Tiếng Việt thời LM de Rhodes – vài suy nghĩ về ‘Phép Giảng Tám Ngày’ (phần 9)

Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép Giảng Tám Ngày

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” (phần 1)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)
>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5A)
>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5B)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – dạng bị (thụ) động (passive voice) (phần 8)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – vài suy nghĩ về ‘Phép Giảng Tám Ngày’ (phần 9)

Phần này bàn về cuốn “Phép Giảng Tám Ngày – Phép giảng tám ngày cho kẻ muốn chịu phép rửa tội, mà vào đạo thánh đức Chúa trời”.  Các tương quan ghi nhận trong bài cho thấy LM Alexandre de Rhodes đã sử dụng nhiều tài liệu dòng Tên để hoàn thành cuốn sách giáo lý này. Ngoài ra, Phép Giảng Tám Ngày còn phản ánh khuynh hướng truyền đạo của các giáo sĩ dòng Tên mà LM de Rhodes đã được huấn luyện rất kỹ càng trước khi sang Đông Á để thi hành nhiệm vụ của hội thánh. Khuynh hướng truyền giáo dòng Tên có khác với các ‘chỉ đạo khô khan’ và hầu như ‘một chiều’ từ Toà Thánh La-Mã như “Dottrina Cristiana Breve” của LM Roberto Bellarmino vào cùng giai đoạn. Tiếp tục đọc “Tiếng Việt thời LM de Rhodes – vài suy nghĩ về ‘Phép Giảng Tám Ngày’ (phần 9)”

Migrants dream of establishing village

Last update 13:00 | 10/06/2018

VietNamNet Bridge – Half a year ago, the couple Ly Seo Xi and Trang Thi Tong moved to a temporarily iron-sheet house on barren land in which there remain tree roots.

Yok Don National Park, lives of migrants, Vietnam economy, Vietnamnet bridge, English news about Vietnam, Vietnam news, news about Vietnam, English news, Vietnamnet news, latest news on Vietnam, Vietnam
Migrants build temporary houses on the isolated land. — Photo danviet.vn

Their 18-month-old baby, Ly Thi Hoa, who had her hand burned by boiled water four days ago, is playing on the ground, and occasionally crying out in pain.

Xi said that he bought medicine for his young daughter. Tiếp tục đọc “Migrants dream of establishing village”

Danh mục các tác phẩm văn học yêu cầu dạy trong trường học của 28 quốc gia trên thế giới

English: Required reading: The books that students read in 28 countries around the world

Danh mục tập hợp các tác phẩm văn học cho học sinh ở khắp nơi trên thế giới sẽ mở rộng tầm nhìn  – và giá sách của bạn.

Tại Mỹ, hầu hết học sinh được yêu cầu đọc tác phẩm  To Kill a Mockingbird – Giết con chim Nhại, trong trường học. Cuốn tiểu thuyết kinh điển này kết hợp một câu chuyện dành cho tuổi mới lớn với những vấn đề lớn như phân biệt chủng tộc và bất công hình sự. ĐọcGiết con chim Nhại là một phần không thể thiếu của giáo dục Mỹ khiến chúng ta tự vấn: Những cuốn sách kinh điển ở quốc gia khác như thế nào?

Chúng tôi đặt ra câu hỏi này cho các nhà giáo dục sáng tạo của chương trình TED-Ed và các thành viên của Cộng đồng TED-Ed. Chúng tôi nhận được phản hồi trên toàn cầu và sắp xếp phản hồi và danh sách tác phẩm tập trung vào các tác giả bản xứ. Nhiều phản hồi chỉ rõ ở các quốc gia của họ, như ở Mỹ, có một số tác phẩm hoàn toàn bắt buộc. Dưới đây, hãy xem những tác phẩm mà học sinh ở các nước khác nhau ra sao Ireland Iran, Ghana, Đức, được yêu cầu đọc và lý do tại sao. [Lưu ý: Để tìm phiên bản miễn phí, có thể tải xuống các phiên bản sách được liệt kê bên dưới, tại Dự án Gutenberg.]

Afghanistan
Tiếp tục đọc “Danh mục các tác phẩm văn học yêu cầu dạy trong trường học của 28 quốc gia trên thế giới”

Quấy rối ở công sở Việt Nam: Chuyện bất thường trở nên bình thường

Zing – Thứ sáu ngày 08/06/2018

Quay roi o cong so Viet Nam: Chuyen bat thuong tro nen binh thuong hinh anh 1

12 nữ nhân viên công sở chia sẻ câu chuyện của chính mình về những lần đối diện với lời nói, cử chỉ, hành vi đủ để coi là quấy rối, gạ tình. Trong bối cảnh lằn ranh giữa quấy rối và “đùa vui” vẫn còn nhạt nhòa tại Việt Nam, vấn nạn này dường như đang rình rập bất kỳ ai. Tiếp tục đọc “Quấy rối ở công sở Việt Nam: Chuyện bất thường trở nên bình thường”

Cứu lấy cái đẹp hiền hòa và khiêm nhường

NDT – 11:01 | Thứ ba, 05/06/2018

Những thông tin về nguy cơ nhà thờ và tu viện Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm bị đập bỏ để nhường chỗ cho những công trình xây dựng khu đô thị mới Thủ Thiêm khiến tôi tìm xem lại những hình ảnh về nhà thờ và tu viện nữ này. Xem rồi, bỗng nhận ra cái đẹp lạ lùng của tu viện.


Nhà nguyện và hai dãy nhà tập của Hội Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm. Ảnh: Quý Hòa Tiếp tục đọc “Cứu lấy cái đẹp hiền hòa và khiêm nhường”

Saigon – Then and Now

VNN – Last update 08:15 | 02/06/2018

Saigon has changed a lot over the years, yet in some ways it is still the same, let’s take a look at 50 years of transformation from 1955 to 2005 through photos by Raymond Cauchetier, from a book of photography titled “Saigon 1955-Ho Chi Minh Ville 2005”. 

Saigon - Then and Now, social news, vietnamnet bridge, english news, Vietnam news, news Vietnam, vietnamnet news, Vietnam net news, Vietnam latest news, vn news, Vietnam breaking news
Notre-Dame Cathedral of Saigon in 1955

Saigon - Then and Now, social news, vietnamnet bridge, english news, Vietnam news, news Vietnam, vietnamnet news, Vietnam net news, Vietnam latest news, vn news, Vietnam breaking news
Notre-Dame Cathedral of Saigon in 2005 Tiếp tục đọc “Saigon – Then and Now”

Tiếng Việt thời LM de Rhodes – dạng bị (thụ) động (passive voice) – phần 8


Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép Giảng Tám Ngày

Nguyễn Cung Thông

Phần này bàn về các ghi nhận thời tự điển Việt Bồ La về dạng bị động trong tiếng Việt, cũng là vào lúc các LM Dòng Tên sang Đông Á truyền đạo. Các tương quan ngữ âm đưa ra trong bài này như bị ~ phải, thụ ~ chịu, đắc ~ được không nhất thiết khẳng định nguồn gốc Môn-Khme, Nam Á hay Hán cổ của những từ này vì cần nhiều dữ kiện hơn nữa. Tiếp tục đọc “Tiếng Việt thời LM de Rhodes – dạng bị (thụ) động (passive voice) – phần 8”

Hát Xoan – Một hiện tượng Di sản của UNESCO

VNA – Lần đầu tiên Di sản Hát Xoan thuyết phục được UNESCO ra một quyết định đặc cách và chưa có tiền lệ, chuyển đổi đặc biệt từ danh sách Di sản văn hóa Phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp sang danh sách Di sản văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại. Di sản Hát Xoan của Việt Nam đang trở thành một hiện tượng Di sản được cả thế giới quan tâm, nghiên cứu và bình xét.

Tháng 11/2011, UNESCO đã chính thức công nhận Hát Xoan Phú là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại. Sau 4 năm được công nhận, tháng 10/2015 Ông Nguyễn Đắc Thủy, Phó Giám đốc Sở VHTT&DL Phú Thọ được tỉnh cử Sang Pháp báo cáo UNESCO về kết quả bảo tồn Di sản này.


Năm 2011, Hát Xoan được UNESCO chính thức công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Ảnh: Tư liệu

Tiếp tục đọc “Hát Xoan – Một hiện tượng Di sản của UNESCO”

Trên vùng đất hạn Ninh Thuận

VNA – 15/05/2018 17:42 GMT+7

Từ tháng 4 đến tháng 7 hằng năm là mùa khô hạn nhất ở tỉnh Ninh Thuận, biến vùng đất này thành một tiểu sa mạc, sản xuất nông nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Trong cuộc mưu sinh trên đất đai khô cằn, người dân Ninh Thuận đã ứng phó với biến đổi khí hậu, phủ lên vùng đất khô hạn đầy nắng gió này một màu xanh của sự phát triển.

Trong suốt hai tháng 3 – 4 / 2018, nhiều hồ chứa nước trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận như hồ Phước Nhơn (xã Phước Trung, huyện Bác Ái) đã cạn kiệt nước, khiến cho cây trồng khô héo, đàn gia súc của các hộ dân đang chật vật tìm thức ăn. Ảnh: Trọng Chính

Tiếp tục đọc “Trên vùng đất hạn Ninh Thuận”

#MeToo, Vietnam

#MeToo, Vietnam
Image Credit: Le_ Hoang___ on Unsplash

Vietnam’s fledgling #MeToo movement reveals the limits of the country’s progress on gender equality.

thediplomat – By Isabelle Taft – May 15, 2018

The Facebook posts started on April 19. A young intern at Tuoi Tre, the country’s most prestigious newspaper, had been raped by her supervising editor and attempted suicide, the messages by Vietnamese journalists said. Over the next few days, women from across the country began sharing stories about harassment and abuse they had experienced while working as reporters. They tagged their posts #toasoansach (clean newsroom), #ngungimlang (stop staying silent), and #MeToo. Tiếp tục đọc “#MeToo, Vietnam”

Đại Nam Thực Lục

Đây là “Bộ sử biên niên ghi chép các việc thực về các đời vua chúa nhà Nguyễn, biên soạn từ năm 1820 theo chỉ dụ của vua Minh Mệnh khi thành lập Quốc sử quán. Đến năm Thiệu Trị thứ 4 (1844) phần đầu cảu công trình mới biên soạn xong. Các Chánh phó Tổng tài là Trương Đăng Quế, Vũ Xuân Cẩn và các quan chức sử quán dâng biểu xin vua duyệt định cho khắc in. Lúc trước Minh Mệnh mới cho tên đại thể là Liệt thánh thực lục [列聖寔錄], nay sách soạn xong chính thức lấy tên là Đại Nam thực lục [大南寔錄], chia làm 2 phần Tiền biên và Chính biên. Phần Tiền biên này gồm 12 quyển, ghi các việc về 9 đời chúa Nguyễn: Khởi đầu từ Thái tổ Gia Dụ hoàng đế tức chúa Nguyễn Hoàng (Q.1), tiếp sau là các chúa: Hi Tông Hiếu Văn tức chúa Nguyễn Phúc Nguyên (Q.2), Thần Tông Hiếu Chiêu tức Nguyễn Phúc Lan (Q.3), Thái Tông Hiếu Triết tức chúa Nguyễn Phúc Tần (Q.4-5), Anh Tông Hiếu Nghĩa tức Nguyễn Phúc Thái (Q.6), Hiển Tông Hiếu Minh tức Nguyễn Phúc Chu (Q.7-8), Túc Tông Hiếu Ninh tức Nguyễn Phúc Chú (Q.9), Thế Tông Hiếu Vũ tức chúa Nguyễn Phúc Khoát (Q.10), Duệ Tông Hiếu Định tức chúa Nguyễn Phúc Thuần (Q.11-12). Các sự việc ghi chép rất tóm tắt, bao quát hơn hai thế kỉ từ khi Nguyễn Hoàng vào làm trấn thủ Thuận Hoá năm 1558 đến khi Nguyễn Phúc Thuần chết (1777). Công cuộc trung hưng nhà Nguyễn tứ đó về sau do Thế Tổ nhà Nguyễn (tức vua Gia Long) đứng đầu sẽ là đối tượng ghi chép của phần Chính biên.” Tiếp tục đọc “Đại Nam Thực Lục”

Đại Nam Nhất Thống Chí

“Đầu sách có tờ tâu của Tổng tài, Toản tu Quốc sử quán triều Duy Tân đồng ký tên: Cao Xuân Dục 高春育, Lưu Đức Xứng 劉德稱, Trần Xán 陳燦, đề ngày 8 tháng 2 năm Duy Tân 3 (1909) tâu việc đã theo bản cũ chỉnh lý Đại Nam nhất thống chí 大南一統志 cho gọn để tiện xem đọc. Cuối bài tâu có in chữ châu phê của vua cho làm theo lời tâu. Tiếp đến Phàm lệ gồm 30 điều, nói các sự việc từ sau Thành Thái 19 (1907) chưa kịp hội nhập vào sách này. Sau Phàm lệ đến bảng kê các chức danh: Ngoài Tổng tài và 2 Toản tu kê trên, hạng Biên tu còn kê tên: Nguyễn Thiện Hạnh 阮善行, Trương Tuấn Nhiếp 張駿[ ], Phạm Khắc Sung 范克充; Khảo hiệu: Lê Hoàn 黎完, Trần Cán 陳幹; Đằng lục 騰錄 18 người, Thu chưởng 1 người. Tiếp đến là bảng Tổng mục, tức là khung đề mục của cả bộ, như: 分野 Phân dã, 沿革 Duyên cách, 形勢 Hình thế, 氣候 Khí hậu, 風俗 Phong tục, 城池 Thành trì, 學校 Học hiệu, 戶口 Hộ khẩu, 田賦 Điền phú, 山川 Sơn xuyên, 溪潭 Khê đàm, 古蹟 Cổ tích, 祠廟 Từ miếu, 寺觀 Tự quán, 關汛 Quan tấn, 驛站 Dịch trạm, 里路 Lí lộ, 津渡 Tân độ, 橋梁 Kiều lương, 堤堰 Đê yển, 市集 Thị tập, 人物 Nhân vật, 土産 Thổ sản. – Toàn bộ gồm 17 quyển, chỉ bao gồm các tỉnh Trung Kỳ, từ Thanh Hóa đến Bình Thuận.” (chính biên).

Đại Nam Nhất Thống Chí – Tập 1

Đại Nam Nhất Thống Chí – Tập 2

Đại Nam Nhất Thống Chí – Tập 3

Đại Nam Nhất Thống Chí – Tập 4

Đại Nam Nhất Thống Chí – Tập 5
________

Đại Nam Nhất Thống Chí – Nam Kỳ Lục Tỉnh – Quyển Thượng

Đại Nam Nhất Thống Chí – Nam Kỳ Lục Tỉnh – Quyển Hạ

Đại Nam Liệt Truyện

Đại Nam Liệt Truyện do Quốc sử quán của triều Nguyễn soạn. Bộ truyện này được chia làm hai phần gồm phần Tiền biên và phần Chánh biên. Tiền biên gồm có 6 quyển (chữ Hán), ghi chép lại tiểu sử của các nhân vật Hậu phi, Hoàng tử, Công chúa và các quan văn võ của 9 đời chúa Nguyễn bắt đầu từ Nguyễn Hoàng cho đến Duệ Tông Nguyễn Phước Thuần. Phần Chánh biên biên soạn từ năm Tự Đức thứ 5 (1852), bổ sung chỉnh lý liên tục, mãi đến đầu đời Thành Thái (1889) mới được khắc in.
Đại Nam Liệt Truyện – Tập 1

Đại Nam Liệt Truyện – Tập 2

Đại Nam Liệt Truyện – Tập 3

Đại Nam Liệt Truyện – Tập 4