Ở Butan, chỉ số Hạnh phúc là một công cụ đo lường cho sự đau yếu của xã hội

English: In Bhutan, Happiness Index as Gauge for Social Ills

Dasho Karma Ura, tháng 9 tại Thimphu, người trong hơn hai thập kỷ đã phát triển và tinh chỉnh chỉ số Tổng hạnh phúc quốc gia –  Gross National Happiness của Bhutan. Credit Adam Dean cho The New York Times

Thimphu, Bhutan – Như một cơn mưa cuối cùng đổ vào một màn sương mù dày bên ngoài, Dasho Karma Ura chớp đôi mắt ngước lên trần căn phòng họp ốp gỗ và bắt đầu giảng giải về bản chất của hạnh phúc.

“Mọi người cảm thấy hạnh phúc khi nhìn thấy một việc gì đó có đạo đức,” ông nói. “Khi bạn nghĩ rằng bạn đã làm điều gì đó đúng, dũng cảm và can đảm, khi bạn liên tục có thể nạp lại năng lượng cho chính mình như là một nhân tố có ý nghĩa.”

“Và cuối cùng,” ông nói thêm, tay lần chuỗi tràng hạt của nhà Phật “một cái gì đó làm cho bạn tạm dừng và nghĩ,” Ah, điều này đẹp. Nó đẹp, có ý nghĩa, có đạo đức. ”

Ông Ura, 55 tuổi, có lẽ là một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về hạnh phúc, ít nhất là khi nhìn qua ống kính của kinh tế phát triển. Hạnh phúc đã đã trở thành một mối bận tâm của ông trong hơn hai thập kỷ khi ông đã phát triển và tinh chỉnh Tổng hạnh phúc quốc gia của Bhutan, một chỉ số bổ sung, đôi khi là thay thế, là thước đo sự phát triển  thay thế cho các phương pháp đo thông thường, chỉ số về tổng sản phẩm quốc nội.

Là chủ tịch của Trung tâm Nghiên cứu Bhutan và Nghiên cứu chỉ số Tổng Hạnh phúc quốc gia, ông Ura đã dành nhiều thời gian đặt câu hỏi cho người Bhutan về cách họ tương tác với người láng giềng của mình, chất lượng giấc ngủ của họ và sức khoẻ thể chất để cố gắng hiểu và đo lường sự thịnh vượng chủ quan. Qua nhiều năm, ông đã theo dõi nắm bắt ý tưởng này vượt ra ngoài Bhutan, một vương quốc xa xôi ở dãy Himalaya.

Khi Đan Mạch liên tục dẫn đầu về các Báo cáo Hạnh phúc Thế giới, mà nhìn vào với khía cạnh khoa học đo lường chất lượng của cuộc sống, có thêm nhiều người hơn đã trở nên ý thức về các báo cáo hạnh phúc, và các khái niệm đằng sau nó.

Khi các quốc gia phải vận lộn với những gì mà ông Ura gọi là “súng, đạn và bom” nhiều hơn tại bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử, ông nói đây là điều bắt buộc mà nhiều quốc gia khác đưa ra các chỉ số vượt lên trên các chỉ số về kinh tế.

 Những nhà sư mới xuất gia đang tụng kinh tại tu viện Dechen Phodrang ở Thimphu. CreditAdam Dean cho The New York Times

“Chúng ta phải tìm ra những cách mới để tổ chức lại động lực và năng lượng cho hòa bình và sự hòa hợp,” ông nói. “Chúng ta phải chân thực tìm cách thoát khỏi nó, ra khỏi sự bất an. Bởi vì khi anh có nhiều sung đạn hơn, tôi phải có thêm một ít súng nữa. Chúng ta đang đối mặt với sự sụp đổ dài hạn.”

Trong khi chỉ số Tổng hạnh phúc quốc gia đã trở thành một công cụ chính trị trong khoảng thời gian bầu cử, ông Ura tin chỉ số này đã gây sự chú ý nhiều hơn cho các vấn đề xã hội. Và kết quả cho thấy là tích cực, ông nói.

Năm 2015, các nhân viên của ông đã phát hành một nghiên cứu cho thấy 91,2 % báo cáo Bhutan rằng họ đã thu hẹp, hay mở rộng đáng kể hay có hạnh phúc sâu sắc ra sao, với mức tăng 1,8 % hạnh phúc từ năm 2010 – 2015.

Những người đã được giáo dục và sống ở khu vực đô thị cho thấy mức độ về sự mãn nguyện cao hơn vùng nông thôn. Trong báo cáo, đàn ông cảm thấy hạnh phúc hơn so với phụ nữ.

Hiến pháp của Bhutan, có hiệu lực vào năm 2008 với việc chuyển đổi sang nền dân chủ, định hướng các nhà lãnh đạo của vương quốc này tham khảo ý tưởng về bốn trụ cột của chỉ số Hạnh Phúc quốc gia – hành chính tốt, phát triển kinh tế xã hội bền vững, bảo tồn và quảng bá văn hóa và bảo tồn môi trường – coi trọng đến hiến pháp.

Sinh ra trong một cộng đồng làm nông nghiệp ở miền Trung Bhutan, ông Ura nói tuổi thơ của ông được đánh dấu bởi những thay đổi mà đã đưa ông đến gần với một thế giới bên ngoài nông nghiệp. Trong những năm 1960 và1970, các nhà đầu tư Thụy Sĩ, trên địa hình vùng núi cao ở huyện của ông, đã giúp phát triển hệ thống đường và nước. Sự ra đời của một hệ thống giáo dục chính thức ở Bhutan dần dần thay đổi quan niệm của nhiều người dân, những người cảm thấy giáo dục ở trường học đã lấy đi trách nhiệm ở nhà.

Sau khi tốt nghiệp hạng nhất tại trường học của mình ở Thimphu, thủ đô của Bhutan, ông Ura đã được gửi đến học ở Trường Cao đẳng St. Stephen ở Ấn Độ, nơi ông lúc đầu theo học ngành lịch sử. Trước thời gian ông đến Oxford vào năm 1983, ông đã bắt đầu có bước đột phá vào các lĩnh vực triết học, kinh tế và chính trị.

Nông dân làm việc trên ruông lúa gạo ở Bhutan. Theo nghiên cứu mới nhất của Ura, những người đã được giáo dục và sống ở khu vực đô thị có mức độ về sự mãn nguyện hơn cao hơn người sống ở nông thôn. Credit Adam Dean cho The New York Times

Khi ông trở về Bhutan vào năm 1988, ông đã sửng sốt, đầu tiên là với các điều kiện của thư viện của đất nước, mà ông gọi là “cực kỳ thô sơ”, và sau đó với cách của một “công nghiệp hoá, chiến tranh lạnh” tập trung vào vật chất đã bắt đầu đe dọa truyền thống Phật giáo của đất nước này.

“Các số liệu của cơ quan phát triển quốc tế đã được thấm vào ngôn ngữ, vào tâm thức, vào hệ thống trách nhiệm của chúng tôi,” ông nói.

Trong thời gian này, các chỉ số chuẩn để đo lường sự tiến bộ của một quốc gia trên quy mô phát triển toàn cầu đã đến với sự xem xét kỹ lưỡng ở Bhutan, ông Ura nói. Chỉ tiêu mà chỉ nhìn một cách riêng biệt vào thu nhập hay các khoản đầu tư của một quốc gia đã cho thấy các chỉ số bỏ sót một phần lớn các chỉ số khác, về sự thật đạo đức, “tập hợp giá trị tối ưu cuối cùng mà chúng ta gọi là hạnh phúc.”

Thuật ngữ “Tổng Hạnh Phúc Quốc Gia” đã được đặt ra bởi vua Jigme Singye Wangchuck, người cai trị Bhutan cho đến năm 2006. Tuy nhiên, từ vựng này vẫn chưa hoàn toàn chính xác, ông Ura nói, và nhiệm vụ phát triển các tiêu chuẩn để đo lường hạnh phúc như một công cụ phát triển đã được giao cho ông và các nhân viên của mình.

Ông Ura duy trì công việc của mình mà chưa bao giờ là về toán học, mà là về hiểu biết sự thức thời và sự gắn bó mật thiết trong kinh nghiệm của một con người, mà ông tin rằng điều đó đưa một đất nước gần gũi hơn với việc đo lường sự tiến bộ thật sự. Với một thứ ví dụ như chất lượng không khí, ông Ura cho biết ông đã bị cuốn hút với nhận thức của người dân.

“Có lẽ không khí rất trong lành trên toàn quốc, chúng tôi biết điều này ở Bhutan, nhưng ở một số nơi bạn có thể hít thở không khí rất tồi,” ông nói. “Vì vậy, đó không phải là mục tiêu đo lường chất lượng không khí, nhưng làm thế nào để bạn cảm thấy chất lượng không khí xung quanh bạn.”

Trong một cuộc phỏng vấn, ông Ura đã nhanh chóng nhắc đến công lao trong việc phát triển hạnh phúc quốc gia là Vua Wangchuck. Tuy nhiên, ông đã trở thành một người ủng hộ hiển diện ở tầm quốc tế.

Một hộp đêm ở Thimphu. Đàn ông được cho biết là họ cảm thấy hạnh phúc hơn so với phụ nữ, Credit Adam cho The New York Times

Năm 2008, Nicolas Sarkozy, sau đó trở thành tổng thống Pháp, giao cho các nhà kinh tế Joseph E. Stiglitz, Amartya Sen và Jean-Paul Fitoussi viết một báo cáo điều tra về tính hữu dụng của hạnh phúc trong chỉ số phát triển. Năm 2011, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua nghị quyết mời các nước thành viên để xem xét các biện pháp để có thể nắm bắt tốt hơn “sự mưu cầu hạnh phúc” trong phát triển. Báo cáo Hạnh phúc Thế giới được phát hành lần đầu vào năm 2012.

Tuy nhiên, ông Ura thừa nhận rằng câu hỏi nảy sinh về việc có một chỉ số hạnh phúc là điều gì đó khác hơn là một thí nghiệm các ý tưởng để được ca ngợi trong giới học thuật ưu tú và giữa các quốc gia giàu có. Ngay cả khi chỉ số được bắt gặp ở bên ngoài Bhutan, ông Ura nói, thuyết phục các nước đang phát triển khác để xem xét lại động lực phát triển dựa vào thu nhập là rất khó khăn.

“Sau khi chúng ta trở nên giàu có. Hãy nói về việc sau khi thu nhập bình quân đầu người là 10.000 $, “ông nói, đưa ra một lời giải thích cho lý do tại sao một số quốc gia đã mất nhiều thời gian để nắm lấy các chỉ số. “Cuộc sống không tuần tự như thế này. Bạn không nói rằng tôi muốn trở nên giàu có trước và hạnh phúc sẽ đến theo đó. ”

Mặc dù Bhutan có những thách thức kinh tế riêng của mình, trong đó có một số nợ cao nhất thế giới trên tỷ lệ GDP và dựa hẳn vào Ấn Độ để phát triển, ông Ura tin rằng một chỉ số hạnh phúc vẫn phổ biến trong nước Bhutan một phần vì lý do tôn giáo và lịch sử.

Niềm tin Phật giáo trong việc xoa dịu những đau khổ đã có một ảnh hưởng, ông nói. Nhưng như vậy, cũng có những sự vắng mặt của chủ nghĩa thực dân và nghèo đói cùng cực. Các nước đi chậm trong việc thực hiện các biện pháp, ông cho biết, thường không thể tiến xa hơn “vượt qua” quá khứ đau buồn.

“Nếu bạn quay trở lại với báo chí, liên tục, dưới ngọn cờ của Tổng Hạnh phúc quốc gia., những thứ như được nâng lên mà sẽ không nếu không được nâng lên,” ông nói. Nếu Bhutan đọc về một cuộc tấn công, ông tiếp tục, “người ta viết,” Ở đất nước có Tổng Hạnh phúc quốc gia, tại sao điều này xảy ra? ”

Tiến về phía trước, ông Ura dường như rất thực tế về những thách thức phải đối mặt với cách thực hiện chỉ số của Bhutan. Khi đất nước đã phát triển, các dự án thủy điện quy mô lớn đã thúc đẩy nền kinh tế về phía trước, nhưng họ cũng đã di dời một số nông dân và những người sống trong các cộng đồng nông thôn, ông nói.

Ông Ura nói đảm bảo tối đa hóa hạnh phúc tổng hợp không phải đánh đổi chi phí của những người sống bên lề sẽ phải vẫn là một ưu tiên. Nhưng khi Bhutan nhìn vào việc mở rộng và đa dạng hóa nền kinh tế của mình, ông thừa nhận rằng rất khó để dự đoán các tính toán chính xác cho hài hòa hạnh phúc quốc gia và tổng sản phẩm trong nước.

Đối với các tính toán của riêng mình “ngày hạnh phúc hoàn hảo,” ông Ura nói nó liên quan tới sáu giờ ngủ “rất sâu”, một buổi chiều đi bộ dài đến một khu rừng và tránh những gì mà rất nhiều dân cư của mình có thể xem xét là một trụ cột thứ năm của hạnh phúc là ớt rất cay của Bhutan.

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s