Biểu tình ở Hồng Kông tháng 6 năm 2019

  • Giới tài chính Hồng Kông thấp thỏm vì các cuộc biểu tình
  • Hồng Kông khủng hoảng, vì sao?

***

Giới tài chính Hồng Kông thấp thỏm vì các cuộc biểu tình

Chánh Tài Thứ Bảy,  15/6/2019, 19:01

(TBKTSG Online) – Căng thẳng giữa người dân với chính quyền đặc khu Hồng Kông tăng cao liên quan đến dự luật dẫn độ gây tranh cãi, khiến giới lãnh đạo và đầu tư trong lĩnh vực tài chính ở đặc khu này lo lắng về tương lai của một thành phố được ví là trung tâm tài chính của châu Á và toàn cầu.

Nhờ nằm ở vị trí cửa ngỏ của Trung Quốc và mô hình “một quốc gia, hai chế độ”, Hồng Kông trở thành một trung tâm tài chính của khu vực và toàn cầu. Ảnh: AFP

Hôm 12-6, khi lực lượng cảnh sát bắn đạn hơi cay và cao su vào những người biểu tình phản đối dự luật dẫn độ ở khu Kim Chung, quận Trung Tây, Hồng Kông, các cuộc thảo luận của các lãnh đạo và nhà đầu tư tài chính ở các cao ốc chọc trời trong khu vực chuyển hướng sang những tác động lây lan từ các căng thẳng xung quanh dự luật dẫn độ mà những người chỉ trích cho rằng sẽ làm xói mòn tính độc lập tư pháp quý giá của Hồng Kông.

Dự luật dẫn độ, đang được giới thiệu tại Hội đồng lập pháp Hồng Kông, cho phép dẫn độ tội phạm từ Hồng Kông sang các quốc gia và vùng lãnh thổ chưa có hiệp ước dẫn độ với Hồng Kông, trong đó có Trung Quốc đại lục, Đài Loan và Macau, để xét xử. Sau khi được Anh trao trả về Trung Quốc vào năm 1997 theo mô hình “một quốc gia, hai chế độ”, Hong Kong được phép duy trì hệ thống pháp lý và tiền tệ độc lập với Trung Quốc đại lục và hai bên chưa ký bất cứ thỏa thuận dẫn độ nào.

Việc dự luật được giới thiệu khiến người dân Hồng Kông lo ngại “các nghi phạm Hồng Kông” có thể bị dẫn độ sang Trung Quốc và bị xét xử theo một hệ thống pháp lý khác mà họ nghi ngờ về tính công bằng và minh bạch.

Một lãnh đạo cấp cao giấu tên ở chi nhánh của một ngân hàng đầu tư toàn cầu tại Hồng Kông cho biết giới tài chính đang đặt câu hỏi liệu thành phố này có còn là nơi an toàn để sống và làm việc không?

“Mọi người cảm thấy mùi khí cay trên đường về nhà. Tất cả chúng tôi đều đã lên các kế hoạch dự phòng trong trường hợp môi trường kinh doanh thay đổi mạnh mẽ”, ông này nói.

Đối với các công ty quốc tế đặt trụ sở khu vực và sử dụng hàng ngàn nhân viên ở Hồng Kông, câu hỏi đặt ra là liệu các rủi ro chính trị đang gia tăng có thể đe dọa sức hấp dẫn của Hồng Kông với vai trò là cửa ngỏ của Trung Quốc?

Tuy nhiên, chỉ một số ít công ty được phóng viên Bloomberg phỏng vấn trong những ngày qua cho biết, họ thực sự nghiêm túc cân nhắc kế hoạch rời khỏi Hồng Kông. Dù lo lắng dự luật dẫn độ, nếu được thông qua, có thể làm suy yếu mô hình “một quốc gia, hai chế độ”, vốn là trụ cột cho vị thế trung tâm thương mại và tài chính toàn cầu của Hồng Kông, rất ít công ty cho rằng sẽ có cuộc tháo chạy sắp diễn ra ở Hồng Kông.

Trong khi một số nhân viên của chi nhánh các ngân hàng toàn cầu gồm Barclays và Goldman Sachs ở Hồng Kông phải làm việc ở nhà trong tuần qua do tình hình biểu tình căng thẳng, không có dấu hiệu nào hoạt động của các ngân hàng này bị ảnh hưởng lớn bởi các cuộc biểu tình.

Ngân hàng HSBC cho biết các hoạt động của ngân hàng này tại Hồng Kông vẫn diễn ra bình thường. Cơ quan quản lý tiền tệ Hồng Kông cho biết ngoài một số chi nhánh ngân hàng gần các địa điểm biểu tình phải đóng cửa, hệ thống tài chính của Hồng Kông vẫn vận hành suôn sẻ.

Louis Tse, Giám đốc công ty VC Brokerage, cho rằng thời điểm căng thẳng nhất của các cuộc biểu tình đã qua. Ông cho biết lượng người biểu tình ở khu trung tâm thương mại của Hồng Kông hôm 13-6 đã giảm đi rất nhiều.

Cuộc biểu tình phản đối dự luật dẫn độ lên cao trào hôm 9-6 khi có đến hơn một triệu người tuần hành trên các đường phố Hồng Kông, theo các nhà tổ chức biểu tình. Đây được xem là cuộc biểu tình lớn nhất kể từ khi Hồng Kông được trao trả về Trung Quốc năm 1997. Tuy nhiên, cảnh sát Hồng Kông nói rằng số người biểu tình vào lúc đỉnh điểm trong ngày hôm đó chỉ là 270.000 người.

Louis Tse nhận đình nếu biểu tình bùng lên trở lại, các nhà đầu tư cũng không quá lo lắng vì trước đây, phong trào biểu tình “Chiếm lĩnh Trung hoàn” năm 2014 nhằm đấu tranh cho quyền đề cử người lãnh đạo của người dân ở Hồng Kông, cuối cùng cũng tan rã mà không gây thiệt hại quá nhiều cho môi trường kinh doanh và thị trường chứng khoán của Hồng Kông.

Một số ý kiến khác cho rằng dự luật dẫn sẽ dẫn đến những rủi ro lớn. Nó có thể dọn đường để bất cứ ai chống chính phủ Trung Quốc sẽ bị bắt giữ dựa trên cáo buộc ngụy tạo ở Hồng Kông và bị dẫn độ sang Trung Quốc đại lục để xét xử. Dự luật dẫn độ áp dụng cho những người mang hộ chiếu Hồng Kông, người công dân nước ngoài sinh sống và làm việc ở Hồng Kông và ngay cả những người nước ngoài đi công tác hay du lịch ở Hồng Kông.

“Đó là một lo ngại. Nếu dự luật này được thông qua, tôi có thể dễ dàng hình dung rằng nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ sẽ muốn chuyển trụ sở của công ty họ sang Singapore”, Andrew Sullivan, một lãnh đạo ở công ty dịch vụ tài chính Pearl Bridge Partners, có trụ sở tại Hồng Kông, nói.

Carson Block, một nhà đầu tư bán khống nổi tiếng ở Mỹ với những báo cáo chê bai các công ty Trung Quốc, cho biết, ông sẽ suy nghĩ kỹ về việc đi đến thăm Hồng Kông nếu dự luật dẫn độ được thông qua. Ông cho rằng thành phố này đang thay đổi theo chiều hướng tồi tệ hơn khi Trung Quốc tìm cách siết chặt quản lý Hồng Kông.

“Phương Tây từng hy vọng rằng Trung Quốc đại lục sẽ trở thành giống như Hồng Kông hơn. Nhưng rõ ràng điều ngược lại đã xảy ra và đó là điều không may đối với pháp quyền và các quyền tự do cá nhân ở Hồng Kông”, Block, người sáng lập công ty đầu tư Muddy Waters Capital, nói.

Một số ý kiến lo ngại Hồng Kông, thường được xếp hạng ở các vị trí dẫn đầu trong các cuộc khảo sát toàn cầu về môi trường kinh doanh, có thể trở thành nơi bất ổn khi các căng thẳng chính trị leo thang.

Công ty đầu tư PineBridge Investments (Mỹ), đang quản lý số tài sản 93 tỉ đô la Mỹ, là một trong một số công ty hủy hoặc hoãn các sự kiện ở Hồng Kông trong tuần này vì các cuộc biểu tình. Hôm 13-6, chính quyền Hồng Kông cũng hoãn cuộc đấu giá một khu vực đất vàng có thể thu về 1,7 tỉ đô la Mỹ.  Hôm 14-6, sự kiện đua thuyền rồng ở Hồng Kông với lượng khách xem dự kiến 60.000 người, cũng bị hủy bỏ.

“Hồng Kông như thể đang ngày càng cực đoan hơn. Tôi cho rằng những cuộc xô xát bạo lực giữa người biểu tình và cảnh sát sẽ tiếp tục xảy ra trong 10 năm mới, nếu không muốn nói là ngày càng gay gắt hơn”, lãnh đạo của một quỹ đầu tư phòng hộ nói khi đi bộ qua màn khí cay trên một đường phố Hồng Kông hôm 12-6.

Giới phân tích cho rằng các cuộc biểu tình rầm rộ ở Hồng Kông trong tuần qua chỉ tác động hạn chế đến triển vọng kinh tế Hồng Kông trong ngắn hạn nhưng có nguy cơ gây tổn thương nghiêm trọng cho các triển vọng dài hạn.

Gareth Leather, nhà kinh tế châu Á ở  công ty Capital Economics (Anh) nói: “Hồng Kông là một thành phố với các định chế theo kiểu phương Tây và một chế độ pháp quyền. Nếu các giá trị này bị đe dọa, Hồng Kông còn lợi thế gì so với các thành phố khác ở Trung Quốc?”

Theo Bloomberg

Tờ South China Morning Post cho biết tại cuộc họp báo chiều 15-6, trưởng đặc khu Hồng Kông Carrie Lam thông báo “tạm dừng” xem xét dự luật dẫn độ nhưng không đặt ra khung thời gian để tái giới thiệu dự luật.

“Tôi cảm thấy buồn lòng và hối tiếc sâu sắc rằng những thiếu sót trong công việc của chúng tôi và nhiều yếu tố khác đã khơi dậy những tranh cãi lớn”, bà Carrie Lam nói khi ám chỉ đến việc dự luật dẫn độ bị người dân phản đối.

Mặc dù dự luật dẫn độ đã bị tạm gác lại, các nhà tổ chức biểu tình cho biết họ vẫn kêu gọi người dân Hồng Kông tham gia cuộc tuần hành vào ngày 16-6 để tiếp tục bày tỏ thái độ phản đối dự luật.

 

***

Hồng Kông khủng hoảng, vì sao?

Huỳnh Hoa Thứ Năm,  13/6/2019, 11:48

(TBKTSG) – Người Hồng Kông muốn bảo vệ dân quyền và tự do, chính quyền Trung Quốc thì đòi kiểm soát và tuân phục – mâu thuẫn giữa hai ý chí này là cội nguồn cuộc khủng hoảng chính trị ở Hồng Kông suốt hai thập niên qua và còn tiếp tục kéo dài.

Gia tộc Hồng Kông xây dựng “đế chế” sữa đậu nành tỉ đô

Hàng trăm ngàn người Hồng Kông xuống đường phản đối dự luật dẫn độ với Trung Quốc hôm Chủ nhật 9-6. Ảnh: Bloomberg

Hôm Chủ nhật 9-6 hàng trăm ngàn người Hồng Kông đã xuống đường tuần hành phản đối một dự luật về dẫn độ, theo đó người cư trú ở Hồng Kông có thể bị giải giao cho Trung Quốc xét xử theo yêu cầu của Bắc Kinh. Đây là cuộc biểu tình lớn nhất của người dân kể từ khi Hồng Kông được Anh quốc trao trả cho Trung Quốc năm 1997.

Theo thỏa thuận năm 1984 giữa London và Bắc Kinh, Hồng Kông được tiếp tục tự trị trong 50 năm (đến năm 2047), được duy trì chế độ tư bản thị trường về kinh tế, người dân được bảo đảm các quyền như quyền nhân thân, quyền tự do biểu đạt, tự do lập hội, tự do biểu tình – tất cả được thể chế hóa trong Luật Căn bản (Basic Law).

Theo quan điểm của Trung Quốc, Hồng Kông là một “đặc khu hành chính” (SAR) dưới quyền lãnh đạo toàn diện của Bắc Kinh, nhưng Hồng Kông vẫn cho mình là một khu tự trị, có chính quyền riêng, đồng tiền riêng (đô la Hồng Kông); người Trung Quốc muốn ra vào Hồng Kông phải có giấy phép đặc biệt như một kiểu thị thực, và ngược lại.

Xung khắc lộ ra khi Bắc Kinh bắt đầu can thiệp sâu vào nội tình Hồng Kông, làm cho người dân cảm thấy lo sợ một ngày Hồng Kông sẽ trở thành bản sao của Thượng Hải hay Thẩm Quyến, nơi kinh tế phát triển nhưng nhiều quyền của người dân bị hạn chế.

Vì sao người Hồng Kông phản đối?

Dự luật về dẫn độ đã được thảo luận từ lâu trong hội đồng lập pháp và ngay cả các thành viên hội đồng lập pháp cũng ẩu đả với nhau trong nghị viện về dự luật này. Hồng Kông đã có hiệp định về dẫn độ tội phạm với khoảng 20 quốc gia và vùng lãnh thổ nhưng không có hiệp định với Đài Loan và Trung Quốc. Việc sửa đổi và ban hành luật mới về dẫn độ được chính quyền cho là bổ sung vào chỗ thiếu này, nhằm ngăn chặn tình trạng biến Hồng Kông thành “nơi trú ẩn” an toàn của giới tội phạm.

Dự luật còn cho phép Trưởng đặc khu hành chính Hồng Kông được quyền phê chuẩn yêu cầu dẫn độ của nhà cầm quyền Trung Quốc, thay cho quy định hiện hành là việc dẫn độ phải do tòa án cấp cao đề nghị và hội đồng lập pháp phê chuẩn. Người dân lo sợ, nếu được ban hành, luật về dẫn độ sẽ xóa bỏ quyền nhân thân của họ, ai cũng có nguy cơ bị bắt và giải giao cho Trung Quốc.

Tờ Bloomberg cho biết, cơ quan an ninh Trung Quốc đã lập sẵn danh sách hơn 300 người ở Hồng Kông mà họ sẽ yêu cầu dẫn độ ngay sau khi luật này được ban hành.

Những người biểu tình không hy vọng tiếng nói của họ sẽ được lắng nghe và chính quyền Hồng Kông cũng khẳng định không nhượng bộ người dân, hội đồng lập pháp vẫn đưa dự luật dẫn độ ra thảo luận lần thứ hai vào ngày 12-6 và cố gắng ban hành thành luật trước cuối tháng 7, trước khi kết thúc nhiệm kỳ của hội đồng hiện hành.

Tác động kinh tế

Chưa biết cuộc đối đầu giữa ý chí của chính quyền và người dân Hồng Kông sẽ được giải quyết như thế nào, song về mặt kinh tế, nhiều chuyên gia cho rằng việc Hồng Kông ban hành luật về dẫn độ với nội dung như hiện nay sẽ gây nguy hiểm cho thành phố này với vai trò trung tâm thương mại và tài chính hàng đầu khu vực Đông Á.

Trường hợp nổi bật là quan hệ giữa Hồng Kông với thị trường Mỹ. Mỹ có đạo luật Chính sách Mỹ – Hồng Kông 1992, theo đó Hồng Kông có một “quy chế đặc biệt” (special status) trong quan hệ với Mỹ, được đối xử như một thực thể không chủ quyền về kinh tế và thương mại, được hưởng nhiều ưu đãi về thuế quan, thị thực (visa), quan hệ thanh toán… mà Trung Quốc lục địa không có được.

Nhờ quy chế đặc biệt với Mỹ mà Hồng Kông tiếp tục là điểm sáng thu hút đầu tư, kinh doanh; hầu hết các tập đoàn kinh tế lớn đều mở văn phòng hoạt động tại đây kể cả sau khi Hồng Kông đã trở thành đặc khu hành chính của Trung Quốc.

Chính phủ Mỹ cảnh báo quy chế đặc biệt đó có thể bị phương hại nếu Hồng Kông ban hành luật về dẫn độ với nội dung như hiện nay, vì điều đó gây nguy hiểm cho môi trường kinh doanh và doanh nhân nước ngoài. Một ủy ban của Quốc hội Mỹ yêu cầu xem xét lại một số điều khoản của luật Chính sách Mỹ-Hồng Kông 1992 nếu Hồng Kông vẫn nhất quyết thông qua luật về dẫn độ.

Năm 2018, Mỹ có 85.000 công dân và 1.300 doanh nghiệp hoạt động ở Hồng Kông. Tại cuộc họp báo sáng 10-6, Morgan Ortagus, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ, nói rằng Mỹ quan ngại sâu sắc trước động thái của chính quyền Hồng Kông, cuộc biểu tình hôm Chủ nhật “biểu thị rõ ràng sự phản đối của công chúng đối với dự luật” và bày tỏ lo ngại luật dẫn độ “sẽ đặt công dân của chúng tôi, cư trú hoặc chỉ viếng thăm Hồng Kông, vào guồng máy tư pháp thất thường của Trung Quốc”.

Theo chân Mỹ, Liên hiệp châu Âu và nhiều nước khác như Nhật Bản cũng có những hiệp định đối xử đặc biệt với Hồng Kông và những ưu đãi này có thể bị xét lại nếu môi trường kinh doanh ở Hồng Kông không còn được an toàn và thân thiện nữa.

Nếu điều đó xảy ra Trung Quốc cũng bị thiệt hại. Hồng Kông, nhờ có đồng tiền riêng ngoài sự kiểm soát của Trung Quốc và gắn (peg) với đô la Mỹ, là một kênh kết nối thị trường Trung Quốc nội địa với thị trường thế giới bên ngoài tốt hơn rất nhiều so với Thượng Hải hoặc Thẩm Quyến.

Năm ngoái, giao thương giữa Trung Quốc với thế giới qua ngả Hồng Kông đã vượt quá 1.000 tỉ đô la Mỹ, trong đó xuất khẩu của Trung Quốc là 468 tỉ đô la. Qua chương trình kết nối chứng khoán Stock Connect của Hồng Kông, các nhà đầu tư nước ngoài cũng đã đưa vào thị trường chứng khoán Trung Quốc hơn 126 tỉ đô la tiền vốn.

Biến Hồng Kông thành một thành phố Trung Quốc lục địa, nhường vai trò trung tâm tài chính khu vực cho Singapore, sẽ có ngày Bắc Kinh phải hối tiếc, hãng tin Reuters nhận định.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s