Hệ sinh thái biển Việt Nam: Cơ hội phục hồi?

TS – Võ Kiều Bảo Uyên

Điều gì đẩy các ngư dân đến nỗi tuyệt vọng đằng sau cánh cửa nhà giam của những nước láng giềng? Và tại sao dù biết kết cục cay đắng đó, nhiều người dân vẫn liên tiếp dấn tàu vào khu vực đánh bắt cá trái phép? Và lí do gì khiến nỗ lực gỡ thẻ vàng của Việt Nam vẫn chưa thể thành công?


Đánh bắt thủy hải sản trên vùng biển đảo Phú Quốc. Ảnh: Thuyền trưởng Nguyễn Văn Thành.

Trong căn buồng giam ở Tanjung Pinang, Indonesia, ngư phủ Việt Nam tên Nguyễn Văn Tư, 64 tuổi, một mình vật lộn với những cơn đau nhức ở cẳng chân. Mùa hè hai năm trước, tàu cá ông làm việc bị bắt quả tang đang thả lưới trái phép trong vùng biển Indonesia. Theo luật pháp nước này, những ngư dân làm thuê sẽ không bị phạt tù. Tuy nhiên, Tư đã không đủ tiền mua vé máy bay về nước sau phiên tòa nên bị giữ lại suốt 20 tháng qua. 

Hàng trăm ngư dân Việt Nam giống Tư đang đợi chờ ngày về từ các nhà giam kham khổ của Indonesia nhưng có lẽ tình cảnh của Tư bi đát hơn cả. Ông bị tách ra khỏi đồng hương và bị giam riêng biệt do bị nghi mắc bệnh phong.

Thực trạng ngư dân Việt Nam xâm phạm vùng biển nước khác phổ biến đến mức, năm 2017, Việt Nam đã bị Ủy ban châu Âu (EC) rút thẻ vàng cảnh cáo hoạt động khai thác thủy sản. Theo số liệu thống kê của lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam, hàng ngàn ngư dân trên hơn 1.000 tàu cá bị lực lượng chức năng các nước bắt giữ trong ba năm 2017-2020.  


Lượng tàu cá Việt Nam tăng gần gấp bốn lần trong 20 năm qua. Tàu cá từ biển miền Trung và vùng Đồng bằng sông Cửu Long chiếm lần lượt 50% và 25% tàu cá toàn bộ đất nước. Biểu đồ: Thibi.co

Tiếp tục đọc “Hệ sinh thái biển Việt Nam: Cơ hội phục hồi?”

Regulations and content on addressing minor employees in fisheries for guild fishing vessel owners and fishermen

ILOWith support from ILO ENHANCE, the Vietnam Association of Seafood Exporters and Producers (VASEP) has produced a video to highlight the importance of preventing and eliminating child labour from production and processing activities among fishery enterprises and communities, promoting the enforcement of related regulations and requirements.

Date issued: 20 January 2022 |

Thắng Lợi ở Hoàng Sa

Hoàng Sơn – 09:02 – 15/06/2021

TNThắng Lợi – tổ đoàn kết vươn khơi xa bám ngư trường Hoàng Sa (Đà Nẵng) nhiều năm qua là điển hình trong tương trợ giữa các tàu cá, cũng như tăng cường sự hiện diện, góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Thành viên Tổ đoàn kết Thắng Lợi treo cờ Tổ quốc lên tàu trước giờ trực chỉ Hoàng Sa 	 /// ẢNH: HOÀNG SƠN
Thành viên Tổ đoàn kết Thắng Lợi treo cờ Tổ quốc lên tàu trước giờ trực chỉ Hoàng SaẢNH: HOÀNG SƠN

“Chúng tôi là anh em”

Giữa cái nắng mùa hè miền Trung cháy da, trở về sau chuyến biển dài ngày từ ngư trường truyền thống Hoàng Sa, ông Nguyễn Phương Bình (46 tuổi, chủ tàu cá ĐNa 91095), Tổ phó Tổ đoàn kết Thắng Lợi, chưa kịp nghỉ ngơi, thì nhận được điện thoại từ một thành viên báo tin tàu đang lên đà sửa chữa… Ông Bình liền ra âu thuyền Thọ Quang (Q.Sơn Trà, Đà Nẵng) để kịp thời giúp đỡ tàu bạn.

Tiếp tục đọc “Thắng Lợi ở Hoàng Sa”

Mỹ Á – cửa ngõ tiến ra đại dương – Kỳ cuối: Biển cá sinh sôi, làng chài mới ấm no

21/12/2021 12:44 GMT+7

TTONgười Mỹ Á có thể không có thuyền to máy nghìn mã lực như những làng chài khác, nhưng họ có niềm tự hào khi bao đời nay nói không với giã cào. Họ vẫn ‘chung thủy’ với lưới vây, lưới cảng, lưới rút để bảo vệ biển, giữ gìn cho đàn cá sinh sôi…

Mỹ Á - cửa ngõ tiến ra đại dương - Kỳ cuối: Biển cá sinh sôi, làng chài mới ấm no - Ảnh 1.

Bao đời ngư dân Mỹ Á vẫn giữ lời thề không bắt cá con – Ảnh: TRẦN MAI

Ông Nguyễn Xết, vạn trưởng làng Hải Tân (phường Phổ Quang, thị xã Đức Phổ, Quảng Ngãi), bảo rằng làng không giàu sụ nhưng cuộc sống vẫn no đủ từ biển.

“Cái nghề ngư dân Mỹ Á đang làm không tận diệt thủy sản. Chúng tôi chỉ đánh bắt những đàn cá lớn. Cá nhỏ chúng tôi không bắt” – ông Xết tự hào.

Tiếp tục đọc “Mỹ Á – cửa ngõ tiến ra đại dương – Kỳ cuối: Biển cá sinh sôi, làng chài mới ấm no”

Cả cộng đồng hợp sức bảo vệ, phục hồi hệ sinh thái san hô

NN – Thứ Sáu 10/12/2021 , 15:12 (GMT+7)

BÌNH ĐỊNH Những năm qua, san hô tại các vùng biển ở Bình Định đã được bảo vệ nghiêm ngặt, dần phục hồi, hứa hẹn nguồn lợi thủy sản ven bờ sẽ được tái tạo tốt.

Hệ sinh thái san hô có lắm “kẻ thù”

Hệ sinh thái rạn san hô được ví như “mái nhà của biển”. Bởi, các giống loài thủy sản ở vùng biển gần bờ thường chọn những rạn san hô làm nơi quần tụ để sinh đẻ. Do đó, hệ sinh thái rạn san hô ngoài vai trò tái tạo nguồn lợi thủy sản ven bờ, còn được xem là lá chắn vững chắc chống lại nạn biển xâm thực bờ.

Tổ cộng đồng của xã Nhơn Hải (TP Quy Nhơn, Bình Định) thả phao tiêu khoanh vùng bảo vệ vùng lõi. Ảnh: A.T.
Tổ cộng đồng của xã Nhơn Hải (TP Quy Nhơn, Bình Định) thả phao tiêu khoanh vùng bảo vệ vùng lõi. Ảnh: A.T.

Thời gian gần đây, nguồn lợi thủy sản ven bờ ngày càng cạn kiệt, vai trò của san hô càng được xem trọng bởi đó chính là nơi để các loài thủy sản tá túc, sinh sôi. Ấy vậy nhưng quanh những rạn san hô luôn có những kẻ thù rình rập.

Tiếp tục đọc “Cả cộng đồng hợp sức bảo vệ, phục hồi hệ sinh thái san hô”

Biển Đông dần trở thành sa mạc ngập nước do hành vi của binh đoàn ngư dân Trung Quốc

MTG – Anh Tú | 18/11/2021, 07:15

Những hành vi của các binh đoàn ngư dân Trung Quốc trên Biển Đông gây ảnh hưởng đến môi trường sinh thái và tác động lớn đến các nước xung quanh. Đã có cảnh báo Biển Đông dần trở thành sa mạc ngập nước.

trung-quoc-2.jpg
Tàu ngư dân xếp san sát như thủy trại Xích bích thời Tam Quốc

Trang News của Úc sáng nay 18.11 vừa có bài viết nêu vấn đề thảm khốc mà Trung Quốc phải đối mặt đang đến gần, đồng thời điều này sẽ ảnh hưởng đến phần còn lại của thế giới trong đó có nước Úc (Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất).

Tiếp tục đọc “Biển Đông dần trở thành sa mạc ngập nước do hành vi của binh đoàn ngư dân Trung Quốc”

Chiến lược nuôi biển

ND – Thứ Bảy, 16-10-2021, 09:33

Nuôi hải sản trên vịnh Bái Tử Long (Quảng Ninh). Ảnh: QUANG NGỌC

Việt Nam có hơn 1 triệu km2 diện tích biển, song diện tích nuôi biển chỉ chiếm khoảng 20% trong tổng diện tích nuôi trồng thủy sản cả nước. Với việc ban hành Quyết định 1664/QÐ-TTg ngày 4/10/2021 phê duyệt Ðề án phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nguồn lợi hải sản sẽ được nuôi dưỡng, khai thác bền vững.

Tiếp tục đọc “Chiến lược nuôi biển”

“Ðiểm nóng” Kiên Giang

NDCT – Thứ Bảy, 16-10-2021, 09:32

Bộ đội Biên phòng tỉnh Kiên Giang tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành nghiêm các quy định trong khai thác hải sản.

Kiên Giang hiện là địa phương có số lượng tàu khai thác hải sản đứng đầu cả nước, với khoảng 10 nghìn tàu; trong đó gần 4.000 tàu có kích thước từ 15m trở lên, hoạt động đánh bắt xa bờ. Thực tế từ địa phương này cho thấy, không thể chỉ ngăn chặn tình trạng tàu cá vi phạm IUU trên… giấy!

Tiếp tục đọc ““Ðiểm nóng” Kiên Giang”

‘Thương binh’ Hoàng Sa tập tễnh mưu sinh

NN – Thứ Hai 28/12/2020 , 07:01 (GMT+7)

Sau nhiều năm, tôi mới gặp lại ngư dân Tu Thanh Sơn với bước chân tập tễnh vì từng bị dính đạn ở gần đảo Phú Lâm, quần đảo Hoàng Sa.

Ngư dân Tu Thanh Sơn dù bị thương nhưng vẫn quay trở lại Hoàng Sa
Ngư dân Tu Thanh Sơn dù bị thương nhưng vẫn quay trở lại Hoàng Sa

Anh Sơn trông gầy yếu hơn và cho biết, vẫn phải đi lặn, vẫn quay lại Hoàng Sa mưu sinh để lo cho gia đình. Anh cũng đặt câu hỏi về việc đi giữ đảo nhưng bị Trung Quốc bắn bị thương thì Nhà nước có chính sách hỗ trợ gì. Tiếp tục đọc “‘Thương binh’ Hoàng Sa tập tễnh mưu sinh”

“Làng chài” bên bờ sông Hàn

Thứ tư, 22/01/2020 21:15 GMT+7

Biên phòng – Nằm sát bên bờ sông Hàn, Khu dân cư làng cá Địa Bảo (phường Nại Hiên Đông, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng) là thế giới thu nhỏ của ngư dân Đà Nẵng mà ở đó, mỗi gia đình là một mảnh ghép, phản ánh chân thực đời sống của những người dân vốn sống dựa vào biển. Qua thời gian, thành phố ngày càng phát triển, cuộc sống có nhiều đổi thay, nhưng không vì thế mà làm mất đi tinh thần cộng đồng vốn đã hình thành từ rất lâu của những con người mộc mạc, chân chất này.

d6e8_17a

Người dân ở Khu dân cư làng cá Địa Bảo gỡ lưới sau mỗi chuyến đi biển về. Ảnh: Trúc Hà Tiếp tục đọc ““Làng chài” bên bờ sông Hàn”

Phiên bản sói biển Hoàng Sa – 2 bài

***

Thứ Năm 24/10/2019 , 09:25 (GMT+7)

Phiên bản sói biển Hoàng Sa: [Bài 1] Bám đảo Hoàng Sa

Ngư dân Tiêu Viết Là, SN 1950, quê ở xã Bình Châu huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi từng nhiều lần bị Trung Quốc bắt lên đảo Phú Lâm, quần đảo Hoàng Sa.

Trong đó 1 lần bị giam, 2 lần thu tàu, 1 lần bắn bị thương tích cùng với 6 ngư dân. Hiện nay 2 người con trai của ông là Tiêu Viết Linh và Tiêu Viết Vấn theo lời cha, tiếp tục ra bám giữ đảo.

1-kinh-ngu-tieu-viet-l-cung-2-nguoi-con-tri142206835
Kình ngư Tiêu Viết Là cùng 2 người con trai Tiêu Viết Linh (bên trái) và Tiêu Viết Vấn (bên phải). Ảnh: Văn Chương.

Trung Quốc đưa đội tàu thăm dò vào khu vực bãi Tư Chính và ngang nhiên thăm dò, quấy nhiễu. Ở phía khu vực quần đảo Hoàng Sa, hàng loạt tàu cá của ngư dân tỉnh Quảng Ngãi đã bị Trung Quốc tịch thu tài sản, đập phá đồ đạc. Ngư dân Tiêu Viết Vấn, con trai kình ngư nổi tiếng Tiêu Viết Là vừa trở về đất liền vào chiều 8/10. Con tàu bị tháo gỡ định vị, chặt phá dây hơi. Nhưng ngư dân này vẫn thể hiện là phiên bản của người cha mình, đó là sửa soạn để tiếp tục lên đường. Tiếp tục đọc “Phiên bản sói biển Hoàng Sa – 2 bài”

Trở ngại cho quyết tâm chuyển ‘nghề cá nhân dân sang nghề cá có trách nhiệm’

Nông nghiệp – Thanh Hóa quyết tâm chuyển từ “nghề cá nhân dân sang nghề cá có trách nhiệm”. Tuy nhiên, quyết tâm này đang gặp nhiều trở ngại.

Nhiều chủ tàu vẫn có tâm lý trông chờ sự hỗ trợ của Nhà nước để lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Ảnh: VK.
Nhiều chủ tàu vẫn có tâm lý trông chờ sự hỗ trợ của Nhà nước để lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Ảnh: VK.

Tâm lý trông chờ hỗ trợ

Theo quy định, tàu cá có chiều dài từ 15m phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Tuy nhiên, tỷ lệ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho các tàu đánh bắt trên biển tại Thanh Hóa hiện chỉ đạt gần 8,6%. Tiếp tục đọc “Trở ngại cho quyết tâm chuyển ‘nghề cá nhân dân sang nghề cá có trách nhiệm’”

Nhiệt điện than và nguy cơ với thủy sản

nongnghiep.vn 

Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh (tổ chức khoa học – công nghệ trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) vừa có nghiên cứu “Phân tích chi phí, lợi ích của kịch bản năng lượng dưới góc nhìn của khu vực đồng bằng sông Cửu Long”.

08-18-14_0301201
Chuyên gia sinh thái Nguyễn Hữu Thiện.

Nghiên cứu đã đưa ra nhiều thông tin về ảnh hưởng môi trường của nhiệt điện than. Trong đó, chuyên gia sinh thái Nguyễn Hữu Thiện nghiên cứu sâu về nguy cơ đối với thủy sản ĐBSCL và ông có cuộc trao đổi với NNVN.

Thủy sản di cư

Vùng thủy sản quốc gia ở ĐBSCL có đặc điểm gì nổi trội cần chú ý, thưa ông?

Vùng thủy sản ĐBSCL quan trọng nhất là lưu vực các cửa sông đổ ra biển, gồm lưu vực sông và cả diện tích biển gần bờ vì đó là nơi sinh sống của nhiều loài thủy sản.

Bởi vì các loài thủy sản luôn di chuyển và sự di chuyển của thủy sản giữa sông với biển được xếp thành ba loại: Anadromous là các loài thủy sản sống phần lớn thời gian ở biển nhưng phải đi vào nước ngọt để sinh sản; Catadromous là các loài ngược lại, sống ở nước ngọt nhưng ra biển sinh sản; Potamodromous sống hoàn toàn trong nước ngọt nhưng phải di cư, thường là đường dài, trong hệ thống sông để sinh sản, tìm mồi, sinh sống. Tiếp tục đọc “Nhiệt điện than và nguy cơ với thủy sản”

Việt Nam begins to realise marine aquaculture potential

vietnamnews – Update: October, 19/2019 – 08:13

Breeding fish in floating cages in Vũng Tàu City’s Long Sơn Commune. – VNA/VNS Photo Hoàng Nhị

HCM CITY – Coastal aquaculture is being developed in many localities but the output is very small compared to the country’s potential, experts have said.

The marine aquaculture area and output increased by 20 per cent every year since 2010 to 258,000ha and 431,600 tonnes last year.

The most popular species are fish, bivalve molluscs and crustacean species besides seaweed. Tiếp tục đọc “Việt Nam begins to realise marine aquaculture potential”

Khốn khổ vì ‘bầy cào cào’ ở bãi Tư Chính

nongnghiep – 13/08/2019, 09:07 (GMT+7) Mới đầu mùa, ngư dân đã kêu trời vì phiên biển đầu mùa đúng thời điểm nhóm tàu Hải Dương 8 của Trung Quốc và nhiều tàu giả dạng tàu cá cản trở, cướp lưới.

Tàu cá Trung Quốc giả dạng dồn ép tàu của ngư dân (Ảnh ngư dân cung cấp).

Tiếp tục đọc “Khốn khổ vì ‘bầy cào cào’ ở bãi Tư Chính”