Kính gửi cụ Nguyễn Du

Nhân dịp về Hà Tĩnh vào ngày Giỗ lần thứ 196 của đại thi hào (10.8 ÂL)

Thưa Thanh Hiên Nguyễn tiên sinh!

Con xin được gọi Cụ bằng danh xưng mà lúc sinh thời của Cụ, mọi người vẫn gọi một cách thương quý và kính trọng. Tiếp tục đọc “Kính gửi cụ Nguyễn Du”

Đi tìm Chu Mạnh Trinh

Mai An Nguyễn Anh Tuấn

Cứ mỗi lần có việc (hay chẳng có việc gì mà chỉ đơn giản là đi vãn cảnh) vào chùa hay một địa điểm văn hóa tâm linh nào đó, không hiểu sao tâm tư tôi lại rung lên trong mấy câu của thi sĩ Chu Mạnh Trinh:

Bầu trời cảnh Bụt
Thú Hương Sơn ao ước bấy lâu nay
… Thỏ thẻ rừng mai chim cúng trái
Lửng lơ khe Yến cá nghe kinh
Thoảng bên tai một tiếng chày kình
Khách tang hải giật mình trong giấc mộng… Tiếp tục đọc “Đi tìm Chu Mạnh Trinh”

Về một chữ trong Truyện Kiều và cú đánh điểm huyệt

Mai An Nguyễn Anh Tuấn

Trong bài “Đôi điều về bản Truyện Kiều kỷ niệm 250 năm của Hội Kiều học” ( tác giả Minh Minh, trên tạp chí Hồn Việt số 96, 9-2015), qua một số dẫn chứng đưa ra nhằm mục đích hạ bệ cuốn sách mà tác giả chế giễu là “tốt mã này”, có một dẫn chứng mà theo tôi chính là “cú điểm huyệt” của Hồn Việt: “Hoặc như: Mày xanh trăng mới in hằn (câu 1793). Chữ hằn nghe thô tục quá. Hai câu thơ xinh đẹp như ngọc: Mày xanh trăng mới in ngần/ Phấn thừa hương cũ bội phần xót xa mà để cho một chữ hằn lọt vào thật không khác gì một vết sẹo trên khuôn mặt của nàng Kiều. Lưu ý rằng trong chữ Nôm, chữ 痕   có thể đọc ngần, hằn – nhưng ngần mới là chữ “tuyệt diệu!”. Tiếp tục đọc “Về một chữ trong Truyện Kiều và cú đánh điểm huyệt”

Mai Hồng Niên “Bâng khuâng thức giữa câu Kiều”

natuan-mhnien

Vào dịp Hội Kiều học VN gặp gỡ hội viên cuối năm (2013), lần đầu tiên tôi mới được gặp nhà thơ Mai Hồng Niên. Biết tôi đang thực hiện loạt phim tài liệu “Truyện Kiều – Xưa và Nay”, và cũng từng đọc thơ ông, lão thi sĩ trân trọng tặng tôi cuốn “Quê mình xứ Nghệ” mới tái bản (Nxb Hội nhà văn, 2014). Tôi liền giở hú họa ra đọc một trang, thì gặp ngay hai câu:

Đi dọc phố Nguyễn Du một chiều Hà Nội
Lại bâng khuâng thức giữa câu Kiều

Tôi lại giở thêm một trang khác, thì đọc được:

Anh cậy nhờ thơ để nói điều nhân thế
Và tựa vào em qua chớp bể mưa nguồn
Tựa vào bạn bè sống ít thiệt-hơn
Giữa thời thế chông chênh bão gió
…Đồng vọng với trang Kiều
Cụ Nguyễn gửi vào thơ

Tiếp tục đọc “Mai Hồng Niên “Bâng khuâng thức giữa câu Kiều””

Truyện Kiều: Từ văn học tới Điện ảnh – Một phương thức diễn dịch nghệ thuật đầy thử thách

                                    ( Truyện Kiều qua góc nhìn Điện ảnh )

chi-em-thuy-kieu

  1. Đối với một tác phẩm kinh điển lớn của văn học dân tộc như Truyện Kiều, các phương thức diễn dịch nghệ thuật tất yếu sẽ phải nảy sinh (Âm nhạc, Hội họa, Điêu khắc, Sân khấu, Điện ảnh, v.v). Đó cũng là điều đã xảy ra đối với nhiều tác phẩm văn học lớn của thế giới (Các vở kịch của Shakespeare, các tiểu thuyết của Stendhal, Dostoievski, Liev Tolstoi, v.v.). Riêng việc “diễn dịch” bằng điện ảnh là gây nhiều tranh cãi và thu hút sự quan tâm lớn nhất, bởi quy mô thực hiện và sức ảnh hưởng sâu rộng trực tiếp đến xã hội, như nhà điện ảnh học nổi tiếng người Pháp G. Sadoul đã khẳng định: Tiếp tục đọc “Truyện Kiều: Từ văn học tới Điện ảnh – Một phương thức diễn dịch nghệ thuật đầy thử thách”

Trên con đường khổ ải “phục nguyên” truyện Kiều

body-KieuTrong suốt thời gian dài- kể cả khi đứng trên bục trường phổ thông giảng dạy về Truyện Kiều, với những câu chữ Truyện Kiều in có trên tay, trong thâm tâm tôi vẫn nghĩ rằng: đó là văn bản chính thức được công nhận, nên đáng tin cậy. Nhưng với thời gian, đặc biệt là sau khi được tiếp xúc với các nhà Kiều học vốn là những vị túc Nho rành Nôm, càng ngày tôi càng cảm thấy cái nhu cầu cấp bách của không ít người đọc- trong đó có bản thân tôi: đã tới lúc cần phải có một bản Truyện Kiều gần với nguyên tác của đại thi hào Nguyễn Du hơn cả!

Trong giai đoạn quay tư liệu để làm bộ phim “Truyện Kiều Xưa và Nay”, là kẻ vốn chỉ có trong tay độ hơn chục bản in Truyện Kiều đời mới bằng chữ quốc ngữ, tôi không ít lần phải ngẩn ngơ kính nể trước những bản Kiều Nôm cũ kỹ ố vàng được gìn giữ trong tư gia không chỉ những nhà Kiều học có tên tuổi, mà còn của nhiều người dân bình thường có ít nhiều chữ nghĩa đã coi đó là “gia bảo” của mình! Tôi ngộ ra điều này: hơn hai thế kỷ qua, Truyện Kiều đã được xuất bản hàng trăm lần bằng chữ Nôm, chữ Quốc ngữ và dịch ra nhiều thứ tiếng khác trên thế giới; song do không sưu tầm được nguyên tác của đại thi hào, nên mỗi soạn giả lại cho ra đời một văn bản Truyện Kiều có sai khác về số câu và khác biệt khá nhiều về từ ngữ. Tiếp tục đọc “Trên con đường khổ ải “phục nguyên” truyện Kiều”