Chuyển đổi Việt Nam Xuyên Quốc Gia – Cộng đồng, Văn hóa và Chính trị Hải ngoại

Giới thiệu sách: Chuyển đổi Việt Nam Xuyên Quốc Gia – Cộng đồng, Văn hóa và Chính trị Hải ngoại (Transnationalizing Viet Nam, Community, Culture, and Politics in the Diaspora)

Tác giả: Kieu-Linh Caroline Valverde –  GS tại University of California, Davis, USA – Chuyên gia nghiên cứu về Người Mỹ gốc Châu Á

Chuyển đổi Việt Nam Xuyên Quốc Gia – Transnationalizing Viet Nam – cung cấp một cái nhìn sâu sắc về các kết nối năng động và lâu dài giữa Việt Nam và cộng đồng người Việt  tại Mỹ.  Các liên kết này đặc biệt đáng kinh ngạc khi ta thấy  rất nhiều thành phần  chống cộng đồng hải ngoại rõ ràng không chỉ trong Việt Nam và các nước có người Việt ở,  mà còn ngay trong chính cộng đồng người Việt hải ngoại. Lịch sử xuyên quốc gia  phong phú này – mà phần lớn chưa được phát hiện, hoặc ít nhất là đã không được công nhận – được tiết lộ thông qua gần 20 năm nghiên cứu cẩn thận qua thời gian, tại nhiều nơi,, và được ghi lại bởi tiếng nói của 250 người được phỏng vấn.

Nghiên cứu này cũng phản ánh cuộc hành trình của tôi như là một người Mỹ gốc Việt đã bị mất nước, Nam Việt Nam cũ, vào tay Bắc Việt Nam, tham gia vào cuộc di tản lịch sử năm  1975 của người Việt sang Mỹ, và cuối cùng đã kết nối lại với “quê hương” của mình.

Lớn lên trong thời Chiến Tranh Lạnh và hiện đang sống trong thời đại toàn cầu hóa, tôi đã được chứng kiến ​​một số chuyển đổi đáng kinh ngạc trên toàn thế giới trong việc tạo nên những thay đổi, và  kết quả của những thích ứng với các thay đổi này, của cộng đồng người Việt ở hải ngoại. Thế giới quan của tôi được định hình bởi những kinh nghiệm quốc tế trước đó của mình, bao gồm đi du lịch qua châu Âu, châu Á và châu Phi và sinh sống tại các khu vực như Yemen.

Với trải nghiệm cá nhân của mình  là một người Mỹ lai gốc Châu Á, mẹ Việt lai Tây Ban Nha và Pháp và cha Việt lai Anh, đã giúp tôi có được cái nhìn sâu sắc vào các mối quan hệ xã hội phức tạp. Những trải nghiệm cá nhân này đã đi tay trong tay với tôi trong các theo đuổi học thuật của mình, bắt đầu vào cuối những năm 1980s, khi tôi là sinh viên đại học làm việc tại Thư Khố Đông Dương ở Đại học California, Berkeley. Trước khi thế giới trở thành một ma trận năng động của các mối liên kết với thông tin được truyền đến và đi từ mọi góc hẻm của thế giới trong vài giây, tôi đã có cơ hội đặc biệt thu thập và hấp thụ tin tức từ các nước tương đối cô lập phía bên kia đại dương, như là từ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thống nhất.

Nhiệm vụ chính của tôi lúc đó là đọc tin tức và lưu trữ lại bằng tay. Tại Thư Khố Đông Dương tôi đã có dịp trao đổi với một loạt các du khách, trong đó có quan chức từ Việt Nam, các học giả độc lập từ Pháp, và các nhà làm phim từ Hollywood. Trong khi các thành viên ở cộng đồng của tôi đứng trên một lập trường mạnh mẽ công khai chống cộng sản Việt Nam và do đó bị chính phủ Việt Nam coi là kẻ phản bội, tôi biết kịch bản này là chỉ một phần của bức tranh lớn.

Khi đó giới học thuật và truyền thông tiếp tục khơi dậy các câu chuyện tị nạn nói rằng người Mỹ gốc Việt đã không có đủ nguồn lực để duy trì việc kết nối xuyên quốc gia với Việt Nam và rằng dân số người Việt ở nước ngoài không thể tạo ra một tác động đáng kể đến sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, thông qua công việc của mình tại thư khố, tôi đã đạt được một sự hiểu biết tinh tế  về các kết nối xuyên quốc gia liên tục và thậm chí đang  nở rộ giữa các cá nhân, gia đình, và các chính phủ.

Các mối quan tâm của tôi trong mối quan hệ giữa cộng đồng người Mỹ gốc Việt và Việt Nam được tiếp tục trong nghiên cứu thực địa tại Việt Nam cho luận văn Thạc sĩ năm 1993, hai năm trước khi Mỹ và Việt Nam chính thức bình thường hóa quan hệ ngoại giao.

Nghiên cứu của tôi đã diễn ra trong bối cảnh chính trị cực kỳ biến động khi mà nhóm cánh hữu chống cộng sản đang sát hại các nhà báo người Mỹ gốc Việt khi các nhà báo này viết bài lên tiếng bất đồng chính kiến , và trong khi chưa có quan hệ ngoại giao chính thức giữa Mỹ và Việt Nam, đi du lịch đến Việt Nam, đặc biệt là đối với người Mỹ gốc Việt, là cực kỳ khó khăn và nhiều nguy hiểm tiềm tàng. Các cuộc họp với các lãnh đạo người Việt ở Mỹ , các quan chức chính phủ, và những người có kết nối xuyên quốc gia ở cả hai nước chỉ có thể xảy ra sau nhiều năm với nỗ lực xây dựng sự tin tưởng cẩn trọng. Mặc dù tôi đã luôn luôn cẩn thận để bảo vệ danh tính của người thông tin cho mình, tất cả mọi người tham gia đều biết rằng các ý kiến và thông tin chia sẻ đó có thể được hiểu như là phản bội. Sự kiện rằng việc nghiên cứu này đứng một mình như một dự án sách dài hạn phê phán rõ ràng  cả hai bên, phía chống cộng kịch liệt bởi cộng đồng người Mỹ gốc Việt và phía đàn áp nhân quyền tại Việt Nam, nói lên sự nguy hiểm vốn có trong chủ đề.

Tôi quan sát thấy tận mắt cách chính trị danh tính có thể gặp và thúc đẩy kiểm soát chính trị và đàn áp ở cả Việt Nam và hải ngoại. Năm 1996, khi tôi đang ở Việt Nam, cảnh sát an ninh nghi ngờ một số người mà tôi đã được kết nối trong nghiên cứu và các mối quan hệ trong cuộc sống cá nhân của tôi, và trên cơ sở những phát hiện của họ, họ đã biên soạn một tập tin (sau này tôi mới biết) với  đầy sự dối trá và một nửa sự thật. Tôi cũng đã được  mô tả bởi những nhân vật ẩn danh khác đã theo dõi tôi suốt dự án nghiên cứu, thường vẽ vời  liên hệ tương tác của tôi với  những người cung cấp thông tin cho tôi. Năm 2001,  năm đầu tiên của tôi tại quỹ Rockefeller ở Boston để tiến hành nghiên cứu về cộng đồng người Việt ở hải ngoại, tôi đã bị tấn công gián tiếp bởi các nhóm chống cộng chỉ vì hai công dân Việt Nam cũng đã nhận được tài trợ của Rockefeller năm đó. Tôi cũng đã gặp một trong những người biểu tình to tiếng nhất, một người Mỹ gốc Việt lớn tuổi và một học giả tham vọng đã trải qua nhiều năm là một tù nhân chính trị tại Việt Nam. Theo cách riêng của mình, ông đã biên soạn những diễn giải sai sự thật của ông về tiểu sử của tôi, mà ông tiến hành để chia sẻ với tôi trong cuộc họp; phải mất một thời gian để tôi thuyết phục ông rằng ông đã Mở Rộng nghiên cứu luận án của tôi, cuốn sách này cung cấp những quan điểm đa dạng của người  Việt ở hải ngoại và tiết lộ nhiều căng thẳng tại Việt Nam, Mỹ, và  trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt  làm cho các kết nối xuyên quốc gia là một thách thức.

Trong gần hai thập kỷ của các tương tác hoạt động xuyên quốc gia tích cực, tôi đã có thể  ghi lại tiến trình của các kết nối người Việt ở hải ngoại để tiết lộ mô hình xã hội, từ thể chế cho tới cá nhân. Tôi lập luận rằng cuộc sống của người nhập cư Việt vốn đã xuyên quốc gia trong khi tôi  trình bày với thực tế rằng thế hệ, giới tính, giai cấp, và căng thẳng chính trị  đe dọa để xẻ chia cộng đồng hải ngoại như thế nào. Tài liệu này, tiếp đến, giúp tôi có thể làm sáng tỏ thêm không chỉ các thay đổi về chính trị, chẳng hạn như cuộc chiến lịch sử ở Hội đồng thành phố San Jose của thành viên Madison Nguyễn với chính cộng đồng của cô qua việc đặt tên khu vực thương mại Việt của thành phố, mà còn về truyền thông và nghệ thuật, chẳng hạn như tác phẩm nghệ thuật gây tranh cãi của Châu Huỳnh và các phản ứng khi tác phẩm được trưng bày trên tờ báo Mỹ gốc Việt nổi tiếng nhất, nhật báo Người Việt.

Nói tóm lại, Chuyển đổi Việt Nam Xuyên Quốc Gia – Transnationalizing  Viet Nam, đại diện cho cuộc hành trình cá nhân và học thuật của tôi. Bất kỳ sai sót hoặc thiếu sót nào là trách nhiệm của một mình tôi. Tôi hy vọng rằng công việc tôi đã bắt đầu ở đây sẽ giúp những người khác mở rộng thêm lĩnh vực này. Có thêm các nghiên cứu là cần thiết trong việc so sánh các kết nối xuyên quốc gia của người Việt hải ngoại trên toàn cầu với cả quê hương và với nhau. Ví dụ kinh nghiệm của người Việt hải ngoại trong khu vực như Australia, Nga, Pháp, Đức, Campuchia, đều có điểm trùng hợp và khác biệt với cộng đồng hải ngoại ở  Mỹ. Các dự án quốc tế trong tương lai để tiếp tục khai quật những kết nối xuyên quốc gia có những hứa hẹn tuyệt vời.

Rất nhiều người đã hào phóng chia sẻ kinh nghiệm của họ để làm nên cuốn sách này. Tôi cảm ơn tất cả, từ Việt Nam và trong cộng đồng hải ngoại, để cuốn sách có thể ra đời.

(trích dịch lời mở đầu)

Lời cảm ơn (trích dịch)

Tôi biết ơn rất nhiều người đã giúp cuốn sách này ra đời . Trước hết, tôi xin cảm ơn những người tham gia trong nghiên cứu của tôi, người mà tiếng nói của họ bao trùm mọi trang của cuốn sách này. Họ ân cần và cởi mở chia sẻ với tôi những kinh nghiệm cảm động sâu sắc của mình, với niềm tin rằng tiếng nói khác trong cộng đồng của chúng tôi cuối cùng phải được lắng nghe.

Ba người đặc biệt nổi bật quan trọng – Trần Đình Hoành, Châu Huỳnh, và Madison Nguyễn – các đối tượng chính của nghiên cứu của tôi, mà kinh nghiệm của họ đã làm phong phú không chỉ nghiên cứu của tôi mà còn cho cộng đồng người Việt ở hải ngoại. Nếu không có sự hỗ trợ và hợp tác của họ, công việc của tôi sẽ bị nghèo nàn đi rất nhiều. Tôi bây giờ có đặc quyền xem họ là những bạn bè của mình.

Những hỗ trợ sớm cho nghiên cứu của tôi đến từ Michel Laguerre, người nuôi dưỡng trung thành học bổng cho tôi và có kể từ khi tôi còn là sinh viên tốt nghiệp dưới sự bảo trợ của ông. Một số học giả, với trí thông minh, khôn ngoan, và ân sủng, đã có vai trò tuyệt vời đối với tôi: Linda Võ, Jonathan Okamura, Luis Eduardo Guarnizo, và Michael Omi. Ngoài khuôn mẫu cho những gì để trở thành một học giả, họ cũng hào phóng đọc các phiên bản khác nhau của bản thảo và cung cấp các bình luận vô giá

Nghiên cứu và nỗ lực viết lách của tôi đã được hỗ trợ bởi sự trợ giúp của các quỹ tài trợ, bao gồm cả học bổng Fulbright cho nghiên cứu thực địa tại Việt Nam, Quỹ học bổng Rockefeller tại William Joiner Center for  the Study of War  and Social  Consequences  ở  Boston, và một học bổng nghiên cứu về Đông Nam Á tại Australian   National University cho công việc trong thời gian cư trú tại đó. Tôi biết ơn các nhà nghiên cứu và nhân viên của các viện nghiên cứu sau đây cho phép tôi để truy cập tài liệu lưu trữ của họ và sử dụng cơ sở của họ và chấp thuận cho tôi được phép làm việc trong lĩnh vực này: tại Hà Nội, Viện Khoa học Xã hội Đông Nam Á, Viện Ngoại giao, và Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài, và ở Sài Gòn,  Viện Khoa học xã hội và Ủy ban Thành phố Hồ Chí Minh cho người Việt tại nước ngoài.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s