Chăm sóc toàn diện

BS. Võ Xuân Sơn – Chủ Nhật,  8/10/2017, 07:53 (GMT+7)

(TBKTSG) – Bà đi khám bệnh một mình. Bà bị bệnh nặng nhưng không chịu nhập viện. Bác sĩ gọi cho người con, người con không vô được vì có cuộc họp quan trọng. Sau khi biết mẹ mình phải nhập viện, người con hỏi xem có người nuôi bệnh thuê không. Bác sĩ trách người con vô tâm.

Liệu có đúng không khi bác sĩ trách người con đó? Tại sao một người già đi khám bệnh lại phải có con cháu đi theo? Tại sao ngành y không làm được công việc chăm sóc bệnh nhân khi họ nằm viện, thay cho những người con kia?

Ở các nước phát triển, khi một người già bị bệnh, con cái họ không phải vào bệnh viện nuôi cha mẹ. Ở Việt Nam, mỗi khi có người phải nhập viện, thì ít nhất là một gia đình, nhiều khi là 5, 7 gia đình bị xáo trộn cuộc sống, công ăn việc làm bị ảnh hưởng nghiêm trọng, chỉ vì chuyện đi nuôi bệnh.

Cái thua kém của ngành y Việt Nam so với các nước là ở đó. Người bệnh vào bệnh viện không chỉ có mỗi việc khám bệnh, chích thuốc, uống thuốc hay nằm đó cho bác sĩ mổ. Họ phải di chuyển, họ phải ăn, uống, đi vệ sinh, tắm, gội…

Ngành y làm được những việc to lớn, tầm vóc quốc tế, nhưng cái việc “cỏn con” kia lại không làm được. Sẽ có rất nhiều người đặt câu hỏi, rằng liệu cái việc “cỏn con” kia ngành y không làm được, thì ai có thể tin rằng họ có thể làm được những việc lớn hơn?

Nhiều thầy thuốc ở Việt Nam rất giỏi. Khi tôi qua Nhật, tôi được các bác sĩ Nhật kể về những bác sĩ Việt Nam “ngứa mắt” khi nhìn các bác sĩ Nhật mổ, và họ chỉ cần vài thao tác là có thể giải quyết được những khó khăn mà nhiều bác sĩ Nhật phải mất rất nhiều thời gian để đạt được.

Trên thực tế, có một vài bệnh viện tại Nhật tiếp nhận các bác sĩ Việt Nam qua học. Chỉ một thời gian ngắn sau, gió đổi chiều. Các bác sĩ Nhật qua Việt Nam học. Nhiều người giải thích do ở Việt Nam có nhiều bệnh nhân, và để cho họ tự do tập mổ. Tôi không biết điều đó có đúng không, nhưng tôi biết chắc là nhiều bác sĩ Nhật qua Việt Nam không chỉ học về kỹ năng thực hành tay chân, mà cả kỹ năng lý luận, chẩn đoán.

Có một thực tế là ở Việt Nam, hầu như các thầy thuốc chỉ chú ý đến việc chẩn đoán, cho thuốc và mổ. Họ có thể giỏi ngang, thậm chí giỏi hơn các thầy thuốc của các nước khác về những kỹ năng này. Nhưng họ không trực tiếp cho bệnh nhân ngồi dậy, không trực tiếp cho bệnh nhân tập luyện. Thậm chí, gần như rất ít bác sĩ ở Việt Nam chú ý đến việc tập luyện cho bệnh nhân sau mổ. Ngay cả việc dặn dò bệnh nhân lúc xuất viện cũng rất ít khi được chú ý.

Các bác sĩ phó mặc hết những công việc “linh tinh” ấy cho điều dưỡng, và điều dưỡng thì giao thẳng những việc “lặt vặt” này cho người nhà đảm trách. Làm sao mà có được một kết quả điều trị tốt khi bệnh nhân bị ấn vào tay những người không có chuyên môn y khoa săn sóc?

Khái niệm “chăm sóc toàn diện” đã có từ rất lâu. Khi tôi mới ra trường, tôi được dạy rằng, điều dưỡng là người chăm sóc bệnh nhân. Ngày nay, điều dưỡng là một hệ thống riêng, có cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ. Trong các hội nghị của điều dưỡng, người ta nói về việc chăm sóc toàn diện như một vấn đề rất quen thuộc.

Nhưng thực tế ở các bệnh viện rất khác.

Sau một thời gian thực hành chăm sóc toàn diện, chúng tôi nhận thấy rằng chúng ta không thể bê nguyên xi mô hình chăm sóc toàn diện của nước ngoài vào được.

Đối với bệnh nhân được chăm sóc theo chế độ phổ thông nhất, một điều dưỡng phụ trách tám bệnh nhân có thể được xem là bình thường ở nước ngoài. Ở đó, cái gì cần người ta làm trước, người bệnh hiểu và kiên nhẫn chờ. Nhưng ở Việt Nam, khái niệm chờ không có sẵn trong tâm thức của người bệnh và gia đình. Ai cũng cho mình là người bệnh nặng nhất, mọi thứ cần được phục vụ “ngay và luôn”. Vì vậy, chúng tôi phải giảm xuống, một điều dưỡng chỉ phụ trách tối đa năm bệnh nhân.

Một vấn đề nữa, ở Việt Nam, nếu một người nằm viện mà không có con cái hoặc người nhà vào nuôi, đó có thể là nỗi sỉ nhục cho danh dự gia đình và dòng họ. Người này nói ra, người kia nói vào. Phần lớn người bệnh cũng sẽ rất tủi thân khi không có người nhà đi theo.

Luật pháp Việt Nam lại rất không rõ ràng, trong khi quyền tự quyết của người bệnh không được coi trọng, thì người nhà bệnh nhân lại có quá nhiều quyền. Nên luôn phải có người nhà để các thầy thuốc có thể bàn luận, xin ý kiến họ, thay vì chỉ cần bàn luận và xin ý kiến bệnh nhân.

Nhưng nguyên nhân lớn nhất ngăn cản việc thực hiện chăm sóc toàn diện tại các bệnh viện lại nằm ở giá dịch vụ. Chúng ta đã trải qua thời bao cấp và việc này làm cho nhiều người trong chúng ta quen với khái niệm chăm sóc y tế miễn phí. Chính vì thế mà việc tăng giá viện phí đã tạo ra những làn sóng phản đối.

Cho đến nay, sau nhiều lần điều chỉnh, viện phí mới chỉ trang trải một phần chi phí thực, mà chi phí ấy lại chưa bao gồm chăm sóc toàn diện. Với giá dịch vụ y tế thấp như vậy, lấy tiền đâu để trả lương cho lực lượng điều dưỡng đông đảo để thực hiện chăm sóc toàn diện?

Hầu như tất cả người bệnh và thầy thuốc Việt Nam chấp nhận thực tế “nhà nước và nhân dân cùng làm” trong chăm sóc người bệnh. Hầu như tất cả đều chấp nhận, việc nuôi bệnh là việc của người nhà bệnh nhân, không phải việc của bệnh viện.

Ai không đồng ý, rằng việc nuôi bệnh là việc của người nhà, mà nhà “có điều kiện”, thì ra nước ngoài chữa bệnh. Những nhà không “có điều kiện” ra nước ngoài lại không thể vào bệnh viện chăm sóc người nhà, thì thuê lực lượng nuôi bệnh. Nhiều bệnh viện tổ chức lực lượng nuôi bệnh như một sự tiến bộ về dịch vụ.

Việc thuê người nuôi bệnh giải quyết được vấn đề cơ bản: viện phí. Khoản tiền trả cho người nuôi bệnh là khoản trả ngoài, không nằm trong viện phí. Gia đình người bệnh vẫn chỉ trả mức viện phí theo quy định, chẳng ai bắt bẻ được bệnh viện. Bệnh viện vui, người nhà hài lòng, bệnh nhân chấp nhận, những người không có công ăn việc làm, nay được thuê nuôi bệnh, có thu nhập thì quá hạnh phúc…

Nhưng chất lượng chăm sóc vẫn cứ là vấn đề cần phải bàn. Dù lực lượng nuôi bệnh có được huấn luyện như thế nào thì họ cũng không thể chăm sóc được như những điều dưỡng được đào tạo chính quy. Đó là chưa kể đến những vấn đề xã hội nảy sinh như bảo kê, bóc lột… trong lực lượng nuôi bệnh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tinh thần và chất lượng chăm sóc. Đồng thời, chi phí thực tế mà gia đình người bệnh phải trả hoàn toàn không nhỏ.

Tôi đã thử kiểm tra, hầu hết điều dưỡng, cho dù tốt nghiệp từ nguồn nào, đều hiểu thế nào là chăm sóc toàn diện. Điều đó chứng tỏ trong nhà trường, việc chăm sóc toàn diện đã được chú ý. Người ta đã biết một dịch vụ y tế đúng nghĩa là phải như thế nào.

Nhưng sức ỳ đối với dịch vụ y tế lạc hậu của chúng ta quá lớn, chẳng mấy ai có ý định, và có đủ dũng khí để đưa y tế Việt Nam thoát ra khỏi sự lạc hậu đó.

 

Advertisements

One thought on “Chăm sóc toàn diện

  1. Minh thua Bac Si ….benh vien o cac noi, Con chua co du BS, Y ta, dieu duong , Y cong de ” cuu chua” benh nhan . Benh , dang ly ra, khong phai CHET, vao benh vien nha nuoc, vi qua dong, them vi trung do qua dong nguoi …..thi chet , tuc tuoi . Ban than, toi da chung kien cai chet oan cua Hai nguoi than, va toi kip thoi cuu song Anh toi, Vi su tac trach, vo nhan dao cua 2 Ong Bs GD cua 2 BV tu ( kha dinh dam )….. chi co Dao duc + dau tu cuc lon , vi mo ….noi chung do la Kinh doanh BV, thi moi hy vong, nhu BS, de cap ….
    Mat trai cua Kinh doanh Benh vien, Toi ” tu gia ” BV Samitivej o Bangkok ….Khi chong toi, qua phau thuat, thi ” duoc cham soc toan dien ” hoi qua !!! — hoa don cua chong toi, cung ” qua hon hoi qua ! ”
    Khi chong toi, tu choi ” su cham soc hoi qua ” den phien ha …..Toi yeu cau, ghi tat ca chi phi de thanh
    toan va xuat vien, truoc thoi gian nhu toi du tinh, thi Dieu duong, den, khong them , thay bang o vet mo cho chong toi, de chung toi xuat vien, ra Phi truong, ve VN ., mat du toi da tra thua tien…..Lai nua, neu ban khong chiu kho, theo doi chi phi hang ngay, kiem tra, Ban se bi moc tui kha nhieu do ….Toi rat Kinh trong BS da giai phau va dieu tri cho chong toi, nhung tinh cach kinh doanh lanh nhu Dong tien cua Samitivej , thoi bye bye ……DO, cham soc, chua benh, theo Kinh doanh Cong nghiep ….
    Toi, cui minh Tran Trong Cac BS Vietnam, BS DAT o BV Chan thuong chinh hinh, Cac BS o BV nha Nuoc , da cong hien tren ca Ly tuong , cho benh nhan , cho dong bao, cho Đat Nuoc .

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s