3,3 tỷ đô. Đầu năm 2012, Công ty lại liên danh với một tập đoàn của Nhật, nâng vốn đầu tư dự án lên 4,5 tỷ đô nhưng sau đó Tập đoàn này rút khỏi dự án.

Theo báo cáo của Quảng Liên, đến tháng 9/2014 Công ty đã đầu tư 42 triệu đô vào dự án. Sau khi Tập đoàn của Nhật rút lui, Công ty tiếp tục kiến nghị điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư, giảm vốn từ 4,5 tỷ xuống còn 2 tỷ đô. Sau đó đầu năm 2017 Hòa Phát nhận lại diện tích đất này, đầu tư xây dựng dự án Hòa Phát – Dung Quất.

“Mớ bòng bong” cũng bắt đầu khởi phát từ đây, khi đến nay vẫn còn một số hộ dân phản ánh chuyện chính quyền đã thu hồi đất giao Quảng Liên, nhưng Quảng Liên chưa bồi thường và nay Hòa Phát – Dung Quất tiếp nhận đất đó, nhưng lại không tiếp nhận trách nhiệm bồi thường cho dân.

 Thương binh Phạm Công Định thường xuyên phải “trốn” nhà tránh ô nhiễm do Hòa Phát – Dung Quất gây ra

Thực hiện dự án kiểu “da beo”, vội vàng, không tuân thủ quy định pháp luật, nên mới có chuyện hàng ngàn dân phải tái định cư nhưng… chưa biết tái định cư đi đâu. Chưa hết, tính pháp lý, tính minh bạch của dự án còn bị chính người dân và cán bộ địa phương, một số tổ chức xã hội – nghề nghiệp hoài nghi.

Mời bạn đọc tiếp tục theo dõi.

Bùi Yên – Minh Hằng – Ngọc Lan
***

Héo mòn bên nhà máy Hòa Phát – Dung Quất (Bài 2) Lấp biển trái phép, làm ăn kiểu “sống chết mặc dân”

(PLVN) – Chưa được giao mặt nước đã đổ đá san lấp đòi “xóa sổ” bến đậu tàu cá 200 chiếc của ngư dân; chưa bồi thường đã thi công trên đất của dân; nổ mìn phá đá bất chấp các quy chuẩn an toàn bảo vệ dân cư; đẩy nhiều ngàn nhân khẩu vào cảnh dài cổ chờ nơi tái định cư…

Héo mòn bên nhà máy Hòa Phát - Dung Quất (Bài 2) Lấp biển trái phép, làm ăn kiểu “sống chết mặc dân”

Gần 3000 nhân khẩu hai xã Bình Thuận và Bình Đông khốn khổ sống cảnh “đi chưa được, ở không xong” với Hòa Phát – Dung Quất.

Phải xuống đến tận nơi, lắng nghe tiếng nói từ người dân và cán bộ cơ sở, người ta mới vỡ ra chuyện dự án khu liên hiệp sản xuất gang thép Hòa Phát – Dung Quất (huyện Bình Đông, tỉnh Quảng Ngãi) làm ăn kiểu “sống chết mặc dân” như thế nào.

“Câu giờ” trách nhiệm tái định cư

Chủ tịch UBND xã Bình Thuận Ngô Văn Vương tóc bù xù cợp đến mang tai, có lẽ lâu lắm chưa cắt tóc, dáng người như sọm đi trong chiếc áo vest may sẵn rộng thùng thình. Có lẽ vì câu chuyện về Hòa Phát Dung Quất rối như tơ vò nên suốt cuộc trò chuyện, ông thường vò đầu bứt tóc.

Ông Vương tóm tắt một số thông tin:

Xã có khoảng 700 hộ dân với 2000 nhân khẩu có 115 ha đất đai và tài sản bị giải tỏa vì Hòa Phát Dung Quất, chiếm 25% số dân trong xã. 600 ngôi mộ phải di dời. Xã có hai khu vực làm nông nghiệp và đi biển. Mỗi m2 đất được đền bù tổng cộng các loại tiền khoảng 150 ngàn đồng.

Dự án sử dụng lao động phổ thông là nhiều, làm lao động chân tay cho nhà thầu phụ trong quá trình thi công, trả lương theo ngày, xong việc là nghỉ. Dự án chưa tái định cư đã ra văn bản thu hồi đất. Cán bộ xã ngày ngày quần qua quần lại chuyện Hòa Phát Dung Quất.

 Một ngôi mộ chưa di dời nhưng Hòa Phát Dung Quất đã cho móc đất xung quanh, nguy cơ sụp lún.

Ô nhiễm tiếng ồn thì ai cũng nghe. Còn bụi bặm mắt thường cũng thấy có lúc bụi kim loại nó bay, ban đêm càng thấy rõ. Trước khi ra báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), có người đến hỏi ý kiến cộng đồng, người dân, nhưng chỉ hỏi chứ không tiếp thu.

Có ĐTM nhưng vẫn để bụi ra ngoài. Nói cách khác, mặt thủ tục là có, nhưng thực chất bảo vệ cho môi trường là không có. Giờ lo nhất nguy cơ dân bức xúc quá kéo đến chặn cổng nhà máy, rồi không biết sẽ xử lý ra sao?

Vì sao lại xảy ra tình trạng căng thẳng như trên? Nguyên nhân thứ nhất, theo ông Vương, do quy trình ngược chưa tái định cư đã ra văn bản thu hồi đất. Các bên đồng ý phương án dân và Hòa Phát cùng chọn địa điểm tái định cư, khi nào hai bên cùng thống nhất thì Hòa Phát sẽ lập dự án tái định cư và “xuống tiền”.

 Một trạm trộn bê tông tại dự án.
Chính quyền đứng giữa làm trung gian, đưa cả hai bên đến khu đô thị Vạn Tường, nơi có diện tích đất lớn đã được giải phóng mặt bằng sạch, phân lô, chỉ còn xây dựng hạ tầng, giao thông, đường sá. Dân ưng quá, khấp khởi mừng sắp thoát cảnh bị nhà máy kế bên “tra tấn”. Xã cũng hồ hởi làm văn bản gửi đi khắp nơi, đồng ý lấy chỗ đất đó cho dân.

Nhưng rồi Hòa Phát lại quay ngoắt, đề nghị tìm nơi tái định cư khác. Phải chăng vì doanh nghiệp muốn tìm chỗ nào khác “ngon, bổ, rẻ” hơn? Vòng luẩn quẩn cứ diễn ra như vậy. “Thế nên người dân vẫn còn phải ở cạnh nhà máy , mà ở đó thì càng đau đầu; quần qua quần lại câu chuyện kiến nghị ô nhiễm, tiếng ồn, bụi bặm”, ông Vương thở dài.

Chưa được giao mặt nước đã đổ đất lấp biển

Còn có những mâu thuẫn khác khiến dân bức xúc với Hòa Phát. Như câu chuyện doanh nghiệp này nổ mìn lấy đá nhằm hạ thấp độ cao ngọn đồi trong khuôn viên nhà máy. Trong bán kính gây nguy hiểm thì có khoảng 9 – 10 hộ dân đang ở đây.

Nổ mìn không chỉ đá văng, mà những nhà gần đó còn bị rạn nứt. Dân đối chiếu quy định pháp luật, nói Hòa Phát sai rành rành. Nhưng doanh nghiệp thì lại “phản bác” rằng “trong khu vực của tui thì tui cứ nổ mìn”, bất chấp.

 Chưa được giao mặt nước, Hòa Phát Dung Quất đã lấp biển, chiếm bến đậu 200 tàu cá ngư dân hai thôn.

Sự bất mãn với Hòa Phát càng dâng cao khi chính người dân phát hiện ra việc Hòa Phát Dung Quất chưa được giao mặt nước nhưng đã tự ý lấp biển nguy cơ xóa sổ bến tàu ngư dân.

Theo Báo cáo số 105/BC – UBND ngày 24/6/2019 của UBND xã Bình Thuận ngày 24/6/2019, tại vùng biển thuộc xã Bình Thuận, Công ty Cổ phần cảng tổng hợp Hòa Phát Dung Quất đã tiến hành thi công đổ đá, san lấp mặt bằng xây dựng Bến cảng tổng hợp – Container dù UBND tỉnh Quảng Ngãi chưa có quyết định giao phần diện tích mặt nước (khoảng 40 ha) cho Hòa Phát.

Ngang ngược ở chỗ khu vực đó là nơi ngư dân hai thôn Tuyết Diêm 1 và Tuyết Diêm 2 vẫn còn sinh sống bằng nghề khai thác đánh bắt hải sản,  cũng là nơi neo đậu 200 tàu thuyền của ngư dân.

Theo báo cáo, UBND xã đã làm việc với đại diện công ty và có ý kiến đề nghị công ty sớm xin chủ trương và quy hoạch, nạo vét tạo khu neo đậu tàu thuyền nhằm dịch chuyển tàu thuyền của ngư dân.

Thế nhưng bất chấp pháp luật, bất chấp ý kiến địa phương, không đếm xỉa đến miếng cơm manh áo của hàng ngàn ngư dân, Hòa Phát Dung Quất vẫn “dời non lấp biển” chiếm bến neo đậu. UBND xã đánh giá sự việc “có khả năng dẫn đến tình hình an ninh phức tạp, gây khó khăn cho địa phương và cả công ty sau này”.

Kiểu làm ăn “sống chết mặc bay” của Hòa Phát Dung Quất như vậy khiến người dân địa phương bức xúc, chỉ chực chờ bùng nổ. Thực tế cho thấy mới đây người dân đã “bùng nổ”, kéo lên chặn cổng nhà máy khi xảy ra câu chuyện một số diện tích đất chưa được bồi thường mà Hòa Phát đã tiến hành thi công, rồi chuyện mồ mả chưa di dời mà Hòa Phát đã móc đất thi công xung quanh nguy cơ làm sụt lún.

“Dân chịu rất nhiều thiệt thòi khi phải sống trong môi trường khốn khổ như vậy. Không biết cuộc sống tương lai ra sao nó khổ lắm. Đau xót nhất là chấp nhận bỏ quê cha đất tổ mà đi để nhường đất cho Hòa Phát, nhưng lại rơi vào tình thế đi chưa được, bỏ không xong. Người dân bức xúc lắm chứ.

Còn chúng tôi đến giờ phút này thấy bế tắc. Chưa có cách giải quyết cho dân. Phải nói là khó vô cùng. Quyền của xã chỉ có bấy nhiêu đó, còn là trách nhiệm của Hòa Phát. Mà dân còn ở đó ngày nào thì xã lo dân bị ô nhiễm mà bức xúc vi phạm pháp luật, lo lắng cho an ninh chính trị, an ninh nông thôn”, ông Vương lại vò đầu bứt tai.

Những điệp khúc hứa lèo

Giáp mặt phía Bắc của dự án, nhiều người dân xã Bình Đông cũng bức xúc không kém trước kiểu làm “sống chết mặc bay” của Hòa Phát. Ông Nguyễn Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã lắc đầu: “Hòa Phát “lì” lắm”.

Ông Thanh cho hay, theo quy hoạch, 51 ha của xã Bình Đông giáp phía Bắc nhà máy sẽ phải di dời để tránh ảnh hưởng của dự án. Trên diện tích này có hơn 200 hộ với trên 800 người dân. Dân phản ánh nhà máy phát tán mùi hôi, xả khói đen, rồi bụi trong khi xây dựng công trình.

Có một thời gian suốt tháng 8, 9, 10/2019 máy móc ồn ào, trụ sở xã cách đó hơn 1000m đường chim bay mà xã đang họp cũng họp không nổi, ồn quá phải bỏ họp. Địa phương mời Hòa Phát lên, doanh nghiệp xin “rút kinh nghiệm”, hứa sẽ không làm vào giờ hành chính. Hòa Phát thực hiện “lời hứa” đó thật, nhưng từ đó lại chỉ gây ồn vào lúc… nửa đêm, làm cả làng mất ngủ.

Những hộ dân bị ảnh hưởng bởi Hòa Phát này còn lâm vào tình thế “thảm” hơn ở xã Bình Thuận, vì khi địa phương nhận thấy dân tại đây không sống nổi, đã mời Hòa Phát đến thúc giục việc kiểm kê bồi thường sớm. Thế nhưng đến lúc này Hòa Phát trả lời “tỉnh bơ” “hiện tập đoàn chưa có nhu cầu sử dụng đất 51 ha này nên chưa kiểm kê”.

Khói đen nhà máy thải ra trong quá trình vận hành. 

“Trong khi đó, tỉnh đã có văn bản thu hồi đất rồi, cứ để đó mà Hòa Phát không làm gì hết. Nhà cửa dân xuống cấp, trong mùa mưa bão này có nhiều nhà không sửa chữa được rất là tội. Ai có nhu cầu làm ăn, muốn mang sổ đỏ đi vay ngân hàng dù chỉ một xu cũng không được”, ông Thanh cho hay.

Hiếm thấy ở đâu mà chính quyền địa phương phải “năn nỉ” doanh nghiệp như ở đây. Chính quyền nhận thấy giáp dự án khu vực xã Bình Đông có một cánh đồng lúa tên là Đồng Chung khoảng 40 ha. Đồng Chung ngoài nơi canh tác, thì mùa mưa nước tràn về khu này, đóng vai trò chứa nước tạm thời rồi sau đó rút dần.

Hòa Phát chỉ thu hồi một nửa cánh đồng, san lấp mặt bằng gây ảnh hưởng đến hệ thống mương nước. Năm 2018 nước lũ về trong đêm do mưa lớn, bị ắch tắc gây ngập cục bộ, 19 hộ dân bì bõm trong nước cả đêm, đồ đạc hư hỏng sạch.

Dân kêu cứu, xã, huyện, tỉnh xuống tận nơi kiểm tra, khảo sát, kết luận 19 hộ dân này sẽ không thể sống tiếp được cảnh này. Chính quyền ra ý kiến, Hòa Phát cam kết hứa sẽ ưu tiên di dời 19 hộ này tránh việc bị ngập cục bộ. Nhưng cam kết vẫn chỉ là cam kết, đến nay Hòa Phát vẫn không có động thái gì.

Còn có câu chuyện trong dự án Hòa Phát Dung Quất triển khai, có để cho nhà thầu thi công một trạm trộn bê tông nằm sát nhà dân dù chưa có ĐTM; chưa lấy ý dân mà lén lút làm. Cơ quan chức năng lập biên bản. Trạm trộn vẫn ngang ngược hoạt động, bụi mù trời. Bà con ý kiến, dự án không làm ban ngày mà làm ban đêm.

 Công nhân trước cổng dự án Hòa Phát Dung Quất.

Bà con bức xúc rào chắn ngang dự án không cho người công ty vào, họ mới xin bà con gỡ rào, xin tự động nghỉ, không làm nữa. Vẫn chỉ là hứa lèo, trạm trộn vẫn lén lút làm, Cảnh sát môi trường vào cuộc xử phạt, rồi Chủ tịch UBND huyện cũng xử phạt kịch khung và tới bây giờ trạm trộn vẫn tái phạm ì xèo.

Bản thân ông Thanh cũng bức xúc trước cách hành xử của Hòa Phát Dung Quất với người dân và chính quyền địa phương. Dự án vừa “tra tấn” dân, lại vừa hành xử kiểu nhỏ nhen với người dân địa phương, né trách nhiệm trước chính quyền.

Mùa thu hoạch, nông dân căng dù ra khu vực gần cổng nhà máy ít ngày để lấy chỗ gom nông sản, nhà máy cũng làm công văn gửi Ban An toàn giao thông tỉnh, cho rằng nông dân “gây mất trật tự an toàn giao thông”. Những lúc xã mời họp phản ánh các vấn đề do nhà máy gây ra, dự án chỉ cử đến những “đại diện” cấp tổ trưởng, tổ phó, đến chỉ ngồi nghe và nhất quyết từ chối ký biên bản cuối cuộc họp.

Đã không đồng cảm, bù đắp cho những nông dân hi sinh nhà cửa, ruộng vườn và cuộc sống yên ổn cho mình lấy đất làm ăn, sao lại hành xử kiểu ti tiện như vậy? Không dám dũng cảm thừa nhận những hệ lụy do mình gây ra, sao xứng đáng danh xưng “đại gia tỷ đô”?

PLVN sẽ tiếp tục phản ánh những góc khuất của “đại dự án” đang có nguy cơ gây ra điểm nóng tại Quảng Ngãi trong số báo sau.

Bùi Yên – Minh Hằng – Ngọc Lan

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s