Nguy cơ không còn kháng sinh để điều trị

() – Số 270 KHƯƠNG QUỲNH – 11:3 AM, 21/11/2015

Hiện nay người dân có thể tự ý mua kháng sinh ở các tiệm thuốc không cần toa.

“Thuốc kháng sinh bây giờ đang trở nên khan hiếm, việc sản xuất ra một loại kháng sinh thì vô cùng khó khăn. Gần 30 năm nay, số kháng sinh mới được phát hiện thì đếm trên đầu ngón tay. Nhưng các loại vi khuẩn kháng kháng sinh thì tiến hóa khôn lường, đã xuất hiện vi khuẩn có khả năng kháng đa kháng sinh. Nếu cứ sử dụng bừa bãi như hiện nay, Việt Nam sẽ đứng trước nguy cơ không còn kháng sinh để điều trị” – Đó là phát biểu của ThS-DS Cao Hưng Thái – Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế.

Hậu quả của “dùng búa tạ giết kiến”

“Trong một lần sang Pháp công tác, tôi bị viêm họng và đến một bệnh viện địa phương để điều trị. Khi kiểm tra toa thuốc, tôi thấy bác sĩ kê cho mình loại kháng sinh thế hệ 1 – loại mà ở Việt Nam hầu như không được dùng nữa. Ở đất nước mình đã dùng đến kháng sinh thế hệ 3, 4 (kháng sinh có phổ kháng khuẩn rộng – PV). Đó là lý do, ở nước ta, tỉ lệ kháng kháng sinh lại trở nên nhức nhối như vậy” – GS-TS Phạm Mạnh Hùng – nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế – chia sẻ chính câu chuyện của mình trong một lần gặp gỡ báo chí.

“Trong nhiều năm công tác tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM, đối phó với những bệnh nhân bị kháng kháng sinh trở thành chuyện thường ngày đối với bác sĩ” – GS-TS Trần Ngọc Sinh – Chủ tịch Hội Niệu-Thận học TPHCM – cho biết. Một ví dụ điển hình như bệnh nhân bị nhiễm trùng vùng đáy chậu và hoại tử Fournier chiếm một tỉ lệ rất cao trong chuyên khoa về thận niệu. Nếu dùng kháng sinh đúng, việc điều trị sẽ vô cùng thuận lợi. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân có hiện tượng kháng kháng sinh nên việc điều trị vô cùng gian nan. Bác sĩ kê kháng sinh thế hệ 3, 4 mà vẫn không “ăn thua”. Bên cạnh đó, không ít bệnh nhân đã có vi khuẩn kháng đa kháng sinh – kháng lại tất cả kháng sinh phổ rộng, bệnh nhân nhiễm khuẩn ngày càng nặng và dẫn đến tử vong vì một căn bệnh lẽ ra điều trị được.

Tổ chức Y tế thế giới đã liệt Việt Nam vào danh sách nước có tỉ lệ kháng kháng sinh cao nhất trên toàn cầu. Theo GS Sinh, tỉ lệ bệnh nhân kháng kháng sinh cao như hiện nay là hậu quả của việc sử dụng kháng sinh bừa bãi. Với một số bệnh nhiễm khuẩn thông thường như viêm họng, chỉ cần dùng kháng sinh thế hệ 1, 2 là có thể khỏi bệnh, nhưng ở nước ta, bệnh nhân cứ dùng kháng sinh thế hệ 3, 4 với mong muốn “trị đứt” những bệnh này, tương tự hình ảnh “dùng búa tạ để giết kiến”.

Cần siết chặt quản lý kháng sinh

Thống kê của Bộ Y tế mới đây, có tới 76% số bác sĩ kê toa kháng sinh không phù hợp. Đây là nguyên nhân khiến 33% số người bệnh bị kháng thuốc. Theo ThS-DS Cao Hưng Thái, nhiều bệnh viện tuyến trên và hầu hết các bệnh viện tuyến quận/huyện trở xuống đều không có labo xét nghiệm, bác sĩ sử dụng kháng sinh trong điều trị cho bệnh nhân dựa trên kinh nghiệm là chính.

Một kết quả khảo sát của ngành y tế về việc bán thuốc kháng sinh ở các hiệu thuốc vùng nông thôn và thành thị các tỉnh phía Bắc cho thấy, kháng sinh đóng góp 13,4% (ở thành thị) và 18,7% (ở nông thôn) trong tổng doanh thu của hiệu thuốc. Phần lớn kháng sinh được bán mà không có đơn (88% thành thị và 91% nông thôn).

Để khắc phục tình trạng này, ThS-DS Cao Hưng Thái cho biết, trong kế hoạch phòng, chống kháng thuốc xuyên suốt đến năm 2020, Bộ Y tế và ba bộ liên quan xây dựng một kế hoạch có 6 mục tiêu và 4 giải pháp. Trong đó ngay năm 2015, ưu tiên giải pháp quan trọng nhất là nâng nhận thức của người dân về sự nguy hại của việc dùng thuốc bừa bãi. Sau đó, bộ sẽ thực hiện các giải pháp về chuyên môn kỹ thuật, triển khai thực hiện nghiêm các quy trình, quy chế. Năm 2017, trọng tâm sẽ là khu vực nhà thuốc, nhà thuốc bán thuốc không có toa sẽ bị xử phạt nghiêm.

Tại TPHCM, BS Tăng Chí Thượng – Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM – cho biết, sở đã chính thức ra mắt kho phác đồ điều trị bệnh. Bác sĩ cần tuân thủ đúng các phác đồ điều trị đã có. Phác đồ này cũng là cơ sở pháp lý để đấu thầu số lượng thuốc, sẽ tránh việc kê đơn bừa bãi.

GS Trần Ngọc Sinh cho rằng, cần nhân rộng phác đồ kháng sinh đang áp dụng tại một số bệnh viện lớn cho các bệnh viện khác. Từ đó, việc kê đơn kháng sinh theo phác đồ phải trở thành phản xạ của bác sĩ.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s