Chuyên mục: Văn hóa – Culture

“Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – tới Kinh Tin Kính thời Philiphê Bỉnh – vài nhận xét thêm (phần 26C)”

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Nguyễn Cung Thông


Phần này tiếp theo loạt bài “Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes” về các Kinh Lạy Cha và Kinh A Ve (đánh số 5 và 26). Bài này chú trọng đến các dạng chữ Nôm trong bản Kinh Tin Kính (KTK) của LM Philiphê Bỉnh, đặc biệt là từ tài liệu của các LM de Rhodes và Maiorica, và cũng so sánh với các dạng chữ quốc ngữ trong tài liệu chép tay của cụ Bỉnh.

Các tài liệu tham khảo chính của bài viết này là bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn: (a) cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), (b) Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC), (c) Lịch Sử Vương Quốc Đàng Ngoài 1627-1646 và (d) tự điển Annam-Lusitan- Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra tự điển này trên mạng, như trang http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false.

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – tới Kinh Tin Kính thời Philiphê Bỉnh – vài nhận xét thêm (phần 26C)”” →

“Tiếng Việt từ TK 17: cách dùng đừng, chẳng khi nào đừng, chẳng có khi đừng” (phần 35)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Nguyễn Cung Thông

Phần này bàn về cách dùng đừng, chẳng khi nào đừng, chẳng có khi đừng, dừng, liên hệ giữa không và chẳng/chăng của câu phủ định vào thời LM de Rhodes đến truyền đạo. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ). Từ đó, ta có thể hiểu rõ hơn thành ngữ “cây muốn lặng, gió chẳng đừng” và các dị bản.

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ TK 17: cách dùng đừng, chẳng khi nào đừng, chẳng có khi đừng” (phần 35)” →

Yếu tố văn hóa Cham Pa ở kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận

~ Trần Đình Hoành ~ Bình luận về bài viết này

02/08/2020 07:07 – Nguyễn Tiến Đông. Tia Sáng

Lời tòa soạn: Như chúng tôi đã đề cập trong những số báo gần đây về vùng Đồng bằng sông Hồng là hợp lưu của những luồng di dân từ hàng ngàn năm trước cho đến đầu thời Đại Việt. Bài viết dưới đây của TS Nguyễn Tiến Đông tiếp tục dòng thảo luận ấy ở một khía cạnh cụ thể hơn: người Cham pa đã đóng góp như thế nào vào không gian văn hóa ngay tại kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận.


Ngay trên chính Hoàng thành này, những dấu tích văn hóa Cham Pa đã hiển hiện khi các nhà khảo cổ học khai quật khu di tích 18 Hoàng Diệu. Trong ảnh, sinh viên đại học nghe nhà khảo cổ học Nguyễn Tiến Đông giới thiệu những di tích thời Lý – Trần (Khu A). Ảnh: Viện Khảo cổ học (2004).

Làm nhạt nhòa sự mô phỏng phương Bắc

Ngay từ buổi đầu của nền độc lập, nhà Tiền Lê đã cất quân đi đánh Cham Pa, sử cũ chép rằng:“Năm Nhâm Ngọ thứ 3[982]… Vua thân đi đánh nước Chiêm Thành thắng được. Trước đây, vua sai Từ Mục và Ngô Tử Canh sang sứ Chiêm Thành, bị họ bắt giữ, vua giận, mới đóng thuyền chiến, sửa binh khí, tự làm tướng đi đánh, chém được Phê-mỵ-thuế tại trận; Chiêm thành thua to; bắt sống được binh sĩ không biết bao nhiêu mà kể; bắt được kỹ nữ trong cung trăm người và một thầy tăng người Thiên Trúc…”(Ngô Sĩ Liên 1967).

Tiếp tục đọc “Yếu tố văn hóa Cham Pa ở kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận” →

“Lạm dụng” là gì?

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Bình Định Online

Thứ Bảy, 22/12/2018, 00:35 (GMT+7)

Đây là từ khá quen thuộc trong tiếng Việt. Tuy nhiên, đã có không ít trường hợp, nhất là trong báo chí, nó bị dùng sai một cách… hồn nhiên.

Lạm dụng là một từ Việt gốc Hán. Trong đó, chữ lạm thuộc bộ thủy (liên quan tới nước), nghĩa gốc là “nước tràn ngập”, sau phái sinh nghĩa “quá mức” (như trong lạm thu, lạm quyền, lạm phát); chữ dụng (chữ cũng là bộ) có nghĩa là “dùng”. Lạm dụng có thể hiểu là “dùng quá mức”. Từ điển tiếng Việt định nghĩa lạm dụng là “dùng, sử dụng quá mức hoặc quá giới hạn” (Hoàng Phê chủ biên, 1992, tr.538).

Tiếp tục đọc ““Lạm dụng” là gì?” →

Lịch sử Chăm Pa

~ Trần Đình Hoành ~ Bình luận về bài viết này

Chăm Pa – Wikipedia tiếng Việt

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Một phần của loạt bài về
Lịch sử Chăm Pa
 
Văn hóa Bàu Tró 5.000 TCN–4.500 TCNVăn hóa Xóm Cồn 1.800 TCN–1.200 TCNVăn hóa Tiền Sa Huỳnh 1.500 TCN–500 TCNVăn hóa Long Thạnh 1.500 TCN–980 TCNVăn hóa Bình Châu 1.000 TCN–900 TCNVăn hóa Sa Huỳnh 500 TCN–Thế kỷ I SCNHồ Tôn Tinh trước thế kỷ 1 TCNTượng Lâm 592–710Lâm Ấp 192-757Hoàn Vương 757–859 hoặc 875Chiêm Thành 859 hoặc 875–1471Panduranga-Chăm Pa 1471–1697Thuận Thành trấn 1697–1832
xts

Lịch sử Chăm Pa là lịch sử các quốc gia của người Chăm gồm: Hồ Tôn, Lâm Ấp, Hoàn Vương, Chiêm Thành (Campanagara) và Thuận Thành (Nagar Cam), thành lập từ năm 192 và kết thúc vào năm 1832[1].

Trước thế kỷ thứ II, vùng đất của vương quốc Chăm Pa cổ đã được nhắc đến với tên Hồ Tôn Tinh (trong truyền thuyết), rồi tên huyện Tượng Lâm (thuộc quận Nhật Nam thời nhà Hán) khi nằm dưới sự thống trị của Trung Quốc. Lãnh thổ này được ghi nhận là từ miền Trung trở vào miền Nam Việt Nam, thay đổi tùy thời kỳ. Từ 1694 đến 1832, chúa Chăm Pa (Trấn vương Thuận Thành) nằm dưới sự đô hộ của các chúa Nguyễn, vua nhà Tây Sơn và vua nhà Nguyễn cho đến lúc bị sáp nhập hoàn toàn.

Lịch sử vương quốc Chăm Pa được khôi phục dựa trên ba nguồn sử liệu chính[2]:

  • Các di tích còn lại bao gồm các công trình đền tháp xây bằng gạch còn nguyên vẹn cũng như đã bị phá hủy và cả các công trình chạm khắc đá;
  • Các văn bản còn lại bằng tiếng Chăm, tiếng Phạn trên các bia và bề mặt các công trình bằng đá;
  • Các sách sử của Việt Nam, Trung Quốc, Campuchia, Thái Lan,… các văn bản ngoại giao và các văn bản khác liên quan còn lại.

Tiếp tục đọc “Lịch sử Chăm Pa” →

President Zelensky makes his case for Ukraine to the Russian people

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Americans are used to wars against people who don’t so casually speak our language. Zelensky can respond to Russian propaganda by directly addressing the Russian people — in Russian.

Photo illustration by Vanessa Saba

By Keith Gessen

NYtime – Published March 11, 2022Updated March 13, 2022

The thing about the videos from the war in Ukraine in 2014 was that there were very few war videos. It was, at least at first, a small-arms war. Fighting, when it erupted, happened on city streets. As soon as shots were fired, whoever was making the video would put away the phone and run.

The videos that characterized the conflict were not of rifle fire but of protests: riot police beating demonstrators as people shouted, “What are you doing?”; later, young men on the same square, outfitted in motley assortments of helmets and kneepads, counterattacking; videos of people arguing; videos of people being forced, in eastern Ukraine, to get on their knees. After pro-Russian forces took over cities in the east and the Ukrainian Army finally moved to restore its authority, there were videos of pro-Russian protesters trying to prevent tanks from entering their towns. These were the images of a country falling apart.

Tiếp tục đọc “President Zelensky makes his case for Ukraine to the Russian people” →

In New York City, Asians are the growing population

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Plain English Version – October 19, 2021

There is a surge in the number of Asian residents across New York City. Photo Credit: Janice Chung for The New York Times.

It looked like the number of people living in New York City was shrinking. The 2020 census data would tell us how much.

Surprise! The city’s population actually grew by almost eight percent. Most of the population increase was Asian people. Today, people who call themselves Asian are sixteen percent of all the residents of New York City.

Tiếp tục đọc “In New York City, Asians are the growing population” →

The Sacred Books of the East – all 50 volumes

~ Trần Đình Hoành ~ Bình luận về bài viết này

January 2, 2012 by Lichtenberg, Holybooks.com

Sacred Books of the East - free pdf download

The Sacred Books of the East is an enormous project undertaken by Max Müller and various authors from 1879 and 1910. The group’s work was published by Oxford University Press and to this day many of the translations are the only ones existing or the most precise. These translations might be some of the most important literature in one collection the world has ever seen. It is not possible to buy the complete set of these works, but Google Books and Microsoft have done an effort to scan them all from library sources since they are now in the Public Domain. Please keep in mind that these volumes are huge, some of the files are more than 50 MB and have up to 3.000 pages. In total, The Sacred Books of the East are more than a hundred thousand pages. The books are now in the Public Domain and available here for free download in their complete length.

The Sacred Books of the East

The Sacred Books of the East is an enormous project undertaken by Max Müller and various authors from 1879 and 1910.

Written by: Various oriental scholars, edited by Max Müller

Published by: Oxford University Press

Available in: Ebook

Download them here as PDF-files:

1. The Upanishads, Part 1 of 2. Chandogya Upanishad. Talavakara (Kena) Upanishad. Aitareya Upanishad. Kausitaki Upanishad. Vajasaneyi (Isa) Upanishad.

2. The Sacred Laws of the Aryas, vol. 1 of 2. The sacred laws of the Aryas as taught in the school of Apastamba, Gautama, Vâsishtha, and Baudhâyana. pt. I. Apastamba and Gautama. (The Dharma Sutras).

Tiếp tục đọc “The Sacred Books of the East – all 50 volumes” →

Architects reveal ambitious plan for ‘city within a city’ in Vietnam

~ Trần Đình Hoành ~ Bình luận về bài viết này

Published 17th March 2022 CNN

The Global City Masterplan, Ho Chi Minh City

Credit: Foster + Partners

Written byJacqui Palumbo, CNN

One of the UK’s largest architecture firms has unveiled plans for a verdant new “city within a city” in Vietnam.

The new 290-acre (about half a square mile) district will be built around a long “spine” of trees and greenery in the country’s biggest metropolis, Ho Chi Minh City, according to architects Foster + Partners.

Called “The Global City,” the project includes high- and low-rise residential buildings, public housing and villas, in addition to schools, a shopping mall and medical facilities. Flanked by two waterways, the community will comprise five different neighborhoods connected by a central park and boulevard, as well as a series of pedestrian bridges.

Tiếp tục đọc “Architects reveal ambitious plan for ‘city within a city’ in Vietnam” →

Tác phẩm Nguyễn Đăng Trúc

~ Trần Đình Hoành ~ Bình luận về bài viết này

Tác giả Nguyễn Đăng Trúc

  1. Văn hiến: Nền tảng của Minh triết – Minh giải quyển một Lĩnh Nam Chích Quái
  2. Tiếp cận Tư tưởng Việt Nam – Tư tưởng Nguyễn Du
  3. Tiếp cận Tư tưởng Việt Nam và Vấn đề Triết học
  4. Đạo làm người
  5. Nhớ nguồn
  6. Kinh Lạy Cha
  7. Bài giảng trên núi
  8. Đạo vào đời
  9. Tự do Kitô và Giải phóng: Huấn thị của Thánh bộ Đức tin (1985) – Nguyễn Đăng Trúc dịch
  10. Kể chuyện về Cha, Đấng đáng kính Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận – Gia đình cựu chủng sinh Huế
  11. Ngày Gặp gỡ Văn Hóa Việt Nam Hải ngoại 2008
  12. Văn hóa và Dân tộc (Bài phát biểu ngày 08/10/2022 tại Paris trong dịp ra mắt Tuyển tập Những Khuôn Mặt Văn Hóa Việt Nam Hải Ngoại)
  13. Giới thiệu cuốn Ngôn sứ, xưa và nay của Vincent Lê Phú Hải
  14. Nhân quyền và giáo hội – Hội đồng Giáo hoàng Công lý và Hòa bình
  15. Nhân quyền và Giáo hội Công giáo
  16. Heidegger et l’Oedipe roi de Sophocle – Essai philosophique pour un dialogue des cultures
  17. Ý nghĩa văn hóa của Đạo Tâm – Phần I, Phần II, Phần III
  18. Văn hóa và cuộc sống đức tin – Phần I, Phần II, Phần III
  19. Ý nghĩa văn hóa của Truyện Kiều
  20. Tiếp cận Tư tưởng Việt Nam và Vấn đề Triết học

A Peace That Couldn’t Last – Negotiating the Paris Accords on Vietnam

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

ADST – Signed on January 27, 1973, the Paris Peace Accords were intended to finally end the Vietnam War, which had cost the lives of thousands of American soldiers, not to mention the millions of Vietnamese civilians who were killed, injured, or displaced. Initially, the Accords were negotiated in secret by National Security Advisor Henry Kissinger and Le Duc Tho, the lead North Vietnamese negotiator. These secret negotiations took place over the course of five years in Paris, from 1968 to 1973, but it was only in the early 70’s that any real progress was made.

Tiếp tục đọc “A Peace That Couldn’t Last – Negotiating the Paris Accords on Vietnam” →

Lao động Việt Nam tại Nhật qua ống kính của Fujimoto

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

RFI – 14/02/2022 – Thanh Phương

Áp phích của phim Along the sea tranh giải Liên hoan điện ảnh châu Á Vesoul 2022. © Festival de Vesoul

Tại Liên hoan điện ảnh châu Á Vesoul, Pháp, vừa bế mạc ngày 08/02/2022, bộ phim “Along the sea” ( Những cô gái bên bờ biển ) của đạo diễn Nhật Bản Fujimoto Akio đã được trao Giải thưởng lớn của ban giám khảo quốc tế. 

Bộ phim nói về cuộc sống đầy gian nan, vất vả của những thực tập sinh kỹ thuật người Việt, bị bóc lột thậm tệ nên phải bỏ nơi làm việc và như vậy trở thành những người lao động bất hợp pháp. Theo cảm nhận của các thành viên ban giám khảo Festival Vesoul, “Along the sea“ “đặt khán giả đối diện với những vấn đề xã hội-kinh tế mà các nhân vật đang gặp phải, tuy gần gũi về mặt địa lý với các nước phát triển, nhưng lại sống trong những điều kiện ngược lại hoàn toàn”. 

Tiếp tục đọc “Lao động Việt Nam tại Nhật qua ống kính của Fujimoto” →

Phim sitcom và kiểm duyệt

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

H. MINH 21/2/2022 6:00 GMT+7

TTCT – Nhà chức trách Trung Quốc đã chỉnh sửa và loại bỏ hàng loạt cảnh của một nhân vật đồng tính nữ trong bộ phim truyền hình dài tập hài (sitcom) Friends (Những người bạn) của Mỹ, vốn là hiện tượng văn hóa ở đất nước tỉ dân, gây ra không ít bất bình trong giới hâm mộ.

Về cơ bản, việc nhân vật Carol Willick là người đồng tính nữ đã bị xóa sổ trong phần 1 của loạt phim, bắt đầu được phát lại trên các nền tảng xem phim phổ biến của Trung Quốc như iQiyi, Tencent Video, Youku và Bilibili từ tuần trước. Một cảnh khác có hai nhân vật nam chính hôn nhau vào tối giao thừa ở phần 10 cũng bị xóa.

 Ảnh: imdb.com

Những cảnh và cuộc nói chuyện khác về tình dục, vốn đầy rẫy trong bộ phim gồm 24 phần nổi tiếng thế giới Friends, phát sóng tập đầu ở Mỹ năm 1994, cũng bị biên tập mạnh tay. Báo Hong Kong SCMP dẫn một ví dụ là cụm từ “cực khoái nhiều lần” (tiếng Anh: “multiple orgasms”) được dịch thành “phụ nữ ai cũng thích nói chuyện thị phi” trong phần phụ đề tiếng Trung.

Tiếp tục đọc “Phim sitcom và kiểm duyệt” →

Trịnh Bách

~ Trần Đình Hoành ~ Bình luận về bài viết này

TĐH: Bách là bạn rất dễ thương của mình

Nhà nghiên cứu văn hóa Trịnh Bách: “Sứ giả” của văn hóa Việt

16:39 16/09/2019 conganhandan

Năm 2017, Trịnh Bách bắt đầu phục dựng lại đèn của phong cách Sài Gòn cũ mà ông vẫn được thấy và được chơi ở Sài Gòn khi còn nhỏ. Sau đó, từ ký ức của cụ Văn, ông cũng đã hồi phục được một số đèn theo phong cách Báo Đáp xưa, của những năm 1950. Các đèn này đã được bàn giao cho Bảo tàng Hà Nội để phục vụ công chúng…

Tiếp tục đọc “Trịnh Bách” →