Bloomberg: Samsung giúp nông dân Việt Nam kiếm nhiều tiền hơn cả nhân viên ngân hàng

  • Bloomberg: Samsung giúp nông dân Việt Nam kiếm nhiều tiền hơn cả nhân viên ngân hàng
  • Hàng trăm công nhân Samsung mắc bệnh ung thư chết người

***

Bloomberg: Samsung giúp nông dân Việt Nam kiếm nhiều tiền hơn cả nhân viên ngân hàng

VNR – Vài năm trước, cô Nguyễn Thị Dung chỉ là một nông dân sống bằng việc chăn gà và trồng lúa tại một trong những khu vực nghèo nhất Việt Nam. Tuy nhiên, hiện giờ, cô đang hi vọng có thể kiếm được thu nhập cao hơn cả nhân viên ngân hàng hoặc nhân viên môi giới chứng khoán. Tại sao lại có sự khác biệt này? Câu trả lời chính là Samsung.


Cô Nguyễn Thi Dung tại quầy tạp hóa của mình.

Samsung, nhà sản xuất thiết bị điện tử khổng lồ tới từ Hàn Quốc đã biến những cánh đồng lúa tại tỉnh Bắc Ninh trở thành những nhà máy sản xuất smartphone vào khoảng 7 năm trước. Nhà máy ở Bắc Ninh làm ra những sản phẩm mới nhất của Samsung, bao gồm cả chiếc Galaxy Note 7 đình đám thời gian qua. Điều này đã biến vùng quê buồn tẻ của cô Dung trở thành trung tâm xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam, sau thành phố Hồ Chí Minh.

Cuộc sống của chúng tôi đã thay đổi đáng kể từ khi Samsung đến“, người phụ nữ 57 tuổi từng là nông dân này cho biết. Hiện cô đang kinh doanh phòng trọ cho thuê và bán hàng tạp hoá cho công nhân làm việc tại dây chuyền lắp ráp của Samsung. Cô dự tính sẽ kiếm được số tiền 68.000 USD (khoảng 1,5 tỉ VND) trong năm nay và nói thêm rằng: “Tôi đang muốn mua xe hơi để các con có thể chở tôi đi chơi“.

Samsung Electronics và các công ty con của hãng đã xây dựng lên một khu công nghiệp với các nhà máy sử dụng tới 45.000 lao động trẻ cùng hàng trăm nhà cung ứng có vốn đầu tư từ nước ngoài ở xung quanh, một mô hình thu nhỏ của các chaebol – mô hình kinh tế thống trị tại Hàn Quốc. Việc đầu tư của Samsung được coi là vận may không chỉ với người dân mà còn cả các doanh nghiệp tại Bắc Ninh. Văn phòng thống kê của tỉnh cho biết đã có tới 2000 khách sạn và nhà hàng mới được khai trương từ năm 2011 đến năm 2015. Điều này cũng giúp thu nhập bình quân trên đầu người của Bắc Ninh tăng lên tới 3 lần trong khoảng thời gian này.

Sự đầu tư của Samsung đã tạo nên bước đột phá để thúc đẩy phát triển kinh tế không chỉ cho Bắc Ninh mà còn của cả nước“, ông Nguyễn Phương Bắc, người đứng đầu Viện nghiên cứu kinh tế – xã hội tỉnh Bắc Ninh cho biết, “Việc này đã thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa của Việt Nam nhanh hơn“.

Các công ty Hàn Quốc như Samsung được coi là đại diện tiêu biểu đầu tiên trong kế hoạch lôi kéo các nhà đầu tư từ Trung Quốc sang Việt Nam. Do lương nhân công và chi phí sản xuất tăng cao, Trung Quốc hiện đang mất dần sức hấp dẫn với các nhà sản xuất dệt may, điện tử và đồ tiêu dùng nước ngoài so với các thời kì trước như 1980-1990.

Cảnh này không còn lạ gì ở khu vực có nhà máy Samsung.

Samsung đã xây dựng nhà máy đầu tiên tại Trung Quốc vào năm 1992 và giờ đây hãng đang chuyển hướng sang đặt cược vào Việt Nam. Những chiếc xe ô tô lớn màu trắng với logo màu xanh của Samsung được dùng để chở công nhân hiện đang chạy liên tục trên các con đường nhựa dẫn tới nhà máy với những đàn trâu bò được chăn thả xung quanh. Trong khi đó, những chiếc xe tải chở điện thoại Galaxy thành phẩm lại đang chạy băng băng trên đường cao tốc Bắc Ninh-Nội Bài, tuyến đường được mở cùng lúc với nhà máy Samsung để nối với sân bay quốc tế Nội Bài, nơi Samsung đã yêu cầu có một nhà ga để vận chuyển hàng hóa cho riêng mình.

Hơn một nửa trong tổng số 856 công ty nước ngoài đã đầu tư 11,9 tỉ USD vào tỉnh Bắc Ninh trong tháng 6 là có liên quan đến Samsung. Đầu tư nước ngoài hiện đang chiếm 60% kinh tế của tỉnh, ông Nguyễn Đức Cao, phó trưởng ban quản lí các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh cho biết.

Số tiền 15 tỉ USD đầu tư của Samsung biến hãng trở thành nhà xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với tổng giá trị các mặt hàng xuất khẩu lên tới 33 tỉ USD. Những năm trước khi Samsung đến, tổng giá trị của việc xuất khẩu điện thoại di động và sản phẩm viễn thông khác của Việt Nam chỉ có 593 triệu USD.

Doanh số xuất khẩu điện thoại và linh kiện của Việt Nam đã tăng cao

Ngoài nhà máy tại Bắc Ninh, Samsung cũng đang mở hai nhà máy khác tại Thái Nguyên và thành phố Hồ Chí Minh. Hiện công ty đang sử dụng tổng cộng khoảng 130.000 nhân viên trên toàn quốc.

Chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường kinh doanh tại Việt Nam và kế hoạch mở rộng các nhà máy sẽ phụ thuộc vào khách hàng cũng như xu hướng của thị trường“, Samsung nói trong một email.

Kế hoạch phát triển dài hạn của Việt Nam là phải trở thành một “thiên đường đầu tư“, Scott Rozelle, một nhà nghiên cứu kinh tế tại đại học Stanford cho biết, “Nhờ vậy, tất cả người dân sẽ có việc làm“.

Việc chuyển từ trồng lúa sang làm các công việc liên quan đến dây chuyền sản xuất hiện đại cho nông dân thu nhập cao hơn, cũng như được hưởng các lợi ích như lương hưu, nghỉ ốm và thu nhập ổn định, giáo sư kinh tế Brian McCaig cho biết. Công nhân còn có thể tiết kiệm và gửi được một phần thu nhập của họ về cho gia đình.

Samsung đã cung cấp điều kiện làm việc rất tốt“, Lê Thị Hoa, một công nhân 22 tuổi làm việc tại dây chuyền lắp ráp của Samsung SDI cho biết khi cô đang mua sắm tại một cửa hàng rau quả ở gần nhà máy, “Chúng tôi có rất nhiều phúc lợi tốt ở đây, bao gồm bảo hiểm y tế cũng như các chuyến nghỉ mát với công ty“.

Công nhân nhà máy Samsung chờ tới ca làm.

Samsung đã xếp Việt Nam trong nhóm các nước đứng đầu về khả năng kế thừa các nhà máy từ Trung Quốc, bên cạnh Bangladesh, Thái Lan và Indonesia. Tuy nhiên, vẫn chưa có nước nào trong số này có thể cung cấp lao động giá rẻ, chi phí thấp, thị trường rộng lớn, cơ sở hạ tầng, nền giáo dục và chính trị tốt như Trung Quốc đã từng làm được.

Nếu Việt Nam muốn đi theo mô hình của Trung Quốc, đất nước cần phải có thêm nhiều nhà sản xuất địa phương có thể cung cấp nhiều linh kiện và phụ kiện cao cấp hơn chứ không chỉ dừng lại ở các sản phẩm cơ bản như bao bì, ông Nguyễn Phương Bắc ở viện kinh tế – xã hội tỉnh Bắc Ninh nhận định.

Nếu chúng tôi không thể tham gia vào chuỗi cung ứng giá trị cao, nền kinh tế của chúng tôi sẽ phụ thuộc rất nhiều vào các công ty mẹ nước ngoài và các công ty địa phương sẽ thu được rất ít lợi nhuận“, ông Bắc nói.

Samsung mới đây cho biết họ đang có hợp đồng sản xuất với khoảng 200 công ty Việt Nam.

Trong khi đó, người dân ở Bắc Ninh vẫn đang vui vẻ để gặt hái những lợi ích do nhà đầu tư Hàn Quốc mang lại. Lan, một người địa phương cho biết anh họ cô từ một lái xe taxi đã trở nên giàu có nhờ làm nhà cung cấp rau, trứng và thịt cho nhà ăn của Samsung.

Anh họ tôi vừa mua một mảnh đất giá 1,2 tỉ đồng“, Lan nói, “Anh ấy đang muốn xây một nhà nghỉ trên đó“.

Nguyễn Long

***

Hàng trăm công nhân Samsung mắc bệnh ung thư chết người

VNN – Theo Banolim, tính đến cuối năm ngoái có đến 221 công nhân Samsung bị ung thư và bệnh hiếm gặp sau thời gian làm việc cho hãng này, trong đó 75 người đã tử vong.

Cuộc chiến trường kỳ của những nạn nhân xấu số

Theo Banolim, nhóm vận động chủ yếu cho các công nhân nhiễm bệnh, trong số 221 công nhân Samsung bị ung thư, và bệnh hiếm gặp sau thời gian làm việc tại hãng này, tính đến cuối năm ngoái, 75 người đã tử vong. Điển hình nhất là trường hợp con gái của ông Hwang Sang-gi là Yu-mi đã qua đời năm 2007 ở tuổi 22 do mắc một ung thư máu gọi là máu trắng (bạch cầu) dạng tủy cấp tính, sau thời gian tiếp xúc với hóa chất tại nhà máy Giheung thuộc Samsung ở phía nam thủ đô Seoul. Cái chết của Yu làm dấy lên sự lo ngại về điều kiện làm việc của công nhân trong các nhà máy Samsung nói riêng và ngành công nghiệp bán dẫn Hàn Quốc nói chung.

Ông bố này đã trải qua cuộc đấu trang đầy gian khổ suốt 7 năm chống lại công ty Samsung, từ chối nhận tiền để im lặng về cái chết của con gái ông nhằm làm sáng tỏ tình trạng sử dụng những chất gây ung thư trong các nhà máy sản xuất thiết bị điện tử, đặc biệt là nhà máy sản xuất thiết bị bán dẫn.

vietnamnet
Yu-mi – con gái ông Hwang Sang-gi qua đời vì bệnh máu trắng sau thời gian làm việc trong một nhà máy chất bán dẫn của Samsung.

Một người bạn cùng làm việc với Yu cũng bị mắc ung thư máu qua đời. Câu chuyện về hai cô gái trẻ cùng vài chục công nhân khác từng làm việc cho Samsung bị bệnh bạch cầu và các loại bệnh ung thư hiếm gặp khác đã được biết đến rộng rãi ở Hàn Quốc. Quá trình tranh đấu của ông Hwang để tìm hiểu lý do khiến con gái qua đời từng là nguồn cảm hứng cho một bộ phim nổi tiếng được phát hành năm ngoái.

Phim tài liệu “Empire of Shame” ra rạp từ tháng 3/2014. Suốt 3 năm sản xuất, bộ phim được quay với những hình ảnh thực tế về cuộc đấu tranh của ông Hwang và gia đình các công nhân khác từng làm việc cho Samsung. Phim tập trung vào phong trào mà ông Hwang khởi xướng nhằm làm sáng tỏ tình trạng sử dụng những chất gây ung thư trong các nhà máy sản xuất thiết bị điện tử, đặc biệt là nhà máy sản xuất thiết bị bán dẫn.

Từ khi cuộc đấu tranh bắt đầu, những người tham gia phong trào phát hiện 58 trường hợp bị bạch cầu và các loại ung thư máu khác trong nhiều nhà máy của Samsung, trong khi hãng không thừa nhận những điều này. Mục tiêu chính trong phong trào đấu tranh của họ là yêu cầu quỹ bảo hiểm chính phủ Hàn Quốc bồi thường cho những công nhân bị ung thư. Và những người như ông Hwang và các nhà làm phim muốn thúc đẩy một cuộc đối thoại trong văn hóa chính thống của Hàn Quốc, về cái giá phải trả cho sự phát triển kinh tế thần kỳ của đất nước, trong đó có vai trò không nhỏ của những tập đoàn như Samsung vốn trở thành niềm tự hào của nhiều người Hàn Quốc.

Bộ phim thứ hai tên là “Another Promise”, kể về cuộc đời thực của ông Hwang và con gái Yumi – người làm việc trong nhà máy thiết bị bán dẫn của Samsung từ năm 2003, khi mới 18 tuổi, rồi qua đời năm 22 tuổi. Nhân vật người cha trong phim đã kiên trì đến cùng trong cuộc đấu tranh với công ty mang tên hư cấu là Jinsung.

Hai bộ phim nhanh chóng gây được tiếng vang. Được biết, trong nhiều năm qua, cơ quan giám sát hoạt động bảo hiểm cho các bệnh nghề nghiệp chỉ chấp nhận bồi thường cho 3 trường hợp nhiễm bệnh vì làm việc tại công ty bán dẫn. Cơ quan này yêu cầu người đòi bảo hiểm phải chứng minh mối liên hệ rõ ràng giữa môi trường làm việc và căn bệnh của họ. Tuy nhiên, điều này gần như là không thể đối với người lao động ở Samsung, một phần do công ty không tiết lộ tất cả hóa chất được dùng khi sản xuất.

Vẫn chưa đi đến hồi kết

Ngày 12/1, Samsung và các nạn nhân hoặc gia đình nạn nhân đạt được thỏa thuận về việc triển khai những biện pháp ngăn ngừa tình trạng mắc bệnh từ nơi làm việc, sau cuộc gặp kéo dài 3 ngày giữa tập đoàn công nghệ và hai nhóm đại diện cho các nạn nhân bạch cầu tại Seoul.

Theo thỏa thuận này, một tổ chức độc lập sẽ được lập ra để kiểm tra điều kiện làm việc tại các nhà máy sản xuất thiết bị bán dẫn và màn hình tinh thể lỏng của Samsung, đồng thời kiến nghị các biện pháp cải thiện. Samsung hoan nghênh thỏa thuận này là “bước đi ý nghĩa” để giải quyết vấn đề kéo dài liên quan điều kiện làm việc và bệnh bạch cầu.

Tuy nhiên, Banolim, nói rằng, thỏa thuận này không giải quyết hết những vấn đề liên quan, nên họ sẽ “tiếp tục cuộc chiến chống lại Samsung, và thúc giục Samsung có biện pháp giải quyết nốt những vấn đề còn lại”, Korea Herald đưa tin. Cả hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng về vấn đề cốt lõi là bồi thường và xin lỗi.

vietnamnet
Ông Hwang Sang-gi cầm ảnh con gái qua đời vì nhiễm bệnh sau khi làm việc ở Samsung để phản đối tập đoàn ngày 23/10. Ảnh: AP

Ông Hwang Sang-gi cũng một thành viên sáng lập Banolim, cho rằng người lao động và gia đình họ sẽ không thỉnh cầu Samsung hỗ trợ về tài chính bởi điều đó làm xao lãng vấn đề quan trọng hơn là biện pháp cải thiện điều kiện an toàn lao động. “Nếu không có biện pháp ngăn chặn, người lao động sẽ vẫn nhiễm các bệnh hiếm gặp. Và khi đó, Samsung đơn giản chỉ giải quyết mọi vấn đề bằng tiền”, ông Hwang nói.

Samsung từng bị các nhà phê bình và nhóm hoạt động chỉ trích là đã mua sự im lặng của gia đình các nạn nhân và những người ủng hộ, trong khi ngoảnh mặt với vấn đề công nhân mắc bệnh bạch cầu vì sợ tên tuổi nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới bị hoen ố, Korea Herald viết.

Trước đó, trong năm 2015, hãng Samsung đã công khai xin lỗi những công nhân mắc các căn bệnh ung thư hiếm gặp liên quan tới các hóa chất tại các nhà máy bán dẫn của hãng khi các nạn nhân và gia đình đâm đơn kiện suốt 9 năm qua. Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành Samsung, ông Kwon Oh-hyun, hứa sẽ bồi thường cho gia đình các nạn nhân, nhưng cũng nói rõ rằng, Samsung vẫn giữ quan điểm họ không chịu trách nhiệm về việc công nhân mắc bệnh hay tử vong. Trong quá khứ, Samsung đã liên tục phủ nhận mối liên hệ giữa các căn bệnh bao gồm cả bệnh bạch cầu và các chất gây ung thư trong các nhà máy của hãng.

Theo Kiến thức

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s