Conversations on Vietnam Development
Thứ năm, 3/3/2016 | 01:00 GMT+7
VE – Mùa mưa 2015 đến muộn và kết thúc sớm nên dòng chảy bị thiếu hụt, mực nước sông Me Kong xuống thấp nhất 90 năm qua. Xâm nhập mặn đã xuất hiện sớm hơn cùng kỳ gần 2 tháng, làm chết hàng trăm nghìn ha lúa. Tiếp tục đọc “Đồng bằng sông Cửu Long bị xâm nhập mặn thế nào”
“Cần tạo nhiều đột phá trong chính sách để đảm bảo tính khả thi và sự đồng bộ giữa định hướng và phương án tăng mạnh năng lượng tái tạo và giảm nhiệt điện than”
Ngày 18 tháng 3 vừa qua, Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 – 2020, có xét đến năm 2030 HIỆU CHỈNH (QHĐ VII HC) đã được Thủ Tướng Chính Phủ phê duyệt. Những nội dung cơ bản của QHĐ VII HC đã được chia sẻ và thảo luận tại hội thảo “Phát triển Năng lượng – Tăng trưởng Xanh – Biến đổi khí hậu: Nỗ lực và Khoảng trống” do Liên minh Năng lượng Bền vững Việt Nam – VSEA – (1) tổ chức sáng ngày 24/3/201.
QHĐ VII HC định hướng chính sách phát triển nguồn điện trong giai đoạn tới tập trung vào “giảm công suất và số lượng các nhà máy nhiệt điện than (NMNĐ than)”, “giảm bớt nhu cầu nhiên liệu hóa thạch”, “sử dụng các công nghệ tiên tiến trong nhà máy nhiệt điện (tăng hiệu suất, giảm tiêu hao nhiên liệu, giảm phát thải”, “tăng mạnh tỷ trọng năng lượng tái tạo (NLTT) trong cơ cấu nguồn điện”.
Luôn quan tâm và thúc đẩy sự phát triển năng lượng bền vững ở Việt Nam, VSEA cho rằng định hướng điều chỉnh này của Chính phủ rất phù hợp với nguyện vọng của người dân cũng như xu thế chung của thế giới hướng đến phát triển năng lượng sạch và bền vững.
Tuy nhiên, nhìn vào cơ cấu nguồn điện trong QHĐ VII HC, nhiệt điện than vẫn dự kiến chiếm tới hơn 50% tổng sản lượng điện sản xuất trong mười và mười lăm năm tới. Khối lượng than nhập khẩu để phát điện dự kiến vào năm 2030 lên tới hơn 85 triệu tấn, cao gần gấp đôi so với lượng than cung ứng nội địa. Kịch bản này đặt ra câu hỏi lớn với an ninh năng lượng của Việt Nam. Liệu an ninh năng lượng quốc gia có được đảm bảo khi theo phương án hơn một nửa hệ thống điện phụ thuộc vào nhiệt điện than trong đó 2/3 nguồn nhiên liệu phụ thuộc vào bên ngoài? Tiếp tục đọc “BÌNH LUẬN VỀ QUY HOẠCH ĐIỆN 7 HIỆU CHỈNH – LIÊN MINH NĂNG LƯỢNG BỀN VỮNG VIỆT NAM”
September 4th, 2015 by Oxfam in Vietnam
Oxfam – Hiện nay có khoảng hơn 1 triệu người dân Khmer sinh sống quanh khu vực đồng bằng sông Cửu Long, mảnh đất đang phải oằn mình chống chọi lại những thiên tai do tác động của biến đổi khí hậu. Các hiện tượng biến đổi khí hậu cực đoan và khó lường ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống người dân trên nhiều phương diện, và những người chịu thiệt hại nhiều nhất chính là nhóm đối tượng đang yếu kém trong xã hội như người nông dân Khmer. Vì vậy, một câu hỏi đã được đặt ra: Liệu cộng đồng Khmer có thể làm gì để ứng phó với những thách thức từ thiên tai và biến đổi khí hậu này?
Tiếp tục đọc “Cộng đồng người Khmer ứng phó với những thách thức từ thiên tai và biến đổi khí hậu”
ENGLISH: The Power of Smallholder Land Rights to Combat Climate Change
Cuối tuần qua thế giới đã trả qua niềm vui mừng mang tính chất lịch sử khi thỏa thuận về biến đổi khí hậu mà chúng ta đã mong đợi từ rất lâu đã đạt được tại Hội nghị khí hậu Paris (COP21). Khi mà sự hợp tác của 190 quốc gia xung quanh một vấn đề, đặc biệt là vấn đề cấp bách như biến đổi khí hậu, nên được hoan nghênh, thì hiệp ước COP21 lại thiếu một phần quan trọng, đó là vai trò của nông nghiệp.
Năm nay được ghi nhân là năm nóng nhất trong lịch sử thế giới. Chỉ vài tháng trước đây, chúng ta vừa chứng kiến hiện tượng El Nino, mà có khả năng là một trong những đợt có cường độ mạnh nhất được ghi nhận, đã tạo ra các mô hình thời tiết hỗn loạn và không thể dự đoán trước, gây ra sự thất thoát mùa màng khủng khiếp và đẩy hàng triệu người vào cảnh nghèo đói cùng cực và an ninh lương thực ở mức độ khẩn cấp. Ethiopia đang trải qua đợt hạn hán tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ qua, với dự đoán là ít nhất 15 triệu người sẽ yêu cầu viện trợ lương thực khẩn cấp vào đầu năm 2016.
Khi mà biến đổi khí hậu tiếp tục đe dọa sự ổn định toàn cầu, thì nó cũng tạo áp lực cho cộng đồng quốc tế phải đưa ra những giải pháp sáng tạo. Một giải pháp không nhận được sự quan tâm thích đáng là tăng quyền đất đai cho những người nông dân sản xuất nhỏ, đặc biệt là cho phụ nữ ở các nước đang phát triển. Tiếp tục đọc “Quyền sở hữu đất cho hộ nông dân – Sức mạnh chống biến đổi khí hậu”
10:02 AM – 14/11/2015 TNTS – Vũ Đức Sao Biển
Miền Trung nước ta có vị trí địa lý khá đặc biệt. Nó là một dải đất dài chạy dọc theo vòng cung bờ biển, địa hình chủ yếu là núi non và đồi gò, vùng bình nguyên hẹp và nhỏ.
 Ảnh: Shutterstock |
Địa hình ấy có chiều dài mà thiếu chiều ngang, lại chịu ảnh hưởng trực tiếp của chế độ gió mùa, đặc biệt là gió foehn khô nóng mùa hè từ khu vực vịnh Thái Lan thổi sang, qua nước bạn Lào rồi đổ xuôi theo dãy Trường Sơn Đông tạo tình hình khô nóng.
Cuối tháng 10 dương lịch, tôi về miền Trung. Đáng lẽ như nhiều năm trước, trời cuối thu miền Trung sẽ có màu nắng lụa rất đẹp, dịu dàng và trong như lọc; buổi chiều sẽ có gió heo may thổi nhẹ qua khắp đồng bằng, bờ tre, bãi mía, nương dâu. Đáng lẽ như nhiều năm trước, mùa này miền Trung đã có lũ lụt – những trận lũ lụt vừa hoặc nhỏ. Đó là hiệu ứng của vùng không khí lạnh từ phương bắc tràn về, kết hợp với những cơn bão trung bình đưa mây về quần tụ trên núi cao. Mây sẽ tạo mưa nhiều cho vùng thượng nguồn, chảy xuống thành lũ lụt ngập khắp đồng bằng. Thế nhưng năm nay và tháng 10 này, miền Trung không thấy mùa lũ lụt. Quảng Nam – vùng đất nằm đúng trung lộ của đất nước, ba năm qua không có lụt, dù là cơn lụt nhỏ. Tiếp tục đọc “Miền Trung thời El Nino”
Anh Thi – Thứ Ba, 3/11/2015, 19:10 (GMT+7)
(TBKTSG Online) – Báo cáo “Nghiên cứu tác động của các công trình thủy điện trên dòng chính sông Mêkông” đã được Ủy ban Sông Mêkông Việt Nam (VNMC) cùng với các đơn vị tư vấn trình bày tại một phiên hội thảo đặc biệt ngày 21-10-2015 trong khuôn khổ Diễn đàn Nước, Lương thực và Năng lượng tiểu vùng Mêkông mở rộng diễn ra tại Phnôm Pênh (Campuchia) từ 21 đến 23-10-2015.
 |
| hội thảo tham vấn quốc gia về Báo cáo đánh giá tác động ngày 28-10-2015 tại Hà Nội. Nguồn: UB sông Mê-kông VN |
Tiếp đó, VNMC cũng đã tổ chức hội thảo tham vấn quốc gia về Báo cáo đánh giá tác động ngày 28-10-2015 tại Hà Nội và ngày 30-10-2015 tại TPHCM. Theo VNMC, Báo cáo này dự kiến hoàn thành vào giữa tháng 11-2015 sẽ là nội dung chính trong báo cáo cuối cùng của Nghiên cứu với dự thảo đầu tiên sẽ được đưa ra tham vấn rộng rãi vào đầu tháng 12-2015. Hiện nay, VNMC cùng với các tư vấn đang lấy ý kiến trên trang web của dự án (https://wle-mekong.cgiar.org/study-on-the-impacts-of-mainstream-hydropower-on-the-mekong-river/) cho đến hết ngày 6-11-2015.
Tiếp tục đọc “Tác động thủy điện trên Mêkông: nghiêm trọng hay không đáng kể?”
Những quyết định được đưa ra trong Hội nghị Khí hậu COP21 sắp tới đem đến một cơ hội đưa cộng đồng toàn cầu vào con đường đúng, cung cấp bước đi ngắn hạn thích hợp cho các nhà đầu tư và nhà sáng chế cũng như một bước đi dài hạn mạnh mẽ để dẫn đến việc loại bỏ dần ô nhiễm khí nhà kính. Khu vực tư nhân có thể đóng một vai trò lớn trong việc xây dựng kết quả này, và họ nên quan tâm đến việc đóng góp vào quá trình này, dựa vào những lợi ích tiềm năng đáng kể.
Những rủi ro và cơ hội liên quan đến việc giải quyết biến đổi khí hậu đang dần được hiểu rõ hơn trong các cuộc họp nội các và hội đồng quản trị trên toàn thế giới. Điều này dẫn đến sự gia tăng cả về số lượng và mức tham vọng của kế hoạch hành động khí hậu quốc gia và một sự chuyển đổi đầu tư từ carbon cao sang carbon thấp trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn. Khu vực tư nhân cũng đang có những hành động khí hậu tích cực hơn so với trước đây, chẳng hạn như việc thông qua các mục tiêu giảm khí thải, các chương trình để nâng cao hiệu quả năng lượng, và chuyển đổi nhiên liệu sang các nguồn năng lượng tái tạo. Tiếp tục đọc “Động lực chuyển biến: Vai trò của khu vực tư nhân thúc đẩy bước đi ngắn và dài hạn của Hiệp định Khí hậu Paris”
GS.TSKH NGUYỄN NGỌC TRÂN (*) – 31/10/2015 09:29 GMT+7
TT – Những con đập trên sông MeKong tác hại không đáng kể là một kết luận nguy hiểm vì nó liên quan đến môi trường, sản xuất nông nghiệp, thủy sản, đời sống của gần 18 triệu người dân.
 |
| Trang bìa của báo cáo dự án do Bộ TN&MT cùng VNMC thực hiện đang gây bức xúc cho nhiều nhà khoa học |
“Tác động của 11 đập thủy điện trên sông Mekong lên đồng bằng sông Cửu Long là không đáng kể”! Đó là kết luận của báo cáo dự án “Nghiên cứu tác động của các đập thủy điện trên dòng chính hạ lưu sông Mekong lên châu thổ sông Mekong, trong đó có đồng bằng sông Cửu Long (MDS, Mekong Delta Study)” mà Ủy ban sông Mekong Việt Nam (VNMC) cùng với tư vấn là Viện Thủy lợi Đan Mạch (DHI) dự kiến trình bày tại một hội nghị quốc tế.
Tiếp tục đọc “Một kết luận nguy hiểm về những con đập trên sông MeKong”
usaid – Kỹ thuật canh tác mới giúp tăng 25% năng suất lúa
“Giờ tôi biết là nhiều phân bón quá không làm tăng năng suất mà có thể gây sâu bệnh. Tôi không còn so sánh ruộng nhà mình với ruộng hàng xóm nữa. Tôi chỉ làm theo những gì học được từ khóa tập huấn.”
Tháng 7/2015 – Chị Lê Thị Mỹ Dung có một thửa ruộng chưa đầy 1 hecta – gần bằng một sân bóng đá – để nuôi sống gia đình. Trước đây, dù chị và các con đều ra đồng làm việc hàng ngày, thu nhập từ cây lúa hầu như không đủ để trang trải cuộc sống. Mảnh ruộng của gia đình chị chỉ cho sản lượng khoảng 4 tấn/hecta, ít hơn so với diện tích ruộng tương tự của các gia đình khác có năng suất khoảng 7 đến 8 tấn. Tiếp tục đọc “Canh tác lúa thông minh với biến đổi khí hậu giúp tăng năng suất và lợi nhuận tại Việt Nam”
Nơi cửa sông đã mất
TT – Chính xác hơn là cả dòng Ba Thắc (Bassac) dài rộng, “lội không tới bờ, lặn không tới đáy” như ký ức của nhiều kỳ lão ở miệt đồng bằng sông nước Cửu Long, giờ đã biến đi đâu?
 |
| Bản đồ Sóc Trăng năm 1891 rõ ràng với cửa Ba Thắc ra Biển Đông |
Cửu Long chín cửa sông, nay đã mất một. Ba Thắc đâu rồi? Để có câu trả lời, chúng tôi tìm tới UBND xã An Thạnh Nam, huyện Cù Lao Dung (Sóc Trăng), nơi cửa sông Ba Thắc từng tồn tại trong một thời gian dài.
Cửa sông Ba Thắc: chỉ còn trong ký ức
Trải tấm bản đồ địa giới xã lên mặt bàn, chỉ vào khu vực cửa sông Cồn Tròn hiện hữu, ông Nguyễn Chí Dũng – chủ tịch UBND xã An Thạnh Nam – diễn giải: “Có lẽ cửa sông Ba Thắc ngày trước là đây, nhưng khi ấy cồn Tròn, cồn Khỉ chưa nổi lên chia tách dòng chảy”.
Vậy còn cả một dòng Ba Thắc dài rộng giờ ở đâu? Chúng tôi thắc mắc. Tiếp tục đọc “Vật đổi sao dời nơi cửa sông – 5 kỳ”
English: CSIS – Key Takeaways from Today’s U.S.-China Climate Announcement
Ngày 25/9/2015, tổng thống Mỹ Barack Obama và chủ tịch nướcTrung Quốc Xi Jinping nhân dịp cuộc gặp mặt song phương cấp cao của hai nước để một lần nữa gửi đi thông điệp mạnh mẽ về cam kết của Mỹ và Trung Quốc trong việc đối phó với biến đổi khí hậu. Hai nhà lãnh đạo, trong một tuyên bố chung, vạch ra một loạt các hành động trong nước và đóng góp tài chính nhằm thực hiện công bố chung lịch sử về khí hậu được đưa ra tháng mười một năm ngoái 2014. Trung Quốc quyết định công bố các chính sách mới đầy tham vọng của mình tại Washington hơn là ở Bắc Kinh, có vẻ như định gửi một thông điệp tới cả Quốc hội Mỹ và các nhà đàm phán khí hậu trên toàn thế giới rằng họ không thể tiếp tục lấy Trung Quốc làm cái cớ để không hành động.
Câu hỏi 1: Thông báo ngày hôm nay được xây dựng từ cuộc gặp song phương cấp cao tháng 11 năm ngoái – 2014 như thế nào? Tiếp tục đọc “Những điểm chính trong tuyên bố khí hậu Mỹ – Trung (9/2015)”
English: Call for Climate Action from Most Vulnerable Nations – The V-20
“Các thành viên của V20 bao gồm: Afghanistan, Bangladesh, Barbados, Bhutan, Costa Rica, Ethiopia, Ghana, Kenya, Kiribati, Madagascar, Maldives, Nepal, Philippines, Rwanda, Saint Lucia, Tanzania, Timor-Leste, Tuvalu, Vanuatu và Việt Nam “
Globe – Net, ngày 15/10/2015 – Một nhóm mới đang kêu gọi một sự huy động đáng kể nguồn tài chính công và tư cho hành động vì khí hậu ở cấp quốc tế, khu vực và quốc gia trước các cuộc đàm phán COP21 ở Paris.
“Nhóm 20 nước dễ bị tổn thương” (V20), là một nhóm các quốc gia đại diện cho gần 700 triệu người đến từ 20 quốc gia được coi là dễ bị tổn thương nhất từ những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.
Được dẫn đầu bởi Philipin, nhóm V20 tuyên bố rằng họ đại diện cho những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước biến đổi khí hậu – những quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, kém phát triển, khô cằn, vùng eo đất, không có biển, vùng núi, các quốc đảo nhỏ đang phát triển đến từ Châu Phi, Châu Á, vùng Caribbean, Mỹ Latin và Thái Bình Dương.
Nhóm V20 được hình thành thiết lập từ những quốc gia dễ bị ảnh hưởng nhất bởi biến đổi khí hậu để cùng chia sẻ và nhân rộng các phương pháp tiếp cận sáng tạo đối với vấn đề tài chính cho khí hậu, sáng kiến được đưa ra bởi những quốc gia dễ bị ảnh hưởng nhất bởi biến đổi khí hậu. Tiếp tục đọc “Kêu gọi hành động vì khí hậu từ các quốc gia dễ bị tổn thương nhất – Nhóm V20”
08/10/2015 12:45 GMT+7
TT – Những năm trước thời điểm này lũ đã về nhưng năm nay nước mới “lé đé” mặt ruộng. Người dân miền Tây thiệt hại đủ thứ bởi lũ không về.
 |
| Lũ không về, người dân kéo lưới nhưng lưới trống không – Ảnh: Đức Vịnh |
Dọc quốc lộ 62 từ TP Tân An (Long An) về hướng biên giới Tây Nam, thời điểm này những năm trước nước đã ngập trắng đồng. Nhưng hiện tại hai bên đường vẫn là màu xanh của lúa chét vừa lên lại sau đợt gặt vụ hè thu.
Phải chú ý lắm mới thấy nước mấp mé ở một vài cánh đồng năn mọc dại ven đường. Tiếp tục đọc “Mất tiền vì thiếu… lũ”
ENGLISH: Climate change threatens global financial crash
Các giám đốc ngân hàng có ảnh hưởng nhất thế giới cho biết một sự chuyển đổi trật tự từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng tái tạo là cần thiết để tránh tình trạng hỗn loạn trên thị trường chứng khoán thế giới.
Mark Carney, Chủ tịch Ủy ban ổn định tài chính các nước G20 đã đưa ra một cảnh báo rằng biến đổi khí hậu có thể làm cho thị trường chứng khoán thế giới và các ngân hàng không ổn định, dẫn tới một sự sụp đổ tài chính.
Carney, cũng chính là Thống đốc Ngân hàng Anh, đặc biệt cảnh báo về những ảnh hưởng lên thị trường nếu xảy ra bán tháo và có một sụt giảm giá trị cổ phần trong những công ty nhiên liệu hóa thạch và các ngành công nghiệp tạo ra rất nhiều carbon dioxide. Tiếp tục đọc “Biến đổi khí hậu đe dọa sụp đổ tài chính toàn cầu”
Kiến trúc hệ thống cơ sở hạ tầng mang tính đàn hồi sẽ đòi hỏi những nỗ lực phối hợp của các kỹ sư và các nhà khoa học xã hội.
Xã hội đô thị phụ thuộc nặng nề vào hoạt động hợp lý của hệ thống cơ sở hạ tầng như là hệ thống cung cấp điện, nước sạch, và hệ thống giao thông. Thường thì không thể thấy được, nhưng sự phụ thuộc này trở nên hiển nhiên một cách đau lòng khi hệ thống cơ sở hạ tầng sụp đổ trong các thảm hoạ. Hơn nữa, do tính hệ thống của cơ sở hạ tầng, thiệt hại ở một vị trí có thể gây gián đoạn dịch vụ trong một hệ thống rộng hơn về địa lý. Sự gián đoạn về mặt xã hội gây ra bởi sự sụp đổ cơ sở hạ tầng vì vậy cao một cách không tương xứng so với thiệt hại vật chất thực tế.
Các kỹ sư từ lâu đã cố gắng kiến trúc cơ sở hạ tầng để chịu đựng các lực cực mạnh, nhưng mới đây họ đã bắt đầu đặt ra nhu cầu về hệ thống cơ sở hạ tầng đô thị có tính đàn hồi đối với thảm hoạ (ví dụ như NIST 2008). Về mặt khái niệm, tính đàn hồi liên quan đến ba khía cạnh có mối quan hệ mật thiết: xác suất sụp đổ thấp; hậu quả tiêu cực ít nghiêm trọng hơn khi xảy ra sụp đổ; và phục hồi nhanh hơn sau sụp đổ (Bruneau et al., 2003). Việc nhấn mạnh vào hậu quả và sự phục hồi gợi ý rằng cải thiện tính đàn hồi của hệ thống cơ sở hạ tầng không chỉ là vấn đề về kỹ thuật mà nó còn có khía cạnh xã hội. Tiếp tục đọc “Tính đàn hồi của cơ sở hạ tầng đối với thảm họa”
