Quan hệ Trung-Hàn sa sút vì đâu?

Thái Bình Thứ Ba,  17/10/2017, 08:06 (GMT+7)

Đảo Jeju, Hàn Quốc. Ảnh: internet

(TBKTSG) – Hòn đảo du lịch Jeju – được mệnh danh là Hawaii của Hàn Quốc – những ngày này thật vắng vẻ dù theo thông lệ, hiện đang là tuần lễ vàng (golden week) khi hàng triệu du khách Trung Quốc đến vui chơi, nghỉ dưỡng trong dịp lễ quốc khánh kéo dài cả tuần ở Hoa lục.

Báo South China Morning Post (SCMP) xuất bản tại Hồng Kông, ghi nhận tình hình bất thường tại Jeju: các cửa hiệu trống rỗng, đường phố im ắng và các nhà hàng vắng vẻ chưa từng thấy. Đảo Jeju là điểm đến ưa thích của du khách Trung Quốc – người Trung Quốc từng chiếm tới 90% tổng số du khách đến hòn đảo này mỗi năm. SCMP nhận định, Jeju đang hứng chịu cơn thịnh nộ của Trung Quốc khi chính quyền Bắc Kinh cấm các công ty du lịch bán tour đến Hàn Quốc để phản đối quyết định của Seoul cho phép Hoa Kỳ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao (THAAD).

Không chỉ đảo Jeju bị thiệt hại mà nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc khác cũng bị ảnh hưởng. Chuỗi siêu thị Lotte tại Trung Quốc gần như tê liệt, các quán ăn Hàn Quốc tại Bắc Kinh bị giảm một phần ba doanh số, còn doanh số các hãng xe hơi như Hyundai, Kia Motors bị giảm gần một nửa; nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa của Hàn Quốc đầu tư ở Trung Quốc đang rục rịch chuyển đi nơi khác, theo thông tin của SCMP.

“Phản ứng việc Hàn Quốc triển khai hệ thống THAAD của Mỹ, Trung Quốc đã khởi động một cuộc tẩy chay âm thầm tất cả những gì thuộc về Hàn Quốc. Trả đũa kinh tế là vi phạm hiệp định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và nhiều luật lệ khác nên chính quyền Bắc Kinh – như từ trước tới nay – đã không công khai nhưng lập ra các rào cản thương mại qua việc siết chặt các quy định, dựng các hàng rào về thủ tục hải quan và tác động tới người tiêu dùng thông qua các chiến dịch tuyên truyền trên truyền thông nhà nước”, báo SCMP viết.

Theo nhiều chuyên gia, ngoài yếu tố THAAD, hành động của Trung Quốc còn đánh dấu một bước ngoặt trong quan hệ kinh tế Trung-Hàn, từ hợp tác sang cạnh tranh và đối đầu.

Kể từ khi thiết lập bang giao năm 1992, quan hệ kinh tế giữa hai nước đã trải qua một thời kỳ rất nồng ấm, nhờ sự gần gũi về địa lý và tính chất bổ sung cho nhau của hai nền kinh tế; thậm chí đây còn được coi là mối quan hệ song phương quan trọng nhất của châu Á. Năm 2015, trao đổi thương mại giữa hai nước đạt mức 227,4 tỉ đô la Mỹ; Trung Quốc là thị trường quan trọng nhất của Hàn Quốc; Hàn Quốc xuất sang Trung Quốc một phần tư sản lượng xuất khẩu, gấp đôi tỷ lệ xuất sang Mỹ và bằng 10% tổng lượng nhập khẩu của Trung Quốc. Ở chiều ngược lại, hàng Trung Quốc chiếm 20% lượng hàng nhập khẩu của Hàn Quốc, bằng lượng hàng nhập khẩu từ Nhật Bản và Mỹ cộng lại. Hàn Quốc cũng nằm trong Top 5 các nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất Trung Quốc.

Trung Quốc bắt đầu mở cửa khi Hàn Quốc đã là nước công nghiệp. Các doanh nghiệp Hàn Quốc cung cấp linh kiện, phụ tùng, nguyên liệu và thiết bị cho nhiều ngành công nghiệp của Trung Quốc, góp phần tạo nên mức tăng trưởng thần kỳ của nước này.

Nhiều người Trung Quốc còn nhìn Hàn Quốc – chuyển từ nước nông nghiệp nghèo nàn sang nước công nghiệp giàu có chỉ trong hai thế hệ – như một tấm gương để noi theo. Các sản phẩm Hàn Quốc, từ hàng điện tử tới xe hơi, từ thời trang, mỹ phẩm đến phim ảnh, ca nhạc… được người dân Trung Quốc – nhất là lớp trẻ, ưa chuộng. Năm 2015, hai nước ký hiệp định tự do thương mại song phương, cam kết gỡ bỏ thuế quan cho 90% số hàng hóa trao đổi giữa hai nước trong vòng hai thập niên.

Tuy nhiên, trong thực tế quan hệ bổ sung cho nhau giữa hai nền kinh tế láng giềng và thời kỳ trăng mật đã kết thúc; thị trường Trung Quốc đã trở thành thách thức chứ không còn là cơ hội của doanh nghiệp Hàn Quốc. Các công ty Trung Quốc đã trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với doanh nghiệp Hàn Quốc trong những lĩnh vực mà trước đây Hàn Quốc từng thống trị. Tập đoàn Huawei (điện tử) và Haier (đồ dùng gia đình) chẳng hạn, đang giành giật quyết liệt thị phần với Samsung, LG không chỉ ở thị trường Trung Quốc mà trên toàn thế giới. Trong cuộc đua này lợi thế nghiêng về phía công ty Trung Quốc nhờ có sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính quyền Bắc Kinh, không chỉ về tín dụng, thuế khóa, đất đai mà cả về chính sách thương mại mà tẩy chay, cấm vận, trừng phạt… là những biện pháp tình thế. Tình hình tương tự cũng đang diễn ra trong các lĩnh vực sản xuất xe hơi, đóng tàu, công nghiệp hóa chất… và những ngành mà Hàn Quốc có lợi thế về công nghệ.

Cạnh tranh thị trường, cộng với yếu tố CHDCND Triều Tiên, đang làm thay đổi mối quan hệ song phương giữa Trung Quốc và Hàn Quốc.

Thật ra người Hàn từ lâu đã đoán trước sự chuyển dịch trong chính sách của Trung Quốc và nhiều năm trước đã triển khai kế hoạch “Trung Quốc + 1”: đầu tư ở một nước Đông Nam Á để phòng vệ khi có sự cố ở Trung Quốc. Đòn trừng phạt của Trung Quốc hiện nay có thể sẽ buộc các doanh nghiệp Hàn Quốc đẩy mạnh kế hoạch này, đồng thời tăng cường quan hệ với Mỹ qua Hiệp định Thương mại tự do Mỹ-Hàn (Korus) để chống đỡ và biết đâu những cơ hội mới sẽ mở ra cho các nước láng giềng của Trung Quốc ở phương Nam.

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s