Nhiều “ông lớn” quên công bố thông tin – 2 bài

  • Nhiều “ông lớn” quên công bố thông tin
  • Nhiều “ông lớn” quên công bố thông tin: Dân có quyền giám sát
***

Nhiều “ông lớn” quên công bố thông tin

08/08/2016 08:01 GMT+7

TTO – Việc MobiFone không công bố thông tin thương vụ mua AVG hé lộ thêm một sự thật: không chỉ MobiFone mà nhiều “ông lớn” là tập đoàn, tổng công ty không công khai hoạt động sản xuất kinh doanh theo nghị định của Chính phủ.

Nhiều “ông lớn” quên công bố thông tin
MobiFone là một trong những doanh nghiệp không thực hiện công bố thông tin theo quy định – Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Nhằm minh bạch hóa, tăng cường hiệu quả của doanh nghiệp (DN) nhà nước, Chính phủ đã ban hành nghị định 81/2015, quy định hàng loạt thông tin các DN nhà nước (do Nhà nước nắm 100% vốn) phải công bố, như: chiến lược phát triển của DN, kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển hằng năm của DN, báo cáo đánh giá về kết quả thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh hằng năm và ba năm, báo cáo tài chính sáu tháng và một năm… Thậm chí, DN sẽ phải công bố cả chế độ tiền lương, tiền thưởng của mình.

Phớt lờ nghị định 
của Chính phủ

Quy định là vậy nhưng trên thực tế rất nhiều tập đoàn, tổng công ty không thực hiện. Có tập đoàn, tổng công ty chỉ gửi báo cáo cho bộ chủ quản của mình, một số DN gửi cho Bộ Kế hoạch – đầu tư (KH-ĐT) theo quy định nhưng lại không đầy đủ các loại báo cáo, không công khai đầy đủ trên trang web của từng DN.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, một lãnh đạo Bộ KH-ĐT xác nhận chỉ có một “tỉ lệ rất nhỏ” chấp hành quy định và DN nào tuân thủ, gửi báo cáo theo quy định đều được bộ đưa lên trang thông tin điện tử http.bussiness.gov.vn.

Theo công bố của Bộ KH-ĐT, hiện mới chỉ có một số DN tuân thủ gửi báo cáo đến Bộ KH-ĐT để công bố như: Tập đoàn Dầu khí, Điện lực, Than – khoáng sản, Bưu chính viễn thông, Viettel, Tổng công ty Công nghiệp ximăng…

Trong khi đó, theo lãnh đạo Bộ KH-ĐT, trong diện phải công khai lên tới cả trăm DN.

Nhìn vào danh sách các bộ ngành mà Bộ KH-ĐT liệt kê trên bảng kê khai thì trong số 22 bộ, cơ quan ngang bộ, nhiều bộ không có DN nào báo cáo, như: Bộ Văn hóa – thể thao và du lịch, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục – đào tạo…

Ngoài ra, Bộ Tài chính chỉ có 5 DN báo cáo, Bộ Công thương 5, Bộ Giao thông vận tải 8, Bộ Quốc phòng 2, Bộ Thông tin – truyền thông 2, Ngân hàng Nhà nước 1…

Theo danh sách, còn nhiều DN chưa thực hiện công khai theo quy định như Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC).

Đến chiều 7-8, trên website của DN này, các thông tin liên quan đến chế độ lương thưởng, kết quả hoạt động… mới có đến năm 2015.

Hoạt động đầu tư mới, SCIC mới chỉ công bố đến thời điểm ngày 31-12-2015 với tổng số tiền trên 24.000 tỉ đồng, tập trung vào các lĩnh vực sau: đầu tư hiện hữu vào các DN trong danh mục quản lý, đầu tư cổ phiếu, trái phiếu; đầu tư góp vốn thành lập mới; đầu tư thành lập DN để triển khai dự án mới.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Đức Chi – chủ tịch hội đồng thành viên của SCIC – cho biết chiến lược phát triển của DN đang chờ Chính phủ phê duyệt nên chưa thể công bố.

Các thông tin khác cần phải công bố như kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển hằng năm của DN, báo cáo tài chính sáu tháng và báo cáo tài chính năm của DN… thì xin trao đổi sau.

Công khai không đầy đủ

Các địa phương thì tình hình còn “hẻo” hơn, bên cạnh một số địa phương như TP.HCM có 27 DN báo cáo, Đắk Nông 21, An Giang 8, trong khi đó Hà Nội mới có 1 DN báo cáo, Đà Nẵng 2, Bình Dương 1…

Một số địa phương không thấy có DN nào báo cáo là Hải Dương, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Cần Thơ…

Ngay cả các đơn vị đã gửi báo cáo và được Bộ KH-ĐT công khai cũng chưa thực hiện đầy đủ hết các quy định, nội dung phải công khai.

Chẳng hạn, báo cáo không cập nhật, thiếu nội dung như: chiến lược phát triển của DN, báo cáo đánh giá về kết quả thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh hằng năm và ba năm gần nhất, đặc biệt là báo cáo thực trạng quản trị và cơ cấu tổ chức của DN…

Trong khi đó, ngay từ ngày 
29-2-2016, bộ trưởng Bộ 
KH-ĐT đã ký văn bản gửi tới 132 cơ quan, bộ ngành và DN “nhắc” nghị định 81/2015 đã quy định phải công khai và đề nghị các cơ quan thực hiện nghiêm túc trách nhiệm công bố thông tin.

Bộ 
KH-ĐT đề nghị các bộ đốc thúc và đã đưa hạn là trong quý 1-2016, các DN cần gửi và công bố thông tin theo nghị định 81/2015. Tuy nhiên, theo vị lãnh đạo Bộ 
KH-ĐT, đến nay nhiều DN chưa gửi, nhiều DN lớn công bố chậm.

Đặc biệt, báo cáo tài chính thường niên của DN – bức tranh quan trọng về thực trạng DN – được nghị định 81/2015 quy định phải được các DN gửi báo cáo để công khai không muộn hơn ngày 31-5 của năm liền sau năm báo cáo.

Tuy nhiên, khi vào trang web của Tập đoàn Dầu khí, dù đã là ngày 7-8-2016 nhưng báo cáo tài chính mới nhất của tập đoàn này mới là… sáu tháng đầu năm 2015.

Về chế độ tiền lương, tiền thưởng của DN, nghị định 81/2015 quy định thời hạn công bố và gửi báo cáo cho cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước và Bộ KH-ĐT không muộn hơn ngày 31-3 của năm liền sau năm báo cáo.

Tuy nhiên, trên trang web công bố thông tin của Bộ KH-ĐT, Tập đoàn Dầu khí mới báo cáo quỹ lương thưởng và thực hiện đến năm 2014; Viettel không có phần này và tổng báo cáo của Viettel chỉ có sáu trang, không giống các mẫu quy định trong nghị định 81/2015.

Theo vị lãnh đạo Bộ KH-ĐT, tác dụng của việc công khai minh bạch là rất rõ ràng. Một số thông tin thời gian qua như lương thưởng của SCIC, thu nhập của Công ty Xổ số kiến thiết Tiền Giang, thu nhập của lãnh đạo ngành điện… mà báo chí biết được đều nhờ việc Bộ KH-ĐT công khai lên trang thông tin điện tử.

Điều này sẽ khiến các DN phải rất cân nhắc trước khi quyết định các vấn đề quan trọng mà theo quy định sẽ buộc phải công khai.

“Nó sẽ khiến các DN nhà nước thay đổi quản trị, dần dần tạo một bầu không khí công khai minh bạch, mọi người đều sẽ bị phán xét trên cơ sở pháp luật” – vị lãnh đạo Bộ KH-ĐT phân tích.

Nếu các DN tiếp tục “cù cưa”, không công khai, việc chế tài sẽ như thế nào? Tại nghị định 81/2015 đã quy định cơ chế xử phạt hành chính trong ngành KH-ĐT. Vì vậy, bộ sẽ tiến hành xử phạt nếu DN cố tình không thực hiện công khai.

Trường hợp không tuân thủ, sẽ đề nghị xử lý trách nhiệm người đứng đầu DN trong việc không chấp hành quy định của Chính phủ với những hình thức cao nhất có thể.

Theo TS Đỗ Đức Định – chủ tịch hội đồng khoa học Trung tâm Nghiên cứu kinh tế – xã hội (Hà Nội), trước thực trạng nhiều bộ ngành và DN chưa công khai đầy đủ đã cho rằng sở dĩ DN chưa muốn công khai vì bản thân họ còn được nằm trong một hệ thống chưa thực sự công khai, còn quá nhiều cái được cho là nhạy cảm, bí mật.

Trước đây tại các DN nhà nước còn các “quỹ đen” để ngoài sổ sách, có những “cơ chế” lợi ích ngầm, thậm chí chi tiêu vô tội vạ.

Điển hình như vụ việc báo chí mới nêu về việc DN thành viên Tổng công ty cổ phần Xây lắp dầu khí chi 500 triệu đồng để lo sinh nhật bố của “sếp”, nên theo ông Định, lãnh đạo nhiều DN nhà nước kiểu đó sẽ ngại công khai, vì không có lợi gì, thậm chí bất lợi.

Giải pháp, theo ông Định, phạt hay xử lý trách nhiệm chỉ là trước mắt, biện pháp căn cơ vẫn phải là thu hẹp khu vực DN nhà nước, tăng cường cổ phần hóa thì khi đó các DN sẽ phải chịu áp lực từ cổ đông và từ thị trường.

Tuy nhiên, dẫn nghiên cứu từ Hàn Quốc cho thấy các DN lớn của họ, nhà nước giữ 10% đã được coi là lớn, ông Định cho rằng cổ phần hóa ở VN cần mạnh mẽ, Nhà nước cần bán nhiều vốn hơn…

Cuối cùng, phải tạo áp lực cạnh tranh đầy đủ cho DN nhà nước để DN nhà nước phải thực sự có nhu cầu thay đổi quản trị, công khai minh bạch theo chuẩn thế giới mới mong tồn tại và phát triển.

CẦM VĂN KÌNH – LÊ THANH

***

Nhiều “ông lớn” quên công bố thông tin: Dân có quyền giám sát

09/08/2016 00:03 GMT+7

TTO – Nhiều doanh nghiệp nhà nước (DNNN) từ chối trả lời lý do không công bố thông tin theo quy định, trong khi một số lãnh đạo bộ – cơ quan chủ quản của các DN này – chỉ cho biết sẽ có văn bản nhắc nhở DN thực hiện.

Nhiều “ông lớn” quên công bố thông tin: Dân có quyền giám sát
Tập đoàn Dầu khí VN cũng bị xếp vào danh sách chưa công bố thông tin theo quy định, do phần lớn thông tin trên trang web của DN này là vào…năm 2014 – Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Dù nghị định 81/2015 đã có hiệu lực từ tháng 11-2015 và Bộ
 KH-ĐT cũng đã có văn bản đốc thúc, nhưng lãnh đạo nhiều DN lại bày tỏ “ngạc nhiên” về quy định phải công bố thông tin, trong khi một số DN đưa ra nhiều lý do để giải thích cho việc chưa công bố hoặc công bố thông tin chưa đầy đủ.

Do… bộ phận công nghệ thông tin?

Trả lời về việc không công bố thông tin đầy đủ, ông Phan Xuân Quế, chủ tịch hội đồng thành viên Vinafood 1, cho biết sẽ kiểm tra lại, đồng thời giải thích có thể do bộ phận công nghệ thông tin của DN chưa công bố lên website của DN kịp thời. Ông Quế cũng thừa nhận mình không mấy khi vào website của DN nên không nắm được việc này. Tuy nhiên, ông Quế cho rằng đã báo cáo kịp thời cho Bộ Tài chính và Bộ NN&PTNT về hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư…

Trong khi đó, trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, ông Đỗ Tuấn Đạt, giám đốc Công ty TNHH một thành viên Văcxin và sinh phẩm số 1 (Bộ Y tế), lại bày tỏ ngạc nhiên trước quy định phải công khai thông tin, bởi chưa được phổ biến về quy định này! Theo ông Đạt, DN này chưa nhận được văn bản nào đốc thúc việc công bố thông tin và “nếu có quy định như vậy thì sẽ thực hiện”… Nhiều lãnh đạo các DN còn lại từ chối trả lời hoặc không nghe máy…

Giải thích lý do không công khai thông tin DN lên cổng thông tin điện tử theo đúng quy định, đại diện Bộ Công thương cho biết chủ yếu do DN… chưa gửi. Trong khi đó, ông Phạm Quang Hiển, vụ trưởng Vụ Quản lý DN nông nghiệp (Bộ NN&PTNT), thừa nhận đa số các DNNN thuộc bộ này chưa công bố thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời theo đúng quy định, đồng thời khẳng định sẽ có văn bản nhắc nhở. Tuy nhiên khi được hỏi về nguyên nhân tại sao DNNN và cả việc Bộ NN&PTNN không công bố thông tin về DNNN, ông Hiển từ chối trả lời vì đang bận họp.

Có dấu hiệu gian lận?

Ông Đặng Quyết Tiến – phó cục trưởng Cục Tài chính DN, Bộ Tài chính – cho biết ngay cả thông tin tài chính, nhiều DN cũng chưa báo cáo cho bộ này một cách nghiêm túc theo quy định tại nghị định 87/2015, dù bộ này đã có công văn nhắc nhở. “Việc gửi báo cáo tài chính cho cơ quan quản lý được DN báo cáo khá đầy đủ. Nhưng việc công khai thông tin trên website của DN chưa được thực hiện đến nơi đến chốn”, ông Tiến khẳng định. Theo ông Tiến, DN nào đầu tư mà không công khai là có dấu hiệu gian lận.

Trả lời về việc DN không công bố thông tin, đặc biệt là báo cáo tài chính về việc sử dụng vốn nhà nước tại DN, ông Tiến cho rằng qua thông tin mà DN báo cáo về, Bộ Tài chính thấy có vấn đề rủi ro, có nguy cơ thất thoát vốn thì phải cảnh báo ngay, trường hợp Tổng công ty Lương thực miền Nam trong năm 2015 là một ví dụ. Sau khi bộ phát hiện có vấn đề và báo cáo, Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ NN&PTNT chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính thực hiện ngay việc giám sát tài chính chặt chẽ.

Theo ông Tiến, khi triển khai dự án đầu tư, DN thường vẽ nên bức tranh rất đẹp. Nhưng khi làm rồi thì xảy ra nhiều chuyện. Nếu DN thua lỗ cũng thể hiện ngay trong báo cáo tài chính, báo cáo về hiệu quả sản xuất kinh doanh. “Nếu thấy có nguy cơ mất vốn, rủi ro, Bộ Tài chính cảnh báo ngay chứ không có chuyện DN muốn đầu tư vào đâu cũng được”, ông Tiến nói, nhưng thừa nhận rằng DN cũng cần phải công bố thông tin đầy đủ để nhà đầu tư, bạn hàng, thị trường biết, giám sát.

Trong khi đó, TS Phạm Thế Anh, trưởng bộ môn kinh tế vĩ mô (ĐH Kinh tế quốc dân), đặt vấn đề rằng Chính phủ đã có chỉ đạo nhưng các DN không thực hiện phải chăng có vấn đề gì cần giấu? “Công khai, minh bạch thông tin là xu thế tất yếu, các DNNN buộc phải thực hiện bởi DNNN thuộc sở hữu toàn dân, hình thành lên nhờ tiền thuế của dân, nên người dân có quyền giám sát. Và chỉ có giám sát xã hội mới thực sự đầy đủ để giảm nguy cơ thất thoát, tham nhũng, móc ngoặc…”, ông Thế Anh khẳng định.


Nhiều DN không công bố thông tin

Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, hàng loạt “ông lớn” DNNN trực thuộc các bộ vẫn chưa tuân thủ việc công khai đầy đủ thông tin theo quy định như Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy VN (trước khi tái cơ cấu là Vinashin), Tổng công ty Đầu tư và phát triển đường cao tốc VN, Tổng công ty Cảng hàng không, Công ty Văcxin và sinh phẩm số 1, Công ty Văcxin và sinh phẩm Nha Trang, Tổng công ty Thiết bị y tế…

Đặc biệt, có những DNNN chưa công khai bất cứ thông tin nào như: Tổng công ty Giấy, Tổng công ty Thuốc lá, Tổng công ty Cà phê, Tổng công ty Lương thực miền Bắc, Tổng công ty Sông Đà… Thậm chí, Tập đoàn Dầu khí cũng bị liệt vào dạng chưa công bố bất cứ thông tin gì, bởi những báo cáo tập đoàn này được gửi lên trang web của Bộ KH-ĐT là vào những năm 2013-2014.

Theo nghị định 81/2015, DN nào vi phạm các quy định về công bố thông tin sẽ bị xử phạt hành chính. Trường hợp vi phạm dẫn đến cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước không kịp thời đưa ra các ý kiến chỉ đạo, khuyến nghị, giải pháp, dẫn đến tình hình hoạt động của DN lâm vào tình trạng khó khăn và gây thất thoát vốn nhà nước…, người quản lý DN sẽ bị kỷ luật từ hạ bậc lương đến buộc thôi việc, thậm chí có thể bị kiến nghị xử lý hình sự.

C.V.KÌNH – LÊ THANH

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s