How to stop China and the US going to war – podcast

Armed conflict between the world’s two superpowers, while not yet inevitable, has become a real possibility. The 2020s will be the decade of living dangerously. By Kevin Rudd

Written by Kevin Rudd, read by Paul-William Mawhinney, and produced by Jessica Beck. Executive producer is Max Sanderson

theguardian – Fri 15 Apr 2022 06.00 BST

FOR LONG READ - US CHINA WAR COLLAGE
 Illustration: Getty/Guardian Design

Tiếp tục đọc “How to stop China and the US going to war – podcast” →

“Tiếng Việt từ TK 17: cách dùng đã, đã đã, nên tật, đã tật” (phần 34)


Nguyễn Cung Thông 1


Phần này bàn về cách dùng đã, đã đã, đã tật và làm đã, đã làm vào thời LM de Rhodes đến truyền đạo. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ). Ngoài các bản Nôm của LM Maiorica ghi ở đoạn sau, tài liệu tham khảo chính của bài viết này là bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn: (a) cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), (b) Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC), (c) Lịch Sử Vương Quốc Đàng Ngoài 1627-1646 và (d) tự điển Annam-Lusitan- Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra tự điển này trên mạng, như trang http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false .

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ TK 17: cách dùng đã, đã đã, nên tật, đã tật” (phần 34)” →

“Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – tới Kinh Ave thời Philiphê Bỉnh và đến Kinh Kính Mừng – vài nhận xét thêm (phần 26B)”

Nguyễn Cung Thông 1


Phần này tiếp theo bài “Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – các khuynh hướng dịch tiếng nước ngoài ra tiếng Việt: trường hợp bản Kinh Kính Mừng” (phần 26) nên được đánh số thứ tự là 26B. Bài này chú trọng đến các dạng chữ Nôm trong bản Kinh Kính Mừng (KKM) của LM Philiphê Bỉnh, đặc biệt là từ tài liệu của các LM de Rhodes và Maiorica, và cũng so sánh với các dạng chữ quốc ngữ trong tài liệu chép tay của cụ Bỉnh.

Các tài liệu tham khảo chính của bài viết này là bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn: (a) cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), (b) Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC), (c) Lịch Sử Vương Quốc Đàng Ngoài 1627-1646 và (d) tự điển Annam-Lusitan- Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra tự điển này trên mạng, như trang http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false .

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – tới Kinh Ave thời Philiphê Bỉnh và đến Kinh Kính Mừng – vài nhận xét thêm (phần 26B)”” →

“Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – tới Kinh Tin Kính thời Philiphê Bỉnh – vài nhận xét thêm (phần 26C)”

Nguyễn Cung Thông


Phần này tiếp theo loạt bài “Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes” về các Kinh Lạy Cha và Kinh A Ve (đánh số 5 và 26). Bài này chú trọng đến các dạng chữ Nôm trong bản Kinh Tin Kính (KTK) của LM Philiphê Bỉnh, đặc biệt là từ tài liệu của các LM de Rhodes và Maiorica, và cũng so sánh với các dạng chữ quốc ngữ trong tài liệu chép tay của cụ Bỉnh.

Các tài liệu tham khảo chính của bài viết này là bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn: (a) cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), (b) Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC), (c) Lịch Sử Vương Quốc Đàng Ngoài 1627-1646 và (d) tự điển Annam-Lusitan- Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra tự điển này trên mạng, như trang http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false.

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – tới Kinh Tin Kính thời Philiphê Bỉnh – vài nhận xét thêm (phần 26C)”” →

“Tiếng Việt từ TK 17: cách dùng đừng, chẳng khi nào đừng, chẳng có khi đừng” (phần 35)

Nguyễn Cung Thông

Phần này bàn về cách dùng đừng, chẳng khi nào đừng, chẳng có khi đừng, dừng, liên hệ giữa không và chẳng/chăng của câu phủ định vào thời LM de Rhodes đến truyền đạo. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ). Từ đó, ta có thể hiểu rõ hơn thành ngữ “cây muốn lặng, gió chẳng đừng” và các dị bản.

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ TK 17: cách dùng đừng, chẳng khi nào đừng, chẳng có khi đừng” (phần 35)” →

How the Russia-Ukraine Conflict is Affecting Businesses in Vietnam

vietnam-briefing.com

As the Russia-Ukraine conflict unfolds and completes a month, Vietnam Briefing looks at the impact of the conflict on Vietnam as well as businesses in the country. While it’s still early to determine long-term effects, we examine the short-term effects that will play a key role in how the economy moves forward.

The Russia-Ukraine conflict which began on February 24, sent shockwaves to global markets and led to an unprecedented response from countries around the world in the form of economic sanctions and other restrictive measures. In doing so, western countries and allies are sending a clear signal that they want to cut off Russia from the global financial system and isolate Putin politically.

While analysts state the impact of the Russia-Ukraine conflict is likely to have limited direct consequences on Vietnam, the fallout of the conflict is likely to have significant consequences on trade and businesses in Vietnam. From disrupting trade and global supply chains to causing tensions geopolitically, we discuss the impact that is likely to be felt by businesses operating in Vietnam.

Tiếp tục đọc “How the Russia-Ukraine Conflict is Affecting Businesses in Vietnam” →

Why are Tropical Forests Being Lost, and How to Protect Them

WRI.org

By Frances Seymour

There’s good news and bad news for forests. Over the last 10 years, satellite imagery and other remote sensing technologies have revolutionized our ability to monitor and understand the causes of forest loss.

The bad news is that deforestation data spanning the last two decades reveals a persistent hemorrhaging of the world’s most valuable terrestrial ecosystems — and we’re not doing enough to stop the bleeding.

What do trends in forest loss tell us?

Global tree cover loss trends show that in the 21st century, by far the most deforestation — meaning when forests are permanently converted to other land uses — is occurring in the tropics. We now have two decades of data on the loss of primary tropical forests, and it paints a sobering picture: stubbornly persistent annual losses hovering between 3 and 4 million hectares each year, punctuated by spikes associated with major fires.

The main direct cause of tropical forest loss is expansion of commercial agriculture, augmented in different regions to varying degree by clearing for small-scale agriculture, extractive activities, and roads and other infrastructure, with complex linkages among them. Even lockdowns associated with the coronavirus pandemic didn’t appear to disrupt those patterns in any consistent way; in fact, losses ticked up in 2020 compared to the previous year.

Tiếp tục đọc “Why are Tropical Forests Being Lost, and How to Protect Them” →

Họ đang phải ăn mì gói nhiều hơn và tiêu hết tiền tiết kiệm

VŨ THỦY – HÀ QUÂN 13/4/2022 15:00 GMT+7

TTCT – Các cuộc đàm phán tăng lương chưa bao giờ là dễ dàng và phiên họp đầu tiên của Hội đồng Tiền lương quốc gia về đàm phán lương tối thiểu vùng vào hôm 28-3 cũng vậy. Năm nay, vấn đề càng khó khăn hơn khi cả doanh nghiệp và người lao động đều cùng chịu những tổn thất lớn sau đại dịch COVID-19. Tổng Liên đoàn Lao động VN kiên định đề xuất tăng lương tối thiểu vùng từ 1-7-2022 mà không đợi đến 1-1-2023 theo thông lệ. Tất nhiên, đại diện khu vực doanh nghiệp phản đối điều này. Đã hai năm lương tối thiểu “giậm chân tạo chỗ” trong khi đây là mức sàn thấp nhất và có ý nghĩa bảo vệ người yếu thế, cũng là căn cứ để thương lượng tiền lương trên thực tế. Sức chịu đựng của người lao động sau hai năm đại dịch đã tới ngưỡng và lạm phát cũng đã tác động tới họ trực diện. Ngày 12-4, Hội đồng Tiền lương quốc gia họp phiên thứ 2, thống nhất đề xuất mức tăng lương tối thiểu vùng 6% từ 1-7-2022 để trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Giá cả liên tục tăng khiến đời sống của người lao động ngày càng khó khăn hơn. Trong ảnh: Gia đình anh Lâm Thi Dũng (quê Ninh Thuận) trong một phòng trọ tại quận 12, TP.HCM. Ảnh: NGỌC PHƯỢNG

Lần điều chỉnh gần nhất đã là từ  năm 2020, mức lương tối thiểu là 4,42 triệu đồng (vùng I), 3,92 triệu đồng (vùng II), 3,42 triệu đồng (vùng III). 

Theo Viện Công nhân và công đoàn (Tổng liên đoàn Lao động VN), lương tối thiểu cần tăng 10% so với mức hiện tại để “trả nợ” cho khoảng thời gian không điều chỉnh.

Tiếp tục đọc “Họ đang phải ăn mì gói nhiều hơn và tiêu hết tiền tiết kiệm” →

Yếu tố văn hóa Cham Pa ở kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận

02/08/2020 07:07 – Nguyễn Tiến Đông. Tia Sáng

Lời tòa soạn: Như chúng tôi đã đề cập trong những số báo gần đây về vùng Đồng bằng sông Hồng là hợp lưu của những luồng di dân từ hàng ngàn năm trước cho đến đầu thời Đại Việt. Bài viết dưới đây của TS Nguyễn Tiến Đông tiếp tục dòng thảo luận ấy ở một khía cạnh cụ thể hơn: người Cham pa đã đóng góp như thế nào vào không gian văn hóa ngay tại kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận.


Ngay trên chính Hoàng thành này, những dấu tích văn hóa Cham Pa đã hiển hiện khi các nhà khảo cổ học khai quật khu di tích 18 Hoàng Diệu. Trong ảnh, sinh viên đại học nghe nhà khảo cổ học Nguyễn Tiến Đông giới thiệu những di tích thời Lý – Trần (Khu A). Ảnh: Viện Khảo cổ học (2004).

Làm nhạt nhòa sự mô phỏng phương Bắc

Ngay từ buổi đầu của nền độc lập, nhà Tiền Lê đã cất quân đi đánh Cham Pa, sử cũ chép rằng:“Năm Nhâm Ngọ thứ 3[982]… Vua thân đi đánh nước Chiêm Thành thắng được. Trước đây, vua sai Từ Mục và Ngô Tử Canh sang sứ Chiêm Thành, bị họ bắt giữ, vua giận, mới đóng thuyền chiến, sửa binh khí, tự làm tướng đi đánh, chém được Phê-mỵ-thuế tại trận; Chiêm thành thua to; bắt sống được binh sĩ không biết bao nhiêu mà kể; bắt được kỹ nữ trong cung trăm người và một thầy tăng người Thiên Trúc…”(Ngô Sĩ Liên 1967).

Tiếp tục đọc “Yếu tố văn hóa Cham Pa ở kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận” →

Russia’s Continuing Ties to Southeast Asia—and How They Factor Into the Ukraine War (3 parts)

cfr.org

Russia’s Continuing Ties to Southeast Asia—and How They Factor Into the Ukraine War: Part 1

Longstanding ties and weapons sales to a number of countries in Southeast Asia insulate Russia from ASEAN criticism over Ukraine war.

Commander-in-Chief of Myanmar's armed forces, Senior General Min Aung Hlaing, attends the IX Moscow conference on international security in Moscow, Russia, on June 23, 2021.
Commander-in-Chief of Myanmar’s armed forces, Senior General Min Aung Hlaing, attends the IX Moscow conference on international security in Moscow, Russia, on June 23, 2021. Alexander Zemlianichenko/Pool via Reuters

Blog Post by Joshua Kurlantzick

March 8, 2022 4:08 pm (EST)

In recent years, Russia, which had not had much of a strategic or economic presence in Southeast Asia, has become a more involved player once again. It has cultivated close ties with Myanmar, regularly selling weapons to Myanmar and cultivating strategic ties. Particularly after the February 2021 Myanmar coup, when even Beijing seemed to have doubts about how the coup had destabilized the country and led to potential risks to China’s investments, Russia stood strongly behind the junta. Russian officials participated in a prominent military ceremony in Myanmar after the coup, Russian continued to supply large numbers of arms to the junta, even as it launched a scorched earth policy against coup opponents and ethnic minority groups, and the Kremlin invited junta leader Min Aung Hlaing to Moscow in June (before he had any major visits to Beijing), sending a strong signal of support to Naypyidaw.

Tiếp tục đọc “Russia’s Continuing Ties to Southeast Asia—and How They Factor Into the Ukraine War (3 parts)” →

Kỳ nam và Trầm hương

TĐH: Kỳ Nam was the most expensive agriculture product sold by Champa kings to Japan, China, and countries of the West

04/09/2006 11:54 GMT+7 tuoitre

 

Kỳ Nam và Trầm hương là sản phẩm đặc biệt nằm trong lõi của cây Gió. Ở Campuchia, cây Gió có tên là Can Krasna (Can, cannada: Trầm, Krasna: sẫm). Có lẽ từ âm ấy mà có tên khoa học bằng tiếng La tinh.

 
 

Kỳ Nam và Trầm hương là sản phẩm đặc biệt nằm trong lõi của cây Gió. Ở Campuchia, cây Gió có tên là Can Krasna (Can, cannada: Trầm, Krasna: sẫm). Có lẽ từ âm ấy mà có tên khoa học bằng tiếng La tinh.

+ Tên khoa học : Aquilaria Crasna Pierre

+ Họ: Thymeleaceae

+ Bộ: Thyméales

+ Lớp: Song-tử-diệp

+ Ngành: Hiển hoa (bí tử)

Cây Gió là một loài đại mộc có thể cao 40-50 mét, vỏ màu xám có nhiều sợi có thể làm giấy được, gỗ mềm màu trắng. Lá không lông có 15-18 cặp gân. Trái là nang dài 4cm.

Tiếp tục đọc “Kỳ nam và Trầm hương” →

Tuyên bố của các Bộ trưởng Ngoại giao G7 về chiến tranh xâm lược Ukraine của Nga

Statement of the G7 Foreign Ministers on Russia’s war of aggression against Ukraine

07.04.2022 – Press release

1. We, the G7 Foreign Ministers of Canada, France, Germany, Italy, Japan, the United Kingdom, and the United States of America, and the High Representative of the European Union, condemn in the strongest terms the atrocities committed by the Russian armed forces in Bucha and a number of other Ukrainian towns. Haunting images of civilian deaths, victims of torture, and apparent executions, as well as reports of sexual violence and destruction of civilian infrastructure show the true face of Russia’s brutal war of aggression against Ukraine and its people. The massacres in the town of Bucha and other Ukrainian towns will be inscribed in the list of atrocities and severe violations of international law, including international humanitarian law and human rights, committed by the aggressor on Ukrainian soil.
Tuyên bố của các Bộ trưởng Ngoại giao G7 về chiến tranh xâm lược Ukraine của Nga

07.04.2022 – Thông cáo báo chí

1. Chúng tôi, Bộ trưởng Ngoại giao G7 của Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ, và Đại diện Cao cấp của Liên minh châu Âu, cùng lên án bằng những lời lẽ mạnh mẽ nhất những dã man do quân đội Nga ở Bucha và một số thị trấn khác của Ukraine gây ra. Những hình ảnh ám ảnh về những cái chết của dân thường, nạn nhân bị tra tấn, và hành quyết rõ ràng, cũng như các báo cáo về hãm hiếp và phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự cho thấy bộ mặt thật của chiến tranh xâm lược tàn bạo của Nga đối với Ukraine và dân Ukraine. Những thảm sát ở thị trấn Bucha và các thị trấn khác của Ukraine sẽ được khắc vào danh sách những dã man và vi phạm nghiêm trọng luật quốc tế, kể cả luật nhân đạo và nhân quyền quốc tế, do kẻ xâm lược gây ra trên đất Ukraine.
Tiếp tục đọc “Tuyên bố của các Bộ trưởng Ngoại giao G7 về chiến tranh xâm lược Ukraine của Nga” →

“Lạm dụng” là gì?

Bình Định Online

Thứ Bảy, 22/12/2018, 00:35 (GMT+7)

Đây là từ khá quen thuộc trong tiếng Việt. Tuy nhiên, đã có không ít trường hợp, nhất là trong báo chí, nó bị dùng sai một cách… hồn nhiên.

Lạm dụng là một từ Việt gốc Hán. Trong đó, chữ lạm thuộc bộ thủy (liên quan tới nước), nghĩa gốc là “nước tràn ngập”, sau phái sinh nghĩa “quá mức” (như trong lạm thu, lạm quyền, lạm phát); chữ dụng (chữ cũng là bộ) có nghĩa là “dùng”. Lạm dụng có thể hiểu là “dùng quá mức”. Từ điển tiếng Việt định nghĩa lạm dụng là “dùng, sử dụng quá mức hoặc quá giới hạn” (Hoàng Phê chủ biên, 1992, tr.538).

Tiếp tục đọc ““Lạm dụng” là gì?” →