Thẻ: Văn hóa – Culture

Tiếng Việt từ TK 17: vài ghi nhận thêm về thì giá, trao đổi tiền bạc các loại, lợi – lời – lãi … (phần 21C)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Các thừa sai Dòng Tên đầu thế kỷ 17 học và ký âm tiếng Việt

Nguyễn Cung Thông[1]

Phần này bàn về giá tiền dùng trong hệ thống tiền tệ từ thời LM de Rhodes sang Á Đông truyền đạo. Đây là lần đầu tiên tên loại tiền này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ).

Tài liệu tham khảo chính của bài viết này là các tài liệu chép tay của LM Philiphê Bỉnh (sđd) và bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn: (a) cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), (b) Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC), (c) Lịch Sử Vương Quốc Đàng Ngoài 1627-1646 và (d) tự điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra tự điển này trên mạng, như trang http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false.

Tiếp tục đọc “Tiếng Việt từ TK 17: vài ghi nhận thêm về thì giá, trao đổi tiền bạc các loại, lợi – lời – lãi … (phần 21C)” →

Sykes-Picot: Lines in the Sand (2 Eps)

~ Phạm Thu Hương ~ 1 bình luận

Sykes-Picot: Lines in the Sand (Ep 1) | Al Jazeera World

Sykes-Picot: Lines in the sand (Ep 2) | Al Jazeera World

Al Jazeera English – 21-5-2016

This is the story of the secret deal between the British and French, concluded in May 1916, which aimed to carve up the Middle East in ways that most benefited the two European powers.

Modern world history has been heavily influenced by events in the Middle East, whose strategic importance has been magnified by both a global dependence on oil and the Israel-Palestine conflict. Tiếp tục đọc “Sykes-Picot: Lines in the Sand (2 Eps)” →

A very British way of torture

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

A Very British Way of Torture | Featured Documentaries

Al Jazeera English – 8-12-2022

Between 1952 and 1960, Britain fought a vicious war in Kenya against the anticolonial Mau Mau movement. It was an exceptionally bloody conflict, with atrocities committed on both sides.

For decades, many of the worst abuses by British colonial forces were kept hidden.

Piecing together survivor testimonies and expert analysis from British and Kenyan historians, this film tells a complete and detailed story for the first time of how Britain was involved in systemic torture – including accounts of murders, rapes and forced castrations.

A Very British Way of Torture is a film by Ed McGown and produced by Rob Newman.

Document archive is courtesy of the UK National Archives.

Người Hà Nội vẫn sinh con trai nhiều hơn con gái

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

PV 11/07/2022 – 19:19 (GMT+7)

Ảnh minh hoạ

Khó khăn lớn nhất trong công tác dân số của thành phố Hà Nội chính là việc phải hạ thấp tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh.

Hà Nội là thành phố đông dân thứ hai của cả nước và cũng có mật độ dân số cao thứ hai trong 63 tỉnh, thành phố. Quy mô dân số đông, địa bàn rộng, có sự chênh lệch khá lớn tình hình thực hiện các chỉ tiêu công tác dân số giữa 12 quận và 18 huyện, thị xã.

Tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2022, số trẻ chào đời trên địa bàn thành phố là 42.868 trẻ, giảm 1.978 trẻ so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 84,24% (tăng 0,31% so với cùng kỳ năm 2021); sàng lọc sơ sinh là 89,17% (tăng 1,02% so với cùng kỳ năm 2021).

Đặc biệt, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn ở mức cao (6 tháng đầu năm 2022 là 112,7 trẻ trai/100 trẻ gái), trong đó có một số huyện ở mức rất cao trên 120 trẻ trai/100 trẻ gái, như: Quốc Oai, Thanh Oai, Thường Tín.

Tiếp tục đọc “Người Hà Nội vẫn sinh con trai nhiều hơn con gái” →

Người Tây nguyên làm du lịch: Một câu chuyện không có vai phụ!

~ Phạm Thu Hương ~ 1 bình luận

BÀI VÀ ẢNH: HUY THỌ 09/02/2023 05:48 GMT+7

TTCT –Họ đang cùng tạo dựng một chuỗi sản phẩm phục vụ du lịch, giúp Tây Nguyên hấp dẫn hơn xưa rất nhiều. Mỗi người là một mắt xích độc đáo và không thể thiếu.

Bình minh hồ Lắk
Bình minh hồ Lắk

Hồn Tây Nguyên ở Arul

Cuối năm 2022, tôi đến Buôn Ma Thuột cùng Đỗ Nguyễn Hoàng Long – á quân Master Chief 2017 – một tay “ma xó” của núi rừng Tây Nguyên. 

Chuyến đi dự kiến chóng vánh, làm việc xong rồi về bởi những ấn tượng cũ của tôi về du lịch Buôn Ma Thuột vốn không mấy đậm đà hào hứng. Tôi được các đồng nghiệp “thổ địa” giới thiệu những địa điểm, sản phẩm du lịch nổi bật nhất của Buôn Ma Thuột dạo ấy.

Kết quả là một nỗi thất vọng: vào buôn Đôn, hồ Lắk thì hàng quán xập xệ, quảng cáo bán thuốc Ama Kông dỏm, trang hoàng kiểu Tây Nguyên giả hiệu, đặc sản “đinh” nhất là một loại hình dịch vụ mà bây giờ người ta đang nỗ lực loại bỏ: cưỡi voi!

Nhưng Đỗ Nguyễn Hoàng Long cười, nói “Buôn Ma Thuột bây giờ khác lắm. Anh phải gặp những con người ở đó…”.

Tiếp tục đọc “Người Tây nguyên làm du lịch: Một câu chuyện không có vai phụ!” →

Tính cách người Thanh Hóa và sự kỳ thị vùng miền

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

NN – Kỳ thị vùng miền là sản phẩm tồi tệ của bất cứ xã hội nào, nó bị gây ra bởi định kiến, bởi lỗi tư duy; và, nó – kỳ thị – là một ứng xử vi phạm pháp luật.

LTS: Tính cách địa phương và kỳ thị vùng miền luôn là một vấn đề hệ trọng nhưng lại ít khi được thảo luận công khai, vì sự nhạy cảm của nó. Điềm tĩnh nêu ra và thẳng thắn bàn bạc, để hướng đến cùng xây dựng những tình cảm cao đẹp cho cộng đồng, đó là một sự chân thành nên được tiếp tục. Tiếng Việt – Văn Việt – Người Việt xin trân trọng giới thiệu một cuộc trao đổi như thế của nhà nghiên cứu Hoàng Tuấn Công và Thái Hạo, với mong muốn sẽ kích thích và nhận về được nhiều hơn những ý kiến của đông đảo bạn đọc và các nhà khoa học trên cả nước về chủ đề này.

 

 

Tiếp tục đọc “Tính cách người Thanh Hóa và sự kỳ thị vùng miền” →

Cộng đồng người Thượng trên cao nguyên miền Trung

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

NCLS

montagnard-map-1.jpg

Nguyễn Văn Huy*

Tìm hiểu lịch sử những cộng đồng dân tộc sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam là một bổ túc cần thiết cho mọi dự án xây dựng Việt Nam tương lai. Bài viết tóm lược sự hình thành cộng đồng người Thượng trên cao nguyên miền Trung, những phong trào phản kháng của người Thượng trong thời Pháp thuộc và dưới các chế độ chính trị của Việt Nam, để hiểu và nâng đỡ những đồng bào đang chia sẻ mảnh đất Việt Nam chung.

Tiếp tục đọc “Cộng đồng người Thượng trên cao nguyên miền Trung” →

Ấn đền Trần (5 bài)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Danh sách bài do admin (PTH) tự sắp xếp.

***

Chủ Nhật, 05/02/2023, 09:57

Ảnh: Ngủ gật, vật vờ cả đêm dưới mưa chờ mua ấn đền Trần 

5h sáng BTC mới phát ấn nhưng từ 1h sáng 5/2, rất đông người có mặt tại khuôn viên đền Trần (Nam Định) chờ mua ấn. Họ đứng, ngồi vật vờ,  ngủ tại điểm xếp hàng bất chấp mưa nặng hạt.

Sau khi lễ khai ấn diễn ra xong, tại khuôn viên đền Thiên Trường, đền Trùng Hoa, đền Cố Trạch (TP. Nam Định) rất đông người ngồi, ngủ ngay tại điểm phát ấn chờ đền giờ mua ấn dưới cơn mưa

Theo quan niệm, nếu mua được ấn đền Trần sau giờ khai ấn sẽ đem lại nhiều may mắn, tài lộc và công danh nên rất nhiều người nên rất đông người dân địa phương, du khách thập phương chịu rét, “đội mưa”, thức thâu đêm để mua ấn

Tiếp tục đọc “Ấn đền Trần (5 bài)” →

Thanh niên lao vào giành giật manh chiếu để sinh con trai ở Lễ hội Đúc Bụt

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

VNN – 29/01/2023   15:58 (GMT+07:00)

Nguyễn Huế

Khi chiếc nồi đất được đập vỡ tại sân đền Đức Bà, hàng trăm thanh niên và cả người trung tuổi xông vào giằng co để cướp bằng được manh chiếu cói tại Lễ hội Đúc Bụt đầu năm mới.

Lễ hội Đúc Bụt (huyện Tam Dương, Vĩnh Phúc) tái hiện hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian truyền tích Ngọc Kinh công chúa chiêu tập nghĩa sĩ rèn đúc vũ khí tụ nghĩa được tổ chức sáng 29/1 (mùng 8 tháng Giêng).

Tiếp tục đọc “Thanh niên lao vào giành giật manh chiếu để sinh con trai ở Lễ hội Đúc Bụt” →

Chen nhau dâng lễ, rót dầu vía Ngọc hoàng – Du khách thi nhau chà tiền “đánh bóng” chùa Đồng trên đỉnh Yên Tử

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

VNE – Thứ hai, 30/1/2023, 12:24 (GMT+7)

Chen nhau dâng lễ, rót dầu vía Ngọc hoàng

TP HCM – Nhiều người chen vào chánh điện chùa Ngọc Hoàng, quận 1 để dâng lễ và rót dầu nhằm mong làm ăn suôn sẻ, bình an…, sáng mùng 9 Tết.

Mùng 9 tháng Giêng (30/1), nhiều người đổ về chùa Phước Hải hay còn gọi là chùa Ngọc Hoàng (đường Mai Thị Lựu, quận 1) để vía Ngọc hoàng. Theo quan niệm dân gian: “Mùng 8 cúng sao, mùng 9 cúng chư thiên, mùng 10 cúng đất”. Do đó vào ngày này nhiều người đổ về chùa cúng vái cầu mong may mắn, bình an cho bản thân và gia đình.

Tiếp tục đọc “Chen nhau dâng lễ, rót dầu vía Ngọc hoàng – Du khách thi nhau chà tiền “đánh bóng” chùa Đồng trên đỉnh Yên Tử” →

Nguồn gốc người Việt (3 kỳ)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Nguồn gốc người Việt: Một lược sử tư tưởng

Tiasang –  – Trần Trọng Dương

Nguồn gốc người Việt là một vấn đề nóng hổi ở mọi thời điểm lịch sử. Người Việt đến từ đâu luôn là câu hỏi mang tính triết học, xuất phát từ một câu hỏi lớn hơn: ta là ai, ta từ đâu tới, và ta sẽ đi về đâu? Bài viết này sẽ không thảo luận về các câu trả lời nào là đúng hay sai, chính xác hay không chính xác, khoa học hay không khoa học mà trình bày các kiến giải khác nhau về nguồn gốc người Việt như là một tham số khả biến trong hoạt động tri nhận của con người, cố gắng lý giải vì sao người ta lại đặt ra câu hỏi ấy, những bối cảnh lịch sử – văn hóa của các câu hỏi – và cả câu trả lời, cũng như bối cảnh tri thức, động lực chính trị và nền tảng khoa học của các phương thức được sử dụng để giải quyết.


Truyền thuyết Lạc Long Quân Âu Cơ được khởi từ ghi chép trong Lĩnh Nam chích quái. Ảnh: Internet.

Tiếp tục đọc “Nguồn gốc người Việt (3 kỳ)” →

Hồ sơ các Dân tộc Việt Nam

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

opendevelopmentvietnam – 26 May 2022 

Với 54 dân tộc cùng sinh sống trên diện tích đất tương đối nhỏ, Việt Nam là một trong những quốc gia đa sắc tộc nhất trên thế giới. Hiện nay, chỉ có 7 dân tộc có dân số trên một triệu người bao gồm: Kinh, Tày, Thái, Mông, Mường, Nùng  và Khơ Me, trong khi có tới 12 dân tộc có dân số dưới 10.000 người và 5 dân tộc có dân số dưới 1.000 người như Brâu, Ơ Đu, Rơ-măm, Si La và Pu Péo.

Dù dân số đông hay ít, mỗi dân tộc đều có tiếng nói và tập quán riêng tạo nên bức tranh văn hóa vật thể và phi vật thể đa dạng.  Không dừng lại với 54 dân tộc, nhiều dân tộc còn có những nhánh địa phương, với sự khác biệt thường thấy trong ngôn ngữ, trang phục, tập tục, và điều đó càng làm tăng thêm tính phong phú của bức tranh văn hóa. 

Đời sống tinh thần phong phú, óc thẩm mỹ và tài sáng tạo của các dân tộc dựa trên hoàn cảnh sống thực tế của họ, thể hiện qua những tập quán hàng ngày và phục vụ cho chính cuộc sống ở mỗi cộng đồng dân cư. Những yếu tố văn hóa gắn với tín ngưỡng và tôn giáo của các dân tộc ở Việt Nam đóng vai trò rất quan trọng với cộng đồng dân tộc thiểu số. Phần đông các dân tộc có tín ngưỡng “vạn vật hữu linh” và nhiều dân tộc đề cao thờ cúng tổ tiên. Ngoài ra kho tàng văn thơ, sử thi, âm nhạc và các làn điệu hát, múa cũng đóng vai trò quan trọng trong đời sống của họ, nuôi dưỡng tinh thần của mỗi thành viên trong cộng đồng các dân tộc. 

Bài minh hoạ dưới đây cung cấp những thông tin cơ bản về 54 Dân tộc đang sinh sống tại Việt Nam và điểm nhấn văn hoá, tinh thần nổi bật của mỗi dân tộc. Những hình ảnh minh họa được lấy từ Bộ tem 54 Dân tộc Việt Nam do Công ty Tem Việt Nam phát hành năm 2005.

https://flo.uri.sh/visualisation/8426573/embed?auto=1

“Tiếng Việt từ TK 17: cách dùng vợ lẻ, lặng lẻ … vào thời LM de Rhodes và những hệ luỵ” (phần 38)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Các thừa sai Dòng Tên đầu thế kỷ 17 học và ký âm tiếng Việt

Nguyễn Cung Thông[1]

Phần này bàn về cách dùng đặc biệt “vợ lẻ” từ thời LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo. Cụm danh từ này – cũng như một nhóm từ vựng liên hệ như vợ chính, chính thê, vợ cả, vợ lớn, thiếp, vợ bé, vợ mọn – vợ nhỏ phản ánh truyền thống đa thê của các nước Á Châu từ xa xưa.

Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ). Không phải ngẫu nhiên mà các giáo sĩ đều ghi nhận quan sát cá nhân và nhận xét của mình về truyền thống này khi sang Á Đông, chỉ ra một cách biệt rất lớn giữa các văn hoá Á Đông và Đạo Thiên Chúa vào TK 17. Ngoài ra, đây cũng là một nguyên nhân chính dẫn đến việc cấm đạo tại các nước này, nhất là ở VN.

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ TK 17: cách dùng vợ lẻ, lặng lẻ … vào thời LM de Rhodes và những hệ luỵ” (phần 38)” →

Lễ hội truyền thống tiêu biểu của người dân tộc thiểu số

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

OpenDevelopment Vietnam – 30 March 2022

Lễ hội là một phần thiết yếu trong đời sống tinh thần của người Việt Nam, phản ánh những phong tục, tập quán độc đáo của mỗi vùng, mỗi cộng đồng. Lễ hội truyền thống là cơ hội để mọi người giao lưu, trao truyền những đạo lý, những khát vọng cao cả và chia sẻ những câu chuyện về các đối tượng được thờ cúng như các vị thần linh, các vị anh hùng, những người có công. Bên cạnh đó, lễ hội còn là dịp để mọi người bỏ lại những lo toan thường ngày, tìm về chốn tâm linh bình yên.

Bản đồ câu chuyện tại đây thể hiện 17 lễ hội truyền thống tiêu biểu của các cộng đồng người dân tộc thiểu số ở Việt Nam. Những lễ hội này đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

 

Danh sách đầy đủ 127 tập quán văn hóa của người dân tộc thiểu số đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (bao gồm lễ hội truyền thống, diễn xướng dân gian, tri thức bản địa, phong tục, tín ngưỡng xã hội, văn hóa dân gian và nghề thủ công truyền thống) có thể truy cập tại đây. 

Đường Lâm ở Hà Tĩnh và giao lộ Đông Tây từ Biển Đông đến Mekong (2 kỳ)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Đường Lâm ở Hà Tĩnh và giao lộ Đông Tây từ Biển Đông đến Mekong (Kỳ 1: Đường Lâm ở Hà Tĩnh)

TS –  – Trần Trọng Dương

Phần lớn giới nghiên cứu và xã hội đều cho rằng địa danh Đường Lâm gắn liền với sự kiện hai vua Phùng Hưng và Ngô Quyền nằm ở xã Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội ngày nay. Nhưng khi đối chiếu một cách hệ thống các nguồn sử liệu thời Đường, tôi cho rằng Đường Lâm là một huyện thuộc châu Phúc Lộc (hoặc châu Đường Lâm) tương đương với tỉnh Hà Tĩnh. Con đường từ núi Giăng Màn huyện Hương Sơn nay là một cửa ngõ quan trọng trong giao lộ Đông – Tây qua Hà Tĩnh Nghệ An thế kỷ X-XI, nối liền từ Biển Đông đến sông Mekong, nối liền Giao Châu với Chân Lạp, Khmer và thế giới Nam Á.


Phần lớn giới nghiên cứu và xã hội hiện nay đều cho rằng Đường Lâm gắn liền với sự kiện hai vua Phùng Hưng và Ngô Quyền nằm ở xã Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội) ngày nay. Ảnh: Cổng làng Đường Lâm. Nguồn: Nhân dân.

Tiếp tục đọc “Đường Lâm ở Hà Tĩnh và giao lộ Đông Tây từ Biển Đông đến Mekong (2 kỳ)” →