Mất cân bằng giới tính khi sinh – Tai họa cho dân tộc và đất nước

biengioibienbentre.vn

Tỷ số giới tính khi sinh (TSGTKS) được tính bằng số bé trai sinh ra sống so với 100 bé gái sinh ra sống trong cùng thời kỳ. TSGTKS thông thường là 103 – 106 bé trai trên 100 bé gái  là ổn định. Ở đất nước ta, từ năm 2006 đến nay,  TSGTKS gia tăng một cách bất thường, Bến Tre cũng không nằm ngoài quỹ đạo đó. Nguyên nhân sâu xa của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh là tâm lý ưa thích con trai.

Nguyên nhân sâu xa của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh là tâm lý ưa thích con trai. Ảnh: P.Trần

Tiếp tục đọc “Mất cân bằng giới tính khi sinh – Tai họa cho dân tộc và đất nước”

Nếu cơ thể không phải là thứ linh thiêng thì chẳng có gì là linh thiêng cả: Tại sao cần bàn đến những thứ kiêng kị về kinh nguyệt phụ nữ

English: If the body isn’t sacred, nothing is: why menstrual taboos matter

Việc ẩn mình của người phụ nữ trong kì kinh nguyệt là nhằm dành cho phụ nữ một nơi an toàn, và một thời là văn hóa của người săn bắn hái lượm. Điều này có thể dạy chúng ta biết máu của phụ nữ là một điều linh thiêng, không phải thứ ô uế.

Indian Hindu sadhvis (phụ nữ thánh) tham gia lễ rước tôn giáo vào đêm trước lễ hội Ambubachi hàng năm tại đền Kamakhya ở Guwahati – Ảnh: Biju Boro / AFP / Getty Imagesi

Ngày nay, chúng ta có xu hướng cho rằng việc ẩn mình trong kỳ kinh nguyệt, những điều cấm kị trong thời gian kinh nguyệt, tách biệt phụ nữ bằng túp lều kinh nguyệt và niềm tin có kinh nguyệt là ô uế đang phổ biến ở một số nước đang phát triển. Tất cả những điều này thể hiện sự phân biệt giới tính, làm yếu đi quyền và tự do của phụ nữ. Tiếp tục đọc “Nếu cơ thể không phải là thứ linh thiêng thì chẳng có gì là linh thiêng cả: Tại sao cần bàn đến những thứ kiêng kị về kinh nguyệt phụ nữ”

Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng con và cái (phần 14)

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” (phần 1)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)
>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5A)
>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5B)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Dạng bị (thụ) động (passive voice) (phần 8)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài suy nghĩ về ‘Phép Giảng Tám Ngày’ (phần 9)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng mẫu/mẹ và An Nam Mít (phần 10)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về tên gọi và cách đọc (phần 11)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về cách dùng “ăn chay, ăn kiêng, ăn tạp, khem, cữ” (phần 12)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về cách dùng tên bộ phận cơ thể ở phía dưới như lòng, bụng, dạ, ruột cho đến vật âm mình! (phần 13)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng con và cái (phần 14)

Phần này bàn về cách dùng concái thời các LM de Rhodes và Maiorica sang truyền đạo ở An Nam.

Tài liệu tham khảo chính của bài viết này là ba tác phẩm của LM de Rhodes soạn: cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC) và từ điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra từ điển này trên mạng, như trang này chẳng hạn http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false .

Các chữ viết tắt khác là HV (Hán Việt), CN (Chỉ Nam ngọc âm giải nghĩa), NCT (Nguyễn Cung Thông), TVGT (Thuyết Văn Giải Tự/khoảng 100 SCN), NT (Ngọc Thiên/543), ĐV (Đường Vận/751), NKVT (Ngũ Kinh Văn Tự/776), LKTG (Long Kham Thủ Giám/997), QV (Quảng Vận/1008), TV (Tập Vận/1037/1067), TNAV (Trung Nguyên Âm Vận/1324), CV (Chính Vận/1375), TVi (Tự Vị/1615), VB (Vận Bổ/1100/1154), VH (Vận Hội/1297), LT (Loại Thiên/1039/1066), CTT (Chính Tự Thông/1670), TViB (Tự Vị Bổ/1666), TTTH (Tứ Thanh Thiên Hải), KH (Khang Hi/1716), P (tiếng Pháp), ĐNQATV (Đại Nam Quấc Âm Tự Vị), A (tiếng Anh), L (tiếng La Tinh), PG (Phật Giáo), CG (Công Giáo), VN (Việt Nam), TQ (Trung Quốc), BK (Bắc Kinh), TCTGKM (Thiên Chúa Thánh Giáo Khải Mông), KNLMPS (Kinh Những Lễ Mùa Phục Sinh – quyển thứ ba).

Tương quan ngữ âm HV và Việt ghi trong bài không nhất thiết khẳng định nguồn gốc Việt hay Hán Cổ của chúng, cần nhiều dữ kiện hơn để thêm chính xác. Trang/cột/tờ của VBL được ghi xuống để người đọc dễ tra cứu thêm. Các cách đọc phiên thiết trình bày theo thời gian (lịch đại): từ thời Hán đến thế kỉ XVII (Tự Vị, Chính Tự Thông) cho đến giọng BK hiện nay so sánh với các phương ngữ khác cũng như âm HV (đồng đại). Dấu hoa thị * đứng trước một âm cổ phục nguyên (reconstructed sound), không nên lầm thanh điệu hay chỉ số đứng sau một âm tiết và số phụ chú.

Click vào đây để download toàn bài – file pdf

Click vào đây để download toàn bài – file word

[1] Nhà nghiên cứu ngôn ngữ độc lập ở Melbourne (Úc) – email nguyencungthong@yahoo.com

Lễ hội ăn trâu (đâm trâu) ở Tây Nguyên- Quan điểm và những vấn đề đặt ra nhìn từ góc độ văn hóa

nghiencuulichsu – Huỳnh Thiệu Phong

1 . Là địa bàn cư trú của hơn 40 tộc người, Tây Nguyên là một không gian văn hóa đa sắc màu với sự hiện diện đồng thời của nhiều tộc người thiểu số. Những giá trị văn hóa đó đã đồng hành cùng những tộc người này trong suốt chiều dài lịch sử. Ở từng giai đoạn khác nhau, những giá trị văn hóa đó có lúc lắng động, có lúc thăng hoa, nhưng vẫn bền bỉ tồn tại trong đời sống của các tộc người thiểu số nơi đây. Sự hiện diện của lễ hội với tư cách là một thành tố cấu thành nên văn hóa, đã càng góp phần làm cho bức tranh văn hóa tộc người được thêm phần sinh động và đa sắc. Lễ hội đã thực sự trở thành một sợi dây gắn kết các cộng đồng tộc người lại với nhau. Ở các lễ hội, nền tảng của sự cấu thành các tộc người – “tính cộng đồng” đã được hiển lộ, lan tỏa và thăng hoa trong các buổi sinh hoạt của cộng đồng. Tiếp tục đọc “Lễ hội ăn trâu (đâm trâu) ở Tây Nguyên- Quan điểm và những vấn đề đặt ra nhìn từ góc độ văn hóa”

Kiếm chác ở chốn tâm linh, thất đức lắm!

12/02/2019 10:07

(NLĐO) – Tăng giá vé lên gấp 9 lần và đặt sẵn 12 thùng công đức ở khắp các vị trí để nhận tiền. Đó là cách kiếm chác của chủ đầu tư Khu Du lịch văn hóa Tâm linh Bà Chúa Xứ ở An Giang.

Sự việc đang gây tranh cãi, đến mức có khả năng ảnh hưởng đến uy tín môi trường văn hóa, du lịch của địa phương.

Các tuyến đường dẫn vào khu chánh điện Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam đều kẹt cứng trong ngày mùng 4 Tết (8-2) Ảnh: THANH VÂN

Nói cho ngay thì cũng không riêng gì địa chỉ này, hầu như khắp các điểm thờ tự lớn nhỏ có đông người thăm viếng ở An Giang nói riêng và cả nước nói chung đều chăm chú cái thùng gỗ có khe đút tiền. Tiếp tục đọc “Kiếm chác ở chốn tâm linh, thất đức lắm!”

It’s been decades since the Vietnam War ended, and the Smithsonian has never mounted a full exhibition. Until now.


(Sonny Ross for The Washington Post)
Art and architecture critic January 31, 2019

The Vietnam War, which tore this country apart and forever changed its politics and culture, has never been the subject of a Smithsonian exhibition. The nation managed to build a memorial in 1982 to those who died in the war, less than a decade after the fall of Saigon, and, in 2017, Americans watched an epic 18-hour PBS documentary about the war, without any substantial political controversy. The war is included within exhibitions at the National Museum of American History, is referenced in the National Museum of African American History and Culture and served as the backdrop to an anniversary exhibition about the Vietnam memorial in 2003. But it hasn’t been the subject of specific, focused curatorial reconsideration.

Tiếp tục đọc “It’s been decades since the Vietnam War ended, and the Smithsonian has never mounted a full exhibition. Until now.”

Woman Killed by Fire in Menstruation Hut, as Nepal Fights a Tradition

nytimes
A chhaupadi hut in the village of Pali, western Nepal. Women who observe the taboo are banished to mud or stone huts, some of them no bigger than closets.CreditCreditTara Todras-Whitehill for The New York Times

By Bhadra Sharma and Kai Schultz

KATHMANDU, Nepal — Parbati Bogati knew what to do when her period came.

Ms. Bogati, 21, sequestered herself in an abandoned house, in keeping with a centuries-old taboo that declares menstruating women impure, officials from her area in rural western Nepal said.

As the temperature dropped below freezing on Wednesday evening, she tried to keep warm, apparently burning wood and clothing.

By the next morning, her legs were charred and she was dead.

“It seems she also died from suffocation,” said Lal Bahadur Dhami, the deputy superintendent of the area’s police. At least three other peopledied this year while following the same superstition.

The taboo, which has its roots in Hinduism, is called chhaupadi, from the Nepali words meaning someone who bears an impurity. During women’s periods, it bars them from touching neighbors’ food or entering temples. They cannot use communal water sources or kitchen utensils. It is considered bad luck to touch them.

Tiếp tục đọc “Woman Killed by Fire in Menstruation Hut, as Nepal Fights a Tradition”

Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về cách dùng tên bộ phận cơ thể ở phía dưới như lòng, bụng, dạ, ruột cho đến vật âm mình! (phần 13)

Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép Giảng Tám Ngày

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” (phần 1)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)
>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5A)
>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5B)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Dạng bị (thụ) động (passive voice) (phần 8)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài suy nghĩ về ‘Phép Giảng Tám Ngày’ (phần 9)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng mẫu/mẹ và An Nam Mít (phần 10)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về tên gọi và cách đọc (phần 11)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về cách dùng “ăn chay, ăn kiêng, ăn tạp, khem, cữ” (phần 12)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về cách dùng tên bộ phận cơ thể ở phía dưới như lòng, bụng, dạ, ruột cho đến vật âm mình! (phần 13)

Phần này bàn về một số cách dùng trong tiếng Việt như lòng, bụng, dạ, ruột thời các LM Alexandre de Rhodes và Jeronimo Maiorica sang An Nam truyền đạo. Đây là những ‘cầu nối’ để có thể giải thích một số cách dùng hiện đại. Tiếp tục đọc “Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Vài nhận xét về cách dùng tên bộ phận cơ thể ở phía dưới như lòng, bụng, dạ, ruột cho đến vật âm mình! (phần 13)”

Tản mạn về tiếng Việt “hiện tượng đồng hoá âm thanh” (phần 4) – phong phanh hay phong thanh?

Nguyễn Cung Thông[1]

Bài này là phần 4 trong loạt bài viết về hiện tượng đồng hóa âm thanh trong ngôn ngữ với tâm điểm là tiếng Việt. Phần 1 bàn về khuynh hướng đồng hoá âm thanh (phụ âm) qua các cách dùng ròng rọc < rọc rọc, phưng phức < phức phức, nơm nớp < nớp nớp, phấp phất/phất phới/phân phất < phất phấtkhám bệnh < khán bệnh. Phần 2 bàn về khuynh hướng đồng hoá âm thanh (thanh điệu) qua các cách dùng Huyền Trang < Huyền Tảng/Tráng, Tịnh Độ < Tịnh Thổ. Phần 3 chú trọng vào cách dùng tẩm liệm so với tấn/ tẫn/tẩn liệm qua khuynh hướng đồng hoá âm thanh (phụ âm) như khán bệnh > khám bệnh. Bài này (phần 4) bàn về các dạng phong thanh (phong thinh), phong phanhphong văn. Tiếp tục đọc “Tản mạn về tiếng Việt “hiện tượng đồng hoá âm thanh” (phần 4) – phong phanh hay phong thanh?”

Đắk Nông: Cả trăm công trình cấp nước sinh hoạt tập trung ‘đắp chiếu’

(TN&MT) – Từ nhiều năm trở lại đây, câu chuyện các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung tại các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Đắk Nông không phát huy hiệu quả đã được các cơ quan thông tấn, báo chí từ địa phương đến Trung ương đưa tin phản ánh. Tuy nhiên, đến thời điểm này vẫn còn rất nhiều công trình được đầu tư tiền tỷ nhưng đã sớm hư hỏng, không thể sử dụng được.

Anh 1
Công trình cung cấp nước sạch thường xuyên bị hư hỏng được người dân phản ánh

Tiếp tục đọc “Đắk Nông: Cả trăm công trình cấp nước sinh hoạt tập trung ‘đắp chiếu’”

Văn hóa trí thức

 

Chào các bạn,

Trong cả đời mình cho đến lúc này, mình thấy có một hiện tượng trong giới trí thức, đó là: Trí thức thì phải đối lập với chính quyền. Đi ngược lại lịch sử một chút, các phong trào chống Pháp như Cần Vương, Văn Thân, rồi Đông Du, đều là của giới trí thức chống lại chính quyền cai trị. Nối tiếp là Việt Minh và sau này là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, rồi Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, cũng do trí thức lãnh đạo, chống chính quyền thực dân (rồi chống chính quyền Việt Nam Cộng hòa và Mỹ). Trong khi đó thì ở miền Nam, trí thức thành lập Mặt trận Giải phóng Miền Nam (MTGPMN), được miền Bắc hỗ trợ, chống chính quyền Việt Nam Cộng hòa và Mỹ. Giới trí thức – giáo sư, chuyên gia, sinh viên – hoặc được MTGPMN hỗ trợ hoặc độc lập, thì đều chống chính quyền. Tiếp tục đọc “Văn hóa trí thức”

40 năm Quân tình nguyện Việt Nam giúp Campuchia đánh thắng Pol Pot: Ân tình còn mãi!

Người đứng đầu Chính phủ Campuchia bày tỏ: “Nếu không có sự hỗ trợ tình nguyện của Việt Nam, Campuchia sẽ không được giải phóng và hồi sinh”.
40 năm Quân tình nguyện Việt Nam giúp Campuchia đánh thắng Pol Pot: Ân tình còn mãi!

“Nhà nước kỳ dị” và thảm họa diệt chủng kinh hoàng

Sau khi Mỹ rút hết quân khỏi miền Nam Việt Nam năm 1973, Khơ-me Đỏ lật đổ chính quyền Lon Nol vào ngày 17/4/1975, tiến hành xây dựng “nước Cộng hòa Dân chủ Campuchia”.

Ngày 20/5/1975, Thường vụ Trung ương Đảng do Pol Pot chủ trì họp và nuôi tham vọng xây dựng xã hội mới ở Campuchia. Đó là một “nhà nước kỳ dị”: không chợ, không tiền, không trường học, không đô thị, không trí thức, không tôn giáo… Tiếp tục đọc “40 năm Quân tình nguyện Việt Nam giúp Campuchia đánh thắng Pol Pot: Ân tình còn mãi!”

Điều ước cho đất nước năm 2019

  1. Xóa ISDS trong các hiệp ước quốc tế.

ISDS là điều khoản cho phép một nhà đầu tư nước ngoài chống lại luật quốc gia chủ nhà (như luật Việt Nam) và kiện chính phủ quốc gia chủ nhà (như chính phủ Việt Nam) qua một hội đồng trọng tài quốc tế xét xử theo quy định của một hiệp nước đã có với Việt Nam (như CPTPP, Hiệp định thương mại EU-VN, và nhiều hiệp ước thương mại song phương đã ký). Tiếp tục đọc “Điều ước cho đất nước năm 2019”

Where the dead help the living

By Trong Nghia   December 24, 2018 | 09:57 am GMT+7

In northern Vietnam, old people risk their lives to pick up small notes drivers toss out on a highway to honor the dead.

It’s around noon and Hoang Van Dang sits quietly in a shabby hut on a national highway, his eyes glued to the street.

Then, suddenly, he plunges into the highway before returning with three VND500 and VND2,000 (8.6 cents) currency notes in his palm. The 76-year-old man in a pair of worn-out flip-flops is quick and agile.

Within 10 minutes he runs out to pick up bills five times.

Tiếp tục đọc “Where the dead help the living”

Hoang Van Dang sits in his hut by a national highway that runs near his house in Lang Son Province in northern Vietnam. Photo by VnExpress/Trong Nghia

Hoang Van Dang, 76, sits in his hut along a national highway that runs near his house in Lang Son Province. Photos by VnExpress/Trong Nghia