Thông cáo báo chí về vấn đề an toàn các đập thủy điện ở lưu vực sông Mê Công

Ngày 23 tháng 07 năm 2018, công trình thủy điện Xe-Pian Xe-Namnoy tại tỉnh Attapeu thuộc vùng đông nam Lào gặp sự cố vỡ đập. Lượng nước khổng lồ từ hồ chứa đã tràn xuống gây nên thảm họa kinh hoàng đối người dân vùng hạ lưu. Theo thông tin mới nhất từ Thời báo Viên Chăn (Vientiane Times), đến ngày 06 tháng 8 năm 2018, sự cố vỡ đập đã làm ngập 13 ngôi làng ở huyện Sanamxay, làm 34 người thiệt mạng và 100 người khác vẫn đang mất tích. Hàng ngàn người đã bị mất nhà cửa[1].

Trong hai ngày 07 và 08 tháng 08 năm 2018, Chính phủ Lào đã có cuộc họp đưa ra các quyết định quan trọng bao gồm: Tiến hành kiểm tra tất cả các đập đã hoàn thành và đang xây dựng; Quyết định tạm dừng  việc xem xét các khoản đầu tư mới vào các dự án thủy điện để xem xét các chiến lược và kế hoạch phát triển thủy điện tại Lào – Chiến lược và kế hoạch được đánh giá lại sẽ sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc phát triển thủy điện trong tương lai[2].

Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam một lần nữa bày tỏ sự cảm thông, chia sẻ sâu sắc nhất dành cho nhân dân Lào. Vỡ đập Xe-Pian Xe-Namnoy là một thảm họa lớn trong lưu vực Mê Công, gây nên tổn thất vô cùng lớn về người và của cho nhân dân nhiều làng tại huyện Sanamxay, tỉnh Attapeu và nước CHDCND Lào. Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam bày tỏ sự ủng hộ với các quyết định  đúng đắn của Chính phủ Lào tại cuộc họp ngày trong hai ngày 07 và 08 tháng 8 vừa qua.

Làng Ban Hinlat ở tỉnh Champasak trước và sau sự cố vỡ đập/Ảnh: dailymail.co.uk

Từ bài học vỡ đập thủy điện Xe-Pian Xe-Namnoy, Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam một lần nữa kiến nghị chính phủ các nước tại lưu vực Mê Công và các nhà đầu tư thủy điện:

Tham vấn ý kiến của người dân, các nhà khoa học, tổ chức xã hội trong việc đánh giá tác động môi trường – xã hội của các dự án thủy điện cần được tuân thủ tổ chức một cách nghiêm túc và có sự giám sát độc lập để đảm bảo tính chính xác và minh bạch của kết quả nghiên cứu. Việc nghiêm túc cân nhắc và tôn trọng các đóng góp ý kiến từ các nhà nghiên cứu khoa học, tổ chức xã hội và người dân trong khu vực về tác động xuyên biên giới tới môi trường và xã hội của các dự án thủy điện sẽ giảm thiểu được nhiều rủi ro và thảm họa cho người dân ở tất cả các nước trong lưu vực đặc biệt người dân ở hạ lưu những con đập thủy điện.

Chính phủ các nước khu vực Mê Công cần hợp tác chặt chẽ và thúc đẩy hơn nữa trong việc chia sẻ nguồn lợi thai thác từ sông Mê Công. Cụ thể, cần có đánh giá đầy đủ các tác động tổng thể, tích lũy của các dự án thủy điện trên dòng chính thay vì thực hiện theo từng dự án thủy điện riêng rẽ như hiện nay. Điều này sẽ giúp chính phủ và người dân của các nước tại lưu vực Mê Công đều bình đẳng trong sử dụng tài nguyên nước, năng lượng an toàn và tiến tới phát triển một khu vực Mê Công văn minh và thịnh vượng.

VRN kêu gọi các tổ chức tài chính, nhà đầu tư, thi công các công trình thủy điện cần minh bạch các thỏa thuận đầu tư và chuyển nhượng nhằm đảm bảo trách nhiệm xã hội khi đầu tư vào các dự án tại tại khu vực Mê Công. Việc các nhà đầu tư chia sẻ trách nhiệm, tôn trọng con người và nền văn hóa của các dân tộc sinh sống tại khu vực sông Mê Công sẽ góp phần tạo nên sự phát triển ổn định kinh tế – xã hội trong khu vực và mang lại lợi nhuận bền vững cho nhà đầu tư và tổ chức tài chính trong tương lai.

______________________________________________

Thông tin liên hệ:

Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam (VRN)
Điện thoại: 04 3773 0828
Email: rivervietnam@gmail.com
Phòng 1411, Thăng Long Tower, 99 Mạc Thái Tổ, Hà Nội

[1] By Souksakhone Vaenkeo. (Latest Update August 08, 2018). http://www.vientianetimes.org.la/sub-new/Previous_183/FreeContent/FreeConten_Govt_183.php

[2] Như  nguồn 1.

Advertisements