Việt Nam cần đồng minh quân sự

Việc Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (“HĐBA”) vừa thông qua nghị quyết do Mỹ đề nghị trừng phạt Bắc Hàn được xem là một thắng lợi lớn cho cộng đồng quốc tế trong vấn đề ứng xử với Bắc Hàn ngỗ ngáo và nguy hiểm. Đây cũng là một dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang cố gắng đi cùng Mỹ và cộng đồng thế giới: Trung Quốc không dùng quyền phủ quyết của mình tại HĐBA để chống lại mọi người.

TQ đột nhiên trở thành anh chàng tử tế và có trách nhiệm? TQ hiểu là một Bắc Hàn điên rồ có tự do là một đại họa cho thế giới?

Hay TQ đã bắt đầu từ từ thấm áp lực Trump? Từ những tweets phàn nàn về TQ phá giá đồng nhân dân tệ gây khó khăn hơn cho các công ty Mỹ cạnh tranh, TQ đánh thuế nhập khẩu nặng trên hàng hóa Mỹ, và TQ xây dựng một hệ thống kiến trúc quân sự ở Biển đông; đến việc Trump nói chuyện trên phone với Tổng thống Thái Anh Văn của Đài Loan, điều mà không Tổng thống Mỹ nào làm kể từ khi Mỹ thiết lập liên hệ ngoại giao với TQ năm 1979, và là điều chống lại Chính sách Một Trung Quốc (One-China Policy) của TQ, xem Đài Loan chỉ là một thành phố của TQ; đến các tweets phàn nàn TQ không tiếp tay yêu cầu Bắc Hàn, một nước đàn em thân tín của TQ, ứng xử tử tế hơn với Mỹ và cộng đồng thế giới.

Dù sao thì hiện tượng TQ tiến gần đến Mỹ, cũng có thể một dấu hiệu của các trao đổi chính trị giữa Mỹ và TQ, cũng là điều làm cho nhiều đồng minh của Mỹ và các nước có thể có ảnh hưởng tốt từ Mỹ, như Việt Nam, phải lo lắng: Mình có thể là một món hàng trong các trao đổi giữa Mỹ và TQ hay không?

Trong khi đó thì ngày 4/8 báo điện tử Quân đội Nhân dân có hàng tin ngắn ngủn:

04/08/2017 07:45

Đại tướng Ngô Xuân Lịch thăm chính thức Hoa Kỳ

QĐND – Nhận lời mời của Ngài Giêm Ma-tít (James Mattis), Bộ trưởng Quốc phòng Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng sẽ thăm chính thức Hoa Kỳ từ ngày 7 đến 10-8.

Trong thời gian thăm chính thức Hoa Kỳ, dự kiến Bộ trưởng Ngô Xuân Lịch sẽ hội đàm với Bộ trưởng Giêm Ma-tít, hội kiến lãnh đạo Quốc hội, Chính phủ và quân đội Hoa Kỳ.

Chuyến thăm sẽ góp phần tăng cường mối quan hệ hữu nghị, tin cậy giữa nhân dân và quân đội hai nước; tích cực chủ động triển khai các nội dung hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng đã được lãnh đạo cấp cao hai nước thống nhất, nhằm đưa quan hệ quốc phòng song phương phù hợp với quan hệ đối tác toàn diện Việt Nam – Hoa Kỳ.

Ngày 4 có tin và ngày 10, tức là 6 ngày sau, là đi. Một chuyến đi thăm nhiều lãnh đạo của một nước khác mà chỉ có 6 ngày để chuẩn bị, thì ta có thể nghĩ rằng đó là chuyến cưỡi ngựa xem hoa, phóng ngựa xem hoa thì đúng hơn. Chẳng có lãnh đạo nào ở Mỹ có đủ thời gian chuẩn bị gì để có thể có một cuộc họp sâu sắc. Thông thường người ta lên lịch trước một năm, hay ít nhất là sáu tháng.

Rõ ràng đây là một cuộc gặp mặt được thiết lập cấp kì. Có thể là do ai đó ở Mỹ làm nhanh, vì việc Trung Quốc vừa ép VN phải ngưng việc khai thác dầu khí ở lô 136-03 của công ty Repsol, ngày 23/7/2017, mà Mỹ đã hoàn toàn im lặng. Cấp kì thì không thể làm việc nghiêm chỉnh, ngoại trừ khi mọi người đã đồng ý với nhau về một điều rồi – như, nâng cấp quan hệ quốc phòng giữa hai nước – và chỉ gặp nhau một chút là đủ.

Cho đến nay thì Trump vẫn chưa hề nói gì về Biển Đông, cho nên người ta không thể biết ông ta muốn gì. Nhưng có vài điều chúng ta có thể suy đoán.

Chính sách Pivot to Asia (Xoay trục về Asia) của Obama có hai nhánh: Nhánh quân sự là các căn cứ quân sự của Mỹ ở Châu Á Thái Bình Dương. (Xem bản đồ bên dưới).


Các căn cứ quân sự ở Mỹ tại Châu Á Thái Bình Dương

Nhánh kinh tế có bộ phận chính là TPP (Trans-Pacific Partnership – Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương). Nay Trump đã xóa sổ TPP thì chỉ còn một nhánh quân sự, còn nhánh kinh tế thì nay chỉ là giao thương và thỏa thuận tay đôi với mỗi nước trong vùng, (Xem bản đồ bên dưới), nhưng chiến lược kinh tế lớn cho cả vùng thì coi như chưa có.


Đầu tư của Mỹ vào các nước Châu Á Thái Bình Dương. Dù Mỹ đầu tư vào TQ nhiều nhất, TQ có thặng dư cán cân thương mại với Mỹ đến 347 tỉ USD năm 2016, cho nên TQ cần Mỹ hơn là Mỹ cần TQ về kinh tế

Chính vì chiến lược kinh tế lớn đã được Trump cho vào sọt rác, nhánh quân sự trở thành quan trọng hơn trước rất nhiều. Trump không thể lơ là nhánh quân sự, để Mỹ mất cả chiến lược kinh tế lẫn quân sự ở Châu Á Thái Bình Dương.

Vùng Châu Á Thái Bình Dương là cả một nửa thế giới, và trong đó Biển Đông là trục giao thông đường biển quan trọng nhất, chuyển qua đó hơn một nửa lưu lượng hàng hóa đường biển thế giới. Chúng ta cũng cần nhớ rằng Hillary Clinton, Bộ trưởng Ngoại giao của Obama, là tác giả của chiến lược Pivot to Asia, chứ không phải Obama là tác giả. Chiến lược này bắt đầu từ Lower Mekong Initiative (LMI – Sáng kiến Hạ lưu Sông Mekong) từ cuộc họp ngày 23/7/2009 giữa Ngoại trưởng Hillary Clinton và ngoại trưởng của 4 nước Việt Nam, Cam Bốt, Lào, và Thái Lan. Miến Điện gia nhập Sáng kiến năm 2012.

Vào thời đó câu châm ngôn tại Bộ ngoại giao Mỹ là: Việt Nam, Lào, Cam Bốt là cốt lõi của Sáng kiến Hạ lưu Sông Mekong; Sáng kiến này là cốt lõi của chính sách về ASEAN; ASEAN là cốt lõi của chính sách Xoay trục về Á Châu. Rất hợp lý và rất rõ ràng về tư duy.

Ngày nay, với chiến lược kinh tế của Mỹ ở Châu Á Thái Bình Dương đang trong thời kỳ thay đổi lớn, chưa ai biết hình thù nó sẽ thế nào, cách duy nhất Trump có thể làm là tăng cường sức mạnh quân sự ở Châu Á Thái Bình Dương, vì nếu mất cả chiến lược quân sự ở đây nữa là coi như mất đi một nửa thế giới, và Trump không muốn đi vào lịch sử nước Mỹ với thành tích đó.

Điều đó giải thích tại sao chính phủ Trump rất cương quyết trong ứng xử với Bắc Hàn, vận động Hội đồng Bảo an LHQ trừng phạt Bắc Hàn, và gia tăng các chuyến hải hành của Chương trình Tự do Hàng hải (Freedom of Navigation) của Bộ Quốc Phòng Mỹ:

– Trump chính thức làm tổng thống ngày 21/1/2017

– Ngày 26/4/2027 Tư lệnh Bộ tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ, Đô đốc Harry Harris, nói với Quốc hội Mỹ rằng Trung quốc đang rất là hung hăng (aggressive) và ông tiên đoán là Hải quân Mỹ sẽ thi hành những chuyến hành quân Tự do Hàng hải sớm.

– Chỉ một tháng sau, ngày 24/5/2017, Khu trục hạm USS Dewey đi chữ chi ngang qua Đá Vành Khăn (Mischief Reef – Trường Sa) do TQ chiếm đóng, cách bờ chỉ 6 hải lý, thực tập cứu người rơi xuống biển. TQ cho một khu trục hạm nhỏ đi theo và 2 tàu khác lãng vãng gần đó. TQ nói rằng Mỹ xâm lấn hải phận TQ, và Mỹ nói là tàu Mỹ đang ở trong hải phận quốc tế.

– Ngày 3/7/2017 Khu trục hạm USS Stethem đi ngang đảo Triton (Tri Tôn) của Hoàng Sa. TQ gửi ngay chiến hạm và máy bay đến vùng đó, và tuyên bố Mỹ “gây sự”. (Khoảng đầu năm 2016, khu trục hạm USS Curtis Wilbur, và tháng 10/2016, khu trục hạm USS Decatur, cũng có các chuyến hành quân Tự do Hàng hải tại Tri Tôn, Hoàng Sa. Xem ra Hoàng Sa quan trọng với Mỹ).

Ngoài ra, có vài trường hợp máy bay của 2 nước đã kình chống nhau trên không:

– Ngày 8/2/2017, trong vùng gần Scarborough Shoal (Bãi An Nhơn – Trường Sa) của Phi Luật Tân bị TQ chiếm đóng từ 2012, một máy bay quan sát P3 Orion của Hải quân Mỹ gặp một máy bay KJ-200 của Hải quân TQ nghênh đón trong khoảng cách dưới 333m, mà Hải quân Mỹ cho là “không an toàn.” Mỹ cho rằng máy bay Mỹ đang ở không phận quốc tế và TQ cho là Mỹ xâm phạm không phận TQ.

– Ngày 17/5/2017 máy bay WC-135 của Mỹ dò tìm phóng xạ ở biển Đông Trung Hoa, bị hai chiếc phản lực chiến đấu Su-30 nghênh đón, trong khoảng cách 50m, một chiếc Su-30 lại bay lật ngược, tạo ra tình trạng rất nguy hiểm.

– Đúng một tuần sau, ngày 24/5/2017 một máy bay quan sát P3 Orion của Mỹ hoạt động trong vùng Biển Đông gần Hồng Kông bị 2 chiến đấu cơ J-10 của TQ nghênh đón, một chiếc đi trước P3 Orion với khoảng cách dưới 67m và bay qua bay lại nhiều lần, rất nguy hiểm.

– Ngày 23/7/2017, một máy bay trinh thám EP-3 của Mỹ trong vùng biển Đông Trung Hoa bị 2 chiếc chiến đấu cơ J-10 của TQ nghênh đón, một chiếc bay trong khoảng 67m với nhiều hành động rất nguy hiểm.

Tất cả các hoạt động Tự do Hàng hải này, cùng với những hoạt động vận động trừng phạt Bắc Hàn, cho thấy chính phủ Mỹ đang gia tăng sức mạnh cho chiến lược quân sự tại Châu Á Thái Bình Dương. Nhu cầu có thêm đồng minh trong khối ASEAN đương nhiên cũng nằm trong chiến lược quân sự đó, và Việt Nam có lẽ là quốc gia có tiềm năng đồng minh nhất trong ASEAN.

Hiện nay Việt Nam là quốc gia đối lập với TQ mạnh nhất về Biển Đông, đồng minh phi Luật Tân đã bỏ Mỹ theo TQ, vậy Mỹ đương nhiên là muốn có liên kết quân sự chặt chẽ hơn với VN. Hơn nữa, cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa ở Mỹ đều thích VN là đồng minh quân sự, có lẽ vì người Mỹ đã tin vào tính kiên cường và khả năng chiến đấu của người Việt.

Ngoài ra các đồng minh quân sự của Mỹ xưa nay như Nam Hàn, Nhật, Ấn Độ, Úc vẫn còn có đó và có lẽ là sẵn sàng hợp tác quân sự với Mỹ để giải quyết các vấn đề ở Châu Á Thái Bình Dương.

Nếu VN trở thành đồng minh quân sự của Mỹ, đó là một điều tốt cho VN và ASEAN, vì móc nối mạnh nhất giữa Mỹ và ASEAN là Phi Luật Tân ngày nay không còn. Việt Nam cần gia nhập một liên minh quân sự để đối phó hữu hiệu với TQ. Tin rằng TQ sẽ tử tế với VN thì cũng như tin anh láng giềng côn đồ của mình bỗng nhiên thành thánh. Điều đó có thể xảy ra, nhưng khả năng thì cực thấp. TQ chỉ muốn làm vua cả Biển Đông, chẳng cần tử tế với ai. TQ sẵn sàng tấn công VN bằng vũ lực. Có một liên minh quân sự với Mỹ sẽ giúp VN đứng vững được với TQ.

Và chúng ta không sợ Mỹ mang VN ra làm quà trao đổi với TQ, vì trong vòng vài mươi năm nữa, có lẽ là 100 năm nữa, vấn đề kiểm soát được đường hàng hải ở Biển Đông vẫn là vấn đề rất quan trọng cho nước Mỹ, trong khi TQ có lẽ cũng chẳng có ý định bỏ quyền kiểm soát Biển Đông. Trong hoàn cảnh đó, Mỹ muốn trung thành với đồng minh để duy trì sức mạnh.

Repsol cho thấy VN không thể chống lại TQ nếu chỉ có một mình, và chẳng ai trên thế giới quan tâm tới chúng ta nếu họ không là đồng minh quân sự của ta. Chúng ta đơn giản là cần đồng minh quân sự.

Trần Đình Hoành
UNCLOS Forum

Advertisements
This entry was posted in Biển Đông (SCS), Freedom of navigation, US - China relationship - Liên hệ Mỹ Trung, US FON program, US foreign policy, US-VN Military Relationship - Quan hệ quốc phòng Việt Mỹ and tagged , , , , , by Trần Đình Hoành. Bookmark the permalink.

About Trần Đình Hoành

I am an attorney in the Washington DC area, with a Doctor of Law in the US, attended the master program at the National School of Administration of Việt Nam, and graduated from Sài Gòn University Law School. I aso studied philosophy at the School of Letters in Sài Gòn. I have worked as an anti-trust attorney for Federal Trade Commission and a litigator for a fortune-100 telecom company in Washington DC. I have taught law courses for legal professionals in Việt Nam and still counsel VN government agencies on legal matters. I have founded and managed businesses for me and my family, both law and non-law. I have published many articles on national newspapers and radio stations in Việt Nam. In 1989 I was one of the founding members of US-VN Trade Council, working to re-establish US-VN relationship. Since the early 90's, I have established and managed VNFORUM and VNBIZ forum on VN-related matters; these forums are the subject of a PhD thesis by Dr. Caroline Valverde at UC-Berkeley and her book Transnationalizing Viet Nam. I translate poetry and my translation of "A Request at Đồng Lộc Cemetery" is now engraved on a stone memorial at Đồng Lộc National Shrine in VN. I study and teach the Bible and Buddhism. In 2009 I founded and still manage dotchuoinon.com on positive thinking and two other blogs on Buddhism. In 2015 a group of friends and I founded website CVD - Conversations on Vietnam Development (cvdvn.net). I study the art of leadership with many friends who are religious, business and government leaders from many countries. In October 2011 Phu Nu Publishing House in Hanoi published my book "Positive Thinking to Change Your Life", in Vietnamese (TƯ DUY TÍCH CỰC Thay Đổi Cuộc Sống). In December 2013 Phu Nu Publishing House published my book "10 Core Values for Success". I practice Jiu Jitsu and Tai Chi for health, and play guitar as a hobby, usually accompanying my wife Trần Lê Túy Phượng, aka singer Linh Phượng.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s