Làm gì với những cuốn sách khuyến khích tiêu diệt động vật hoang dã ? – 2 kỳ

Kỳ 1 : Một câu hỏi khó trả lời
Kỳ 2: Kiên quyết gạn đục khơi trong
***

Kỳ 1 : Một câu hỏi khó trả lời

06:51 PM – 29/09/2015 TNO

Người Việt Nam chúng ta có nhiều thứ đáng tự hào, nhưng có không ít thứ càng nghĩ càng thấy xấu hổ, trong đó đáng xấu hổ nhất là việc tiêu thụ các sản phẩm động vật hoang dã được xếp hàng đầu thế giới.

Làm gì với những cuốn sách khuyến khích tiêu diệt động vật hoang dã ? - Kỳ 1 : Một câu hỏi khó trả lời - ảnh 1
Sừng tê giác được bày bán ở Việt Nam – Ảnh của Robert Patterson, đăng tải trên trang của Quỹ quốc tế Bảo vệ thiên nhiên (WWF)

TIN LIÊN QUAN

Đâu đâu người ta cũng nói Việt Nam là thị trường tiêu thụ sừng tê giác lớn nhất hành tinh. Nghĩ mà ê cả người.

Không chỉ có vậy, suốt mấy chục năm qua đâu đâu ở trong nước cũng thấy rượu cao hổ cốt, rượu rắn, cao khỉ, mật gấu và không biết cơ man nào là ngà, là sừng, là nanh, là da, là thịt thú hoang. Chúng được chế tác, phơi sấy, ngâm tẩm, xào nấu, đóng chai đóng gói, rồi đem biếu xén, cho tặng, đãi đằng và bày bán khắp mọi nơi, từ chốn đức cao vọng trọng cho tới các ngõ ngách bình dân. Bây giờ thì không còn thấy ngà voi, sừng bò tót hay da hổ được trang trí ở các ngôi nhà của quan chức cấp cao nữa, nhưng khoảng bảy tám năm về trước thì nhiều vô kể.

Tôi đã từng chứng kiến, trực tiếp có, gián tiếp có, các quan chức tặng nhau cao hổ cốt hay mật gấu rừng, quan chức nhỏ tặng cho quan chức lớn, quan chức lớn dùng không hết đem chia sẻ với đàn em. Tôi cũng từng chứng kiến một quan chức rất nổi danh nhưng trong túi bao giờ cũng có vài thỏi cao hổ cốt để tặng cho những nhà báo thân tình. Những chuyện như vậy vô chứng vô bằng, nhưng các nhà báo hay những anh chị am tường thế sự chắc biết rõ.

Vì sao nước Việt chúng ta lại tồn tại những chuyện kỳ quái thảm hại như vậy ? Cách đây mấy năm tôi đã từng đề cập trên Thanh Niên một trong những thủ phạm gây ra thảm họa sinh thái ở xứ này. Đó là những sách vở tài liệu về Đông y mà tôi cho là không rõ nguồn gốc, trong đó có cuốn sách không ít các thầy thuốc rất tôn kính, đó là cuốn Hải Thượng y tông tâm lĩnh được cho là của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Xin được trở lại kỹ hơn vấn đề này.

Tôi đã đọc cả hai tập dày của cuốn sách đó và thấy rất nhiều những bài thuốc đáng ngờ, chẳng hạn các bài thuốc dùng chì hoặc thủy ngân. Chì và thủy ngân có độc hại hay không, có thể uống vào người hay không, chắc mọi người đều rõ. Tôi không biết y thuật, nên không đủ khả năng phân tích, các nhà chuyên môn có thể khảo sát lại để thẩm định.

Nhưng điều tôi muốn nói là ở chỗ khác. Tôi đã đếm trong sách này có tới 36 loài thú rừng (chưa kể các loài chim) dùng làm thuốc, hầu hết đều là động vật hoang dã nằm trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới, trong đó có sừng tê giác, cao hổ cốt và nhiều bộ phận của thú rừng phải giết chết con vật đi mới lấy được.

Cuốn sách này được lưu hành một cách chính thống, được đem ra dạy ở các khoa Đông y, được phổ cập một cách rộng rãi trong dân chúng thông qua truyền miệng.

Bên cạnh cuốn Hải Thượng y tông tâm lĩnh còn một cuốn sách quan trọng nữa, đó là cuốn Nam dược thần hiệu được cho là của thiền sư Tuệ Tĩnh, cũng đang được lưu hành chính thống. Cuốn sách này cũng đầy dẫy những bài thuốc sử dụng các bộ phận của động vật hoang dã.

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là một danh y được người Việt chúng ta tôn kính. Chúng ta có thể không nghi ngờ gì về y thuật của ông, nhưng cuốn sách trên có phải của ông hay không là chuyện đáng phải bàn. Ông sống vào thế kỷ 18 (1720 – 1791), thời kỳ này không có ngoại xâm nên không có chuyện sách vở bị kẻ thù lấy hay tiêu hủy. Nếu như ông có sách, tại sao ông không truyền lại cho con cháu hoặc học trò mà phải đến 100 năm sau người ta mới tìm thấy, cho là của ông rồi đem ra in ấn ?

Còn thiền sư Tuệ Tĩnh được chúng ta biết là nhân vật sống vào thời nhà Trần. Chúng ta cũng biết sách vở từ thời nhà Trần trở về trước đã bị quân Minh lấy hết, số thì đem về nước số thì mang ra tiêu hủy, chỉ vẻn vẹn 3 tác phẩm còn truyền bản là Thiền Uyển tập anh, Lĩnh Nam chích quáiViệt điện u linh tập, cộng thêm 3 tác phẩm khác sau này chúng tìm thấy lưu giữ ở Trung Quốc là Đại Việt sử lược (khuyết danh), An Nam chí lược của Lê Tắc và Nam Ông mộng lục của Hồ Nguyên Trừng. Ngoài những cuốn sách đó ra không còn tác phẩm nào khác. Sách Nam dược thần hiệu được phát hiện vào thế kỷ 18, trong sách có các kiến thức về y dược Trung Hoa của thế kỷ 15, 16. Nếu Tuệ Tĩnh sống vào thời nhà Trần thì có lý gì sách này là của ông ?

Thiền sư Lê Mạnh Thát nói với tôi cả hai cuốn sách đều được phát hiện trong các ngôi chùa. Tôi hỏi thầy Thát sao chùa chiền lại đi lưu hành những cuốn sách khuyến khích sát sanh, khuyến khích hủy diệt các sinh linh trong rừng sâu núi cao như vậy, ông phá lên cười. Ông bảo ông cũng ngạc nhiên khi đọc những phần dùng động vật làm thuốc trong Nam dược thần hiệu của thiền sư Tuệ Tĩnh.

Làm gì với những cuốn sách khuyến khích tiêu diệt động vật hoang dã ? - Kỳ 1 : Một câu hỏi khó trả lời - ảnh 2
Ảnh đăng tải trên trang web của Quỹ quốc tế Bảo vệ thiên nhiên WWF trong một hoạt động diễn ra tại Việt Nam, ngày 22.9.2015 – Ngày bảo vệ tê giác thế giới , với thông điệp gửi gắm “hợp chất trong sừng tê giác cũng giống hệt móng tay  người”

Vấn đề là, hiện nay Báo Thanh Niên, Báo Tuổi Trẻ và nhiều phương tiện truyền thông khác, bằng những công bố khoa học, đều khẳng định rằng các hợp chất trong sừng tê giác giống hệt như móng tay móng chân người hay sừng trâu sừng bò, chẳng có một giá trị chữa bệnh nào cả. Nếu người người dân đặt vấn đề báo chí nói như vậy nhưng tại sao các cuốn sách y dược của dân tộc được Nhà nước cho lưu hành chính thức lại khẳng định sừng tê giác có giá trị như một thần dược ? Chúng ta sẽ phải trả lời như thế nào câu hỏi nói trên ? (còn tiếp)

Hoàng Hải Vân

***

Làm gì với những cuốn sách khuyến khích tiêu diệt động vật hoang dã? – Kỳ 2: Kiên quyết gạn đục khơi trong

03:29 PM – 30/09/2015 TNO

Các bài thuốc đông y cổ đại hầu như không sử dụng các bộ phận của động vật hoang dã, trừ những bộ phận có thể tái tạo được - Ảnh: WWF

Các bài thuốc đông y cổ đại hầu như không sử dụng các bộ phận của động vật hoang dã, trừ những bộ phận có thể tái tạo được – Ảnh: WWF 

Nhà nước ta quyết định cấm đốt pháo, pháo bị loại bỏ khỏi đời sống. Nhà nước ta quyết định toàn dân phải đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, không ai dám làm trái. Nhưng tình hình lại không diễn ra như vậy đối với những việc cấm săn bắt và tiêu thụ động vật hoang dã.

TIN LIÊN QUAN

Ngày xưa vua Minh Mệnh chỉ cho phép dùng gỗ tứ thiết để xây dựng đền chùa miếu mạo, cấm dân chúng sử dụng các loại gỗ quý này trong xây dựng nhà cửa, nhờ chủ trương đó mà giữ được rừng.

Ngày nay chủ trương cấm phá rừng rầm rộ tiền hô hậu ủng nhưng không giữ được rừng, bởi vì gỗ quý vẫn được dùng một cách hợp pháp trong các công trình dân dụng. Các hậu bối chúng ta còn lâu mới theo kịp sự sáng suốt của cha ông.

Trung Quốc là một anh rất “đểu” trong chuyện này, họ cấm khai thác gỗ và không cấm sử dụng gỗ quý nhưng lại hạ thuế nhập khẩu gỗ xuống khoảng 10 lần sau khi gia nhập WTO để “xuất khẩu” phá rừng ra các nước khác. Sự “đểu” đó chúng ta tuyệt đối không nên học.

Việc bảo vệ động vật hoang dã cũng như bảo vệ rừng không đơn giản như cấm đốt pháo hay yêu cầu đội mũ bảo hiểm. Có quá nhiều vấn đề cần phải nghiên cứu thấu đáo. Nhưng bảo vệ thiên nhiên cũng cấp thiết như chữa một ngôi nhà đang cháy, thấy cái gì làm được là phải lập tức làm ngay, không thể đợi có sự “đồng bộ”. Một trong những chuyện chúng ta có thể “thấy” và có thể làm ngay là triệt tiêu các nhân tố “kích cầu”. Trước hết là “xử lý” những cuốn sách mà tôi đã nói ở kỳ trước. Các cuốn sách đó cùng những tài liệu biến tấu từ chúng hiện đang là nhân tố “kích cầu” lớn nhất.

Làm gì với những cuốn sách khuyến khích tiêu diệt động vật hoang dã? - Kỳ 2: Kiên quyết gạn đục khơi trong - ảnh 1
Cần một cuộc khảo sát và thẩm định nghiêm túc hai cuốn sách Hải Thượng y tông tâm lĩnh và Nam Dược thần hiệu (cũng như các cuốn sách tương tự) – Ảnh bài một bản sách Hải Thượng y tông tâm lĩnh

Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông được nhân dân coi là những “thần y”, là các danh nhân lịch sử. Hai ông có y thuật cao siêu và nhân cách lớn, những người như vậy bao giờ cũng sống thuận với thiên nhiên, không lý gì lại đưa ra các bài thuốc tiếp tay cho sự hủy diệt sự sống nơi hoang dã. Có nhiều căn cứ để khẳng định hai cuốn Hải Thượng y tông tâm lĩnhNam Dược thần hiệu không phải là của Lê Hữu Trác và Tuệ Tĩnh, hoặc nội dung của chúng chỉ có một phần là của hai ông, phần khác do người đời sau đưa những kinh nghiệm dân gian hoặc tự ý thêm thắt vào. Thời đại ngày nay cũng không thể “đốt” sách, cũng khó mà thu hồi hoặc cấm. Tôi xin đề xuất các giải pháp khôn ngoan :

Thứ nhất, bên cạnh việc tăng nặng hình phạt đối với việc săn bắt, vận chuyển và tiêu thụ, phải bổ sung các điều luật nhằm cấm việc tuyên truyền phổ biến hoặc lưu hành các tài liệu nhằm kích thích việc săn bắt và giết hại động vật hoang dã, kể cả các tài liệu về y dược và ẩm thực.

Thứ hai, tổ chức một cuộc khảo sát và thẩm định nghiêm túc hai cuốn sáchHải Thượng y tông tâm lĩnhNam Dược thần hiệu (cũng như các cuốn sách tương tự). Tham gia cuộc khảo sát và thẩm định này có các chuyên gia có y tín về y dược học hiện đại và cổ truyền, các nhà sử học, ngôn ngữ học trong nước và quốc tế. Sau khi khảo sát và thẩm định, nếu không đủ căn cứ để khẳng định hai cuốn sách này là của Tuệ Tĩnh và Lê Hữu Trác thì tách tên tuổi hai vị ra khỏi hai cuốn sách và loại bỏ các bài thuốc sử dụng động vật hoang dã cũng như các bài thuốc biết chắc là có hại cho tính mạng người dùng, chẳng hạn các bài thuốc chứa chì hoặc thủy ngân, trước khi cho lưu hành. Nếu vẫn giữ tên tuổi của hai vị đối với cuốn sách, thì ngoài việc loại bỏ những bài thuốc sử dụng động vật hoang dã và các bài thuốc biết chắc là độc hại nói trên, cần thiết phải loại luôn những bài thuốc không có tác dụng chữa bệnh bị nghi ngờ là không phải của các vị. Đừng nghĩ là có những bệnh nhất thiết phải dùng đến dược liệu từ động vật, vì ngay cả đối với các bài thuốc sử dụng 36 loài động vật hoang dã ghi trongHải Thượng y tông tâm lĩnh được cho là của Lê Hữu Trác, trong chính cuốn sách đó cũng ghi những bài thuốc trị những bệnh tương tự bằng thảo dược. Đây là cách gạn đục khơi trong những di sản của tiền nhân. Lịch sử văn bản học thế giới có nhiều thực tế thêm thắt như thế này, chẳng hạn như cuốn Nam Hoa Kinh của Trang Tử, nhiều chương được các nhà nghiên cứu khẳng định không phải của ông. Tuy nhiên, đối với sách triết học hay văn học thì không gây tác hại lập tức đến cuộc sống con người, nên người ta vẫn cứ để kèm theo bình luận, còn sách y dược lại rất nguy hiểm, nhất thiết cần phải loại bỏ. Tôi tin các nhà chuyên môn về y dược cũng như về lịch sử nếu phối hợp với nhau chắc sẽ làm được việc này.

Thứ ba, rà soát lại tất cả các tài liệu về y dược được lưu hành một cách chính thống, trước hết là các tài liệu được giảng dạy trong các trường y dược và kiên quyết loại bỏ các tài liệu khuyến khích săn bắt và giết hại động vật hoang dã. Sau khi có các điều luật nói trên, các tài liệu này trở nên bất hợp pháp. Phải xử phạt thật nặng các cơ quan truyền thông cũng như xuất bản lưu hành các tài liệu khuyến khích săn bắt và giết hại động vật hoang dã một cách bất hợp pháp này.

Thứ tư, khuyến khích việc nghiên cứu áp dụng thảo dược trong phòng và chữa bệnh. Trên thế giới cũng như trong nước, đã có rất nhiều nghiên cứu chứng minh lợi ích nổi trội của thảo dược so với dược liệu lấy từ động vật. Thực tế trong dân gian cũng như truyền thống của nền y dược dân tộc chân chính chủ yếu đều sử dụng thảo dược. Các bài thuốc đông y cổ đại cũng hầu như không sử dụng các bộ phận của động vật hoang dã, trừ những bộ phận có thể tái tạo được, chẳng hạn như xác ve, xác rắn khi con vật lột vỏ. Và không chỉ ngày xưa, nhiều thầy thuốc đông y chân chính hiện nay cũng chữa bệnh theo truyền thống đó, tuyệt đối không sử dụng các bộ phận của động vật hoang dã.

Chúng ta đều biết bộ máy tuyên truyền của chúng ta rất mạnh và rất có hiệu quả khi quyết tâm thực hiện một chủ trương chính sách. Chúng ta hoàn toàn có thể yên tâm, việc loại bỏ các thứ “tri thức” gây hại cho con người và cho môi trường không những không hề bị mang tiếng là hạn chế tự do thông tin mà chắc chắn sẽ được đông đảo người dân đồng thuận và thế giới hưởng ứng.

Hoàng Hải Vân

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s