Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng con và cái (phần 14)
Nguyễn Cung Thông[1]
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” (phần 1)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)
>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5A)
>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5B)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Dạng bị (thụ) động (passive voice) (phần 8)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài suy nghĩ về ‘Phép Giảng Tám Ngày’ (phần 9)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng mẫu/mẹ và An Nam Mít (phần 10)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về tên gọi và cách đọc (phần 11)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về cách dùng “ăn chay, ăn kiêng, ăn tạp, khem, cữ” (phần 12)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về cách dùng tên bộ phận cơ thể ở phía dưới như lòng, bụng, dạ, ruột cho đến vật âm mình! (phần 13)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng con và cái (phần 14)
Phần này bàn về cách dùng con và cái thời các LM de Rhodes và Maiorica sang truyền đạo ở An Nam.
Tài liệu tham khảo chính của bài viết này là ba tác phẩm của LM de Rhodes soạn: cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC) và từ điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra từ điển này trên mạng, như trang này chẳng hạn http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false .
Các chữ viết tắt khác là HV (Hán Việt), CN (Chỉ Nam ngọc âm giải nghĩa), NCT (Nguyễn Cung Thông), TVGT (Thuyết Văn Giải Tự/khoảng 100 SCN), NT (Ngọc Thiên/543), ĐV (Đường Vận/751), NKVT (Ngũ Kinh Văn Tự/776), LKTG (Long Kham Thủ Giám/997), QV (Quảng Vận/1008), TV (Tập Vận/1037/1067), TNAV (Trung Nguyên Âm Vận/1324), CV (Chính Vận/1375), TVi (Tự Vị/1615), VB (Vận Bổ/1100/1154), VH (Vận Hội/1297), LT (Loại Thiên/1039/1066), CTT (Chính Tự Thông/1670), TViB (Tự Vị Bổ/1666), TTTH (Tứ Thanh Thiên Hải), KH (Khang Hi/1716), P (tiếng Pháp), ĐNQATV (Đại Nam Quấc Âm Tự Vị), A (tiếng Anh), L (tiếng La Tinh), PG (Phật Giáo), CG (Công Giáo), VN (Việt Nam), TQ (Trung Quốc), BK (Bắc Kinh), TCTGKM (Thiên Chúa Thánh Giáo Khải Mông), KNLMPS (Kinh Những Lễ Mùa Phục Sinh – quyển thứ ba).
Tương quan ngữ âm HV và Việt ghi trong bài không nhất thiết khẳng định nguồn gốc Việt hay Hán Cổ của chúng, cần nhiều dữ kiện hơn để thêm chính xác. Trang/cột/tờ của VBL được ghi xuống để người đọc dễ tra cứu thêm. Các cách đọc phiên thiết trình bày theo thời gian (lịch đại): từ thời Hán đến thế kỉ XVII (Tự Vị, Chính Tự Thông) cho đến giọng BK hiện nay so sánh với các phương ngữ khác cũng như âm HV (đồng đại). Dấu hoa thị * đứng trước một âm cổ phục nguyên (reconstructed sound), không nên lầm thanh điệu hay chỉ số đứng sau một âm tiết và số phụ chú.
Click vào đây để download toàn bài – file pdf
Click vào đây để download toàn bài – file word
[1] Nhà nghiên cứu ngôn ngữ độc lập ở Melbourne (Úc) – email nguyencungthong@yahoo.com
Report: Kim Jong Un could tour Vietnam ahead of summit with Trump
Kim, who last met with Trump in Singapore in 2018, could be traveling to Vietnam ahead of schedule in order to visit key industrial sites in Vietnam and hold a summit with Vietnamese President Nguyen Phu Trong, South Korean television network MBC reported. Tiếp tục đọc “Report: Kim Jong Un could tour Vietnam ahead of summit with Trump”
Loạt bài về chiến tranh biên giới tây nam 1978 – 7/1/1979
LTS: Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam , chưa khi nào lại tổ chức chiến dịch tiến công hiệp đồng quân, binh chủng lớn như trong chiến dịch giải phóng Campuchia. Chỉ trong hơn một tháng, từ nhiều hướng mũi khác nhau, quân đội ta đã đánh tan quân đội Khơ me Đỏ, giúp bạn thoát khỏi thảm họa diệt chủng.
Nhân kỷ niệm 40 năm Chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả, cùng với lực lượng vũ trang cách mạng, nhân dân Campuchia đánh đổ chế độ diệt chủng Pol Pot, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc loạt bài của nhiều tác giả xung quanh sự kiện đặc biệt này.
—
Bài 1: Cuộc hành quân thần tốc đầy bão tố của Lữ đoàn xe tăng 203: Tiêu diệt Khơ me Đỏ
Bài 2: Chuyển hướng chủ yếu, dời ngày N: Quyết định vô cùng chính xác trong Chiến dịch giải phóng Phnom Pênh Tiếp tục đọc “Loạt bài về chiến tranh biên giới tây nam 1978 – 7/1/1979”
Hàng không Việt Nam đạt điều kiện mở đường bay thẳng tới Mỹ
14/02/2019 22:30 GMT+7
TTO – Chiều mai (15-2), Cục Hàng không Việt Nam sẽ nhận chứng nhận đạt năng lực giám sát an toàn hàng không mức 1 (CAT 1) của Cục Hàng không liên bang Hoa Kỳ.
Theo thông tin từ Vietnam Airlines, hãng này đang lên kế hoạch mở đường bay thẳng tới Mỹ – Ảnh: TUẤN PHÙNG
Đây là điều kiện bắt buộc để các hãng hàng không Việt Nam mở đường bay tới Hoa Kỳ..
Theo nguồn tin của Tuổi Trẻ Online, dự kiến lúc 14h ngày mai (15-2), Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam sẽ làm việc với Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể để thông báo kết quả đánh giá của Cục Hàng không liên bang Hoa Kỳ (FAA) về năng lực giám sát an toàn hàng không của Cục Hàng không Việt Nam được FAA thực hiện vào cuối năm 2018. Tiếp tục đọc “Hàng không Việt Nam đạt điều kiện mở đường bay thẳng tới Mỹ”
Loạt bài về cuộc chiến chống Trung quốc tháng 2/1979
Nghe lai bản tin kêu gọi cả nước chống Trung quốc xâm lược năm 1979
Tuổi trẻ: 40 năm cuộc chiến vệ quốc (8 kỳ, năm 2019)
Kỳ 1: Bỏ cây bút cầm cây súng
Kỳ 2: Cái chết của người sinh viên năm nhất
Kỳ 3: Khi tiếng súng vang lên
Kỳ 4: Quyết tử ở pháo đài Đồng Đăng
Kỳ 5: Đặc công tham chiến
Kỳ 6: Những cuộc chuyển quân cấp tốc
Kỳ 7: Sự chuẩn bị của không quân
Kỳ cuối: Người trẻ đi tìm lịch sử Tiếp tục đọc “Loạt bài về cuộc chiến chống Trung quốc tháng 2/1979”
Việt Nam ‘mua’ máy bay trinh sát và huấn luyện của Mỹ
Đô đốc Philip S. Davidson, Chỉ huy Bộ tư lệnh Thái Bình Dương – Ấn Độ Dương của Mỹ, hôm 12/2 đã tiết lộ tại Quốc hội Mỹ về chuyện Việt Nam mua máy bay trinh sát không người lái cũng như máy bay huấn luyện từ Hoa Kỳ.
Ông Davidson nói rằng mối quan hệ quân sự giữa Bộ tư lệnh mà ông chỉ huy và quân đội Việt Nam “ưu tiên củng cố năng lực hàng hải của Việt Nam, vốn sẽ được hỗ trợ bởi việc Việt Nam mua Scan Eagle UAV (máy bay trinh sát không người lái) và máy bay huấn luyện T-6, và một chiếc tàu thứ hai của Lực lượng Tuần duyên Mỹ”, theo văn bản chuẩn bị sẵn cho cuộc điều trần tại Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ. Tiếp tục đọc “Việt Nam ‘mua’ máy bay trinh sát và huấn luyện của Mỹ”
‘Chim ưng biển’ CV-22 của Mỹ xuất hiện lần đầu tại Việt Nam
Bốn chiếc CV-22 Osprey của không quân Mỹ với biệt danh là ‘Chim ưng biển’ đã hạ cánh ở thành phố Đà Nẵng vào tuần qua, trên đường di chuyển đến Thái Lan tham gia cuộc tập trận Hổ mang Vàng.
Bà Renee Douglas, người phát ngôn của Nhóm đặc nhiệm 353 của Không quân Mỹ, xác nhận với tờ Stars and Stripes rằng những chiếc máy bay CV-22 Osprey này thuộc đơn vị 353. Tiếp tục đọc “‘Chim ưng biển’ CV-22 của Mỹ xuất hiện lần đầu tại Việt Nam”
Cuộc chiến chống các trạm ‘BOT bẩn’ nóng trở lại
Các hoạt động phản đối nhiều trạm thu phí đặt sai vị trí trên các quốc lộ Việt Nam đang nóng lên trong những ngày của nửa đầu tháng 2/2019, cả tại hiện trường lẫn trên mạng xã hội. Tiếp tục đọc “Cuộc chiến chống các trạm ‘BOT bẩn’ nóng trở lại”
Giáo viên tư duy như một huấn luyện viên trong bài tập kỹ năng viết cho học sinh
English: Thinking like a coach
Huấn luyện viên là người hình thành các kỹ và chỉ ra cho vận động viên cách cải thiện kỹ năng bằng thực hành. Các phản hồi về các bài viết của học sinh có thể cũng hiệu quả theo cách tương tự như là cách của một huấn luyện viên.
Các huấn luyện viên dạy các vận động viên cách cải thiện kỹ năng. Nhưng họ không đơn giản chỉ la hét, “ chơi đi tốt hơn phòng thủ”. “Phản hồi” đó thực sự nói cho người chơi cái gì?
Là giáo viên, chúng ta là huấn luyện viên của học sinh trong lớp học. Đưa các nhận xét chất lượng và quan trọng là những điều cần thiết giúp học sinh cải thiện. Cũng giống như một huấn luyện viên phải chỉ ra cho người chơi kỹ thuật phòng thủ dưới rổ ở trên sân bóng rổ, giáo viên phải làm mẫu và giải thích cho học sinh cách để cải thiện công việc của các em.
Tiếp tục đọc “Giáo viên tư duy như một huấn luyện viên trong bài tập kỹ năng viết cho học sinh”
Philippines: The Black Flag Flies on Facebook
Asia Foundation February 13, 2019 By Nathan Shea
The first news that militants had taken to the streets of the Islamic City of Marawi on May 23, 2017, came from Facebook. Pictures of masked men carrying assault rifles and waving the black flag of the Islamic State were swirling across social media well before Philippine and international news channels picked up the story. By the time the military and the media had begun to respond, Marawi’s residents were already streaming out of the city by the tens of thousands to seek refuge from the violence. Tiếp tục đọc “Philippines: The Black Flag Flies on Facebook”
Lễ hội ăn trâu (đâm trâu) ở Tây Nguyên- Quan điểm và những vấn đề đặt ra nhìn từ góc độ văn hóa
nghiencuulichsu – Huỳnh Thiệu Phong
1 . Là địa bàn cư trú của hơn 40 tộc người, Tây Nguyên là một không gian văn hóa đa sắc màu với sự hiện diện đồng thời của nhiều tộc người thiểu số. Những giá trị văn hóa đó đã đồng hành cùng những tộc người này trong suốt chiều dài lịch sử. Ở từng giai đoạn khác nhau, những giá trị văn hóa đó có lúc lắng động, có lúc thăng hoa, nhưng vẫn bền bỉ tồn tại trong đời sống của các tộc người thiểu số nơi đây. Sự hiện diện của lễ hội với tư cách là một thành tố cấu thành nên văn hóa, đã càng góp phần làm cho bức tranh văn hóa tộc người được thêm phần sinh động và đa sắc. Lễ hội đã thực sự trở thành một sợi dây gắn kết các cộng đồng tộc người lại với nhau. Ở các lễ hội, nền tảng của sự cấu thành các tộc người – “tính cộng đồng” đã được hiển lộ, lan tỏa và thăng hoa trong các buổi sinh hoạt của cộng đồng. Tiếp tục đọc “Lễ hội ăn trâu (đâm trâu) ở Tây Nguyên- Quan điểm và những vấn đề đặt ra nhìn từ góc độ văn hóa”
Climate groups threaten lawsuit to force Shell to ditch oil
Kiếm chác ở chốn tâm linh, thất đức lắm!
12/02/2019 10:07
(NLĐO) – Tăng giá vé lên gấp 9 lần và đặt sẵn 12 thùng công đức ở khắp các vị trí để nhận tiền. Đó là cách kiếm chác của chủ đầu tư Khu Du lịch văn hóa Tâm linh Bà Chúa Xứ ở An Giang.
Sự việc đang gây tranh cãi, đến mức có khả năng ảnh hưởng đến uy tín môi trường văn hóa, du lịch của địa phương.
Nói cho ngay thì cũng không riêng gì địa chỉ này, hầu như khắp các điểm thờ tự lớn nhỏ có đông người thăm viếng ở An Giang nói riêng và cả nước nói chung đều chăm chú cái thùng gỗ có khe đút tiền. Tiếp tục đọc “Kiếm chác ở chốn tâm linh, thất đức lắm!”
CVD 