Dĩa cơm trên tường, chuyện kể…

Phóng sự của Hoàng Thiên Nga

Ngày tất bật phục vụ bệnh nhân ở các bệnh viện. Tối về ăn uống qua loa rồi chạy đến các điểm hẹn nhập vai ca sĩ kiếm tiền mua cơm. Cứ thế, nhóm Blouse Trắng Buôn Ma Thuột với sự tích cực hỗ trợ của nhiều “áo bông” một năm qua đã quyên được hơn 40 nghìn đĩa cơm ngon lành cho nhiều người cùng khổ trong các bệnh viện. Và không chỉ có thế …

Phát phiếu Dĩa cơm trên tường cho bệnh nhân khoa Ung Bướu ở BVĐK Đắk Lắk

Tiếp tục đọc “Dĩa cơm trên tường, chuyện kể…”

Early Mid-Autumn colors at District 5’s lantern street

Last update 17:09 | 20/09/2017

Although the Mid-Autumn Festival is still half a month from now, thousands of local and foreign tourists are rushing to the lantern quarter on Luong Nhu Hoc and Phu Dinh streets in HCMC’s District 5 during the weekend to admire the beauty of sparkling lanterns in different shapes and vibrant colors, pose for stunning photos and immerse themselves in the joyful and jubilant atmosphere.  Tiếp tục đọc “Early Mid-Autumn colors at District 5’s lantern street”

Tại sao thế giới cần các cộng đồng dân tộc bản địa quản lý đất đai của chính họ?

English: One Earth: Why the World Needs Indigenous Communities to Steward Their Lands

Chỉ vào hình con quạ trong cuốn truyện tranh, tôi đọc “kaak” bằng tiếng Bengali, tiếng nói của vùng này. Trong khi những người khác đồng thanh lặp lại tiếng đó thì các em học sinh lớp một người dân tộc trả lời với cái nhìn trống rỗng. Các em chỉ biết con quạ là “koyo”. Các em sẽ vui vẻ lôi những viên bi thuỷ tinh ra đếm nhưng hỏi đếm được mấy viên, các em sẽ im lặng bởi trong ngôn ngữ mẹ đẻ của các em, một nghĩa là “mit”, hai là “bariah” – rất khác tiếng Bengali là “ek” và “du”.


Một bà mẹ đứng đầu gia đình người dân tộc ở tỉnh Sikkim, giàu có về đa dạng sinh học, ngọn đồi dưới chân núi Himalayan. Bà là một kho kiến thức về cây thuốc và cây thực phẩm truyền thống . Tiếp tục đọc “Tại sao thế giới cần các cộng đồng dân tộc bản địa quản lý đất đai của chính họ?”

Phim Chúng tôi muốn sống

Poster phim

Wk – Chúng tôi muốn sống là một bộ phim sản xuất năm 1956. Đạo diễn Vĩnh Noãn và Manuel Conde, do Giám đốc Sản Xuất là Bùi Ngọc Giao thực hiện với Xảo Thuật của nghệ sĩ Totoy Torrente, và sự cộng tác của hệ thống quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Phim được trình chiếu miễn phí ở miền Nam vào khoảng năm 1956.

Nội dung

Phim Chúng tôi muốn sống có nội dung về nhân vật đại đội trưởng Vinh trong quân đội Việt Minh, tham gia chiến tranh chống Pháp. Sau kháng chiến, gia đình Vinh bị đấu tố trong Cải cách ruộng đất. Tiếp tục đọc “Phim Chúng tôi muốn sống”

Thương mại khiêu dâm ở Đông Á và vi phạm nhân quyền

English: East Asia’s pornography trade and abuse of human rights

Lịch sử cuộc chiến tranh nô lệ tình dục của quân đội Nhật Bản đối với phụ nữ vẫn còn trong tâm trí của Đông Á. Các nhà lãnh đạo Nhật Bản làm cho điều này khó quên. Gần đây nhất, Thứ trưởng Ngoại giao Shinsuke Sugiyama  đã tuyên bố với Ủy ban Liên hợp quốc về Xóa bỏ Phân biệt đối xử với Phụ nữ rằng chính phủ của ông khẳng định không có tài liệu xác nhận việc tuyển dụng bắt buộc trong thời kỳ chiến tranh- điều được gọi là “phụ nữ thoải mái “. Sự từ chối của các nhà lãnh đạo Nhật Bản đối với việc  thừa nhận trách nhiệm pháp lý hoặc trả tiền đền bù cho các nạn nhân làm cho mại dâm quân sự trở thành một nền tảng đang tiếp diễn đối với quan hệ ngoại giao của Đông Á.

Việc từ chối thừa nhận lạm dụng tình dục trong quá khứ cũng được phản ánh qua việc không thể thừa nhận và đối mặt với các quy tắc tình dục gây phiền nhiễu và việc lạm dụng tình dục ngày nay. Theo sử gia Nhật Bản Hajime Imanishi, “Các tiêu chuẩn và văn hoá tình dục- điều bao trùm [Nhật Bản] đã phát triển trong quá trình lịch sử”.

Người Đông Á tiếp tục được nhắc nhở về lịch sử nô lệ tình dục. Sản phẩm khiêu dâm được sản xuất tại Nhật Bản và xuất khẩu sang các nước trong khu vực ngày nay tạo thành một thực trạng đang tiếp diễn về nền văn hóa và tiêu chuẩn tình dục được duy trì bởi một số đàn ông Nhật và được ủng hộ bởi nhiều nam giới trong khu vực. Tiếp tục đọc “Thương mại khiêu dâm ở Đông Á và vi phạm nhân quyền”

Son La Dam

Villagers from Chiang Yen village move their houses piece by piece to make way for the Son La Dam.

internationalrivers – The Son La Hydropower Project is the largest and most complex dam project ever built in Vietnam. The project will displace more than 91,000 ethnic minority people, requiring the largest resettlement in Vietnam’s history. Most of these people will be moved between 50 to 100 kilometers away from their current homes and without access to the Da River—a source of livelihood for most of them.

The affected people include ten different ethnic groups, of which the Thai people comprise the majority. These people live mainly by the river and practice wet rice cultivation. One of the major concerns is a shortage of arable land for resettling the tens of thousands of displaced people. Tiếp tục đọc “Son La Dam”

Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” thời LM Alexandre de Rhodes (phần 1)

Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép Giảng Tám Ngày

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” (phần 1)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)

Phần này bàn về các cách dùng xuống thuyền, lên đất, ra đời từ nhận xét của linh mục/LM de Rhodes trong cuốn từ điển Việt Bồ La (1651).

LM de Rhodes đã phải cố gắng ghi chú thêm khi thấy các cách dùng này, rất khác biệt (hay có lúc ngược lại) với các cách dùng ngữ pháp truyền thống của tiếng Pháp, La Tinh… Thật ra khi hiểu cách nhìn tổng hợp của người An Nam từ xưa đến nay trong các trường hợp khác như thời gian, tín ngưỡng (kiếp trước, kiếp sau), cách xưng hô (vị trí trong xã hội và gia đình), các câu chuyện hàng ngày (ra chợ, thuyền đi trên sông …) thì ta có thể hiểu phần nào các cách dùng đặc biệt này.

Vấn đề phân định thời gian và không gian trong ngôn ngữ là một chủ đề được nghiên cứu rất nhiều trong vòng ba mươi năm nay, đa phần thuộc về lãnh vực Ngôn Ngữ Học Tri Nhận (Cognitive Linguistics, viết tắt NNTN). Một kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy các ngôn ngữ Tây phương thường xem thời gian từ tiêu chí động (dynamic – như người nói đang di chuyển hay thời gian trôi đi như giòng nước) so với tiêu chí tĩnh (static) và khả năng dùng các giới từ định vị (không gian) cho thời gian ở phương Đông … Ngoài ra, nguyên tắc Gestalt sẽ được bàn đến để giải thích phần nào các khác biệt này qua ngôn ngữ.

Các tài liệu tham khảo chính của bài viết này là cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN) và từ điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra từ điển này trên mạng, như trang này chẳng hạn http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false . Các chữ viết tắt khác là P (tiếng Pháp), A (tiếng A), L (tiếng La Tinh), LM (Linh Mục), VN (Việt Nam), TQ (Trung Quốc), Hán Việt (HV).

Click vào đây để download toàn bài

[1] Nhà nghiên cứu ngôn ngữ ở Melbourne (Úc) – email nguyencungthong@yahoo.com

Mùa sim chín trên cao nguyên Kon Plông

Phóng sự của Hoàng Thiên Nga

Từ giữa tháng tám, tiếng cười giòn tan bắt đầu lan tỏa từ những dãy đồi chập chùng ngan ngát gió thơm về tận thôn làng của đồng bào các dân tộc Xê đăng, Mơ Nâm, Ka Dong, Hre phía Đông Bắc Tây Nguyên. Những gùi sim tím rười rượi không chỉ ngọt môi sơn nữ, mà còn khiến bếp lửa mỗi nhà thêm ấm áp, tươi vui.  

Y Trông lên đồi sau nhà hái sim

Tiếp tục đọc “Mùa sim chín trên cao nguyên Kon Plông”

Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)

Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép Giảng Tám Ngày

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” (phần 1)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)

Phần này bàn về cách dùng đỗ như “đỗ trạng nguyên”, xuống thuyền/lên đất, trên và dưới vào thời LM Alexandre de Rhodes sang An Nam truyền đạo, cụ thể là qua tự điển Việt Bồ La và các tài liệu chữ Nôm hay tiếng Việt cùng thời đại. Với cách nhìn rộng ra hơn, từ trục không gian đến thời gian, ta có cơ sở giải thích các cách dùng đặc biệt này trong tiếng Việt. Tiếp tục đọc “Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)”

Điểm phim: “Bước cùng tôi”, một lời mời từ Thích Nhất Hạnh

English: Review: ‘Walk With Me,’ an Invitation From Thich Nhat Hanh

Bước cùng tôi là một phim tư liệu dài 1h28 phút của đạo diễn Marc J. Francis và Max Pugh

Một cảnh trong phim “Bước cùng tôi” mô tả cộng đồng phật tử Thiền tông ở làng quê Pháp Ảnh: Speakit Productions Ltd/GathrFilms

Bộ phim tài liệu “Bước cùng tôi” đem đến một nốt lặng bình yên cho bất kỳ ai đang trĩu nặng tâm trí bởi cuộc sống hiện tại. Bộ phim làm thư giãn đầu óc và xoa dịu tâm hồn. Nội dung chậm rãi và hướng nội của bộ phim dường như là một ý tưởng không tồi dành cho những ai cảm thấy âu lo, mệt mỏi.

Đoạn xem thử

Tiếp tục đọc “Điểm phim: “Bước cùng tôi”, một lời mời từ Thích Nhất Hạnh”

Review: ‘Walk With Me,’ an Invitation From Thich Nhat Hanh

 A scene from “Walk With Me,” about a community of Zen Buddhists in rural France.CreditSpeakit Productions Ltd/GathrFilms

nytimes_Cooling to the mind and soothing to the spirit, the documentary “Walk With Me” offers a tiny oasis of relief to anyone overheated by current events. When you feel like freaking out, the movie’s commitment to slowing down and drawing inward doesn’t seem like such a bad idea.

Trailer

Tiếp tục đọc “Review: ‘Walk With Me,’ an Invitation From Thich Nhat Hanh”