Tòa Trọng Tài tuyên bố có thẩm quyền tài phán cho vụ kiện Phi Luật Tân kiện Trung quốc ở Biển Đông

Ngày 29/10 vừa qua Tòa Trọng Tài, thiết lập theo Phụ Lục VII của Công Ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982, đã ra phán quyết về thẩm quyền tài phán của tòa đối với vụ kiện Phi Luật Tân kiện Trung quốc trong các vấn đề về Biển Đông. Toà xác nhận tòa có thẩm quyền tài phán trong 7 vấn đề Phi Luật Tân nêu lên, và 7 vấn đề còn lại thì tòa chỉ có thể xác nhận được thẩm quyền khi cứu xét giá trị pháp lý của các vấn đề này sau này, 1 vấn đề khác thì tòa yêu cầu Phi Luật Tân làm rõ hơn và thu hẹp lại

Đây là một chiến thắng lớn cho Phi Luật Tân cũng như các quốc gia trong vùng và cộng đồng quốc tế trong các nỗ lực đối phó với những bất ổn ở Biển Đông.

Trước khi nói đến chi tiết của Quyết Định của Tòa Trọng Tài, chúng ta cần làm rõ chức danh và bản chất của Tòa này, vì rất nhiều người hiểu lầm.

Tòa này có tên là “Tòa Trọng Tài” (Arbitral Tribunal), là một hội đồng xử án 5 thẩm phán – một do Phi Luật Tân chọn, Trung quốc không chọn ai vì không tham dự, bốn thẩm phán còn lại được chọn bởi Chủ tịch Tòa án Quốc tế về Luật Biển (International Tribunal for The Law of the Sea). Vậy ta có thể nói đây là Tòa Trọng Tài, hay rõ ràng hơn thì đây là Tòa Trọng Tài do Tòa án Quốc Tế về Luật Biển và hai bên khiếu kiện thành lập cho vụ kiện này.

Tòa Trọng Tài này nhờ Tòa Trọng Tài Thường Trực (Permanent Court of Arbitration) ở Den Haag (La Haye), Hà Lan, làm registry, tức là nơi đăng ký vụ kiện và lưu giữ hồ sơ vụ kiện, cũng như cho mượn phòng xử. Nhưng Tòa Trọng Tài Thường Trực không xử vụ kiện này. Nhiều người nghĩ rằng Tòa Trọng Tài Thường Trực xử vụ này, đó là hiểu lầm.

Dưới đây là Quyết Định của Tòa Trọng Tài ở cuối một bản nghị án dài 150 trang.

QUYẾT ĐỊNH

Vì những lý do bên trên [trong bản nghị án], Tòa đồng lòng:

A. XÁC NHẬN rằng Tòa đã được thiết lập phù hợp với Phụ Lục VII của Công Ước.

B. XÁC NHẬN rằng việc Trung quốc không tham dự vụ kiện không làm cho Tòa mất thẩm quyền tài phán.

C. XÁC NHẬN rằng hành động của Phi Luật Tâm khởi tố vụ kiện này không là hành động lạm dụng thủ tục pháp lý.

D. XÁC NHẬN rằng không có một đương sự tuyệt đối cần thiết nào mà nếu đương sự đó không tham dự vào vụ kiện thì Tòa sẽ bị mất thẩm quyền.

E. XÁC NHẬN rằng Tuyên bố về Ứng Xử của Các Bên ở Biển Hoa Nam [Biển Đông] giữa ASEAN và Trung quốc năm 2002, các công văn được hai bên [Phi Luật Tân và Trung quốc] ký chung được nhắc đến ở các Đoạn 231 và 232 của nghị án này, Hiệp định Thân hữu và Cộng tác Đông Nam Á, và Công ước về Đa dạng Sinh học, theo các Điều 281 và 282 của Công ước [về Luật Biển], không ngăn cản, việc sử dụng thủ tục giàn xếp tranh chấp bắt buộc, được quy định trong Điều 2 của Phụ Lục VII của Công Ước.

F. XÁC NHẬN rằng hai bên đã trao đổi quan điểm theo Điều 283 của Công Ước.

G. XÁC NHẬN rằng Tòa có thẩm quyền tài phán đối với các Đệ trình số 3, 4, 6, 7, 10, 11 và 13 của Phi Luật Tân, với các điều kiện đã nói đến trong các Đoạn 400, 401, 403, 404, 407, 408 và 410 của nghị án này.

    Chú thích của luật sư TĐH:

    Các Đệ trình này là:

    Số 3: Scarboroug Shoal [Bãi cạn Scarborough] không có vùng độc quyền kinh tế hay thềm lục địa.

    Số 4: Mischief Reef [Đá Vành Khăn] , Second Thomas Shoal [Bãi Cỏ Mây], và Subi Reef [Đá Xu Bi] là bãi nổi khi triều xuống nên không có lãnh hải, vùng độc quyền kinh tế hay thềm lục địa, và không là các địa thế có thể chiếm hữu được bằng chiếm đóng hay cách nào khác.

    Số 6: Gaven Reef [Đá Ga Ven] và McKennan Reef [Đá Ken Nan] (kể cả Hughes Reef [Đá Tư Nghĩa]) là bãi nổi khi triều xuống nên không có lãnh hải, vùng độc quyền kinh tế hay thềm lục địa, nhưng đường triều thấp của các đá này có thể dùng để ấn định đường cơ sở để tính bề rộng của lãnh hải của Namyit [Đảo Nam Yết] và Sin Cowe [Đảo Sinh Tồn].

    Số 7: Johnson Reef [Đá Gạc Ma], Cuarteron Reef [Đá Châu Viên] và Fiery Cross Reef [Đá Chữ Thập] không có vùng độc quyền kinh tế và thềm lục địa.

    Số 10: Trung quốc đã cản trở phi pháp việc sinh sống của ngư dân Phi bằng cách quấy rối các hoạt dộng đánh bắt truyền thống tại Scarborough Shoal [Bãi cạn Scarborough].

    Số 11: Trung quốc đã vi phạm nghĩa vụ bảo vệ và bảo tồn môi trường biển tại Scarboroug Shoal [Bãi cạn Scarborough] thể theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển.

    Số 13: Trung quốc đã vi phạm nghĩa vụ thể theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển bằng cách điều khiển các tàu thuyền công lực một cách nguy hiểm tạo ra rủi ro đụng chạm với tàu thuyền Phi đi lại trong vùng kế cận Scarborough Shoal [Bãi cạn Scarborough]

H. XÁC NHẬN rằng kết luận về các Đệ trình số 1, 2, 5, 8, 9, 12 và 14 của Phi Luật Tân sẽ liên quan đến khảo sát các vấn đề không chỉ thuần túy sơ bộ, và do đó Tòa DÀNH kết luận về thẩm quyền tài phán đối với các Đệ trình số 1, 2, 5, 8, 9, 12 và 14 cho đến giai đoạn xem xét giá trị pháp lý của các Đệ trình.

    Chú thích của Luật sư TĐH:

    Các đệ trình này là:

    Số 1: Quyền lợi củaTrung quốc, cũng như quyền lợi của Phi Luật Tân, tại Biển Nam Hoa [Biển Đông] không thể vượt quá các quyền lợi ấn định bởi Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (“UNCLOS” hay “Công ước”)

    Số 2: Các đòi hỏi của Trung quốc về quyền chủ quyền và thẩm quyền tài phán, cũng như các quyền lịch sử, đối với các vùng biển trong Biển Hoa Nam [Biển Đông] đóng khung bởi cái gọi là “Đường Chín Vạch” đi ngược lại với Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển và không có hiệu lực pháp lý cho những phần vượt qua giới hạn địa lý và luật pháp mà Trung quốc được hưởng thể theo Công ước.

    Số 5: Mischief Reef [Đá Vành Khăn] và Second Thomas Shoal [Bãi Cỏ Mây] là một phần của vùng độc quyền kinh tế và thềm lục địa của Phi.

    Số 8: Trung quốc đã quấy nhiễu phi pháp đến sự thụ hưởng và hành xử các quyền chủ quyền của Phi Luật Tân đối với các tài nguyên sinh vật và phi sinh vật trong vùng độc quyền kinh tế và thềm lục địa của Phi.

    Số 9: Trung quốc đã không ngăn chặn công dân và tàu thuyền của họ trong việc khai thác các tài nguyên sinh vật trong vùng độc quyền kinh tế của Phi Luật Tân.

    Số 12: Các hoạt động chiếm lĩnh và xây cất của Trung quốc trên Johnson Reef [Đá Gạc Ma]

    (a) vi phạm các điều khoản của Công ước liên quan đế đảo nhân tạo, các hệ thống máy móc và các công trình kiến trúc,
    (b) vi phạm nhiêm vụ của Trung quốc trong việc bảo vệ và bảo tồn môi trường biển thể theo Công ước,
    (c) tạo thành các hành vi phi pháp âm mưu cưỡng chiếm vi phạm Công ước.

    Số 14: Kể từ lúc bắt đầu vụ kiện này hồi tháng 1 năm 2013, Trung quốc đã làm thêm trầm trọng và thêm lớn lao các tranh chấp bằng nhiều cách, trong số đó là

    (a) quấy nhiễu quyền hải hành của Phi Luật Tân trong những vùng nước tại, hay kề cận, Second Thomas Shoal [Bãi Cỏ Mây],
    (b) ngăn chận sự luân phiên hay chuyển nhân sự Phi Luật Tân đóng đơn vị tại Second Thomas Shoal [Bãi Cỏ Mây],
    (c) gây nguy hiềm đến sức khỏe và đời sống mạnh khỏe của nhân sự Phi đóng đơn vị tại Second Thomas Shoal [Bãi Cỏ Mây].

I. YÊU CẦU Phi Luật Tân làm rõ và thu hẹp Đệ trình số 15 và DÀNH kết luận về thẩm quyền tài phán đối với Đệ trình 15 cho đến giai đoạn xem xét giá trị pháp lý của các Đệ trình.

    Chú thích của Luật sư TĐH:

    Đệ trình 15 là:

    Số 15. Trung quốc phải ngừng các hoạt động và đòi hỏi phi pháp.

J. DÀNH để xem xét và chỉ dẫn đối với các vấn đề chưa nói đến trong Nghị án này.

The Hague ngày 29 tháng 10, 2015.

Thẩm phán Rudiger Wolfrum
Thẩm phán Stanislaw Pawlak
Thẩm phán Jean-Pierre Cot
Giáo sư Alfred H.A. Soons
Thẩm phán Thomas A. Mensah, Chính thẩm
Ms. Judith Levine, Người giữ hồ sơ
(Tất cả ký tên)

Luật sư TS Trần Đình Hoành dịch

Download full text of the Tribunal’s Award

Download Press Release of Permanent Court of Arbitration

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s