SUY GIẢM CÔN TRÙNG TOÀN CẦU – LOẠT ĐIỀU TRA CỦA MONGABAY GIÚP XÁC NHẬN

English: Mongabay investigative series helps confirm global insect decline

Trong một bản điều tra bốn phần mới được công bố, Mongabay đi sâu vào khoa học đằng sau cái gọi là “Ngày Tận Thế của Côn Trùng”, gần đây được báo cáo trên phương tiện truyền thông chính thống.

Để tạo nên bản điều tra, Mongabay đã phỏng vấn 24 nhà côn trùng học và các nhà khoa học trên sáu lục địa đang làm việc ở 12 quốc gia, đưa ra báo cáo chuyên sâu nhất cho đến nay bởi bất kỳ hãng phương tiện truyền thông nào về cuộc khủng hoảng côn trùng còn đang mơ hồ.

Trong khi các nghiên cứu đã qua đánh giá chuyên môn còn ít (với bằng chứng cho đến nay dựa trên các phát hiện ở Đức và Puerto Rico), gần như có sự đồng thuận giữa hơn 20 nhà nghiên cứu tham gia khảo sát : Các loài côn trùng có khả năng suy giảm toàn cầu.

Bản báo cáo có bốn phần: 1- Giới thiệu và các đánh giá quan trọng về dữ liệu hiện có đã qua đánh giá chuyên môn, 2 – cái nhìn về sự suy giảm côn trùng ôn đới, 3 – một cuộc điều tra về suy giảm nhiệt đới; 4 – và các giải pháp cho vấn nạn này.

Các nhà nghiên cứu nhất trí: Bảo tồn các loại côn trùng- là bắt buộc để bảo tồn hệ sinh thái của thế giới- là tối quan trọng đối với nhân loại.

Đọc toàn bộ loạt bài của Jeremy Hance Mongabay tại đây.

Khi đêm xuống, rất nhiều côn trùng vẫn bay vào ánh sang đèn nhân tạo của các ngôi nhà trong các bụi cây ở Kenya. Nhưng nhà côn trùng học Dino Joseph Martins nhớ lại một cách sinh động lần chúng tràn ngập ban đêm trên chiếc bàn ngoài trời của ông là thật đáng kinh ngạc.

“Anh sẽ gặp khó khăn để ăn bữa ăn tối vì có thể sẽ có rất nhiều con bọ cánh cứng và những thứ [bay bay] rơi vào súp của anh,” ông nhớ lại. Ngày nay, việc đó xảy ra ít hơn rất nhiều, khiến cho việc ăn tối ngoài trời dễ chịu hơn, nhưng rất nhiều sự bất an hơn.

Hiện nay, Mongabay, một sê-ri độc quyền gồm bốn phần mang tên “The Great Insect Dying” (Những côn trùng vĩ đại đang chết dần), đi sâu vào cái gọi là “Ngày Tận thế của côn trùng”. Cuộc phỏng vấn với 24 nhà nghiên cứu trên 6 lục địa, và làm việc ở 12 quốc gia, là tâm điểm của báo cáo- đây có thể là công bố chuyên sâu nhất về cuộc khủng hoảng côn trùng còn đang mơ hồ của bất kỳ cơ quan truyền thông tin tức cho đến nay.

Cho đến nay, các câu trả lời dựa trên bằng chứng chắc chắn được tìm thấy trong một số ít các nghiên cứu, và trên các giai thoại, thông qua chuyên gia, sự quan sát bởi các nhà khoa học. Dù những nghiên cứu đã qua đánh giá chuyên môn còn hạn chế, những nhà khoa học được phỏng vấn đang ở gần sự đồng thuận, nhất trí rằng các loài côn trùng đang rất có khả năng bị suy giảm một cách đáng kể trên phạm vi toàn cầu.

Phần một của sê-ri, giới thiệu vấn đề, xem xét các bằng chứng chắc chắn. Tin đầu về việc có thể có một “Ngày Tận thế của côn trùng” nổ ra năm 2017 với một nghiên cứu đột phá ở Châu Âu ôn đới, nơi những nhà nghiên cứu kinh ngạc khi tìm hiểu ra rằng sự phong phú của côn trùng có cánh giảm 75% trong vòng 27 năm ở các khu bảo tồn thiên nhiên của Đức.

Sau đó, năm 2018, những nhà nghiên cứu nhiệt đới đã báo cáo rằng tổng sinh khối động vật chân đốt đã giảm từ 10 đến 60 lần chỉ trong vòng 40 năm ở rừng mưa Puerto Rican (động vật chân đốt gồm côn trùng, nhện và động vật không xương sống tương tự)

Sự vội vàng đi tìm bằng chứng là: một nghiên cứu tổng hợp gần đây, nhưng đầy tranh gãi, chỉ ra một sự suy giảm nghiêm trọng, rằng sự phong phú của côn trùng có thể giảm với tốc độ 2,5% mỗi năm.

Trong khi hầu hết các nhà côn trùng học tranh luận về phát hiện này, phần lớn người được phỏng vấn tin rằng một sự suy giảm quy mô lớn đang diễn ra.

Câu hỏi lớn là: Tình hình đang tệ như thế nào?

Nghiên cứu về bi kịch của kiến diễn ra trên mặt đất bên dưới một trong những tổ nuôi sâu bướm được điều hành bởi Daniel Janzen và nhóm các nhà nghiên cứu phân loại học của Winnie Hallwachs ở công viên quốc gia Santa Rosa, Costa Rica. Rất nhanh sau khi bức ảnh này được chụp, những con kiến nhỏ tha con kiến to về đàn của chúng. Hình chụp bởi Timothy Treuer.

Phần hai của sê-ri nói đến sự suy giảm ở vùng ôn đới của châu Âu và Bắc Mỹ, các khu vực chúng ta biết hầu hết về côn trùng, nhưng có rất ít dữ liệu về xu hướng phong phú.

Tuy nhiên, khi mỗi điểm dữ liệu mới được thêm vào bức tranh, tình hình là không tốt: Trong nghiên cứu của Xcốt-len, sự phong phú của bướm đêm đã giảm 46% chỉ trong 25 năm, ở Hà Lan, sự suy giảm 84% ở loài bướm được phát hiện từ 1890 đến 2017. Một nghiên cứu vẫn chưa được công bố ở Ohio có thể kể một câu chuyện tương tự, với loài bướm giảm khoảng 2% mỗi năm.

Phần ba đưa ra một cuộc khảo sát về các vùng nhiệt đới, nơi các loài côn trùng có sự đa dạng lớn nhất của bất kỳ nhóm động vật nào trên trái đất. Nhưng những nghiên cứu ở đó rất ít , với nghiên cứu ở Puerto Rico và Mexico cung cấp dữ liệu chính duy nhất chỉ ra sự phong phú.

Những nhà nghiên cứu nhiệt đới, tuy nhiên đã quan sát sự suy giảm lớn, và nói rằng họ cho rằng giảm số lượng côn trùng quy mô lớn gây ra bởi biến đổi khi hậu, mất môi trường sống và nạn phá rừng (đặc biệt do sự gia tăng nhanh chóng của ngành kinh doanh công-nông nghiệp ở các vùng nhiệt đới) cùng với việc sử dụng thuốc trừ sâu quá mức.

Điều này không có nghĩa là tất cả các nhóm côn trùng ở mọi khu vực đang và sẽ giảm không ngừng. Sự suy giảm có thể không đồng đều và tuỳ thuộc vào từng họ côn trùng riêng biệt. Một vài côn trùng có thể hưởng lợi, đặc biệt là những loài sống ở môi trường sống bị suy thoái- nhưng hầu hết sẽ không phát triển, các chuyên gia nói. Các dự án khảo sát như Arthropod Initiative và chương trình Global Malaise Trap có thể sớm bắt đầu đưa ra nhiều dữ liệu cần thiết hơn về xu hướng các loài côn trùng nhiệt đới.

Trong phần bốn, các nhà nghiên cứu đưa ra các giải pháp. Mặc dù thiếu thốn về dữ liệu, họ nói ràng chúng ta đã biết đủ để bắt đầu hành động một cách năng nổ trên phạm vi toàn cầu để cứu lấy các loài côn trùng – và chính chúng ta- ngay bây giờ.

Image result for mongabay + insect decline

Một chú ong thợ nhiệt đới (Xylocopa latipes) hạ xuống trên điểm tre đánh dấu ở một dự án trồng rừng ở công viên quốc gia Gunung Palung,  Kalimantan Barat, Indonesia, ảnh chụp bởi Timothy Treuer.

Trong số các mối đe dọa lớn, mất đi môi trường sống được cho là cấp bách nhất. Một số nhà khoa học ủng hộ với việc các khu vực lớn hơn được bảo vệ, bao gồm khu vực tị nạn dành riêng cho việc bảo tồn côn trùng trong thế giới đang nóng lên. Số khác lập luận về một sự chuyển đổi của nông nghiệp, làm cho nó trở nên “thân thiện với thiên nhiên” hơn, và yêu cầu giảm việc sử dụng thuốc trừ sâu một cách sáng suốt hơn. Hiện nay, Hà Lan đang là nước dẫn đầu trong việc giải quyết sự suy giảm côn trùng, với sáng kiến Delta Plan cho việc phục hồi hệ sinh thái.

Một mối đe dọa khác, nóng lên toàn cầu, nhà côn trùng học nhiệt đới Daniel Janzen thốt lên: “Phải giải quyết cái Biến đổi khí hậu chết tiệt”. Mặt khác, số lượng côn trùng có thể bị tiêu hao nhiều. Janzen, người đã nghiên cứu về côn trùng nhiệt đới từ những năm 1960, có thể được gọi là Điềm báo của suy giảm côn trùng (Cassandra of Insect Decline), như ông đã từng cảnh báo về mối nguy hiểm gần như lâu hơn bất cứ ai. Nhưng chỉ có vài người lắng nghe- cho đến bây giờ.

Bên dưới tất cả những tai ương môi trường của chúng tôi, một vài nhà côn trùng học nói rằng do thực tế của dân số quá đông. Cách tốt nhất để giảm số lượng là trao sức mạnh cho phụ nữ thông qua giáo dục và chất lượng chăm sóc sức khỏe bao gồm cả việc tiếp cận biện pháp tránh thai và kế hoạch hóa gia đình.

Cuối cùng, các chuyên gia đồng ý rằng các loài côn trùng có thể sống sót mà không có loài người nhưng loài người gần như không thể sống sót nếu không có các loài côn trùng. Côn trùng chăm sóc mỗi inch của đất đai, chúng làm thông khí và bón phân, chúng phá vỡ rác thải và mảnh vụn hữu cơ. Côn trùng là tầng đáy của chuỗi thức ăn, nuôi sống hàng triệu loài động vật và mở rộng ra, là nuôi sống con người chúng ta.

Nếu một “Ngày tận thế của côn trùng”  đang bị đến gần – thì nó sẽ phá hủy những sinh vật lộng lẫy, đẹp đẽ, đầy cảm hứng, lạ lùng, xấu xí, đáng sợ, vui nhộn, thỉnh thoảng gây hại, và cực kỳ phong phú – điều này có thể có nghĩa là sự kết thúc của chính con người chúng ta. Trong thực tế, bản thân côn trùng, chính chúng là tự nhiên, hiển hiện qua hàng nghìn tỷ.

Đọc toàn bộ sê-ri ở đây

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s