Dược phẩm kém chất lượng, sai nhãn mác, thuốc nhái và thuốc giả (SSFFC)

English:  Substandard, spurious, falsely labelled, falsified and counterfeit (SSFFC) medical products

    • Dược phẩm kém chất lượng, sai nhãn mác, thuốc nhái, thuốc giả – SSFFC – có thể gây nguy hiểm đến bệnh nhân và khiến việc điều trị không đạt hiệu quả.
    • SSFFC là nguyên nhân chính gây mất lòng tin vào dược phẩm, nhà cung cấp các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và hệ thống chăm sóc sức khỏe.
    • SSFFC ảnh hưởng đến tất cả các khu vực trên thế giới
    • Dược phẩm SSFFC thuộc danh mục thuốc điều trị chính được báo cáo đến WHO gồm thuốc, vac xin, chẩn đoán in vitro.
    • Thuốc điều trị sốt rét và thuốc kháng sinh là hai loại thuốc bị làm giả nhiều nhất
    • Cả thuốc phổ thông và thuốc đặc trị cao cấp đều bị làm giả, từ những thuốc đắt tiền như thuốc điều trị ung thư đến những loại thuốc không quá đắt tiền như thuốc giảm đau.
    • Những loại thuốc này có thể tìm thấy ở những chợ vỉa hè bất hợp pháp, trên những website không được kiểm soát, các hiệu thuốc, phòng khám, bệnh viện

Phạm vi của vấn nạn

Dược phẩm kém chất lượng, sai nhãn, thuốc giả, và thuốc nhái (SSFFC) rất khó để nhận biết. Chúng có thiết kế trông giống với sản phẩm thật và có thể không gây ra những phản ứng bất lợi rõ ràng, mặc dù vậy chúng thường không có tác dụng điều trị bệnh.

Đã có rất nhiều đánh giá về phạm vi và mức độ ảnh hưởng của dược phẩm SSFFC đối với thị trường nhưng không có nhiều bằng chứng xác đáng để làm cơ sở cho những đánh giá này. Năm 2013, WHO đã bắt đầu tiến hành hệ thống kiểm soát và giám sát qui mô toàn cầu để khuyến khích các nước thành viên báo cáo về tác hại của SSFFC theo định dạng có hệ thống và cấu trúc, nhằm phát triển một phương thức đánh giá có giá trị và có độ chính xác cao hơn. Hơn 920 dược phẩm được báo cáo từ trước đến nay đại diện cho tất cả danh mục thuốc điều trị chính và đại diện cho cả thuốc generic và thuốc gốc.

Thành phần của dược phẩm SSFFC

Dược phẩm giả có thể không chứa hoạt chất, sai hoạt chất hoặc hoạt chất không đúng hàm lượng.

Dược phẩm giả cũng thường chứa tinh bột ngô, tinh bột khoai tây hoặc chứa bột đá phấn.

Một số dược phẩm SSFFC bản thân đã chứa chất độc chết người do sai hoạt chất hoặc có chứa hóa chất độc hại khác.

Dược phẩm SSFFC thường được sản xuất ở điều kiện vô cùng nghèo nàn và thiếu vệ sinh, bởi những người không đủ tiêu chuẩn, có chứa những tạp chất không xác định, và có thể bị nhiễm khuẩn.

Nhận dạng một dược phẩm giả SSFFC

Phần lớn các dược phẩm giả nhìn bên ngoài rất giống các sản phẩm gốc và rất khó để phát hiện. Mặc dù vậy, nhiều loại có thể nhận dạng thông qua các đặc điểm sau:

  • Kiểm tra bao bì: điều kiện đóng gói, lỗi chính tả, lỗi ngữ pháp.
  • Kiểm tra ngày sản xuất và hạn sử dụng và đảm bảo rằng thông tin in trên bao bì bên ngoài phải trùng khớp với ngày tháng in trên bao bì bên trong.
  • Đánh giá cảm quan, thuốc không bị đổi màu, biến chất hoặc có mùi bất thường
  • Thảo luận với dược sĩ hoặc bác sĩ của bạn càng sớm càng tốt nếu bạn nghi ngờ thuốc không có tác dụng hoặc xuất hiện những phản ứng không mong muốn.

Dược phẩm SSFFC và Internet

Dược phẩm cung cấp bởi những website không được kiểm soát, đặc biệt là những website che giấu địa chỉ liên lạc, số điện thoại cố định thường có nguồn gốc không xác định, kém chất hượng hoặc dược phẩm giả. Người tiêu dùng nên chú ý những điều sau:

  • Email spam quảng cáo dược phẩm
  • Thiếu độ tin cậy, không có logo xác nhận hoặc giấy chứng nhận
  • Lỗi chính tả và ngữ pháp trên bao bì.
  • Website không hiển thị địa chỉ liên lạc và số điện thoại cố định.
  • Cung cấp thuốc không theo đơn
  • Sản phẩm có giá rẻ đáng ngờ

Danh sách kiểm tra cho dược phẩm đặt mua online

  • Có đúng loại thuốc đã đặt hàng không
  • Có đúng liều không
  • Bao bì có ở trong tình trạng nguyên vẹn, sạch sẽ, với tờ rơi thông tin bệnh và bằng ngôn ngữ được quảng cáo không?
  • Kiểm tra hình dạng, màu sắc, cảm quan, mùi vị có đúng không
  • Dấu niêm phong có còn nguyên vẹn không, có dấu hiệu giả mạo không?
  • Có bất kỳ tờ khai hải quan hoặc nhãn bưu điện thể hiện thành phần thuốc không
  • Số lô và hạn sử dụng trên bao bì gốc bên trong có trùng khớp với số lô và hạn sử dụng ghi ở bao bì phía ngoài hay không?
  • Có nhận được bất kỳ cảnh báo nào về hoạt động khác thường của thẻ tín dụng từ khi mua hàng hay không?

Tác động toàn cầu

Dược phẩm giả được sản xuất ở rất nhiều quốc gia khác nhau trên tất cả các khu vực. Các quốc gia và giới truyền thông thường xuyên báo cáo về thành công trong việc chống sản xuất sản phẩm SSFFC, ở sản xuất qui mô lớn cũng như sản xuất quy mô nhỏ ở khu vực hẻo lánh. Với sự sẵn có của các máy tạo viên, lò sấy, thiết bị chuyên dụng, thành phần và vật liệu đóng gói, các cơ sở sản xuất bí mật rất dễ dàng và nhanh chóng được lắp ráp.

Vấn đề này gây ảnh hưởng tới tất cả các quốc gia – từ Bắc Mỹ và châu Âu đến tiểu vùng Sahara châu Phi, Đông Nam Á, và châu Mỹ Latinh. Điều đáng quan tâm là các nước đang phát triển và có thu nhập thấp đang phải gánh chịu tất cả vấn đề. Sự phát triển chóng mặt của internet đã khiến việc sản xuất, phân phối và cung cấp các sản phẩm SSFFC tới thị trường toàn cầu trở nên dễ dàng hơn. Điều này mở rộng đến cả người tiêu dùng và diễn đàn doanh nghiệp. Thói quen tự chẩn đoán và sử dụng thuốc là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến sự nổi lên của hàng ngàn website bất hợp pháp, cung cấp các sản phẩm SSFFC. Mặc dù vậy, các nước có thu nhập trung bình và thấp, các khu vực giao tranh, hoặc bất ổn, với hệ thống chăm sóc sức khỏe rất yếu hoặc không có, vẫn là những nơi phải chịu ảnh hưởng sâu sắc của các sản phẩm SSFFC.

Ứng phó của WHO

Cơ chế của các nước thành viên WHO

Cơ chế của các nước thành viên là diễn đàn quốc tế, tại đó các quốc gia có thể nhóm họp, hợp tác, quyết định và hoạt động có tổ chức để định rõ các sản phẩm SSFFC.

Được thành lập nhằm mục đích bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy quá trình tiếp cận tới dược phẩm giá rẻ, an toàn, hiệu quả và chất lượng, thông qua sự cộng tác hiệu quả giữa các nước thành viên và WHO để ngăn chặn và kiểm soát dược phẩm kém chất lượng,

Hệ thống kiểm soát và giám sát WHO

Hệ thống kiểm soát và giám sát toàn cầu đối với các sản phẩm SSFFC được triển khai từ năm 2013. Hệ thống mở đối với tất cả các nước thành viên, hiện tại 113 nước và 18 hãng cung cấp lớn nhất đã được đào tạo để sử dụng hệ thống này. Mục đích nhằm:

  • Cung cấp các hỗ trợ kỹ thuật trong những trường hợp khẩn cấp, liên kết các vấn đề giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ, và phát hành cảnh báo về các dược phẩm của WHO
  • Thu thập bằng chứng có giá trị để chứng minh chính xác hơn phạm vi, quy mô, tác hại gây bởi dược phẩm SSFFC và xác định những lỗ hổng, điểm yếu kém và xu thế phát triển.

Hệ thống khuyễn khích đào tạo những hạt nhân trong các cơ quan quản lý quốc gia và cơ quan mua bán quốc tế để báo cáo những tác hại nghi ngờ có liên quan đến dược phẩm SSFFC một cách có hệ thống và cấu trúc theo WHO. Những báo cáo này cho phép sự phản hồi nhanh chóng đối với các trường hợp khẩn cấp và phát hành cảnh báo trong những trường hợp nghiêm trọng nhất. Nó cũng cho phép sự phân tích sâu đối với các dược phẩm có nguy cơ nhất, những lỗ hổng và điểm yếu của hệ thống chăm sóc sức khỏe, mối nguy hại đến sức khỏe cộng đồng và nhu cầu đầu tư, xây dựng năng lực và củng cố qui định. Tất cả những điều này giúp hỗ trợ phát triển chính sách dựa trên bằng chứng cụ thể.

Dịch bởi Nguyễn Thị Lệ Mỹ – Đại Học Bách Khoa Hà Nội

Advertisements
This entry was posted in Giá thuốc - Drug price, Hạ tầng y tế - Health care infrastructure, WHO, Y tế and tagged , , , by Đào Thu Hằng. Bookmark the permalink.

About Đào Thu Hằng

I am from Hanoi, Viet Nam. I graduated from Hanoi University of Technology on Environmental Science & Engineering. I obtained a Master degree on Environmental Science & Engineering from Stanford University, USA and Nanyang Technological University, Singapore. I obtained a PhD on Sustainable Energy Systems at University of Lisbon, Portugal. I am writing for Đọt Chuối Non (https://dotchuoinon.com/author/hangbelu/), a blog on Positive thinking, founded by Dr. Tran Dinh Hoanh, an attorney in Washington DC. I am a co-founder of CVD - Conversations on Vietnam Development - (https://cvdvn.net/gioi-thieu/) a virtual think tank I am a co-founder of POTATO (http://potato.edu.vn/), provide outdoor education programs for kids in Vietnam. I am studying Buddha's teaching and the teaching of Jesus. I practice mindful living including meditation. I play table tennis as a hobby.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s