Hồ Tây: một cái tên, hai số phận

NĐT –  15:33 | Thứ năm, 08/09/2022 0

Hồ Tây ở Hà Nội và Hồ Tây ở Hằng Châu (Trung Quốc) tương đồng về quy mô, hình thế, công năng văn hóa. Nhưng Hồ Tây ở Hằng Châu đã trở thành Di sản văn hóa thế giới, đại chúng cùng được thụ hưởng, trong khi Hồ Tây ở Hà Nội có nguy cơ thành “vùng bất động sản khủng của các doanh nghiệp”.

Trong khu vực các nước đồng văn, có rất nhiều hồ mang tên Hồ Tây. Trung Quốc có 36 Hồ Tây, Nhật Bản có một Hồ Tây (ở huyện Yamanashi) và Việt Nam có một Hồ Tây tại thủ đô Hà Nội. Không chỉ cùng tên, tất cả các Hồ Tây kể trên còn mang một đặc điểm chung rất quan trọng: đều là nơi hội tụ, ghi dấu của thơ ca, truyền thuyết và tín ngưỡng dân gian.

Nổi tiếng nhất trong số đó, phải kể đến Hồ Tây ở Hằng Châu (Trung Quốc) và Hồ Tây tại Hà Nội với nhiều điểm tương đồng mà chúng tôi sẽ lần lượt nêu ra.

Hồ Tây và thành phố Hằng Châu nhìn từ trên cao. Ảnh tư liệu Đinh Thế Anh

Cảnh Hồ Tây, bán đảo Quảng An (Hà Nội). Ảnh: Võ Thanh Tùng

<–more–>

Về quy mô và hình thái không gian

Ước tính không gian, diện tích khu vực Hồ Tây Hà Nội khoảng 6,39 km2, bao gồm 5,3 km2 diện tích mặt nước và 1,09 km2 diện tích bán đảo Quảng An, chu vi của không gian (chu vi bao chứa cả vùng bán đảo) khoảng 11,6 km. Thật sự thú vị, quy mô của Hồ Tây Hà Nội gần như hoàn toàn trùng khớp với quy mô của Hồ Tây Hằng Châu (diện tích 6,39 km2, chu vi 11 km).

Hai hồ đều có hình thái không gian đặc biệt là “trong hồ có đảo, trong đảo lại có hồ”. Trong Hồ Tây (Hà Nội) có bán đảo Quảng An, trong bán đảo Quảng An lại có hồ Đầm Trị. Trong Hồ Tây (Hằng Châu) có đảo Tiểu Doanh Châu, trong đảo có hồ Chữ Điền.

Hình thế không gian đặc biệt này được nhiều sử liệu ghi chép lại với hai tên gọi “Phượng hoàng ẩm thủy” và “Châu Long Phượng Chuỷ chi gian” (viên ngọc nằm trong mỏ phượng và chân rồng) có giá trị quan trọng trong tín ngưỡng dân gian. Câu thơ “Thố chi Tây Hồ chi thượng/ Châu Long Phượng Chuỷ chi gian” (Tạm hiểu: Động nhỏ trên Hồ Tây, viên ngọc sáng nằm trong mỏ phượng, hàm rồng. Rồng phượng bay cuộn tròn lấy ngọc trong hồ có đảo, trong đảo có hồ) của Cao Bá Quát là nhắc đến tín ngưỡng này một cách sống động và văn mỹ.

Về công năng văn hóa

Đầu tiên, hai hồ này đều nằm bên cạnh kinh đô. Thời điểm Hồ Tây Hằng Châu vang danh thiên hạ, chính là khi mà Hằng Châu đang đóng vai trò là kinh đô của nhà nước Nam Tống (kinh thành Lâm An). Phân tích sử liệu dân gian và thơ ca cho thấy Hồ Tây Hà Nội và Hồ Tây Hằng Châu trong những phân khúc lịch sử tương đồng cùng là kinh đô, cả hai hồ đều là địa điểm nghỉ dưỡng và du thưởng của Hoàng gia, nơi ẩn cư của nhiều văn sĩ, và là điểm đón tiễn du khách thập phương.

Các làng nghề địa phương được bảo tồn và phát triển ở Hồ Tây Hằng Châu (Trung Quốc). Ảnh tư liệu Đinh Thế Anh


Sách Đại Nam Nhất Thống Chí có chép “Lý Thánh Tông dựng hành cung ở đây gọi tên là Dâm Đàm. Nhà Lê đổi tên là Tây Hồ thường trồng sen ở hồ để ngoạn thưởng trong khi ngự ở Li cung”. Thơ của Phạm Quý Thích thời Nguyễn chép “Trần đế quan ngư không thử địa/ Tiên vương lạc thuỷ hữu danh cung” (Nơi vua Trần xưa xem đánh cá giờ thành bãi vắng. Là hành cung tiên vương đời trước vui với nước biếc). Vậy là từ thời Lý đến thời Nguyễn Gia Long, luôn có Hành cung ở Hồ Tây Hà Nội.

Với Hồ Tây Hằng Châu, từ triều Tống đến Thanh, lịch đại vương triều Trung Quốc đều cũng đều xây dựng hành cung ở đây. Hình ảnh sống động nhất lưu trữ đến nay, là tập tranh vẽ Hành Cung Tây Hồ.

Thanh Càn Long Tây Hồ Hành Cung Đồ.

Tây Hồ Hành Cung Bát Cảnh Đồ.


Kế tiếp, hai hồ đều là chốn ẩn cư của các chính khách, văn nhân và nghệ sĩ. Thiền sư Huyền Quang thời Trần khi về ẩn cư ở Hồ Tây Hà Nội, đã tự ví mình giống với Tây Hồ xử sĩ (Lâm Bồ nhà Tống) của Hằng Châu. Nếu các ẩn sĩ Trung Quốc vui với trúc và tùng, thì Thiền sư Việt Nam bằng lòng với hoa cúc vàng: “Tùng thanh Tưởng Hủ tiên sinh kính/ Mai cảnh Tây Hồ xử sĩ gia…? Cố viên tuỳ xứ thổ hoàng hoa” (Tiếng thông reo đầu ngõ (nhà) ông Tưởng Hủ/ Cảnh hoa mai ở nhà xử sĩ Tây Hồ… Vườn cũ nơi nơi đã nở hoa vàng).

Chùa Kim Liên – làng Nghi Tàm xưa. Ảnh tư liệu Vũ Hoài Đức


Về mẫu hình cảnh quan văn hóa

Hai Hồ Tây đều là nơi hội tụ của vô số các câu chuyện truyền thuyết dân gian, thông qua lưu truyền truyền thuyết, dân gian kết nối kỳ duyên lưỡng hồ theo một cách rất đẹp và nhân văn. Như, truyền thuyết hai nàng tiên nữ bỏ lại hai mảnh gương (mặt gương Tây Hồ) ở nhân gian, một ở Hằng Châu, và một ở Hà Nội. Truyền thuyết Trâu vàng ở Hồ Tây Lâm An (Hằng Châu) chạy theo tiếng chuông sang Hồ Tây Hà Nội. Truyền thuyết Huyền Thiên Trấn Vũ diệt trừ yêu cáo… đều là những dẫn chứng dân gian huyền bí…

Đi lễ Phủ Tây Hồ là hoạt động tín ngưỡng thu hút rất đông du khách. Ảnh: Báo điện tử Tổ Quốc


Với nhiều mẫu hình cảnh quan văn hóa tương đồng, cả hai hồ đều trở thành nơi gửi gắm các chuỗi cảm xúc của giới sĩ thân. Ví như, đều được mô tả đẹp tựa nàng Tây Thi, nếu Tô Thức nhà Bắc Tống có câu thơ “Dục bả Tây hồ tỷ Tây Tử/ Đạm trang nùng mạt tổng tương nghi” (Tây hồ khá sánh cùng Tây tử/ Nhạt phấn nồng son thảy tuyệt vời), thì Cao Bá Quát cũng “tức cảnh sinh tình”: “Tây Hồ chân cá tự Tây Thi/ Doanh doanh thuý đại ba bình hậu,/ Khúc khúc quần yêu thảo lục thì” (Tây Hồ quả thật đáng Tây Thi/ Sóng yên mơn mởn mày ai nở/ Giải thắm lượn lờ cỏ biếc lay).

Xoay quanh các chủ đề “sen-cá, tùng-trúc, cúc-mai, nhật-nguyệt”, có thể kể ra không hết các văn thơ gắn với cảnh sắc hồ. Nhà thơ Phạm Quý Thích gần như đã đưa hết bát cảnh Hồ Tây vào trong bài thơ: “Tây Hồ hồ thượng hà niên tự/ Cổ thụ âm âm trúc thạch tùng…/ Nhất hoằng thu kính khai tình nhật/ Thập lý hà hương tống vãn phong…/ Lai lâm nhất vị phủ cô tùng” (Chùa cổ Hồ Tây tự bao giờ/ Hòn non khóm trúc bóng cây thơ… Gương thu một mảnh trời trong vắt/ Mấy dặm gió chiều hương sen đưa… Đến đây kết bạn cội tùng cô).

Hoa sen Hồ Tây. Ảnh tư liệu Vũ Hoài Đức


Nguyễn Trãi cũng có tâm trạng “đem lòng gửi vật”  khi nói về Hồ Tây: “Cao trục thâm kỳ đạo tiền triết/ Đông Pha vị trúc bất khả vô/ Liêm Khê ái liên diệc hữu thuyết/ Càn khôn vạn cổ nhất thanh trí/ Bá Kiều thi tứ Tây Hồ nguyệt” (Đem lòng gởi vật người thuở xưa/ Cao bước dốc mong theo tiền triết/ Đông Pha bảo trúc không thể thiếu/ Liêm Khê yêu sen có thuyết hay/ Càn khôn muôn thuở niềm trong trắng/ Tứ thơ cầu Bá trăng hồ Tây).

Nguyễn Du là một hiện tượng đặc biệt, ông chuyển thể Tiểu Thanh ký ở Hằng Châu sang thơ văn Hà Nội “Tây Hồ hoa uyển tẫn thành khư/ Độc điếu song tiền nhất chỉ thư” (Tây Hồ cảnh đẹp hóa gò hoang/ Thổn thức bên song mảnh giấy tàn).

Trở thành Di sản văn hóa thế giới từ một đầm lầy

Hồ Tây Hằng Châu được hình thành trong quá trình các cồn cát cửa sông tích tụ và lấp đóng vĩnh viễn một vịnh biển. Loại hình hồ này được gọi là đầm phá. Trong hơn năm thế kỷ sau kỷ công nguyên, mặt hồ đầm phá bị lau sậy phủ lấp vô số lần, và lẽ ra nó đã phải trở thành đất bằng nếu không có bàn tay con người.

Đầu tiên, tận dụng cơ hội Tùy Dương Đế khởi công xây dựng tuyến đường sông vận chuyển bắc nam (Đại Vận Hà) đi qua Hằng Châu, nhân dân Hằng Châu đã tự tổ chức khơi thông Hồ Tây, đặt đó làm một cảng dừng đỗ của Đại Vận Hà ở phía tây thành phố.

Làng sản xuất chè Tây Hồ Long Tỉnh (ảnh trên) và Không gian nghỉ ngơi cho du khách ở Hồ Tây Hằng Châu (Trung Quốc). Ảnh tư liệu Đinh Thế Anh


Năm 822, Bạch Cư Di (vừa là quan thứ sử, vừa là đại thi hào), điều động lao động địa phương đắp đê quanh hồ để dự trữ nước ngọt dùng cho thủy lợi. Sau khi hoàn thành, ông đề thơ lên một tảng đá lớn bên hồ dặn dò hậu thế muôn đời giữ gìn và bảo tồn công trình.

Kế thừa ý tưởng của Bạch Cư Di, Tô Thức triều Bắc Tống xây dựng hai công trình thủy lợi lớn kết nối Hồ Tây với sông Tiền Đường và Đại Vận Hà, đồng thời xây nhiều cửa cống vừa giữ nước ngọt, vừa ngăn cát và nước mặn xâm thực, cải thiện chất lượng nước và ổn định tuần hoàn tự nhiên cho hồ. Ông phân đất canh tác cho những hộ dân thu dọn rong tảo ven hồ, từng bước làm thay đổi hoàn toàn diện mạo cảnh quan.

Trong hơn 1.000 năm sau đó – từ Bắc Tống đến Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, nhiều thế hệ nhà thơ văn nghệ sĩ mà trong đó nổi tiếng nhất là Tô Đông Pha, đã đem thơ-ca, nhạc-họa gắn kết với cảnh sắc, không ngừng thiết lập và củng cố chỗ đứng và vị thế văn hóa cho Hồ Tây trên bình diện quốc gia. Những năm sau đó Hằng Châu được các tầng lớp văn sĩ, công nông chung tay bảo vệ cảnh sắc văn hóa, và cùng di sản thơ ca đã đưa Hồ Tây trở thành một biểu tượng cho tinh thần phát huy, bảo tồn các giá trị thiên nhiên và nhân văn.

Hồ Tây Hằng Châu được UNESCO ghi nhận là Di sản văn hóa thế giới. Ảnh: UNESCO Media Service


Nhờ những nỗ lực của nhiều thế hệ nhân dân và tầm nhìn của giới trí thức, nhà cầm quyền, mà năm 1982, Hồ Tây Hằng Châu được phê duyệt là danh thắng phong cảnh trọng điểm cấp quốc gia (danh mục đầu tiên). Năm 1985, được bình chọn trở thành một trong Thập đại danh thắng phong cảnh quốc gia. Năm 2006, được tái cải tạo theo tiêu chuẩn 5A của khu du lịch cảnh quan cấp quốc gia. Năm 2008 Truyền thuyết Hồ Tây được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia (danh mục lần thứ hai).

Đặc biệt đến năm 2011, Hồ Tây Hằng Châu được UNESCO ghi nhận là Di sản văn hóa thế giới – Di sản cảnh quan văn hóa dạng hồ (di sản hồ) – một loại hình di sản đầu tiên và duy nhất trong hệ thống Di sản văn hóa thế giới hiện nay.

Toàn dân cùng hưởng lợi

Việc trở thành di sản không chỉ khiến Hồ Tây Hằng Châu trở nên “lung linh” hơn, mà còn là cơ hội để tạo nên một “mỏ vàng” mới. Việc thiết lập chế độ “Hồ Tây miễn phí” bắt đầu từ năm 2002. Mô hình này đã tạo ra không gian phát triển mới cho các ngành dịch vụ ăn uống, khách sạn, bán lẻ, vận tải và các dịch vụ khác của Hằng Châu, đồng thời tạo ra một số lượng lớn việc làm và lợi ích kinh tế cho Hằng Châu.

Khu thắng cảnh Hằng Châu được cải thiện đáng kể các lợi ích xã hội, văn hóa và sinh thái bởi nó không chỉ thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của ngành du lịch địa phương mà còn đóng vai trò tích cực trong việc thúc đẩy khả năng cạnh tranh toàn diện của Hằng Châu.

Không gian dạo chơi và thể dục của người dân theo tuyến đường bờ hồ Hồ Tây Hằng Châu. Ảnh tư liệu Đinh Thế Anh


Kể từ năm 2002, Hằng Châu đã nhận được các danh hiệu “Giải thưởng Môi trường sống của Liên hợp quốc”, “Thành phố Vườn Quốc tế”, “Mười thành phố sôi động về kinh tế nhất Trung Quốc”, “Thủ đô giải trí phương Đông” và “Thành phố du lịch tốt nhất Trung Quốc”, và đã 12 năm liên tiếp nằm trong danh mục “Thành phố hạnh phúc nhất Trung Quốc”…

Số liệu thay đổi theo từng năm là bằng chứng rõ ràng nhất: năm 2002, tổng số khách du lịch ở Hàng Châu là 27,58 triệu người, và tổng doanh thu du lịch là 29,4 tỷ nhân dân tệ (khoảng 4,6 tỷ USD). Tổng lượng khách du lịch trong các năm 2011, 2014, 2015 và 2017 lần lượt là 74,87 triệu, 109 triệu, 120 triệu và 160 triệu, tổng doanh thu du lịch lần lượt là 119,1 tỷ nhân dân tệ, 188,6 tỷ nhân dân tệ, 220 tỷ nhân dân tệ và 304,1 tỷ nhân dân tệ (46,8 tỷ USD hàng năm).

Danh thắng hay vùng bất động sản của các doanh nghiệp?

Sử sách Việt Nam cho đến triều Nguyễn, luôn ghi chép Hồ Tây Hà Nội là một danh thắng bậc nhất kinh thành. Đại Nam Nhất Thống Chí thời Nguyễn ghi: “Nước hồ trong suốt như gương tức là chỗ mà Mã Viện nhà Hán nói là trông thấy chim diều đương bay trên không sà xuống nước. Đời Đường Hàm Thông, Cao Biền đi khắp nơi tìm đất tốt phương nam nhận chỗ này làm kiểu đất “phượng hoàng ẩm thủy”. Lại truyền rằng trâu vàng từ núi Lan Kha xổng ra, đến ẩn ở hồ này… Nay bờ hồ dân cư đông đúc, chùa quán khang trang là thắng địa để chơi dạo thưởng thức”.

Một góc Công viên nước Hồ Tây và Đầm Bẩy – Nhật Tân. Ảnh: Võ Thanh Tùng


Có lẽ hơn cả một thiên niên kỷ, Hồ Tây vẫn là nơi “mịt mù khói tỏa cành sương” đầy chất thơ và huyền thoại của Thủ đô Hà Nội. Và cảnh trí mang sự tĩnh lặng – đầy chất “âm” như một cách gọi khác của Hồ Tây đã thực sự bị náo động khi thành phố xây dựng tuyến đường dạo ven hồ từ cuối những năm 1990 đến đầu những năm 2000.

Tuyến đường này ngoài ý nghĩa tạo nên bước ngoặt cho sự chuyển đổi tính chất của Hồ Tây, khiến Hồ Tây bắt đầu trở thành một trung tâm cảnh quan ưa thích của người Hà Nội, còn có ý nghĩa ngăn chặn sự thu hẹp diện tích hồ từ việc xây dựng, lấn chiếm hồ của dân cư làng xóm xung quanh.

Không có chiến lược giữ Hồ Tây, tất cả cùng thi đua xây…

Đón đầu sự chuyển đổi đó, trước đó gần một thập kỷ, làn sóng xây dựng của các thành phần kinh tế đã bắt đầu từ việc lấp hồ hoặc xóa bỏ các vùng trồng hoa, cây cảnh truyền thống… trong không gian vùng Hồ Tây.

Dự án làng hoa Thụy Khuê lấy đất từ vườn ươm ven hồ Tây. Ảnh tư liệu Vũ Hoài Đức


Chẳng hạn “Khu đô thị 1,3 ha”, tên gọi trùng với quy mô diện tích, với những biệt thự sang trọng mọc lên đã xóa bỏ vùng trồng quất truyền thống kề cận xóm Phủ Tây Hồ, nơi Bác Hồ đã từng ghé thăm ngày 14.8.1962, cách đây tròn 60 năm. Ở phía Nam, dự án có tên mỹ miều “Làng hoa Thụy Khuê” thực chất là dự án kinh doanh bất động sản mọc lên chặn không gian Vườn Bách thảo nối với Hồ Tây (bằng việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất của khu vực vườn ươm cây của Công ty TNHH MTV công viên cây xanh Hà Nội).

Cùng với các doanh nghiệp, các hộ dân cư làng xóm ven Hồ Tây cũng bị cuốn vào “cơn lốc” của sự chuyển đổi này. Ở Nhật Tân, Quảng Khánh, Quảng Bá, Nghi Tàm, Yên Phụ, Yên Thái, Võng Thị… những diện tích đất trồng hoa, cây cảnh, nuôi cá, hay những tàu seo làm giấy dó, gắn với nghề truyền thống của cư dân nơi đây dần mất đi nhường chỗ cho những khối bất động sản mới mọc lên.

Biệt thự sang trọng trong khu 1,3 ha thay thế cho vùng trồng quất Quảng An. Ảnh tư liệu Vũ Hoài Đức


Không chỉ ở trên cạn, các hình thức khai thác mặt nước Hồ Tây rất rầm rộ, như hồ Quảng Bá bị thu hẹp trong sự tiếc nuối của nhiều người về một bãi tắm của “ngày xưa”. Khu dịch vụ có tên đẹp “Thung lũng hoa Hồ Tây” vốn mọc lên từ Đầm Bẩy. “Tổ hợp vui chơi giải trí Hồ Tây” quy mô hơn 8 ha đã khiến khu vực nuôi cá tự nhiên trước đây của Hà Nội biến mất. Khách sạn The Hanoi Club xây dựng vừa bằng cách lấp hồ vừa dùng mặt hồ làm nơi tập golf.

Khách sạn InterContinental Hanoi Westlake xây năm 2007 nằm hoàn toàn trên mặt nước Hồ Tây. Ban đầu công trình này mang tên The Lien – gắn với tên loài hoa sen Hồ Tây nổi tiếng và chùa Kim Liên của làng Nghi Tàm. Nhưng trên thực tế nó lại án ngữ không gian mặt nước phía trước của chùa Kim Liên, làm mất đi đặc trưng huyền diệu của công trình tôn giáo lịch sử tuyệt đẹp.

Tương tự, The Hanoi Club, công trình đã chia cắt cấu trúc dân cư làng Nghi Tàm với chùa Kim Liên, đình Nghi Tàm… Những ai từng biết làng Yên Phụ, Nghi Tàm vốn được bao bọc bởi Hồ Tây và hồ Ao Vả, giờ không thể nhận ra hình thể địa lý này.

Khách sạn InterContinental Hanoi Westlake (ảnh trên) và Khách sạn The HaNoi Club khai thác mặt hồ. Ảnh tư liệu Vũ Hoài Đức


Quá trình đô thị hóa ven Hồ Tây đến nay vẫn tiếp diễn với tốc độ, quy mô bạo liệt hơn, bởi các công trình xây dựng có quy mô lớn, rất lớn đang, sẽ áp sát quanh mặt hồ. Mặc dù đã có quy định “trong phạm vi 50m kể từ kè hồ, các công trình xây dựng không được phép cao quá 12m”.  Nhưng các chủ đầu tư vẫn bất chấp quy định và sự yếu kém, vô trách nhiệm trong quản lý khiến lớp cây xanh ven hồ dần bị các khối hình kiến trúc lấn áp, thôn tính…

Khoét vào những lỗ hổng và điểm yếu của quy hoạch khi không coi bán đảo Quảng An là một khu vực bảo tồn đặc biệt cần khống chế và kiểm soát độ cao bằng quy chế thiết kế đô thị riêng, các công trình khối tích lớn đang làm thay đổi hình thái địa lý của bán đảo. Chúng không chỉ làm hỏng các hướng cảnh quan có giá trị văn hóa nhất của Hồ Tây, như nhìn lên Tam đảo từ Hoàng Thành hay nhìn lên phía bắc từ đền Quán Thánh, mà còn tiếp tục phá vỡ cấu trúc với mọi cách chất tải lên không gian thiên nhiên quý giá này.

Công trường dự án Sun Grand City Tây Hồ số 58 Quảng Bá – Quảng An thời điểm đang thi công tầng hầm (ảnh trên) và giai đoạn hoàn thiện. Ảnh: Võ Thanh Tùng – My Trà


Kết cục khác, bắt đầu từ nhận thức khác? 

Như chúng tôi đã trình bày, hai Hồ Tây khởi đầu với nhiều điểm tương đồng, nhưng kết cục lại đang rất khác nhau. Không thể nói khác hơn, đó chính là vì nhận thức về tầm quan trọng, vai trò của hồ đối với hệ sinh thái tự nhiên và nhân văn khác nhau.

Hai Hồ Tây như một phép thử tri thức, tầm nhìn văn hóa – kinh tế, chất lượng quản lý nhà nước. Hồ Tây Hằng Châu thậm chí không được thuận lợi như Hồ Tây Hà Nội do nguy cơ trở thành đất bằng, nên phải trải nhiều thế hệ đổ bao công sức, tâm huyết mới tạo thành nó. Nhưng một bên nhờ tôn trọng lịch sử, văn hóa, sinh thái… đã tạo một vùng hồ thành Di sản thế giới đem lại nhiều lợi ích bền vững cho toàn xã hội; Bên kia bòn rút tất cả những gì có thể từ lợi thế của đất đai, không gian và môi trường… biến nó thành “một bãi bất động sản của các doanh nghiệp”.

Vậy chỉ ai là người đang hay sẽ hưởng lợi trong sự mất mát lâu dài và không thể tính xuể của vùng Hồ Tây Hà Nội?

TS. Đinh Thế Anh – TS. Vũ Hoài Đức (Đại học Quốc Gia Hà Nội)

______________

Bạn đọc có thể đọc các bài viết, góp ý của các chuyên gia, nhà quy hoạch, kiến trúc sư về vấn đề điều chỉnh Quy hoạch khu bán đảo Quảng An tại đây: Xây cao ốc và quy hoạch nhà hát, bán đảo Quảng An

Mặt trái của du lịch: Liệu Đông Nam Á có thể cứu vãn các kho báu tự nhiên?

BVR&MT – 07/05/2019

Từ Thái Lan đến Bali, khách du lịch – phần lớn đến từ Trung Quốc và các nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng khác – đang gia tăng chóng mặt, đẩy các hệ sinh thái nhạy cảm đến điểm tan vỡ.

Một số quốc gia đang cố gắng kiểm soát sự bùng nổ, chẳng hạn như đóng cửa một vài điểm đến phổ biến để các khu vực bị thiệt hại được chữa lành.

Vịnh Maya ở Thái Lan thu hút 5.000 khách du lịch mỗi ngày trước khi chính phủ đóng cửa khu vực để hệ sinh thái phục hồi (Ảnh: Shutterstock)

Tiếp tục đọc “Mặt trái của du lịch: Liệu Đông Nam Á có thể cứu vãn các kho báu tự nhiên?”

Làm sao “sách trời” không bị “về trời”?

Thứ bảy, 16/10/2021 07:10

(PLVN) – Cùng với tín ngưỡng tục thờ đá, những hình khắc bí ẩn từ cổ xưa hay chữ của các thánh hiền trên đá đều gắn với những câu chuyện ly kỳ mang dấu ấn tín ngưỡng của nhân dân các dân tộc Việt. Nơi có các vật thể này trở thành điểm để khai thác tiềm năng du lịch, nhưng đi cùng với đó là yêu cầu về việc gìn giữ, bảo vệ di sản.

 Hình khắc trên bãi đá Nấm Dẩn có từ 2000 năm trước... Hình khắc trên bãi đá Nấm Dẩn có từ 2000 năm trước…

Tiếp tục đọc “Làm sao “sách trời” không bị “về trời”?”

Yen Tu complex seeking UNESCO recognition

17/05/2021    18:16 GMT+7 vietnamnet

The Complex of Yen Tu Monuments and Landscape is a place of great historic and religious importance in Vietnam. 

The Ministry of Culture, Sports and Tourism together with the National UNESCO Committee has recently prepared a report nominating the inclusion of the Yen Tu Complex in the list of those planned to have world heritage dossiers to the UNESCO World Heritage Centre.

Yen Tu complex seeking UNESCO recognition
Truc Lam Yen Tu Zen Monastery, also known as Lan Pagoda, is located on Yen Tu Mountain (Uong Bi City, Quang Ninh). This site was chosen by King Tran Nhan Tong (1258 – 1308) as a place to lead his religious life. (Photo: VNA)
Tiếp tục đọc “Yen Tu complex seeking UNESCO recognition”

Thang Long Imperial Citadel expected to become Heritage Park

Chia sẻ | FaceBookTwitter Email Copy LinkInterested024/02/2021    20:32 GMT+7

The Thang Long Imperial Citadel in the centre of Hanoi should be preserved and developed with a vision to become a Heritage Park, said Secretary of the Hanoi Party Committee Vuong Dinh Hue.

Bac Mon (northern gate) – one of the gates of the Thang Long Imperial Citadel. Photos: VNA

The Hanoi leader said at a working session with its management body – the Thang Long-Hanoi Heritage Conservation Centre on February 23 that along with the Co Loa Relic Site, the Thang Long Imperial Citadel is a precious heritage of Hanoi. He stressed the need to promote the citadel relic site’s values in line with tourism development.

He also underscored the importance of strengthening international cooperation in restoring and promoting the values of the Thang Long Imperial Citadel.

The Thang Long Imperial Citadel was built in the 11th century by the Ly Viet Dynasty, marking the independence of the Dai Viet.

The Centre Sector of the Thang Long Imperial Citadel was recognised as a special national relic site in 2009 and a UNESCO World Heritage Site in August 2010. So far, the city has showed strong performance in implementing seven out of eight commitments to the UNESCO and continued realising the commitment in unification of management.

Currently, five projects to restore and develop the site have been underway and planned.

At the meeting, experts, scientists and researchers held that unifying management is a focus of the UNESCO and Vietnam. They advised Hanoi to coordinate with relevant agencies to speed up the hand over of the remaining area of 1,729 hectares and archaeological items, while focusing on prioritsed projects at the 18 Hoang Dieu Archaeological Site and the Kinh Thien Palace restoration.

Luu Tran Tieu, Chairman of the National Cultural Heritage Council, suggested that Hanoi should add a number of additional items to the construction of an outdoor museum at the site to draw visitors.  VNA

Vietnamese Tet Programme at Thang Long Imperial Citadel

A Vietnamese Tet (Lunar New Year) Programme with folk rituals and games took place at the Thang Long ….

Evening tour to introduce visitors to the best of Thang Long Imperial Citadel

An evening tour named “Decoding the Imperial Citadel of Thang Long” is scheduled to be launched later ….

Quang Binh says ‘no’ to cable car in heritage sites

The decision by Quang Binh provincial authorities to reject the cable car project at Song Doong Cave has been applauded by the public.

Experts in recent years have repeatedly warned of ‘landscape pollution’ because of mass tourism, saying that bad behavior towards the landscape and heritage sites are harming cultural values, and in the long term, killing the tourism industry.

Quang Binh says ‘no’ to cable car in heritage sites

Nguyen Anh Tuan, director of the Institute for Tourism Research & Development, stressed that natural beauty and landscape values are the most important factors that attract travelers and they need thorough conservation for sustainable tourism development. Tiếp tục đọc “Quang Binh says ‘no’ to cable car in heritage sites”

Huế goes ahead with historic evacuation plan

Update: March, 29/2019 – 09:00 vna
 

Illegal houses on top of a citadel wall section. — VNS Photo Phước Bửu
Viet Nam NewsTHỪA THIÊN-HUẾ — Huế authorities have announced plans to evacuate 4,200 families out of the citadel walls and buildings in an attempt to stop illegal lodging on relics.

The People’s Council of Thừa Thiên-Huế Province early this week approved the evacuation plan designed by the local People’s Committee. Tiếp tục đọc “Huế goes ahead with historic evacuation plan”

IUCN Advisory Mission to Ha Long Bay World Heritage Site

In July 2018, at the request of Quang Ninh Province, IUCN hired two consultants, Janet Mackay, Director of Tourism Recreation Conservation Consultants (TRC) and Wim Vrins, a solid waste management specialist, to advise on tourism and waste management in Ha Long Bay WHS.

Fishing boats and tourist boats are operating in HLB

After a 4-day site visit and meetings with government agencies in charge of site management, the mission found that while the geological values of the site are currently not threatened, with continued growth in visitor numbers and ineffective management of visitors and waste, the impacts on the site’s aesthetic values will cause a significant threat to its OUV. Tiếp tục đọc “IUCN Advisory Mission to Ha Long Bay World Heritage Site”

Điều ước cho đất nước năm 2019

  1. Xóa ISDS trong các hiệp ước quốc tế.

ISDS là điều khoản cho phép một nhà đầu tư nước ngoài chống lại luật quốc gia chủ nhà (như luật Việt Nam) và kiện chính phủ quốc gia chủ nhà (như chính phủ Việt Nam) qua một hội đồng trọng tài quốc tế xét xử theo quy định của một hiệp nước đã có với Việt Nam (như CPTPP, Hiệp định thương mại EU-VN, và nhiều hiệp ước thương mại song phương đã ký). Tiếp tục đọc “Điều ước cho đất nước năm 2019”

Du lịch Huế – 5 bài

***

Du lịch Huế – Bài 1: Những gam màu chưa chịu sáng

04/07/2018 15:56

LTS: Sở hữu gần 900 di tích, trong đó có 87 di tích được công nhận là di tích cấp quốc gia và 60 di tích cấp tỉnh. Đặc biệt, tháng 12.1993 Quần thể di tích của Cố đô được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới và đến tháng11.2003, văn hóa Huế một lần nữa được đăng quang khi Âm nhạc cung đình Huế: Nhã nhạc (triều Nguyễn) đã được UNESCO ghi tên vào danh mục các kiệt tác di sản phi vật thể của nhân loại. Điều đó chứng tỏ Huế đang sở hữu những di tích vào hàng bậc nhất ở cấp quốc gia và di sản mang giá trị ở tầm thế giới. Nhưng tỷ lệ nghịch với tiềm năng, thực tế ngành du lịch Huế trong những năm gần đây bị đánh giá là chậm phát triển và chưa tương xứng với tiềm năng vốn có. Vậy những nguyên nhân nào đã dẫn đến thực tế trên? Tiếp tục đọc “Du lịch Huế – 5 bài”

Why #SaveSonDoong is larger than just about a cave?

#SaveSonDoong was founded as a campaign to save the pristine charm of the world’s largest cave from mass tourism. But overtime, this citizen-led campaign started to carry more just the mission of saving one cave. In this talk, Lê Nguyễn Thiên Hương, one of the co-founders of #SaveSonDoong will reveal to you what its ultimate goal is actually about. Lê Nguyễn Thiên Hương is an educator by day and an environmental activist by night. She has been working in the field of education for a decade at different roles – a tutor, a teaching assistant, a teacher, a counselor, an admissions officer, etc. On the other hand, traveling has always been a big part of her life. And her expedition to Sơn Đoòng in 2014 has marked a big turning point for her. At the time, Hương was in the process of applying to graduate school for the major of Educational Psychology. But what she found out at Sơn Đoòng has changed her direction completely. Her #SaveSonDoong campaign earned her a scholarship to Brandeis University, where she did two Master degrees in Nonprofit Management and Sustainable Development. This talk was given at a TEDx event using the TED conference format but independently organized by a local community. Learn more at https://www.ted.com/tedx

Hội An – Về đâu hồn phố?

  • Hội An – Về đâu hồn phố?
  • Ông Nguyễn Sự, nguyên chủ tịch, bí thư Thành ủy Hội An: “Công cụ pháp lý chỉ là điều kiện cần, quan trọng là con người”

KIM EM – 09.05.2018, 07:00

Hội An - Về đâu hồn phố?
Không gian nhỏ hẹp của Hội An luôn ken dày du khách cả trên bến lẫn dưới thuyền. Ảnh: K.E.

TTCT – Một người bạn của tôi là một cựu nhà báo người Pháp, đã say mê Hội An như người tình. Nhưng lần trở lại miền Trung mới đây, chị kiên quyết không vào Hội An mà nằng nặc đòi đi Huế. Chị than phiền, Hội An không còn là Hội An nữa rồi. Phố đã mất đi cái hồn của phố bởi sự xô bồ, náo nhiệt và chật chội. Sự bình yên của Hội An đã mất. Thà không trở lại để đỡ thấy buồn.

Cũng như chị, là đứa con của Hội An, tôi cũng đã buồn bởi Hội An của tôi đã mất dần đi những thứ mà tôi hay gọi là hồn phố. Sự tĩnh lặng của phố đã không còn. Những ngôi nhà cổ dọc theo các tuyến đường Nguyễn Thái Học, Trần Phú, Lê Lợi, Bạch Đằng… trở thành nhà hàng, quán ăn, tiệm cà phê, bán hàng lưu niệm, áo quần may sẵn với hàng hóa bày cả ra lối đi, bán mua huyên náo suốt cả ngày lẫn đêm. Tiếp tục đọc “Hội An – Về đâu hồn phố?”

Quảng Ninh: Lợi ích nhờ chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ Nâu sang Xanh

Ngày 13/3/2018, tại đảo Tuần Châu, TP Hạ Long, Tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) cùng đại diện lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh, thành phố Hải Phòng đã họp cấp lãnh đạo lần thứ năm, tiếp tục bàn các kế hoạch bảo vệ thiên nhiên và môi trường cho vùng di sản.

Chủ trì cuộc họp cấp lãnh đạo sáng kiến liên minh

Tiếp tục đọc “Quảng Ninh: Lợi ích nhờ chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ Nâu sang Xanh”

Trách nhiệm pháp lý Bảo tồn Di Sản Thế Giới Phong Nha – Kẻ Bàng và Sơn Đoòng

Cập nhật: 24/2/2018 9:00 AM

400 triệu năm để hình thành Phong Nha – Kẻ Bàng, mấy năm thì phá bỏ?

Vì tầm mức quốc gia, và đôi khi lên đến tầm mức thế giới, của các Vườn Quốc Gia và Vùng Bảo Tồn tương đương, phải chăng nên để một cơ quan cấp quốc gia trực tiếp quản lý, thay vì giao cho các cấp địa phương khác nhau với nhiều bất cập khác nhau?

Vườn Quốc Gia Phong Nha – Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di Sản Thế Giới năm 2003, với Giá Trị Hoàn Vũ Nổi Bật (Outstanding Universal Value).[1] Hang Sơn Đoòng là hang động thiên nhiên lớn nhất thế giới, nằm trong quần thể Phong Nha – Kẻ Bàng.[2] Đây là những di sản lớn của quốc gia và của cả thế giới, cần được bảo tồn cho mọi thế hệ nhân loại mai sau.

Có 3 loại nghĩa vụ pháp lý về bảo tồn Vườn Quốc Gia Phong Nha – Kẻ Bàng. (1) Danh vị Di Sản Thế Giới bao gồm với nó những nghĩa vụ pháp lý quốc tế về bảo tồn di sản trong Công ước Quốc tế về Bảo vệ Di sản Thiên Nhiên và Văn hóa Thế giới năm 1972 (tên tắt là Công ước Di Sản Thế Giới) mà Việt Nam là thành viên. (2) Nghĩa vụ pháp lý về bảo tồn với UNESO khi Việt Nam đề nghị và được UNESCO đồng ý ghi Vườn Quốc Gia Phong Nha – Kẻ Bàng vào danh sách Di Sản Thế Giới.  (3) Bên cạnh đó còn có nghĩa vụ pháp lý bảo tồn di sản cho mọi thế hệ con cháu Việt Nam tương lai cho đến nghìn sau.

Các lãnh đạo Quảng Bình, trong 4 năm nay, với cung cách kiên trì thúc đẩy hai dự án xây dựng cơ sở du lịch giải trí đại trà bên trong Vườn Quốc Gia – dự án cáp treo Sơn Đoòng và dự án zipline – có tiềm năng hủy hoại môi trường tự nhiên và các hệ sinh thái trong vườn, bị pháp luật Việt Nam ngăn cấm triệt để, và phản lại trách nhiệm pháp lý quốc tế, cho thấy các vị không quen thuộc với, hoặc đơn giản là phe lờ, các trách nhiệm pháp lý quốc gia và quốc tế về bảo tồn di sản. Tiếp tục đọc “Trách nhiệm pháp lý Bảo tồn Di Sản Thế Giới Phong Nha – Kẻ Bàng và Sơn Đoòng”