Dự trữ ngoại hối tăng “sốc”: nên mừng hay lo?

Hà Đông Thứ Sáu,  20/10/2017, 08:36 (GMT+7)


Sự tăng giảm thất thường của dự trữ ngoại hối cho thấy môi trường kinh tế vĩ mô thiếu sự ổn định. Ảnh: Thành Hoa

(TBKTSG) – Số liệu chính thức cho thấy dự trữ ngoại hối của Việt Nam tính đến hết quí 3-2017 đạt 45 tỉ đô la Mỹ, tăng thêm 6 tỉ đô la Mỹ so với cuối năm 2016. Như vậy, dự trữ ngoại hối của Việt Nam đã có sự tăng trưởng “thần kỳ” trong năm 2016 và 2017.

Cần một sự tăng trưởng bền vững hơn

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã mua được khoảng 11 tỉ đô la Mỹ trong năm 2016 và khoảng 6 tỉ đô la Mỹ trong chín tháng đầu năm 2017. Tuy nhiên, nếu nhìn lại dữ liệu lịch sử thì có lẽ chúng ta cần một sự tăng trưởng bền vững hơn của dự trữ ngoại hối thay vì tăng sốc như hai năm gần đây. Bởi lẽ, dự trữ ngoại hối của Việt Nam cũng đã có sự tăng trưởng sốc trong năm 2007 và 2014 nhưng ngay sau đó lại sụt giảm nhanh chóng. Sự tăng giảm thất thường của dự trữ ngoại hối cho thấy môi trường kinh tế vĩ mô thiếu sự ổn định. Do vậy, để có được niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) thì Việt Nam, mà cụ thể ở đây là NHNN, cần phải kiên định trong điều hành chính sách tiền tệ (monetary policy) theo hướng duy trì sự ổn định của tất cả biến số như lãi suất, tỷ giá và lạm phát.

Nhìn vào diễn biến của thị trường tiền tệ trong hai năm gần đây, không khó để giải thích vì sao dự trữ ngoại hối của Việt Nam lại tăng mạnh trong năm 2016 và 2017.

Thứ nhất, Việt Nam đã và đang rất chủ động tham gia vào các hiệp định thương mại tự do (FTA) cả song phương và đa phương. Đây là cơ sở để các doanh nghiệp nước ngoài dịch chuyển cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam nhằm tận dụng những ưu đãi về chính sách thuế. Do vậy, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã liên tục tăng trưởng trên hai con số trong những năm gần đây.

Thứ hai, trong bối cảnh môi trường kinh tế và chính trị của thế giới có nhiều biến động thì Việt Nam duy trì được sự ổn định tương đối bền vững. Trong đó, đáng chú ý là NHNN đang dần hoàn thiện cơ chế điều hành tiền tệ và tỷ giá theo định hướng thị trường. Rủi ro tỷ giá phi thị trường là một trong những rủi ro mà các NĐTNN quan ngại nhất khi đầu tư vào Việt Nam.

Thứ ba, đó là việc Chính phủ đang quyết liệt đẩy nhanh quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, các tập đoàn kinh tế nhà nước có quy mô lớn, đang hoạt động trong các ngành kinh tế trọng điểm như điện lực, ngân hàng, logistics hay hàng không… Do vậy, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII) đã liên tục chuyển hướng vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong đó, đáng chú ý là dòng vốn đầu tư đến từ các thị trường chưa có truyền thống đầu tư nhiều vào các doanh nghiệp của Việt Nam như Hàn Quốc và Hồng Kông.

Thừa tiền luôn là con dao hai lưỡi

Dự trữ ngoại hối tăng nhanh, đồng nghĩa với việc một lượng lớn ngoại tệ từ bên ngoài đã chảy vào Việt Nam. Do vậy, một khối lượng lớn tiền đồng cũng sẽ được NHNN bơm ra nền kinh tế. Cần chú ý rằng yếu tố lịch sử cho thấy thừa tiền luôn là con dao hai lưỡi, vừa có tác động tích cực nhưng lại xen kẽ nhiều tác động tiêu cực cho nền kinh tế.

Với khoảng 17 tỉ đô la Mỹ đã vào Việt Nam từ đầu năm 2016 đến nay, tỷ giá đã được NHNN kiểm soát theo đúng định hướng, khi vừa có được sự ổn định nhưng lại vừa có thể hỗ trợ cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất trên thị trường liên ngân hàng được duy trì ổn định ở mức thấp, thanh khoản của hệ thống ngân hàng ở mức cao. Đây là những yếu tố rất quan trọng để các NĐTNN tiếp tục tìm kiếm các cơ hội đầu tư trong tương lai.

Tuy nhiên, nhìn lại cuộc đổ bộ ồ ạt của các NĐTNN khi Việt Nam gia nhập WTO vào năm 2007, khi đó dường như ngay lập tức GDP tăng trưởng kỷ lục lên tới 8,46% nhưng hậu quả để lại là lạm phát liên tục tăng ở mức trên hai con số và đạt mức cao kỷ lục lên tới 18,58% vào năm 2011. Thị trường tài chính bùng nổ đã khiến cho nguồn vốn đầu tư cả trong và ngoài nước chủ yếu tìm đến các lĩnh vực phi sản xuất nhiều rủi ro như bất động sản và chứng khoán. Hậu quả của cuộc khủng hoảng đó vẫn còn kéo dài cho tới tận ngày hôm nay với khối lượng nợ xấu khổng lồ của hệ thống ngân hàng.

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s