Thẻ: Lịch sử – History

Điểm sách: Can Trường Trong Chiến Bại

~ Trần Đình Hoành ~ 1 bình luận

    Đối với mọi đọc giả ngày nay, dù quan tâm hay không đến lịch sử miền Nam, chương quan trọng nhất trong quyển sách là Chương 16: Trận Hải Chiến Tại Hoàng Sa. Đây là trận chiến giữa các chiến hạm Hải quân VNCH dưới quyền của tác giả, tư lệnh hải quân vùng 1 duyên hải, và các chiến hạm Trung quốc, tháng 1 năm 1974.

Phó đề đốc Hồ Văn Kỳ Thoại trên đảo Pattle, Hoàng Sa

Chào các bạn,

Anh Hồ Văn Kỳ Thoại là bạn vong niên của mình. Lúc anh Thoại còn làm việc tại Council for Advancement and Support of Education (CASE) ở Washington DC, hai anh em thường gặp nhau ăn trưa và hàn huyên. Quyển “Can Trường Trong Chiến Bại” là hồi ký anh Thoại viết về cuộc đời hải quân của anh, ghi lại “hành trình của một thủy thủ” từ lúc gia nhập Hải quân Việt Nam Cộng Hòa (tức miền Nam trước 1975) cho đến cuối cuộc chiến tranh Việt Nam ngày 30.4.1975, lúc anh Thoại đang là phó đề đốc hải quân (tương đương chuẩn tướng bên lục quân).

Quyển sách này liên hệ đến một số biến cố lớn của Nam Việt Nam, và trong bài điểm sách này chúng ta chỉ điểm qua vài biến cố, như cuộc đảo chánh tổng thống Ngô Đình Diệm năm 1963 (5 năm sau khi tác giả rời chức vụ tùy viên cho tổng thống Diệm), các cuộc đảo chánh và chỉnh l‎ý liên tục của các tướng lãnh sau 1963, và cuộc triệt thoái quân đội miền Nam ra khỏi quân khu 1(Quảng trị đến Đà Nẵng) đưa đến sự sụp đổ của toàn miền Nam.

Tiếp tục đọc “Điểm sách: Can Trường Trong Chiến Bại” →

Người đàn bà trong hoàng cung lặng gió

~ Nguyễn Anh Tuấn ~ 5 bình luận

Mai An Nguyễn Anh Tuấn

                                           Truyện ngắn lịch sử

Huyền Trân khêu thêm ngọn bấc sắp lụi. Nàng làm việc đó theo thói quen, chứ thực ra, ánh sáng hay bóng tối trong dinh thất của nàng giờ đây cũng chẳng có ý nghĩa gì đáng kể. Đã từ lâu, Huyền Trân không đọc thêm một cuốn sách nào. Nàng cũng không làm thơ nữa. Nàng vật vờ như một cái bóng. Nước mắt đã khô kiệt. Vẻ u sầu quý phái cũng biến đi nhường cho vẻ hoang dại, vô hồn. Tiếp tục đọc “Người đàn bà trong hoàng cung lặng gió” →

Hội Minh Thề: Chỉ dân thề trung thực, quan không thề

~ Nguyễn Minh Quan Huấn ~ 1 bình luận

21/02/2016 14:13

(NLĐO)- Theo truyền thống dân thề “trung thực, ngay thẳng” , quan thề “không tham nhũng”, song tại lễ Hội Minh Thề ngày 21-2 chỉ có dân thề, còn quan chức thì nói: “Đây là lễ hội của người dân trong thôn, để cho người trong thôn thề!”.

Ngày 21-2 (tức 14 tháng Giêng năm Bính Thân), tại đền chùa Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy (TP Hải Phòng) đã diễn ra lễ khai hội Minh thề – lễ hội thường niên vào ngày 14 tháng Giêng âm lịch nhằm tái dựng nghi lễ những người làm quan thề “không tham nhũng” và những nông dân thề “trung thực, ngay thẳng”.

Những người nông dân tuyên thề: trung thực, ngay thẳng tại lễ hội Minh Thề

Những người nông dân tuyên thề: trung thực, ngay thẳng tại lễ hội Minh Thề

Tại lễ Hội Minh Thề vào sáng 21-2, khi được hỏi “có dám uống rượu Kim Kê và thề không”, các quan chức huyện Kiến Thụy đều nói “chúng tôi đã thề trước Đảng và nhân dân rồi, còn ở đây là lễ hội của người dân trong thôn, để cho người trong thôn thề!”.

Trong khi đó, ông Phạm Phú Oanh, chủ lễ Hội Minh Thề, cho biết: “Chúng tôi rất mong muốn lễ hội truyền thống với ý nghĩa nhân văn sâu sắc này các chức sắc của xã, huyện và cao hơn cùng uống rượu thề thì sức lan tỏa còn lớn rộng nữa”.

Tiếp tục đọc “Hội Minh Thề: Chỉ dân thề trung thực, quan không thề” →

Ký: Nhớ Bạn Làm Thơ Từ Đất Rẫy Quê Nghèo

~ Phạm Nga ~ 6 bình luận

nhangheo1

Ký: Phạm Nga

 

Ta buồn bã khiêng mùa thu xuống núi
Mưa phùn bay nhè nhẹ ở ngoài trời
Ta cóng lạnh nhìn em cười nụ nhỏ
Đẹp vô cùng nhưng ngắn ngủi, tan, vơi…
THƯỢNG THUẬT
(Khiêng Mùa Thu Xuống Núi – tạp chí Văn, 1972)

1.
Tôi và Châu kết bạn từ hơn 50 năm trước ở Sài Gòn. Hồi đó, tôi đang học đệ nhị C Pétrus Ký thì bạn trong lớp rủ vô một thi văn đoàn học trò – nhóm ‘Văn Nghệ Tim’. Tôi sớm kết thân với anh chàng nhóm phó đặc trách thơ – Ngô Văn Châu, người nghĩ ra tên nhóm. Trong giới thơ văn học trò lúc này rất phổ biến cái kiểu chọn bút hiệu khá cải lương, như trong nhóm tôi thì Châu xưng Hà Thy Châu, tôi xưng Dzũng Thy do khoái cái âm ‘Z’ trúc trắc, rồi Hà Mộng Thủy, Đỗ Lệ, Trần Thiện Ngã, Sa Miên… Tiếp tục đọc “Ký: Nhớ Bạn Làm Thơ Từ Đất Rẫy Quê Nghèo” →

Bí ẩn lăng mộ vua Quang Trung – 5 kỳ

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Bí ẩn lăng mộ vua Quang Trung:

Kỳ 1 – Lăng Ba Vành: mộ của ai ?
Kỳ 2: Cuộc kiếm tìm 30 năm
Kỳ 3: Những phát hiện ở chùa Thiền Lâm
Kỳ 4: Có không cung điện Đan Dương?
Kỳ 5: Câu trả lời đang nằm dưới lòng đất

***

Bí ẩn lăng mộ vua Quang Trung – Lăng Ba Vành: mộ của ai ?

17/02/2016 10:30 GMT+7

TT –  Có phải lăng vua Quang Trung có tên là Đan Dương. Đan Dương lăng chính là lăng Ba Vành?

Lăng Ba Vành: mộ của ai ?
Lăng Ba Vành với ngôi mộ hình mai rùa. Ba vòng thành bao quanh đã bị cây bụi phủ kín – Ảnh: Ngọc Dương
 Vua Quang Trung – vị hoàng đế có số phận rất đặc biệt trong lịch sử Việt Nam. Sự đặc biệt không chỉ ở sự xuất thân của vua từ một người nông dân áo vải cờ đào, không chỉ ở tài năng quân sự kiệt xuất, mà ngay cái chết của nhà vua cũng khác thường. Cho đến bây giờ đã qua hơn 200 năm kể từ khi vua băng hà (1792), vẫn không rõ vua mất vì lý do gì, lăng mộ của vua nằm ở đâu. Hồ sơ này muốn trình bày lại toàn cảnh cuộc giải mã “bí ẩn lăng mộ vua Quang Trung” kéo dài ròng rã 75 năm qua.

Tiếp tục đọc “Bí ẩn lăng mộ vua Quang Trung – 5 kỳ” →

Mỗi “tấc suối” ở Pa Nậm Cúm

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

16/02/2016 11:00 GMT+7

TT – Pa Nậm Cúm là tên một bản nhỏ ở ngã ba nơi dòng suối Nậm Cúm đổ ra sông Nậm Na thuộc xã Ma Ly Pho (H.Phong Thổ, tỉnh Lai Châu).

Công nhân thi công phần kè bảo vệ bãi bồi bị suối Pa Nậm Cúm đổi dòng xoáy sập ngay ngã ba đổ ra sông Nậm Na - Ảnh: Việt Dũng
Công nhân thi công phần kè bảo vệ bãi bồi bị suối Pa Nậm Cúm đổi dòng xoáy sập ngay ngã ba đổ ra sông Nậm Na – Ảnh: Việt Dũng

Ngay ngã ba sông ấy có một bãi bồi nhỏ.

Hôm chúng tôi đến vào đầu tháng 1-2016, ngay góc bãi bồi Pa Nậm Cúm ấy, giữa trưa nắng, những tốp công nhân vẫn kiên nhẫn cặm cụi thi công bờ kè mới thay cho bờ kè cũ bị con suối đổi dòng xói sập.

Bao nhiêu năm nay, đi dọc dài trên tuyến biên giới Việt – Trung, nghe hàng trăm câu chuyện về nắn dòng chảy, xây kè kiểu “mỏ vịt” hay “mỏ hàn”, từ chiếc cầu cạn bắc qua suối Pò Hèn tận Móng Cái, cho đến tận Pa Nậm Cúm này, nhìn những con nước đổi dòng sau mỗi mùa mưa lũ mới thấm thía vì sao cha ông lại di huấn cho cháu con phải gìn giữ từng thước núi tấc sông. Tiếp tục đọc “Mỗi “tấc suối” ở Pa Nậm Cúm” →

Giải mã gốm Chu Đậu – 10 kỳ

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Giải mã gốm Chu Đậu

Giải mã gốm Chu Đậu – Kỳ 2: Bất ngờ ở “thánh địa” Nam Sách

Giải mã gốm Chu Đậu – Kỳ 3: Con tàu kỷ lục

Giải mã gốm Chu Đậu – Kỳ 4: “Bùi Thị Hý bút”

Giải mã gốm Chu Đậu – Kỳ 5: Chiếc bình quốc bảo

Giải mã gốm Chu Đậu – Kỳ 6: Nằm trong lòng đất Nhật Bản

Giải mã gốm Chu Đậu – Kỳ 7: Ẩn tích sông Hương

Giải mã gốm Chu Đậu – Kỳ 8: Lừng danh hải ngoại

Giải mã gốm Chu Đậu – Kỳ 9: Hưng thịnh rồi vội suy tàn

Giải mã gốm Chu Đậu: Ước nguyện phục hồi và tỏa khắp thế giới

***

Giải mã gốm Chu Đậu

25/01/2016 16:57 GMT+7

TT – Sau nhiều thế kỷ như nàng công chúa ngủ vùi, gốm Chu Đậu (còn gọi là gốm hoa lam) của Việt Nam bất ngờ được đánh thức bằng bức thư của một người Nhật Bản. 

Phiên bản chiếc bình quốc bảo tại Bảo tàng Topkapi Saray, Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) tại Bảo tàng Hải Dương - Ảnh: Thái Lộc
Phiên bản chiếc bình quốc bảo tại Bảo tàng Topkapi Saray, Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) tại Bảo tàng Hải Dương – Ảnh: Thái Lộc

Kỳ 1: Từ bức thư của một người Nhật

Từ đây, giới khảo cổ học đã phát hiện được một dòng gốm của Việt Nam phát triển rực rỡ, gần như chiếm vị trí độc tôn trên thị trường thế giới trong hai thế kỷ 15 và 16. Những câu chuyện bất ngờ nối tiếp bất ngờ… Tiếp tục đọc “Giải mã gốm Chu Đậu – 10 kỳ” →

Giữ hoa văn Đại Việt

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

06:23 AM – 12/01/2016 TN

Sư tử Tây trên áo quan trong phim Mỹ nhân - Ảnh: Comicola

Sư tử Tây trên áo quan trong phim Mỹ nhân – Ảnh: Comicola

Trong khi có thể tìm thấy hàng vạn hoa văn Trung Quốc trên mạng thì hầu như không tìm được hoa văn Việt theo cách đó. Hoa văn Đại Việt, dự án thu thập các hoa văn Việt, ra đời.

Người xem giật mình khi hình ảnh Lion King (Vua sư tử) xuất hiện trước ngực áo của một vị quan trong Mỹ nhân – phim cổ trang hiếm hoi năm 2015. Nhưng ảnh chụp hậu trường phim cho thấy còn nhiều con sư tử thêu theo nhiều kiểu dáng khác nhau. Đó là một trong những câu chuyện mà hai nhóm Đại Việt cổ phong, Comicola đưa ra khi vận động gây quỹ Giữ hoa văn Đại Việt. Sự khó khăn khi tái hiện lịch sử trong phim, trong truyện tranh đã khiến các nhóm này muốn gây một quỹ như thế. Tiếp tục đọc “Giữ hoa văn Đại Việt” →

Nguồn gốc Việt (Nam) của tên 12 con giáp – Thân Khôn khọn (khỉ) – phần 6A

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Nguyễn Cung Thông

nguyencungthong@yahoo.com

chutieu_va_khi_con_jpg.jpg (1667×1194)

Trích một đoạn từ bài viết:

Trong lịch sử văn hóa TQ (Trung Quốc), phải công nhận là các học giả Hán xưa kia rất chịu khó viết lách và đã để lại nhiều tài liệu phong phú cho hậu thế. Tuy nhiên, các chủ đề được ghi nhận qua chữ Hán không có nghĩ là chúng có xuất xứ từ TQ, mà đa số từ quá trình giao lưu văn hóa ngôn ngữ theo dòng thời gian – càng lâu bao nhiêu thì lại càng khó truy nguyên và xác định nguồn bấy nhiêu. Thí dụ như chữ Phật 佛, nghĩa cổ nhất là người giúp (phụ tá, dùng như chữ bật/bột 弼) trong Kinh Thi, nhưng khi đạo Phật truyền đến Trung Nguyên thì Phật lại mang nghĩa mới chỉ tôn giáo (Phật giáo). Nghĩa mới này hầu như hoàn toàn thay đổi nghĩa cổ của Phật trong văn hóa Hán cổ. Đặc biệt là tiếng Việt chúng ta vẫn duy trì hai dạng Bụt và Phật1, phản ánh các giai đoạn tiếng Phạn (kinh Phật) nhập vào Á Châu: Bụt là âm cổ gần với động từ Phạn budh- có nghĩa là biết, ý thức được … Tiếp tục đọc “Nguồn gốc Việt (Nam) của tên 12 con giáp – Thân Khôn khọn (khỉ) – phần 6A” →

Trung Quốc và chiến tranh Triều Tiên (1950 – 1953)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này
  •   NGUYỄN THỊ MAI HOA
  • Thứ tư, 23 Tháng 7 2014 10:50

VHNA – Là cuộc xung đột cục bộ đầu tiên của thời kỳ chiến tranh Lạnh, dù đã tạm khép lại, song chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) kịp để vô số hệ lụy. Vượt qua giới hạn thông thường của một cuộc đấu tranh thống nhất đất nước bằng con đường vũ trang, chiến tranh Triều Tiên hàm chứa những mâu thuẫn lớn của cuộc đối đầu Đông – Tây. Đằng sau mỗi sự kiện, mỗi diễn biến của cuộc chiến, đều có bàn tay, bóng dáng và những dự liệu, những kế hoạch ngầm định của các cường quốc.

Tiếp tục đọc “Trung Quốc và chiến tranh Triều Tiên (1950 – 1953)” →

Kỳ cuối: Đâu là “chiếc nôi” chữ quốc ngữ?

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này
21/04/2014 07:30 GMT+7

TT – Hiện một số nhà nghiên cứu cũng như các bậc nhân sĩ, thức giả đã đặt vấn đề về nơi khai sinh ra loại chữ viết này.

Kỳ 1: Thuở ban đầu của chữ quốc ngữ Kỳ 2: Hai bức thư và tập lịch sử nước An Nam Kỳ 3: Ai có công đầu với chữ quốc ngữ?

VzpxxlCQ.jpgPhóng to
Thầy Trần Đình Trắc (phải) và nhà nghiên cứu Võ Ngọc Liễn ở Bình Định – Ảnh: H.V.M.

Những luận cứ khác nhau bước đầu đã được đưa ra, nhưng câu trả lời xác đáng vẫn còn ở phía trước…

Hội An – Thanh Chiêm?

“Từ những năm 1960-1970, khi nghĩ về di tích Nước Mặn với việc hình thành chữ quốc ngữ, một số nhân sĩ, trí thức ở Bình Định chúng tôi đã nghĩ việc làm sao để đánh động nhà chức trách tổ chức ngày cả nước kỷ niệm chữ quốc ngữ hằng năm, nhưng vẫn chưa làm được vì chiến tranh. Mình sở hữu được loại chữ viết vô cùng tiện dụng, khoa học như vậy mà không có ngày quốc ngữ thì thấy thiếu sót quá, đáng tiếc quá…”

Ông TRẦN ĐÌNH TRẮC

Tiếp tục đọc “Kỳ cuối: Đâu là “chiếc nôi” chữ quốc ngữ?” →

Dấu vết của những cuộc dịch chuyển tộc người

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này
08/11/2012 09:00 GMT+7

TT – Lý giải về hiện tượng những đảo thổ ngữ lạ giữa một cộng đồng có giọng nói phổ thông, nhiều người thường lý giải là do nước uống, do thổ nhưỡng, do môi trường khắc nghiệt, vùng đầu sóng ngọn gió, ăn to nói lớn…

Một số lý giải khác, như trường hợp làng Mỹ Lợi, thì cho rằng người Quảng đã ra Huế định cư và bảo lưu giọng Quảng của mình suốt 4-5 trăm năm nay (những họ lâu đời nhất ở Mỹ Lợi có gia phả đều đã 16-17 đời). Thế nhưng, rõ ràng những cách trả lời này mang nhiều kiến giải của dân gian hơn là khoa học. Trong khi khoa học, tức các nhà ngôn ngữ trên thế giới, đã lý giải hiện tượng này một cách đầy đủ và khá sâu sắc.

6QACz6iy.jpgPhóng to
Cuốn sách đoạt giải thưởng Sách hay 2012 của tác giả Hồ Trung Tú

Tiếp tục đọc “Dấu vết của những cuộc dịch chuyển tộc người” →

Con đường lên nắm quyền của Ngô Đình Diệm, 1945-54 (3 Phần)

~ Phạm Thu Hương ~ 3 bình luận

Con đường lên nắm quyền của Ngô Đình Diệm, 1945-54 (P1)

Posted on 03/09/2015 by NCQT

ngo-dinh-diem1

Nguồn: Edward Miller “Vision, Power and Agency: The Ascent of Ngô Ðình Diệm, 1945–54“, Journal of Southeast Asian Studies, 35 (3), October 2004, pp 433–458.

Biên dịch: Hoài Phi & Vy Huyền

Tóm lược: Bài viết này phản bác lại những diễn giải hiện có về Ngô Ðình Diệm bằng cách xem xét những hoạt động của ông trong vòng một thập kỷ trước khi ông trở thành lãnh đạo của miền Nam Việt Nam vào năm 1954. Ngô Ðình Diệm đã chủ động tìm cách nắm quyền trong những năm đó, và ông thành công chủ yếu nhờ nỗ lực của chính mình và của những đồng minh người Việt của ông. Cùng thời gian đó, ông và em trai là Ngô Ðình Nhu cũng phác thảo ra viễn kiến đặc biệt về quá trình hiện đại hoá, so rõ cho chúng ta thấy chiến lược xây dựng quốc gia ở miền Nam Việt Nam sau năm 1954. Tiếp tục đọc “Con đường lên nắm quyền của Ngô Đình Diệm, 1945-54 (3 Phần)” →

Hoà Thượng Thạch Liêm, chúa Nguyễn Phúc Chu và chùa Thiên Mụ

~ Phạm Thu Hương ~ 1 bình luận

Nguyễn Hữu Vinh biên soạn

Kể từ khi vết tích của chùa Thiên Mụ được ghi lại đơn sơ trong sách Ô Châu Cận Lục vào năm 1553 (1), chùa đã tồn tại gần 450 năm cho đến ngày nay. Dù trải qua bao nhiêu cuộc bể dâu, chùa vẫn giữ được địa vị và vẫn đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống đạo và đời của dân Huế, nói riêng, và của dân cả nước, nói chung.  Qua đầu thế kỷ 17, chùa đã thực sự đi vào lịch sử sau khi Nguyễn Hoàng vào xứ đàng trong để gây dựng cơ nghiệp đế vương với huyền thoại “bà tiên mặc áo đỏ”.

Tiếp tục đọc “Hoà Thượng Thạch Liêm, chúa Nguyễn Phúc Chu và chùa Thiên Mụ” →

Ancient tombs reflect cultural exchange

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này


Cross-cultural gravesite: A local resident takes care of tomb of Banjiro, in 1665, in her garden in Hoi An.

VNN – The tombs of families of Japanese traders who died in Hoi An in the 17th century have been cared for by generations of local people. They have become a cross-cultural project for researchers from the two countries. Hoai Nam reports.

Vietnamese and Japanese cultural researchers from Hoi An’s Centre for Cultural Heritage Management Preservation and Japanese universities have been seeking the families of three Japanese traders who died and were buried in Hoi An in the 17th century.

Their tombs, which have been preserved by local people in Cam Chau Commune, attracts Japanese residents and tourists. Tiếp tục đọc “Ancient tombs reflect cultural exchange” →