Đi tìm bí ẩn giếng Chăm

tiasang – Nguyễn Tiến Đông

Nhắc tới Chăm pa, nhiều người thường liên tưởng đến những đền tháp, tác phẩm điêu khắc, đồ gốm chứ ít ai nghĩ tới kĩ năng tìm các mạch ngầm nước ngọt gần như độc nhất vô nhị của người Chăm. Vì vậy, trong rất nhiều năm, chúng tôi đã đi dọc dải đất miền Trung khảo sát chỉ để tìm câu trả lời: giếng Chăm có vị trí thế nào trong đời sống Chăm?

Nếu tháp Chàm được xem là biểu trưng của thượng tầng văn minh Champa thì giếng vuông Chàm là biểu tượng đặc thù của đời sống bình dân Chăm. Nguồn: Zing.
Tiếp tục đọc “Đi tìm bí ẩn giếng Chăm”

Yếu tố văn hóa Cham Pa ở kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận

tiasang – Nguyễn Tiến Đông

Lời tòa soạn: Như chúng tôi đã đề cập trong những số báo gần đây về vùng Đồng bằng sông Hồng là hợp lưu của những luồng di dân từ hàng ngàn năm trước cho đến đầu thời Đại Việt. Bài viết dưới đây của TS Nguyễn Tiến Đông tiếp tục dòng thảo luận ấy ở một khía cạnh cụ thể hơn: người Cham pa đã đóng góp như thế nào vào không gian văn hóa ngay tại kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận.


Ngay trên chính Hoàng thành này, những dấu tích văn hóa Cham Pa đã hiển hiện khi các nhà khảo cổ học khai quật khu di tích 18 Hoàng Diệu. Trong ảnh, sinh viên đại học nghe nhà khảo cổ học Nguyễn Tiến Đông giới thiệu những di tích thời Lý – Trần (Khu A). Ảnh: Viện Khảo cổ học (2004).

Làm nhạt nhòa sự mô phỏng phương Bắc

Tiếp tục đọc “Yếu tố văn hóa Cham Pa ở kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận”

Tìm hiểu cộng đồng người Chăm tại Việt Nam

Nghien cuu lich su – Tháng Tám 31, 2016

Cham_People_in_Vietnam_and_Cambodia.jpg

Người Chăm ở Việt Nam và Campuchia.

Nguyễn Văn Huy*

 I. Nhận lại anh em, tìm lại bạn bè

Chăm là một trong 54 nhóm chủng tộc bất khả phân của dân tộc Việt Nam. Dân số người Chăm hiện nay khoảng 100.000 người, trong đó hơn 2/3 định cư tại Phan Rang, Phan Rí, Phan Thiết và Bình Tuy ; số còn lại sinh sống tại Châu Đốc, Tây Ninh và Sài Gòn. 

Cũng nên biết, trong thực tế, có khoảng 400.000 người Chăm sinh sống tại khắp nơi trên thế giới, đông nhất là tại Kampuchia (270.000 người), kế đến mới tới Việt Nam (100.000 người), sau là Thái Lan (15.000 người) và cuối cùng là Liên Bang Mã Lai, năm 1979 đã  tiếp nhận khoảng 10.000 người Chăm đến từ Kampuchia. Hải ngoại có khoảng 200 người Việt gốc Chăm (hơn 50 gia đình), đa số định cư tại Hoa Kỳ. 

Tiếp tục đọc “Tìm hiểu cộng đồng người Chăm tại Việt Nam”

Yếu tố văn hóa Cham Pa ở kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận

02/08/2020 07:07 – Nguyễn Tiến Đông. Tia Sáng

Lời tòa soạn: Như chúng tôi đã đề cập trong những số báo gần đây về vùng Đồng bằng sông Hồng là hợp lưu của những luồng di dân từ hàng ngàn năm trước cho đến đầu thời Đại Việt. Bài viết dưới đây của TS Nguyễn Tiến Đông tiếp tục dòng thảo luận ấy ở một khía cạnh cụ thể hơn: người Cham pa đã đóng góp như thế nào vào không gian văn hóa ngay tại kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận.


Ngay trên chính Hoàng thành này, những dấu tích văn hóa Cham Pa đã hiển hiện khi các nhà khảo cổ học khai quật khu di tích 18 Hoàng Diệu. Trong ảnh, sinh viên đại học nghe nhà khảo cổ học Nguyễn Tiến Đông giới thiệu những di tích thời Lý – Trần (Khu A). Ảnh: Viện Khảo cổ học (2004).

Làm nhạt nhòa sự mô phỏng phương Bắc

Ngay từ buổi đầu của nền độc lập, nhà Tiền Lê đã cất quân đi đánh Cham Pa, sử cũ chép rằng:“Năm Nhâm Ngọ thứ 3[982]… Vua thân đi đánh nước Chiêm Thành thắng được. Trước đây, vua sai Từ Mục và Ngô Tử Canh sang sứ Chiêm Thành, bị họ bắt giữ, vua giận, mới đóng thuyền chiến, sửa binh khí, tự làm tướng đi đánh, chém được Phê-mỵ-thuế tại trận; Chiêm thành thua to; bắt sống được binh sĩ không biết bao nhiêu mà kể; bắt được kỹ nữ trong cung trăm người và một thầy tăng người Thiên Trúc…”(Ngô Sĩ Liên 1967).

Tiếp tục đọc “Yếu tố văn hóa Cham Pa ở kinh đô Đại Việt và vùng phụ cận”

Gò Cỏ lên đời!

NLD – 07-11-2021 – 10:20

Gò Cỏ in dấu tích thuở người Chăm xếp đá lập làng. Sóng biển rì rầm hòa cùng rặng thùy dương vi vu với gió từ khơi xa thổi vào bờ như lời thầm thì của người Sa Huỳnh từ hàng ngàn năm trước

Nhà báo Lê Văn Chương lập nhóm thiện nguyện “Nối vòng tay Việt” quyên góp nhu yếu phẩm hỗ trợ lực lượng phòng chống dịch và người dân khó khăn vì dịch Covid-19. Anh cảm động khi nhận 350 kg gạo, 1 thùng trứng và 23 thùng mì gói từ người dân Gò Cỏ gửi tặng để chuyển vào TP HCM.

Gò Cỏ lên đời! - Ảnh 1.

Bãi biển ở Gò Cỏ hoang sơ và sạch đẹp

Tiếp tục đọc “Gò Cỏ lên đời!”

Bà–Ni hay Đạo Hồi?

vhna –   INRASARA Thứ hai, 26 Tháng 6 2017 10:10

1. Sự việc

Từ giữa tháng 5-2017, sự cố ghi tên tôn giáo trên Chứng minh Nhân dân của người Chăm Bà-ni ở Ninh Thuận gây xôn xao dư luận cộng đồng. Bà con không hiểu tại sao “tôn giáo: Bà-ni” lâu nay bỗng dưng bị chuyển đổi thành: Đạo Hồi”.

Anh Đạo Tấn Triển ở thôn Phước Nhơn, xã Xuân Hải, huyện Ninh Hải phản ánh: Tôn giáo em họ tôi là “Bà-ni”, không dưng con nó bị đổi thành “Đạo Hồi” là sao? Chị Thành Thị Minh Hiền: Giấy khai sinh con tôi ghi rõ “Tôn giáo: Bà-ni”, còn CMND mới làm đầu tháng 6 viết “Tôn giáo: Đạo Hồi”, làm sao con tôi thi đây”. 

Tiếp tục đọc “Bà–Ni hay Đạo Hồi?”

Dấu ấn văn hóa Chămpa trên đất Di sản thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng

phongnhakebang.vn – Thứ sáu, 10/07/2020- 10:18

Trong nhiều thế kỷ tồn tại và phát triển của nền văn minh Chăm Pa, người Chăm đã để lại trên dãy đất miền Trung nhiều công trình kiến trúc, nghệ thuật gồm các thành quách, đền tháp, thánh đường, thánh địa… Với những biến động lịch sử  trong nhiều thế kỷ  mà đến nay chỉ còn lại là những di tích văn hóa.

Quảng Bình là vùng giao thoa của hai nền văn hóa cổ Việt – Chămpa, từ năm 137 đến 1069, Quảng Bình từng là địa bàn cư trú của các dân tộc Chăm và một số dân tộc thiểu số khác. Đặc biệt, sự xuất hiện của văn hóa Chăm để lại dấu vết kiến trúc nền đền trong động Phong Nha và ký tự trên vách hang Bi Ký. Đây là dấu hiệu cho thấy sự thâm nhập sâu của văn hóa Chăm vào khu vực Di sản đã được hai học giả nổi tiếng là Léopold Cadière (nhà truyền đạo người Pháp) và Giáo sư Trần Quốc Vượng khẳng định.

Tiếp tục đọc “Dấu ấn văn hóa Chămpa trên đất Di sản thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng”

Cuộc sống của người Chăm trong chung cư ở Sài Gòn

VNE – Chủ nhật, 20/8/2017, 00:00 (GMT+7)

Hơn 20 năm nay, cộng đồng gần 200 người Chăm sống tại chung cư ở quận Bình Thạnh (TP HCM) vẫn lưu giữ phong tục, tập quán sinh hoạt riêng.

Cuộc sống của người Chăm trong chung cư ở Sài Gòn

Chung cư 86/1, đường Phan Văn Hân (quận Bình Thạnh, TP HCM) hơn 20 năm nay là nơi sinh sống của cộng đồng người Chăm. Theo Ban quản lý chung cư, có khoảng 200 người Chăm, chiếm gần nửa số hộ dân ở đây.

Cuộc sống của người Chăm trong chung cư ở Sài Gòn

Người Chăm sống ở chung cư vẫn giữ những bản sắc văn hóa riêng của dân tộc. Họ theo đạo Hồi, người phụ nữ dù ở trong nhà hay ngoài đường thì đầu vẫn trùm khăn che kín. “Chúng tôi chỉ không trùm đầu khi tắm rửa, đi ngủ hoặc bỏ khăn nếu có sự đồng ý của chồng, cha”, bà Sophia (50 tuổi) cho biết. Tiếp tục đọc “Cuộc sống của người Chăm trong chung cư ở Sài Gòn”

Người đàn bà sống cực khổ bên “kho báu triệu đô”

SH – Phương Dung | 

Người đàn bà sống cực khổ bên “kho báu triệu đô”
Vương miện bằng vàng của vua và hoàng hậu Chăm do gia đình bà Đào cất giữ.

Được kế thừa cả một kho báu khổng lồ gồm những báu vật bằng vàng ròng cùng những cổ vật vô giá nhưng công nương cuối cùng của hoàng tộc Chăm lại sống cuộc đời quá đỗi cơ hàn.

Kho báu giữa xóm nghèo

Cách đây vài năm, nhân một chuyến công tác, tôi ghé thăm gia đình bà Nguyễn Thị Đào – Hậu duệ của vua Pôklong Mơh Nai, vị vua cuối cùng của Vương quốc Chăm Pa. Tiếp tục đọc “Người đàn bà sống cực khổ bên “kho báu triệu đô””

Lay lắt thành cổ

SGGP 

Chưa có ngôi thành cổ nào ở Bình Định trải qua nhiều biến cố và thăng trầm như Thành Hoàng Đế. Có đoạn, tưởng như hàng trăm hécta thành cổ bị bụi đất vùi lấp, lãng quên; có lúc, dư luận bất bình khi nhìn di tích thành cổ bị bán cho doanh nghiệp kinh doanh…

Lay lắt thành cổ ảnh 1
Những ngôi nhà đã xây dựng cách đây 50 năm nhưng không được sửa chữa, xây mới do vướng… di tích

Tiếp tục đọc “Lay lắt thành cổ”

Trên vùng đất hạn Ninh Thuận

VNA – 15/05/2018 17:42 GMT+7

Từ tháng 4 đến tháng 7 hằng năm là mùa khô hạn nhất ở tỉnh Ninh Thuận, biến vùng đất này thành một tiểu sa mạc, sản xuất nông nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Trong cuộc mưu sinh trên đất đai khô cằn, người dân Ninh Thuận đã ứng phó với biến đổi khí hậu, phủ lên vùng đất khô hạn đầy nắng gió này một màu xanh của sự phát triển.

Trong suốt hai tháng 3 – 4 / 2018, nhiều hồ chứa nước trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận như hồ Phước Nhơn (xã Phước Trung, huyện Bác Ái) đã cạn kiệt nước, khiến cho cây trồng khô héo, đàn gia súc của các hộ dân đang chật vật tìm thức ăn. Ảnh: Trọng Chính

Tiếp tục đọc “Trên vùng đất hạn Ninh Thuận”

Chàm museum gets breath of fresh air

VNS – Update: November, 06/2017 – 09:00

Rivalkingdom: A visitor looks at a corner of Trà Kiệu gallery of Cham culture.

Viet Nam NewsAfter nearly two years of refurbishment, the Đà Nẵng Museum of Cham Sculpture has re-opens all galleries. Housing the largest collection of Chăm sculpture in the world, the museum preserves the art and history of the Kingdom of Champa that once flourished in now central Việt Nam. Nguyễn Hoàng Hương Duyên explores.

After nearly two years of refurbishment, the Đà Nẵng Museum of Cham Sculpture has re-opened all galleries. Housing the largest collection of Chăm sculpture in the world, the museum preserves the art and history of the Kingdom of Champa that once flourished in now central Việt Nam. The museum has undergone several expansions and renovations since its founding in 1915. Tiếp tục đọc “Chàm museum gets breath of fresh air”

Phan Thiết đông vui với tuần lễ du lịch Bình Thuận 2017

Từ ngày 18-24/10/2017, tỉnh Bình Thuận tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, thương mại nhân kỷ niệm tròn 22 năm ngày Du lịch Bình Thuận.

Cuộc thi Món ngon Bình Thuận

Khắp thành phố Phan Thiết và nhiều địa phương trong tỉnh liên tục diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch sôi nổi. Trong đó có: Liên hoan Tiếng hát ngành Du lịch Bình Thuận mở rộng lần thứ 6 tại Nhà hát Ca múa nhạc Biển Xanh; Hoạt động Văn hóa nghệ thuật dân gian Chăm tại di tích tháp Pô Sah Inư, phường Phú Hài; Liên hoan Ẩm thực “Món ngon Bình Thuận” tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành; Lễ tôn vinh doanh nghiệp, doanh nhân du lịch tiêu biểu 2017 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Bình Thuận, Truyền hình trực tiếp trên BTV lúc 19g30 ngày 21/10; Lễ phát động “Tuần Du lịch xanh”… Tiếp tục đọc “Phan Thiết đông vui với tuần lễ du lịch Bình Thuận 2017”

Người tái hiện “huyền thoại làng chài”

Trong Diễn đàn Kinh tế Miền Trung mới đây tại Đà Nẵng, có diễn giả cho rằng lâu nay “du khách đến miền Trung chủ yếu để đi tắm. Chúng ta có gì hơn đi tắm đâu?”. Cùng thời điểm đó, vở ca vũ nhạc kịch “Fishermen Show” trên sân khấu nhạc nước hiện đại đầu tiên ở Việt Nam tại Mũi Né-Phan Thiết bắt đầu công diễn, cho thấy đã có nguồn vốn đầu tư chảy vào văn hóa, giúp du khách đến đây không chỉ “để tắm” và còn thấy được những vẻ đẹp tinh tế khác.

Hình ảnh ấn tượng của Fishermen Show- Ảnh Kinh Luân

Tiếp tục đọc “Người tái hiện “huyền thoại làng chài””