Thảm sát Christchurch: Lịch sử chỉ là sự lặp lại chính nó

SÁNG ÁNH 25/3/2019 9:03 GMT+7

TTCT – Vụ thảm sát ở Christchurch, New Zealand khiến 49 người thiệt mạng là vụ xả súng tồi tệ nhất trong lịch sử quốc gia nổi tiếng yên bình này. Sự thật rằng mục tiêu chính của vụ xả súng, hai hội đường Hồi giáo, nêu bật một thực trạng mang tính lịch sử đã hàng nghìn năm.

Kỵ binh Ottoman (áo đỏ), tức sipahis, và kỵ binh Ba Lan, tức hussar, trong trận Vienna 1683, tranh của họa sĩ người Ba Lan Józef Brandt.-Ảnh: Pinterest
Kỵ binh Ottoman (áo đỏ), tức sipahis, và kỵ binh Ba Lan, tức hussar, trong trận Vienna 1683, tranh của họa sĩ người Ba Lan Józef Brandt.-Ảnh: Pinterest

732 là một năm mang tính cột mốc trong lịch sử, chí ít là với các học trò lớp 3 ở Pháp. Đây là một trong những sự kiện mà người Pháp nào cũng thuộc nằm lòng, nếu không thì lưu ban và không được lên lớp 4.

Tại Poitiers (cạnh Tours), bên bờ sông Loire bình thản, vào năm đó, vương Charles Martel thống lãnh đế quốc Frank (một trong nhiều bộ lạc Đức) đánh bại vương Al Ghafiqi, tổng đốc Hồi giáo của vùng Andalus (nay thuộc Tây Ban Nha). Al Ghafiqi tử trận và cuộc bành trướng của người Ả Rập ở Tây Âu dừng lại, khiến đến ngày nay vẫn còn câu đùa là người sinh ra ở bờ nam sông Loire không phải là người chính gốc Pháp.

Tiếp tục đọc “Thảm sát Christchurch: Lịch sử chỉ là sự lặp lại chính nó” →

Dấu ấn văn hóa Chămpa trên đất Di sản thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng

phongnhakebang.vn – Thứ sáu, 10/07/2020- 10:18

Trong nhiều thế kỷ tồn tại và phát triển của nền văn minh Chăm Pa, người Chăm đã để lại trên dãy đất miền Trung nhiều công trình kiến trúc, nghệ thuật gồm các thành quách, đền tháp, thánh đường, thánh địa… Với những biến động lịch sử  trong nhiều thế kỷ  mà đến nay chỉ còn lại là những di tích văn hóa.

Quảng Bình là vùng giao thoa của hai nền văn hóa cổ Việt – Chămpa, từ năm 137 đến 1069, Quảng Bình từng là địa bàn cư trú của các dân tộc Chăm và một số dân tộc thiểu số khác. Đặc biệt, sự xuất hiện của văn hóa Chăm để lại dấu vết kiến trúc nền đền trong động Phong Nha và ký tự trên vách hang Bi Ký. Đây là dấu hiệu cho thấy sự thâm nhập sâu của văn hóa Chăm vào khu vực Di sản đã được hai học giả nổi tiếng là Léopold Cadière (nhà truyền đạo người Pháp) và Giáo sư Trần Quốc Vượng khẳng định.

Tiếp tục đọc “Dấu ấn văn hóa Chămpa trên đất Di sản thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng” →

Tại sao con người có quá nhiều ngôn ngữ khác nhau đến như vậy?

English: Why do human beings speak so many languages?

Mái nhà tranh giữ lại những tia nắng mặt trời nhưng nó không thể cản được sức nóng nhiệt đới. Trong khi tất cả thành viên trong hội thảo nghiên cứu đi ra ngoài để giải lao, một nhóm nhỏ đã tách ra để tụ tập dưới bóng mát của cây dừa và tận hưởng làn gió nhẹ. Tôi lang thang từ nhóm này sang nhóm khác, tham gia vào các cuộc thảo luận. Mỗi lần, tôi để ý rằng ngôn ngữ của cuộc trò chuyện sẽ thay đổi từ tiếng bản địa đến những ngôn ngữ mà họ biết tôi sẽ hiểu như Bislama(ngôn ngữ của Cộng hòa Vanuatu) hoặc tiếng Anh. Tôi kinh ngạc khi những người tham gia trò chuyện có thể chuyển đổi ngôn ngữ một cách dễ dàng như vậy, nhưng tôi thậm chí còn sửng sốt hơn với số lượng ngôn ngữ bản địa khác nhau.

Ba mươi người tụ họp lại cho buổi hội thảo trên hòn đảo này ở Nam Thái Bình Dương và tất cả trừ tôi đến từ hòn đảo gọi là Makelua, ở quốc gia Vanuatu. Họ sống ở 16 cộng đồng khác nhau và nói 16 ngôn ngữ riêng biệt.
Tiếp tục đọc “Tại sao con người có quá nhiều ngôn ngữ khác nhau đến như vậy?” →

Rì rầm tiếng vọng từ ngàn xưa

Hà Nội mới

“Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về”

Hai câu trong bài “Đất nước” của thi sĩ Nguyễn Đình Thi, không hiểu sao, cứ văng vẳng tâm trí chúng tôi khi tỉ mẩn ở cụm di chỉ Vườn Chuối (thôn Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội). Từ Vườn Chuối, dấu tích của một làng cổ, dấu tích sự có mặt của con người từ rất sớm trên địa bàn Hà Nội, chúng tôi nghĩ về di tích Cổ Loa (xã Cổ Loa, huyện Đông Anh) – di tồn kinh đô cổ nhất của người Việt, về Hoàng thành Thăng Long – những nơi cùng với quá trình khảo cổ, xuất lộ rất nhiều hiện vật “kể” những câu chuyện ông cha tự ngàn xưa. Và để những câu chuyện tự ngàn xưa vọng đến mai sau hẳn là nỗi niềm nhiều khơi gợi…

***

Ảnh: Ngô Vương Anh

Tiếp tục đọc “Rì rầm tiếng vọng từ ngàn xưa” →

Cuộc sống lên tầng, văn hóa “lên” đâu?

Hà Nội mới – 23-8-2019

KHOẢNG 20H NGÀY 9-5-2019, CƯ DÂN CHUNG CƯ AN BÌNH CITY (QUẬN BẮC TỪ LIÊM, HÀ NỘI) CUỐNG CUỒNG TÌM ĐƯỜNG CHẠY KHI CÓ TIN BÁO CHÁY.

KHÓI ĐEN XUẤT HIỆN TỪ MỘT CĂN HỘ Ở TẦNG 17 RỒI LAN ĐẾN TẦNG 23. CHỦ CĂN HỘ ĐI VẮNG, MỌI NGƯỜI TÌM CÁCH VÀO ĐỂ DẬP LỬA VÀ PHÁT HIỆN ĐIỀU KHÓ TIN: ĐÁM CHÁY XUẤT PHÁT TỪ HÀNH LANG, NƠI CHỦ NHÀ TẬP KẾT HÀNG TRĂM VIÊN THAN TỔ ONG, HỘP CÁC TÔNG ĐỂ ĐUN NẤU….

Tiếp tục đọc “Cuộc sống lên tầng, văn hóa “lên” đâu?” →

Cuộc “thiên di” của những chú tò he

PN – Hiếm làng nghề truyền thống nào trên dải đất hình chữ S lại có lịch sử thăng trầm, biến thiên kỳ lạ như làng Tò he Xuân La. Kỳ lạ đến độ ngay cái tên “tò he” đã là sự “chết danh” từ trên trời rơi xuống. Cũng hiếm làng nghề nào vừa thích nghi được với đời sống đương đại, vừa ngược dòng phục dựng lại “phong cách” gốc của làng. Bây giờ người Xuân La đã bước từ hình ảnh “bệ rạc nơi đầu đường xó chợ” thành những nghệ sĩ trình diễn trong khách sạn, nhà hàng sang trọng; thậm chí trở thành người thầy vừa hướng dẫn nặn, vừa chuyển tải văn hóa qua câu chuyện tò he cho nhiều lứa học sinh trên đất kinh kỳ.

Tiếp tục đọc “Cuộc “thiên di” của những chú tò he” →

Nguồn gốc đàn tranh Việt Nam

Đây là ấn bản tiếng Việt thứ năm của tiểu luận Nguồn Gốc Đàn Tranh Việt Nam. Nếu ấn bản thứ nhất (1987), thứ hai (1990) và thứ ba (1996) đặt tiền đề và cơ sở lý luận về nguồn gốc đàn tranh Việt dựa trên các yếu tố ngôn ngữ học và thiết kế nhạc khí thì ấn bản thứ tư (2020) và ấn bản này cung cấp nhiều tư liệu lịch sử và khảo cổ để làm rõ và cũng cố những giả thuyết và kết luận được nêu ra trong ba ấn bản trước đây. Mong rằng tiểu luận này sẽ giúp bạn đọc mở ra một cái nhìn mới về lịch sử đàn tranh Việt và nhạc Việt.

Người viết xin chân thành cảm ơn Gsts. Nguyễn Thuyết Phong đã gửi tặng 2 tấm ảnh đàn tre goong trong bộ ảnh điền dã cuả Gs tại Việt Nam để minh họa cho phần viết về đàn tre trong tiểu luận này.

Lê Tuấn Hùng

Đọc và download >>

Lời rừng, hay lẽ tử sinh của tri thức bản địa

Ông là Briu Pố, ở xã Lăng, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Lên Tây Giang, hỏi về ông, người lớn, cán bộ đều biết. Còn vì sao biết, chuyện dài. Ông hay lên ti vi nói về đại đoàn kết, dân cần chi, cán bộ ra sao, trồng cây ba kích, luật tục rồi nghệ thuật điêu khắc người Cơ Tu. Tôi từng nghe một cán bộ ở tỉnh thốt lên: “Ông già lý luận không bẻ được, chữ nghĩa theo kịp xu hướng mới”. Tôi biết nhiều vị cán bộ huyện… né ông vì bệnh nói thẳng như cây chò, lại xuất thân là thầy giáo người Cơ Tu đầu tiên có bằng đại học, kiến thức về rừng đủ để người ta không qua mặt được.

“Anh bao nhiêu tuổi rồi?”. “Bảy mấy đó, không biết” – ông cười hề hề – “Hồi đó có khai sinh đâu”. Ừ. Mà có thì người ở núi, người già thôi, cũng chỉ tính tuổi theo mùa rẫy. Mỗi năm một mùa rẫy. Rẫy là rừng đó. Vì thế rừng là không gian, là thời gian, là lịch pháp, là đồng hồ sinh học đời người. Với người Cơ Tu, rừng như trường ca, thăm thẳm, mịt mùng, mờ ảo, gần gũi, gắn bó, xa vời, mê hoặc, sợ hãi. Nhà dân tộc học người Pháp Jacques Dournes đã từng có một tác phẩm về Tây Nguyên là Rừng, đàn bà, điên loạn. Rừng như người đàn bà đẹp, tài năng, dữ dội, dịu dàng, bảo bọc, như một tác phẩm kinh dị, lại như một bài thơ mềm như mưa thu, như mê cung của thần thoại… gom tất cả lại là tính thiêng, người ta cuộn trong lòng nó, thờ cúng nó, như mẹ. Rừng là mẹ.

Tiếp tục đọc “Lời rừng, hay lẽ tử sinh của tri thức bản địa” →

Ngày tàn của kiến thức chuyên môn?

23/07/2021


Hình minh họa.
(Hình minh họa).

Hôm nay, lên nhật báo The New York Times, thì thấy tình hình Covid-19 tại Mỹ do biến thể Delta gây ra làm cho số ca nhiễm gia tăng đáng kể trên 50 bang. Số ca ngày 21 tháng 7 là 41.310 ca, và ngày 22 tháng 7 là 45.343. Hơn một nửa dân số Mỹ vẫn chưa chích ngừa (49% hoàn chích). Số tử vong là 609.870.

Đầu tháng 7, một bài viết của Jamie Seidel trên báo tại New Zealand có tựa đề “Sự thiếu hiểu biết là lý do tại sao Hoa Kỳ phải đối mặt với 100.000 ca nhiễm mới mỗi ngày” (Ignorance is why US faces 100,000 new infections every day) đã đề cập nhiều đến giáo sư Tom Nichols. Bài này đã được Chu Văn chuyển ngữ và có đăng trên trang Thông Luận.

Xin mở ngoặc ở đây để nói rằng, tuy từ Ignorance có nghĩa là thiếu thông tin hay kiến thức, nó hàm chỉ thái độ của con người. Thông tin dù có cung cấp đầy đủ nhưng người ta không muốn biết, hay dù muốn biết nhưng chỉ chọn lọc những gì hợp với nhãn quan của mình, mà không tìm hiểu đầy đủ, sâu sắc và kỹ lưỡng, thì đó là Ignorance. Ignorance đến từ động từ Ignore, nghĩa là từ chối để ý hay ghi nhận, hoặc phủ nhận một cách cố ý.

Tiếp tục đọc “Ngày tàn của kiến thức chuyên môn?” →

‘Giải phóng’ đất nông lâm trường: Đã đến lúc cần ‘cuộc cách mạng’ quyết liệt hơn (5 bài)

Không ít nơi, chính quyền địa phương thu hồi đất của lâm trường nhưng lại không giao cho người dân tại chỗ mà giao cho các công ty tư nhân. Các lâm trường có nhiều đất cũng giao lại cho những người giàu có. (Ảnh: Hùng Võ/Vietnam+)

***

‘Giải phóng’ đất nông lâm trường: Đã đến lúc cần ‘cuộc cách mạng’ quyết liệt hơn

Lời giới thiệu

Đất đai là tài nguyên quý giá, là tư liệu sản xuất không gì thay thế được của nông/lâm nghiệp và là trụ đỡ quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Tiếp tục đọc “‘Giải phóng’ đất nông lâm trường: Đã đến lúc cần ‘cuộc cách mạng’ quyết liệt hơn (5 bài)” →

Tà đạo ở Điện Biên và âm mưu lập “Nhà nước cộng hòa dân chủ Mông” bất thành

Thứ Hai, 05:31, 05/10/2020

VOV.VN – Một số điểm nhóm theo “Giê sùa” đã công khai cầu nguyện, mong muốn chúa “Giê sùa” về phù hộ, dẫn dắt để có được “Nhà nước Mông”.

Điện Biên là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh phía Tây Bắc của Tổ quốc, biên giới dài hơn 455km, tiếp giáp với Lào và Trung Quốc. Đặc biệt, ở địa phương này, người Mông chiếm số đông với hơn 38%, tiếp sau là người Thái chiếm hơn 35%. Người Kinh chỉ chiếm 17,3%. 

Điện Biên vẫn là tỉnh nghèo, kinh tế chậm phát triển. Trong ảnh là chợ trung tâm huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên.

Với vị trí chiến lược, những năm qua, tỉnh Điện Biên luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm đầu tư bằng nhiều nguồn, nhiều dự án để giúp phát triển kinh tế – xã hội, giữ vững an ninh quốc phòng. Tuy nhiên, Điện Biên vẫn là tỉnh nghèo, kinh tế chậm phát triển, đời sống một bộ phận nhân dân còn rất nhiều khó khăn, cùng với đặc điểm tự nhiên của tỉnh nên những năm qua, các thế lực thù địch, phần tử xấu triệt để lợi dụng để kích động, tuyên truyền, lôi kéo nhân dân tham gia hoạt động ly khai, tự trị, tuyên truyền đạo trái pháp luật…  

Tiếp tục đọc “Tà đạo ở Điện Biên và âm mưu lập “Nhà nước cộng hòa dân chủ Mông” bất thành” →

Trường học ở Tà Mung

Bài & ảnh: THÙY GIANG Thứ Tư, 26-02-2020, 15:55+ |  Print

nhân dân – Được triển khai từ năm 2015, mô hình “trường học nông trại” của Trường PTDTBT THCS xã Tà Mung, huyện Than Uyên (Lai Châu) đã thật sự mang lại hiệu quả rõ rệt. Đây chính là điều kiện thuận lợi để nhà trường chăm chút bữa ăn cho học sinh bán trú, cũng như nâng cao chất lượng dạy – học, giáo dục kỹ năng sống trong nhà trường.

Mầu xanh trên đá

Xuân này chúng tôi có dịp lên Tà Mung một trong những xã xa xôi, khó khăn bậc nhất của huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu, toàn xã có 11 bản, hai dân tộc chính là H’Mông và Thái. Năm học 2019 – 2020, Trường PTDTBT THCS xã Tà Mung có 378 học sinh, trong đó có 266 em thuộc diện học sinh bán trú. Tà Mung với địa hình cheo leo, đi lại khó khăn việc giữ chân con em ở lại trường cả tuần là cả một kỳ tích.

Tiếp tục đọc “Trường học ở Tà Mung” →

Xây cầu, đường cho người nghèo – 2 bài

Kỳ 1: Sức lan tỏa từ những cây cầu LRAMP

Kỳ 2: Thay đổi tư duy: Một đồng bảo trì bằng ba đồng xây mới

***

Xây cầu, đường cho người nghèo

THÁI LINH Thứ Hai, 06-01-2020, 16:13+ |  Print

Cầu Tân Tây là cây cầu đầu tiên thuộc dự án LRAMP được khởi công trên địa bàn cả nước.

Nằm trong Chương trình xây dựng cầu dân sinh bảo đảm an toàn giao thông vùng dân tộc thiểu số theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Dự án đầu tư xây dựng cầu dân sinh và quản lý tài sản đường địa phương (LRAMP) được gọi là những công trình dành cho người nghèo.

Hợp phần cầu dân sinh là một trong ba hợp phần chính thuộc dự án LRAMP do Tổng cục Đường bộ Việt Nam làm chủ đầu tư. Hiện dự án đang triển khai nhanh một năm so kế hoạch, góp phần xóa đói, giảm nghèo, giúp người dân những vùng khó khăn dễ dàng tiếp cận với văn hóa, y tế, giáo dục…

Tiếp tục đọc “Xây cầu, đường cho người nghèo – 2 bài” →

Từ xóm núi bước ra thế giới

Từ xóm núi bước ra thế giới

nhandan – Thứ Bảy, 09-09-2017, 04:49

Hơn mười năm trước, Lùng Tám là một cái tên xa lạ, hẻo lánh nơi xóm núi huyện Quản Bạ (Hà Giang). Nghề dệt lanh truyền thống ở đây cũng đang có nguy cơ mất hẳn. May thay, có người phụ nữ Mông tên Vàng Thị Mai, bằng tình yêu sắc màu thổ cẩm – giá trị văn hóa của dân tộc mình đã lặn lội, xoay sở để thương hiệu “Lanh Lùng Tám” hôm nay được vang xa.

Vực dậy nghề truyền thống

Đầu năm nay, bà Vàng Thị Mai, Nghệ nhân dân gian, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) dệt lanh thôn Hợp Tiến (xã Lùng Tám) được tạp chí Forbes Việt Nam bình chọn là một trong 50 gương mặt phụ nữ có ảnh hưởng nhất cả nước, bởi những đóng góp cho thương hiệu lanh quê nhà vươn ra thế giới.

Tiếp tục đọc “Từ xóm núi bước ra thế giới” →

Đưa lịch sử vào sân chơi cho trẻ em

VNA – 02/05/2021 12:01 GMT+72

Lần đầu tiên tại Việt Nam, sự tích cây Nỏ thần gắn liền với triều đại vua An Dương được tái hiện thành sân chơi Nỏ thần tại tổ 3, thị trấn Đông Anh, huyện Đông Anh, Hà Nội. Sân chơi mở ra nhằm giúp các em nhỏ tại Đông Anh được chơi trong lòng lịch sử đồng thời truyền cảm hứng tình yêu quê hương đất nước cho du khách mọi miền đến du lịch tại thành Cổ Loa.


Sân chơi Nỏ thần dành cho trẻ em được đặt tại trung tâm thị trấn Đông Anh, Hà Nội.

Đông Anh Hà Nội là nơi ghi dấu ấn sâu đậm những di tích lịch sử gắn liền với thành Cổ Loa. Đây là tòa thành có niên đại lâu đời nhất ở Việt Nam được xây dựng vào thế kỷ thứ III trước Công nguyên để làm kinh đô nước Âu Lạc. Những câu chuyện truyền thuyết tại đây gắn liền với vua An Dương Vương, nỏ thần Kim Quy, về mối tình bi thương và cảm động giữa Mỵ Châu -Trọng Thủy.

Tiếp tục đọc “Đưa lịch sử vào sân chơi cho trẻ em” →